utique
utique2, in any case, at any rate, certainly, assuredly, by all means
at least one consul is elected from the plebeians
ŭtĭ-quĕ,
- and that, v. ut (uti) and que.
ŭtĭ-quĕ, adv. [ut, I., and therefore, prop., in whatever way, be it as it may; hence], a restrictive particle of confirmation,
- in any case, at any rate, certainly, surely, assuredly, by all means, particularly, especially, at least, without fail, undoubtedly, etc., = certe, saltem (good prose; in Cic. for the most part only in epistolary style): velim, Varronis et Lollii mittas laudationem, Lollii utique, Cic. Att. 13, 48, 2: illud vero utique scire cupio, id. ib. 13, 13, 1; 5, 9, 2: nam et Piliae satisfaciendum est et utique Atticae, id. ib. 12, 8 fin.: Pythagoras et Plato, quo in somnis certiora videamus, praeparatos quodam cultu atque victu proficisci ad dormiendum jubent: faba quidem Pythagorei utique abstinere, id. Div. 2, 58, 119: quo die venies, utique cum tuis apud me sis, id. Att. 4, 4, 2; 5, 1, 2: hoc tibi mando ... ut pugnes, ne intercaletur: annum quidem utique teneto, id. ib. 5, 9, 2: haec ad nostram consuetudinem sunt levia ... at in Graeciā, utique olim, magnae laudi erant, Nep. Epam. 2, 3; Varr. R. R. 2, 4, 3: saevire inde utique consulum alter patresque, Liv. 2, 27, 7: ne ipsi quidem inviolati erant, utique postremis mensibus, id. 3, 65, 8; 23, 48, 5: nomen, de quo ambigitur, utique in aliā re certum est, Quint. 7, 3, 10; Sen. Ep. 102, 17; Cels. 5, 26, 22; Col. 1, 4, 8: sciendum est, non omnes hac severitate tractari debere, sed utique humiliores, only, merely, = duntaxat, Dig. 26, 10, 3 fin.—
- β With negatives (freq. only in post-Aug. writers, esp. in Quint.; perh. not in Cic.): concurrunt ad eum legati, monentes, ne utique experiri vellet imperium, by no means, Liv. 2, 59, 4: ut iterum periremus ... nec ad perniciem nostram Carthaginensi utique aut duce aut exercitu opus esse, not even, id. 28, 39, 8 Weissenb. ad loc.; 8, 10, 11; 9, 16, 16: utique numquam, id. 9, 19, 15: sapienti propositum est in vitā agendā, non utique, quod tentat, efficere, sed omnino recte facere: gubernatori propositum est, utique navem in portum perducere, Sen. Ep. 85, 27: haec ut honestior causa, ita non utique prior est, Quint. 3, 2, 2: non utique accedit parti, quod universum est, id. 12, 2, 18: ut cogitatio non utique melior sit ea, sed tutior, id. 10, 7, 19 et saep.: nec ignoro igitur quos transeo, nec utique damno, etc., id. 10, 1, 57: neque utique cor ejus vulneratum esse, qui perit, id. 6, 9, 7; Varr. R. R. 1, 4, 21.
1. utī-que, Adv., wie nur immer, wie es auch sei, dah. a) schlechterdings, durchaus, unter allen Umständen; es komme, wie es wolle; es koste, was es wolle; um jeden Preis, so oder so, si utique vellent, Liv.: ne utique vellet, Liv.: utique apud me sis, Cic.: quae ad me utique perferantur, Cic.: illud scire utique cupio, Cic.: nisi alterum consulem utique ex plebe fieri necesse sit, Liv. – b) doch wenigstens gewiß, utique postridie, Cic.: unā utique parte, Liv. – c) besonders, zumal, utique postremis mensibus, Liv.: commota est plebs, utique postquam etc., Liv. – Über das Wort übh. vgl. Lachm. zu Lucr. p. 250. – ➳ arch. uteique, Corp. inscr. Lat. 1, 196, 27; 1, 200, 71 u. 72; 1, 206, 14 72.
2. utīque = et uti (s. ut).
~e non commedam que facta sunt de lardo(
ut in latitudine ‥ cordis ‥ non amaritudinem nutriret et, cum multis nocere posset, omnibus ~e benefaceret
sancti Scotticani sunt laudandi utique
qui ‥ descendit in confusionem peccatorum usque in Babylonem, ~e sine luce est et absque pace
super omnes ligeos nostros ‥ cor ~e compassivum habemus
si ‥ inter illos sex dies mors creata esse non invenitur, ~e creatura non est
et tamen si nescimus hoc quod ipse est, scimus utique quia ipse est
ego ‥ si die noctuque millenos sonos ferrea lingua contra naturam emitterem, nequirem ~e omnia beneficiosa virtutum suarum opera ‥ prompsisse
Saxones ‥ in insulam ‥ intromitterentur. quo ~e nihil ei usquam perniciosius nihilque amarius factum est
sciens ~e satellitem Sathane ad subversionem hominum in angelum lucis transfigurari
‘congruum nondum adest tempus’ ‥ ‘~e ‥ jam hora prandendi transacta est’
‘mei hoc juris est.’ non ~e(
‘nonne vos ‥ clerici estis?’ ‥ ‘~e sumus’
quis ‥ potest describere ecclesias ‥ que sunt in regali urbe sine numero? ~e nemo
‘potest hoc evitari?’ ‥ ‘~e’
papa respondit nuncio ‥ ‘nos habemus utramque potestatem.’ et ille pro domino suo, ‘~e, domine; vestra tamen potestas verbalis est, nostra realis’
si dilexissent justitiam, diligerent ~e fontem ‥ et originem totius justitiae Deum
nec est qui concives possit urgere ad furorem nisi eos aliquatenus ipsa delectet insania. ~e necessitas confurendi aut nulla omnino aut ut multum imaginaria est
qui ‥ palmo aliquid metitur summo ~e conamine dispansis digitis manum extendit ut possit mensuram quam quaerit bene et absque scrupulo dubietatis tenere
si ita placuit Deo, ~e et homo cecidit et decor permansit
utriusque temporis discursu, belli ~e et pacis
sanguis sanctorum ‥ intravit pannos ~e tinctos
1 ŭtĭquĕ, (9) adv. indéfini, comment quʼil en soit : a) en tout cas, de toute façon : velim Varronis et Lolli mittas laudationem, Lolli utique Cic. Att. 13, 48, 2, je voudrais que tu me fasses parvenir les éloges de Varron et de Lollius, celui de Lollius en tout cas, cf. Cic. Att. 4, 4, etc. ; b) à toute force : annum quidem utique teneto Cic. Att. 5, 9, 2, maintiens du moins à tout prix quʼil nʼy ait quʼune année ; ne utique experiri vellet imperium, Liv. 2, 59, 4, [st. ind.] quʼil ne voulût pas éprouver à toute force son pouvoir ; c) surtout : utique postremis mensibus Liv. 3, 65, 8, surtout les derniers mois.
2 ŭtĭquĕ, = et uti = et ut.
- 1. in ieder geval, beslist, absoluut; ➤ illud scire ~ cupio; alterum consulem ~ ex plebe fieri necesse est;
- 2. vooral, met name;
- 3. (toch) ten minste; ➤ unā ~ parte; ~ postridie.
uti-que (1)
- and that, see ut (uti) and que.
utique (2) adv.
- uti (see 1 ut)+que, in any case, at any rate, certainly, assuredly, by all means: quo die venies, utique fac cum tuis apud me sis. —With a negative, not by any means, not at all: concurrunt ad eum legati, monentes, ne utique experiri vellet imperium, L.: numquam ab equite, numquam ab pedite, utique numquam, never at all, L.—In particular, especially: velim, Varronis et Olli mittas laudationem, Olli utique: saevire inde utique consulum alter patresque, L.: commota plebs est, utique postquam viderunt, etc., L.—At least, by all means: sed haec, si tibi erit commodum; ipse vero utique fac venias.