turbulentus
turbulentus, full of commotion, disturbed, boisterous, stormy, tempestuous
- I Pass., restless, agitated, confused, disturbed, boisterous, stormy, tempestuous (class.; syn. tumultuosus): tempestas, stormy, Cic. Verr. 2, 5, 10, § 26; Plaut. Rud. 4, 4, 143 (1187); Auct. B. Alex. 45, 2: loci Neptunii, Plaut. Mil. 2, 5, 3 (413): aqua, turbid, muddy, Phaedr. 1, 1, 5: atomorum turbulenta concursio, confused, Cic. Fin. 1, 6, 20: est igitur quiddam turbulentum in hominibus singulis, id. Rep. 3, 35, 49 (Non. 301, 6): res publica, id. Fam. 12, 10, 3: heu edepol res turbulentas! Plaut. Ep. 1, 1, 68 (68): praeda, id. Rud. 4, 4, 142 (1186): ea sunt et turbulenta et temeraria et periculosa, Cic. Caecin. 12, 34: errores, id. N. D. 2, 28, 70: animi, stirred up, aroused, excited, id. Tusc. 4, 5, 9.—Comp.: turbulentior inde annus excepit, Liv. 2, 61, 1.—Sup.: turbulentissimum tempus (opp. tranquillissimum), Cic. Pis. 15, 33; id. Fam. 9, 1.—
- II Act., making trouble, troublesome, turbulent, factious, seditious: turba plerumque est turbulenta, Varr. ap. Gell. 13, 11, 3: P. Decius fuit ut vita sic oratione etiam turbulentus, Cic. Brut. 28, 108: seditiosus civis et turbulentus, id. de Or. 2, 11, 48: turbulenti et mali cives, id. ib. 2, 31, 135: tribuni, Tac. H. 2, 38: contiones, Cic. Att. 4, 3, 4; Quint. 5, 13, 39: consilia Antonii, Cic. Att. 15, 4, 1: minae populi, Quint. 2, 20, 8.— Sup.: tribuni plebis, Caes. B. C. 1, 5: leges, Suet. Caes. 16.—Hence, adv.: turbŭlen-tē, in a turbulent manner, confusedly, tumultuously, boisterously, with violence (cf. also turbulenter).
- α Form turbulente: qui non turbulente humana patiantur, without agitation, composedly, Cic. Tusc. 4, 28, 60: se gerere, Dig. 48, 19, 28, § 3.—
- β Form turbulenter: nihil turbulenter, nihil temere facere, Cic. Fam. 2, 16, 7.—Comp.: egit de Caepione turbulentius, Cic. Part. Or. 30, 105.—Sup.: regere, Sid. Ep. 2, 13 med.
tunc non erit hoc seculum vita mortalium ~um quod sepissime in scripturis maris nomine figuratur
ventorum ~issimo et durissimo
~a talium negotiorum procella vexatus
in ~is hujus mundi fluctibus
nescit ‥ Deus habitare in hospicio ~o quia ‘in pace factus est locus ejus’ [] Psalm. lxxv 3
xj homines ‥ ingressi sunt mare piscandi gracia. ‥ cum ‥ in ~o centum pedum profunditatis fluctuarent, brachiis ori appositis ne gustacione aque perissent ‥(
si ‥ ~us infidelitatis torrens profluit unde purissimus veritatis et fidei fons emanare solebat
~us, obscurum
si ille [nauta ] non potest videre lapidem ‥ cui adheret anchora propter aquam ~am et nebulosam, effundit oleum et tunc ‥ aqua perlucida redditur
cum ‥ pisciculos ‥ latitantes per tantam aeris et aque ~am intercapedinem ‥ conspiciant
~is,of weamodum
talem ‥ decet esse sponsam Verbi quam ‥ neque temulentia garrulam ‥ neque negatus ejusdem celle aditus aut ~am reddat aut querulam
si quis ‥ temulentia ~us obtrectator temporum nostrorum fuerit
videtur quod non sint plures impetus in animo ~i ‥ nisi impetus cupiditatis vel libidinis vel cibi ‥ et impetus animi irati qui fit per odium
- 1. onrustig [tempestas stormachtig];
- 2. ongeordend, chaotisch [concursio atomorum];
- 3. (Phaedr.) troebel [aqua];
- 4. (metaf.) (a) in beroering gebracht, bewogen, opgewonden, verontrust [tempus; contio; res publica; tribunatus; animus]; (b) onrust stokend, revolutionair [tribuni; lex]; verwarring zaaiend, verwarrend [errores].
- turba, full of commotion, disturbed, boisterous, stormy, tempestuous: tempestas, stormy: Aqua, turbid, Ph.: atomorum concursio, at random.—Fig., restless, troubled, confused, disordered: est igitur quiddam turbulentum in hominibus singulis: animi, excited: turbulentior inde annus excepit, L.: turbulentissimum tempus (opp. tranquillissimum).— Making trouble, troublesome, turbulent, factious, seditious: ut vitā sic oratione: cives: turbulentissimi tribuni plebis, Cs.
-
…non modo homines sed ne pecudes quidem mihi passurae esse videantur. quartum genus est sane varium et mixtum et turbulentum ; qui iam pridem premuntur, qui numquam emergunt, qui partim inertia, partim male gerendo negotio, partim…
Cicero, in Catilinam
-
…confectae publicis privatisque tabulis sunt, nulla significatio furti, nulla alicuius delicti suspicio reperiatur. Hispaniensis legatio consecuta est turbulentissimo rei publicae tempore, cum adventu L. Sullae maximi exercitus in Italiam cives vi dissiderent, ; non…
Cicero, pro Fonteio
-
…quaestio et disceptatio extrema est. in illis autem, ubi ita dicitur Non minuit maiestatem quod egit de Caepione turbulentius ; populi enim dolor iustus vim tum illam excitavit, non tribuni actio ; maiestas autem, quoniam est magnitude…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…aiebant, providi omnibus, prospexi annonae, revocavi fidem, tribunis plebis denuntiavi ; ne ; quid turbulenti me consule conflarent. summum et firmissimum est illud communibus fortunis praesidium, Quirites, ut, qualis vos hodierno…
Cicero, de Lege Agraria
-
…nulla iniuria commemorata, nullis rebus repetitis, cum bonis omnibus publicaretur. multa acerba, multa turpia, multa turbulenta habuit ille annus ; tamen illi sceleri quod in me illorum immanitas edidit haud scio an recte hoc proximum esse…
Cicero, pro Sestio
-
…non privatum aut plebeium, sed patricium et praetorium esse arbitrarentur. nihil neque ante hoc tempus neque hoc ipso turbulentissimo die criminamini Sestium. atqui vis in foro versata est. certe ; quando enim maior lapidationes persaepe vidimus ,…
Cicero, pro Sestio
-
…praesertim et debito, quaevis fuga quam ulla provincia esset optatior. sed perge porro. nam si illud meum turbulentissimum tempus tuo tranquillissimo praestat, quid conferam reliqua quae in te dedecoris plena fuerunt, in me dignitatis me Kalendis…
Cicero, in Pisonem
-
…privato Africano bellum gerendum dedit. de Cn. Pompei imperiis, summi viri atque omnium principis, tribuni plebis turbulenti tulerunt. nam Sertorianum bellum a senatu privato datum est, quia consules recusabant, cum L. Philippus pro…
Cicero, Philippicae
-
…. omni igitur modo egi cum rege et ago cotidie per litteras scilicet. ipsum enim triduum quadriduumve mecum habui turbulentis in rebus quibus eum liberavi. sed et tum praesens et postea creberrimis litteris non destiti rogare et petere mea…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…pudens, non modo non seditiosus sed etiam seditiosis adversarius, ille autem acerbus, criminosus, popularis homo ac turbulentus ; tempus hoc tranquillum atque placatum, illud omnibus invidiae tempestatibus concitatum. quae cum ita essent, in Fausto…
Cicero, pro Cluentio