transcendo
transcendo, to climb over, pass over, cross, overstep, surmount
Could not find transcendam in Logeion dictionaries.
transcendam Verb: present active subjunctive 1st singular, Verb: future active indicative 1st singular of transcendo
- I Lit. (freq. and class.; cf.: supero, transgredior).
- A Neutr.: est periculum me ab asinis ad boves transcendere, Plaut. Aul. 2, 2, 58 (235): transcendere in hostium naves, Caes. B. G. 3, 15; id. B. C. 1, 58: in Italiam (Hasdrubal), Liv. 28, 42, 14: in fines hostium, id. 3, 8, 4: in Latinum agrum, id. 4, 53, 2: in Sedetanum agrum, id. 28, 31, 7; cf.: per Vescinos in Campaniam Falernumque agrum, id. 10, 20, 1; 31, 29, 6; 36, 24, 4.—
- B Act.: fossam transire et maceriam transcendere conantur. Caes. B. G. 7, 70: fossas, id. B. C. 3, 46: valles, id. ib. 1, 68: Caucasum, Cic. Rep. 6, 20, 22: Alpes, id. Cat. 4, 3, 6; Liv. 5, 34, 8; 5, 35, 1: Apenninum, id. 22, 1, 1: Taurum, Just. 11, 8, 2: flumen exercitu, Tac. A. 4, 44: limen, Prop. 1, 14, 19 et saep.—
- II Trop., to pass over, to overstep, surpass, exceed, transcend (rare; not in Cic.).
- A Neutr.: ad leviora, to pass over, make a transition, Quint. 7, 1, 21: ad majora, Vell. 2, 130, 3: ex minore aetate in majorem, Hyg. ap. Gell. 16, 6, 15. — Absol.: ut non abrupte cadere in narrationem, ita non obscure transcendere, Quint. 4, 1, 79. —
- B Act.: transcendere fines Juris, to overstep, transgress, Lucr. 3, 60: transcendere ordinem aetatis, naturae, moris Macedonum, juris gentium, Liv. 40, 11, 7; cf. id. 40, 9, 8: prohibita impune, Tac. A. 3, 54: nec declinari transcendique posse agmina fati, Gell. 7 (6), 2, 5.—
- 2 To excel, exceed, surpass, transcend: aetatem primae juventae, Col. 1, 8, 3: at tu transcendes, Germanice, facta tuorum, Sil. 3, 607: annos factis, id. 4, 428: florentes annos viribus, id. 1, 226: vota transcendi mea, Sen. Thyest. 912: aliquem aetate, id. Troad. 702.
I intr., ¶ 1 monter en passant par-delà : in hostium naves Cæs. G. 1, 15, 1, monter à lʼabordage sur les vaisseaux ennemis ; in Italiam Liv. 28, 42, 14, passer en Italie en franchissant les Alpes ¶ 2 passer dʼun endroit à un autre, [et au fig.] dʼune chose à une autre : ex minore ætate in majorem Hyg. d. Gell. 16, 6, 15, passer à un âge plus avancé ; ad leviora Quint. 7, 1, 21, en venir à des arguments plus faibles.
II tr., ¶ 1 franchir, escalader : maceriam Cæs. G. 7, 70, 5, escalader un mur de pierres sèches ; Alpes Cic. Cat. 4, 6, franchir les Alpes ; fossas Cæs. C. 3, 46, 3, franchir les fossés ; flumen Tac. Ann. 4, 44, passer un fleuve ¶ 2 [fig.] fines juris Lucr. 3, 60, transgresser les limites du droit ; ordinem ætatis Liv. 40, 11, 7, outrepasser lʼordre fixé par lʼâge ; prohibita Tac. Ann. 3, 54, enfreindre les défenses, les interdictions || surpasser : Sil. 3, 607 || devancer : Sil. 1, 226.
- 1. oversteken [in fines hostium; in Latinum agrum]; metaf. overgaan [ex minore aetate in maiorem];
- 2. (poët.; postklass.) (in de redevoering) overgaan tot (m. ad) [ad ea]; II. tr.
- 1. gaan over, klimmen over (m. acc.) [fossas; valles; Alpes; muros scalis];
- 2. (metaf.) overschrijden, schenden [fines iuris; ordinem];
- 3. overslaan [binos consules];
- 4. te boven gaan, uitgaan boven (m. acc.) [mentes]; ➤ aetate avum transcendat, ingenio patrem.
上過。過。犯。— limen 進房。
Suggest a Translation
See an image
- trans + scando, to climb over, pass over, cross, overstep, surmount: in hostium navīs, Cs.: in finīs hostium, L.: per Vescinos in Campaniam, L.: vallīs, Cs.: Alpīs.— Fig., to pass over, pass by, overstep, transcend, transgress, violate: mos . . . iudicium . . . haec transcendere non potes, L.
-
…praemia sint Venere illa potest magnas heroum infringere vires, illa etiam duris mentibus esse dolor illa neque Arabium metuit transcendere limen nec timet ostrino, Tulle, subire toro, et miserum toto iuvenem versare cubili quid relevant variis serica…
Propertius, Elegies
-
…tenebantur. Deiectis, ut diximus, antemnis, cum singulas binae ac ternae naves circumsteterant, milites summa vi transcendere in hostium naves contendebant. Quod postquam barbari fieri animadverterunt, expugnatis compluribus navibus, cum ei rei nullum reperiretur…
Julius Caesar, Gallic War
-
…portam quaererent castrorumque eam munitionem esse arbitrarentur. quod cum esset animadversum coniunctam esse flumini, prorutis munitionibus defendente nullo transcenderunt, omnisque noster equitatus eas cohortes est secutus. Interim Pompeius hac satis longa interiecta mora et re nuntiata v…
Julius Caesar, Civil War
-
…aequo animo singulas binis navibus obiciebant atque iniecta manu ferrea et retenta utraque navi diversi pugnabant atque in hostium naves transcendebant et magno numero Albicorum et pastorum interfecto partem navium deprimunt, nonnullas cum hominibus capiunt, reliquas in portum compellunt…
Julius Caesar, Civil War
-
…Ex his ipsis cultis notisque terris num aut tuum aut cuiusquam nostrum nomen vel Caucasum hunc, quem cernis, transcendere potuit vel illum Gangen tranatare Quis in reliquis orientis aut obeuntis solis ultimis aut aquilonis austrive partibus tuum nomen audiet…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…. Pompeiani hoc insolentius atque audacius nostros premere et instare coeperunt, cratesque pro munitione obiectas propulerunt, ut fossas transcenderent. quod cum animadvertisset Caesar, veritus, ne non reducti, sed deiecti viderentur maiusque detrimentum caperetur, a…
Julius Caesar, Civil War
-
…itinere exercitum ducit. nam quae itinera ad Hiberum atque Otogesam pertinebant, castris hostium oppositis tenebantur. ipsi erant transcendendae valles maximae ac difficillimae, saxa multis locis praerupta iter impediebant, ut arma per manus necessario traderentur militesque inermes…
Julius Caesar, Civil War
-
…adfinis esse, vehementer erratis. Latius opinione disseminatum est hoc malum ; manavit non solum per Italiam verum etiam transcendit Alpis et obscure serpens multas iam provincias occupavit. id opprimi sustentando et prolatando nullo pacto potest ; quacumque ratione…
Cicero, in Catilinam
-
…relictis coacervantur. Germani acrius usque ad munitiones secuntur. Fit magna caedes nonnulli relictis equis fossam transire et maceriam transcendere conantur. Paulum legiones Caesar quas pro vallo constituerat promoveri iubet. Non minus qui intra munitiones erant perturbantur Galli…
Julius Caesar, Gallic War
-
…amicitia partum quam vulnera fugas luctus. exulem eum et extorrem recipientibus oneri, et satis peccavisse quod totiens Rhenum transcenderint. si quid ultra moliantur, inde iniuriam et culpam, hinc ultionem et deos fore. Miscebantur minis promissa…
Tacitus, Historiae