About
Menu

usurpare

usurpare [CL] 1 to take (esp. wrongful) possession or control of, to appropriate (to oneself), to assume (also transf. or in fig. context); b (w. refl. dat.); c (intr. or absol.). sedem Petri apostoli inmundis pedibus ~antes sed merito cupiditatis in Judae traditoris pestilentem cathedram decidentes Gildas EB 66; sapientium ministerium et gradus ~astis Asser Alf. 106; c1102 in proprios usus ipsi ~averunt res ejus Anselm (Ep. 262) IV 177; deletis regibus superfuerunt sacerdotes, quum ~are sacerdotium tutum non erat post exemplum Ozie, qui usurpationis merito lepram incurrit R. Niger Chr. I 12; 1541 fructus ipsius vicarie indebite ~antium et imbursantium Melrose 601.  b ut multiformes pedum regulas ex diversis orationum partibus propalare non abnuas, eorum praesertim quos grammatici sibi ~are noscuntur Aldh. PR 112; eidem anapesto aequa divisio competit, quia totidem tempora arsis sibi ~at quot in thesi continentur Ib. 116; nominativus primum sibi locum ~at, quia primum natura hunc protulit Alcuin Gram. 869A; de sacerdotibus et levitis et subdiaconibus qui feminas sibi ~averunt Ord. Vit. IV 9 p. 240; qui regni dominium, coronam ‥ et sceptrum ‥ sibi ~are voluit Gir. EH II 21; quidam homines ~ant [gl.: mespernent] sibi officia mulierum, qui vendunt mappas et manutergia Garl. Dict. 129; 1290 amerciamenta inde provenientia sibi appropriat et ~at super dominum regem et ballivos suos MunAcOx 49; ille ‥ qui lucem odio habebat et tenebrarum sibi jam ~averat potestatem Mir. Hen. VI I 8 p. 28.  c 1365 thesaurarius non permitteret quod quod ipsi camerarii sic ~arent super regem ad restringendum officium thesaurarii Cl 203 m. 25; c1403 in manerium predictum intruserunt et super nos [sc. regem] ~arunt colligendo redditus et proficua Cl 251 m. 13. 2 to take on, assume, adopt, acquire (name, style, title, or sim., esp. wrongfully, also transf.). Judeis non reges sed pontifices praefuerunt usque ad Aristobolum, qui cum dignitate pontificis etiam regale sibi coepit ~are vocabulum Bede TR 66; etiam patre vivente nomen imperatoris ~ans W. Malm. GR II 110; s1191 Cursac ‥ falso quoque nomen ~averat imperatoris Itin. Ric. II 29 p. 183; accusant eum de supernaturali usurpacione nature divine ‥ non nomen ~avit sed naturam divinam se habere per maxima miracula demonstravit Holcot Wisd. 93; c1440 ~avit sibi nomen fortitudinis in jactando lapidem in civitate Romana ultra omnes naciones MonA VI 77. 3 to practise or carry out (esp. wrongfully). b (w. inf.) to take it upon oneself, dare or be so bold as (to). c (w. ind. statement) to (make so bold as to) assert (that). [impudentia et insolentia] quae in utroque sexu non solum sanctimonialium ‥ verum etiam ecclesiasticorum ‥ contra canonum decreta et regularis vitae normam deprehenduntur ~atae [gl. vendicatae, geagnede, geahnode] Aldh. VirgP 58; 1170 ipse et Dunelmensis episcopus propter ~atam novi regis coronationem ab episcopali officio suspenduntur J. Sal. Ep. 300 (304 p. 718); 1442 si ‥ fraude ‥ clam aliquid ‥ attemptatum aut ~atum sit Bekynton I 128.  b cecatis mentibus et malignis indignationibus agitata res aliorum tollere lacrimosa mortalium calamitas ~avit (Quad.) GAS 529; precepit vir Dei fratribus ne quicquid de suppellectili domus sibi tollere ~arent (Brendanus 18) VSH I 109; 1393 allec recens in grosso ‥ emerunt et partem inde salire et inbarellare et partem exsiccare ‥ ~arunt Cl 235 m. 32; 1488 capellani ‥ ~ant absolvere partes sive personas ab ordinariis ‥ excommunicatas Conc. III 625b.  c o fratres conversatione ejus dignum me esse non ~o, quin immo nullius sermone explicari potest V. Cuthb. II 1; illum ‥ non minus tibi esse fratrem ~averis quam alterum Ib. III 6. 4 to make (esp. wrongful) use of, use, employ (also transf.). suos episcopos et comites ‥ hortando, imperando ‥ ad suam voluntatem et ad communem totius regni utilitatem sapientissime ~abat et annectebat Asser Alf. 91; nonnunquam septem [sc. orationes] ~amus, propter septem petitiones in Dominica oratione Hon. GA 582B; Fauni di sunt invisibiles, Satyri nemorum, Panes agrorum, sed ~antur ab auctoribus pro istis et isti pro illis Natura Deorum 17; fercula et salsamenta ‥ alia cinereum fere colorem ~ant et vocantur celebrato nomine camelina J. Godard Ep. 223. 5 to make use of (word, expression, etc.) in speech or writing. quod genus syllabae inter longas vel omnino refugiendum vel parcissime ~andum est Bede AM 91; 798 quod ‥ ~asti verba reginae Sabae ad Salomonem de beatitudine servorum qui nobis adsistunt (Lit. Regis) Ep. Alcuin. 144; quicquid hac in editione contra orthographie normam compositoris vitio ~atum repereris B. V. Dunst. 1; ubi scriptum sit et quo tendat, quod legitur et ~atur a plurimis, quia ‘deiformiora sunt ea que non sunt, quam ea que sunt’ J. Sal. Ep. 143 (209 p. 318).

Saved

Recent