vadum
vadum, a shallow place, shallow, shoal, ford
the Rhone can be crossed by a shallow place in several locations
the long keels ploughed the salted straits
- I Lit.
- 1 Sing.: Rhodanus nonnullis locis vado transitur, Caes. B. G. 1, 6; 5, 58; 7, 55: vadum in flumine efficere, id. B. C. 1, 61: vadum fluminis temptare, si transire possent, id. ib. 1, 83: exercitum vado transducere, id. ib. 3, 37: vado flumen penetrare, Tac. A. 2, 68: vado superari amnis non poterat, Liv. 38, 13, 9; 38, 18, 7: piscis qui vivit in vado, Cels. 2, 18: amnis incerto vado, Tac. A. 12, 33.—
- 2 Piur., so esp. of a shallow place where a river is crossed, a ford: ibi vadis repertis partem suarum copiarum transducere conati sunt, Caes. B. G. 2, 9; 1, 8; 3, 13; Liv. 26, 45, 8; 31, 1, 5; Tac. A. 2, 23; id. H. 4, 27; Lucr. 1, 200; Ov. M. 1, 370; 3, 19.—Also of shallows, as dangerous in navigation: mystica ad dextram vada Praetervecti, Att. ap. Varr. L. L. 7, 19 Müll. (Trag. Rel. v. 687 Rib.): brevia, Verg. A. 5, 221: caeca, id. ib. 1, 536: dura saxis Lilybeia caecis, id. ib. 3, 706; cf.: Nessus, scitus vadorum, Ov. M. 9, 108.—
- B Transf.
- 1 A body of water, a sea, stream, etc. (poet.): longā sulcant vada salsa carinā, Verg. A. 5, 158; 7, 198; Cat. 64, 58: si tamen Non tangenda rates transiliunt vada, Hor. C. 1, 3, 24; Ov. P. 4, 9, 2; Sen. Hippol. 181 al.—
- 2 The bottom of a body of water, the depths (poet. and in post-Aug. prose): saxa Vadis levata, Hor. Epod. 16, 26; Plin. 3, praef. § 4: ostrea capta solido vado, id. 32, 6, 21, § 59: sedit limoso pressa carina vado, Ov. F. 4, 300.—
- 3 The bottom of a well, Phaedr. 4, 9, 12; Plin. 31, 3, 23, § 39.—
- II Trop.
- A Of shallow water, as a place of safety to the swimmer: haec propemodum jam esse in vado salutis res videtur, i. e. in safety, Plaut. Aul. 4, 10, 73 (803): at in vado'st: jam facile enabit, id. Rud. 1, 2, 81 (169): omnis res est jam in vado, Ter. And. 845.—
- B Of shallows, as dangerous to the mariner: emersisse jam e vadis et scopulos praetervecta videtur oratio mea, Cic. Cael. 21, 51: cera vadum tentet, rasis infusa tabellis, explore the way, i. e. make a first attempt, Ov. A. A. 1, 437.
quindecim diebus fons sanguinem tam ubertim manavit ut vicinum ~um inficeret
item, ut asserunt accole, aqua ista singulis mensibus ~a permutat
benedixit ibi quoddam ~um, et de aqua ipsa sanata sunt peccora illius divitis(
ripam ‥ fluminis ac pene totum sub aqua ~um acutissimis sudibus praestruxerat
juxta fluvium Alne, in loco qui dicitur Adtuifyrdi, quod significat ‘ad duplex ~um’
cum sua petunt pontis titubantia muniri ~a
ut faciant calcatam juxta curiam suam pro libitu suo et voluntate tam in ~io quam alibi
incipiendo ‥ ad ~am que vocatur Achinacragoc
omnes equites et armati pontem pariter obsidebant, estimantes advenas ~e [? l. vada ] fluminis ignorare
nomina aquarum ‥ hoc ~um, A.a wadth
duo reges duellum propter leenam de ~o Baculi committent
duos ‥ consules Bosonem de ~o Boum et Gerinum Carnotensem
locus quem vocant incole Veterem ~um
juxta vaticinium ‥ Merlini, viguit ad ~a Boum sapientia tempore suo
Petrus de ~is
illam [virgatam terre ] quam Gilebertus ad ~um tenuit
quod mare fluviorum occursu non augetur, dicunt naturaliter salsis ~is †fluentem [l. fluentum ] dulce consumi
vada salsa carinis / jam sulcare citis
per pelagi fluctus et per vada caeca gubernans
quemadmodum naves in ~o fervente tempestate agitantur
fontes, maria, et flumina hodie per tranquillitatem hylarescunt, †ad [l. ac ] Deum benedicendo Christum in ~is suis mundi crimina lavisse innotescunt
illotus dat vada lotis
vadum,(a forthe or cart spore . orbita,a cart spore
➳ vadus, m. Varr. d. Serv. En. 1, 111 ; Sall. H. 1, 68.
- 1. ondiepe, doorwaadbare plaats, voorde, wad [fluminis]; ➤ exercitum -o traducere; scitus -orum; ventus nudaverat -a;
- 2. (poët.) water, zee, rivier;
- 3. (poët.; postklass.) bodem, bedding (van een water), diepte van een bron;
- 4. (metaf.) (preklass.; poët.) in -o (salutis) esse in veiligheid, buiten gevaar zijn.
Nobis concesserunt pro utilitate domus nostræ facienda, ut nos Vadum, quod subtus clausum nostrum, per quod vaccæ civium Ambian. a pascuis, etc.Ubi Charta Gallica vertit,
Et avoir Wez et puisoirs esdites yauës.
His quoque terminis circumdatur ab Oriente, strata de Vado Regis in Pistorica usque ad Vado de Perales.Alia notione, nempe pro
Vadium, vide in hac voce.
Insuper condimus in præfato monasterio pro mercede animæ nostræ Wadum unum in Pado ad piscandum.Charta ann. 1040. ex Tabul. S. Victoris Massil. :
Dono Wadum meum omnipotenti Deo et S. Victori, etc.
Item quod nulla persona ponat leamen,.... vel aliquid aliud sordium projiciat in mercatum vel in vias publicas solatas,.... vel(possit) cranare rapiam, seu feciam, vel Vadum molere in ipsa civitate, sub pœna denariorum xij.
- BA-, a shallow place, shallow, shoal, ford: Rhodanus nonnullis locis vado transitur, Cs.: vadum fluminis temptare, si transire possent, Cs.: vado superari amnis non poterat, L.: in scopulo luctans brevibusque vadis, L.: Nessus, scitus vadorum, O.: (aquae) vada nota secantes, i. e. the river bed, O.: Cera vadum tentet, rasis infusa tabellis, try the ford, i. e. make a first attempt, O.—Plur, a shallow crossing, ford: vadis repertis partem copiarum transducere, Cs.—A body of water, sea, stream(poet.): longā sulcant vada salsa carinā, V.: Non tangenda rates transiliunt vada, H.—The depths, bottom(poet.): saxa Vadis levata, H.: Sedit limoso pressa carina vado, O.—Prov.: omnis res est iam in vado, touches bottom, i. e. is safe, T.
-
…. Hostes protinus ex eo loco ad flumen Axonam contenderunt, quod esse post nostra castra demonstratum est. Ibi vadis repertis partem suarum copiarum traducere conati sunt eo consilio ut, si possent, castellum, cui praeerat Q .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, si vim facere conentur, prohibiturum ostendit. Helvetii ea spe deiecti navibus iunctis ratibusque compluribus factis, alii vadis Rhodani, qua minima altitudo fluminis erat, non numquam interdiu, saepius noctu si perrumpere possent conati, operis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, propterea quod inter fines Helvetiorum et Allobrogum, qui nuper pacati erant, Rhodanus fluit isque non nullis locis vado transitur. Extremum oppidum Allobrogum est proximumque Helvetiorum finibus Genava. Ex eo oppido pons ad Helvetios pertinet. Allobrogibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…auxilium per sacras quaerere sortes. Nulla mora est adeunt pariter Cephisidas undas, ut nondum liquidas, sic iam vada nota secantes. Inde ubi libatos inroravere liquores vestibus et capiti, flectunt vestigia sanctae ad delubra deae, quorum…
Ovid, Metamorphoses
-
…haecine parva meum funus harena teget tu tamen in melius saevas converte querelas sat tibi sit poenae nox et iniqua vada. an poteris siccis mea fata reponere ocellis, ossaque nulla tuo nostra tenere sinu a pereat, quicumque ratis…
Propertius, Elegies
-
…virgo, quid volt concursus ad amnem Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas hae linquunt, illae remis vada livida verrunt Olli sic breviter fata est longaeva sacerdos Anchisa generate, deum certissima proles, Cocyti stagna alta vides…
Vergil, Aeneid
-
…sine principiis ullam rem existere posse. Denique cur homines tantos natura parare non potuit, pedibus qui pontum per vada possent transire et magnos manibus divellere montis multaque vivendo vitalia vincere saecla, si non, materies quia rebus reddita…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…navigandi. Namque ipsorum naves ad hunc modum factae armataeque erant carinae aliquanto planiores quam nostrarum navium, quo facilius vada ac decessum aestus excipere possent ; prorae admodum erectae atque item puppes, ad magnitudinem fluctuum tempestatumque accommodatae ; naves…
Julius Caesar, Gallic War
-
…cingebat non latior pedibus quinquaginta. Hoc se colle interruptis pontibus Galli fiducia loci continebant generatimque distributi in civitates omnia vada ac saltus eius paludis obtinebant, sic animo parati, ut, si eam paludem Romani perrumpere conarentur, haesitantes…
Julius Caesar, Gallic War
-
…stativis moratus ad flumen, quod inter eum et Domiti castra fluebat, Haliacmonem, tertio die prima luce exercitum vado traducit et castris positis postero die mane copias ante frontem castrorum struit. Domitius tum quoque sibi dubitandum non putavit…
Julius Caesar, Civil War