vastus
vastus, empty, unoccupied, waste, desert, devastated
here and there swimmers appear in the vast whirlpool
the vast surface of the sea
- I Lit. (so rare but class.; syn.: vacuus, desertus): genus agrorum propter pestilentiam vastum atque desertum, Cic. Agr. 2, 26, 69: lex erat lata vasto ac relicto foro, id. Sest. 24, 53: agrum vastum ac desertum habere, Liv. 28, 11, 10: vasta ac deserta urbs, id. 24, 3, 11; 28, 7, 12: vasta incendiis ruinisque urbs, id. 5, 53, 1: mons vastus ab naturā et humano cultu, uncultivated, Sall. J. 48, 3: urbs a defensoribus vasta, without, Liv. 23, 30, 7 (al. ex conj. vacua).—
- B Trop. (the fig. taken from tracts of country lying waste or untilled), uncultivated, unpolished, rude, rough, harsh: vultu motuque corporis vasti atque agrestes, Cic. de Or. 1, 25, 115: vastus homo atque foedus, id. ib. 1, 25, 117: vasti quidam et insubidi, Gell. 19, 9, 9: fugiemus crebras vocalium concursiones, quae vastam atque hiantem orationem reddunt, ut hoc est: baccae aeneae amoenissimae impendebant, Auct. Her. 4, 12, 18: omnia vasta ac temeraria esse, Liv. 24, 48, 7: littera vastior, too harsh-sounding, Cic. Or. 45, 153.—
- II Transf.
- A Desolate, deserted: abs te viduae et vastae virgines sunt, made lonely, Enn. ap. Serv. Verg. A. 1, 52 (Trag. v. 279 Vahl.): dies per silentium vastus, Tac. A. 3, 4.—
- B Wasted by destruction, laid waste, ravaged, devastated, destroyed (rare; cf. vastatus): fit vasta Troja, Plaut. Bacch. 4, 9, 130 (1054): jam hanc urbem ferro vastam faciet Peleus, Att. ap. Fest. pp. 372 and 373: haec ego vasta dabo, Verg. A. 9, 323: nec solum modo vastum hosti relictum, sed castellis etiam vicisque illatus ignis, Liv. 10, 12, 8.—
- C With the predom. idea of extent, vast, immense, enormous, huge, monstrous (syn.: ingens, immanis).
- 1 Of size: jamque fere pulvis ad caelum vasta videtur, Enn. ap. Non. 217, 11 (Ann. v. 286 Vahl.): immani et vastae insidens beluae, Cic. Rep. 2, 40, 67: vasta et immanis belua, id. Div. 1, 24, 49; cf.: vastissimae beluae, id. Rep. 2, 26, 49: elephanto beluarum nulla prudentior; ad figuram quae vastior? id. N. D. 1, 35, 97: summa erat vasto atque aperto mari, difficultas navigandi, Caes. B. G. 3, 12; cf.: in vastissimo atque apertissimo Oceano, id. ib. 3, 9, 7: fossa vastissima, Cic. Rep. 2, 6, 11: solitudines, id. ib. 2, 6, 19: campi, Verg. A. 3, 13: Charybdis, Lucr. 1, 722: antiquus crater, quem vastum vastior ipse Sustulit Aegides, Ov. M. 12, 236: antrum, Verg. A. 1, 52: hiatus speluncae, id. ib. 6, 237: suspectus turris, id. ib. 9, 530: manus, Ov. F. 2, 322: arma, Verg. A. 10, 768: corpus, Col. 7, 12, 3.—
- 2 Transf., of degree, etc., immense, enormous, prodigious, vast, etc.: iter, i.e. on the vast ocean, Ov. M. 14, 438: certamen, Verg. A. 12, 553: impetus, Hor. C. 4, 14, 30: pugnae Cannensis clades vastissima, Gell. 5, 17, 5: tempestas, Col. 2, 20, 5; cf.: vapores vastissimi, id. 2, 20, 1: clamor, Verg. A. 10, 716; Ov. M. 12, 494: murmur, Verg. A. 1, 245: latratus, Col. 7, 12, 3: tonitru, Val. Fl. 1, 617: pondus, Verg. A. 5, 447; Ov. H. 9, 88.—
- 3 Trop.: vastus animus, i.e. insatiable, Sall. C. 5, 4.—Rarely with abstr. nouns: quam vasta potentia nostra est, Ov. M. 2, 520: varia vastaque scientia, Col. 1, pr. 28: nefas, Sen. Herc. Oet. 767.—Adv.: vastē.
- 1 (Acc. to vastus, I. B.) Rudely, harshly: loqui non aspere, non vaste, non rustice, etc., Cic. de Or. 3, 12, 45: ne vastius diducantur verba, id. ib. 3, 43, 172.—
- 2 (Acc. to II. B.) Widely, vastly, immensely, violently, enormously: vaste cedentia litora, Mel. 1, 1, 4: vastius insurgens decimae ruit impetus undae, Ov. M. 11, 530: vastius podagra correpti, Scrib. Comp. 107.
per deserta ~issima fugiunt
quattuor hinc decies per vasta silentia mundi / erravit sitiens plebs malefida Deo
sedatis fluctibus marine tempestatis, ad id deveni exilii cum mira tranquillitate tam ~i equoris
in burgo erat quedam ~a domus, hanc accepit Rannulfus filius Walteri de dono regis(
non potest pati majorem impletionem, si terra que wasta est non esset restaurata
Alduuinus ‥ in ~issimo illo saltu quod Malvernum vocatur heremiticam vitam ‥ exercebat
cum ‥ intrepidis gressibus ~issima loca solitudinis peragrarent
numquid in hoc loco horroris et ~e solitudinis vera delectatio?
in terra gasta
accedat ad terram illam ‥ quam J. rex cum ultimo fuisset in Hibernia dedit Roberto de Mandevill' ~am, incultam et inhabitatam
debet fieri diligens inquisicio utrum predicte terre jacuerunt ~e per defectum vicecomitis
habet licenciam edificandi ‥ porcheam super quamdam placeam terre ~e
totum ~um quod est infra has quatuor aquas, videlicet Neth, Thavy, Cloeda, Poncanum
totam illam terram meam ‥ sicut meum guastum
totum ~um nostrum de Lambremor
concessit ‥ ut fugam [averiorum ] habere posset per unam ~am clausi sui usque in pasturam
rex ‥ afforestavit omnes villas de hameletta subscripta cum boscis, ~is, et planis earumdem villarum et hamelettorum
mariscus est ~um
Paulus primus eremita, seviente persecutione in Christianos, ~am petiit et ibi per xl annos moratus est
dux Henricus ‥ venationis causa in hoc ~o aderat
Colossus, qui mole ~issima monstrorum ad instar maritimorum cunctos homines excrevit
vastus tunc vulgi clamor ferit aethera nimbi
dum facinus vastum loculi gestator avarus / in dominum lucis strofa patraverat atra
transiens ~as intercapedines terrarum
~o ore inhiantes
bello peracto et hoste devicto ~um nobis patebit imperium
~um pectus, turgidus venter
memorie ~issimis gaudebat apothecis, ubi que didicisset nulla oblivione perdenda reconderet
nec facile invenitur alter eo ~ior aut populosior episcopatus
in wasto xx li.
in wasto domorum regis in Gernem' xx s.
noveritis quod ad nihilum reputo quicquid ibi egerunt [homines regis Francie ], preter quod maximum ~um denariorum ibi fecerunt
ne pistores seu alii servientes ‥ in combustibili ~um faciant
domum hospitum cellerarius visitabit, ne sit ibi ~us [? l. ~um ] vel defectus
volo quod expense mee funerales fiant cum omni mensura racionabili, absque ~o et pompa
sol. pro ~o iij lib. cere in torticibus ecclesia Sancti Andree Cant. illuminatis et accensis in adventu domini regis in nocte
et petit alloc. de ~is hujus compoti, viz. de Slawghtermanhows, quia pertinet ad officium suum
et sic rec. exced. expens. cxij li. iij s. vij d. ob. de quibus se exonerat de arrer. hujus compoti vij li. j d. et de iiij li. xviij s. de ~is hujus compoti. et de vj li. xij s. de decasibus hujus compoti
retineo in boscis illis aisiamenta maneriorum juxtapositorum, sine wasto et sine venditione
Lokering' Templariorum debet x s. de veteri ~o et novo ‥ Radulfus de Belchamp reddit compotum de iiij li. de duobus ~is sicut supra annotatur
quod sint quieti de guastis et reguardis foreste ‥ per totam forestam nostram in Normannia
terra comitis predicti amerciata fuit pro wastu foreste
terra illa et boscum quieta sint ‥ de regardo et gasto
ita ‥ quod ~um, exilium, vel destructionem ‥ non facient de terris, hominibus, vel boscis ejusdem manerii
non vexet vel vexari permittat abbatem Sancti Edmundi de regardo, ~o, visu forestariorum et regardatorum de boscis suis de Herlaue, Stepelford', et Werkeneton'
de novis ~is boscorum
de Willelmo de Bello Campo comite War' pro veteri ~o bosci sui de Abbelynch' ‥ de sacrista de Evesham pro veteri ~o bosci de Attelench
queritur quod ‥ in manerio predicto ~um faciunt et destructionem, videlicet de boscis, parcis, et feris in eisdem
allocate eidem pro ~a terrarum de Colbrandispeth
~um ‥ et destruccio fere equipollent et convertibiliter se habent in domibus, boscis, et gardinis, set exilium dici poterit cum servi manumittantur et a tenementis suis injuriose eiciantur
acciones per breve de ~o
nec aliquis eorum molestetur vel gravetur per actionem ~i pro aliquo ~o in predicto manerio
abbas de S. Eadmundo clamat ‥ murdrum, catalla fugitivorum, annum, diem et ~um infra octo hundreda et dim.
idem habuit terram unde annus et vast' domini reg' x s.
abbas Sancti Albani ‥ clamat ‥ habere ‥ annuum ~um felonum
in dolio vini sunt ccl lagene, unde debet allocari pro tasto, ~o, lactagio, et fecibus, xxx lagene(
- 1. leeg, verlaten, verwilderd, woest [ager; urbs incendio ruinisque]; verlaten door, ontdaan van (m. ab) [mons ab humano cultu; urbs a defensoribus];
- 2. verwoest, met de grond gelijkgemaakt [Troia]; ➤ alqd -um dare te gronde richten;
- 3. onmetelijk (groot), reusachtig, enorm, geweldig [belua; campi; aether; columnae; antrum; potentia; animus onverzadigbare eerzucht; ira; clamor];
- 4. (metaf.) onbehouwen, grof, onbeschaafd, boers [oratio; littera hard (klinkend)].
廣大。太大。粗鹵。拙人。無趣。剿滅。無人者。— animus 無足之心。無饜。Vasta littera 顯音之字。Vasta oratio 不順口之文。Vasta trabes 寬大之舟。
Suggest a Translation
See an image
- VAC-, empty, unoccupied, waste, desert, devastated: genus agrorum: lex erat lata vasto ac relicto foro: vasta incendiis urbs, L.: mons ab naturā, S.: urbs a defensoribus, without, L.: Haec ego vasta dabo, will lay waste, V.—Vast, immense, enormous, huge, monstrous: belua: vastissimae beluae: ad figuram quae (belua) vastior?: mare, Cs.: mare vastissimum: crater, quem vastum vastior ipse Sustulit Aegides, O.: vastus animus nimis alta cupiebat, i. e. insatiable ambition, S.: iter, i. e. on the vast ocean, O.: certamen, V.: impetus, H.— Fig., uncultivated, unpolished, rude, rough, harsh: voltu motuque corporis: omnia vasta ac temeraria esse, L.: littera vastior, too harsh-sounding.
-
…parce movere deos ; audax a nimium, nostro dolitura periclo, si quid forte tibi durius inciderit nulla prius vasto labentur flumina ponto, annus et inversas duxerit ante vices, quam tua sub nostro mutetur pectore cura sis quodcumque…
Propertius, Elegies
-
…, et frustra ferro diverberet umbras. Hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undas. Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges aestuat, atque omnem Cocyto eructat harenam. Portitor has horrendus aquas et flumina servat terribili squalore Charon…
Vergil, Aeneid
-
…honorem Talia flammato secum dea corde volutans nimborum in patriam, loca feta furentibus austris, Aeoliam venit. Hic vasto rex Aeolus antro luctantes ventos tempestatesque sonoras imperio premit ac vinclis et carcere frenat. Illi indignantes magno cum murmure…
Vergil, Aeneid
-
…simulator ac dissimulator, alieni appetens, sui profusus, ardens in cupiditatibus ; satis eloquentiae, sapientiae parum. Vastus animus immoderata, incredibilia, nimis alta semper cupiebat. Hunc post dominationem L. Sullae lubido maxuma invaserat rei…
Sallust, Catilina
-
…sit natura animai, nata sit an contra nascentibus insinuetur et simul intereat nobiscum morte dirempta an tenebras Orci visat vastasque lacunas an pecudes alias divinitus insinuet se, Ennius ut noster cecinit, qui primus amoeno detulit ex Helicone perenni…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…terras turbine perflant. Incubuere mari, totumque a sedibus imis una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus, et vastos volvunt ad litora fluctus. Insequitur clamorque virum stridorque rudentum. Eripiunt subito nubes caelumque diemque Teucrorum ex oculis ;…
Vergil, Aeneid
-
…illo dicitur, aeternumque tenet per saecula nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter…
Vergil, Aeneid
-
…permulcet spiritus austri. Propter quae Centaurus cedit Equi partis properans subiungere Chelis. hic dextram porgens, quadrupes qua vasta tenetur, tendit et inlustrem truculentus cedit ad Aram. Hic sese infernis e partibus erigit Hydra, cuius longe…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…neque foedius nec dis hominibusque invisius animal ullum cogitari potest ; qui quamquam figura est hominis, morum tamen inmanitate vastissimas vincit beluas. Quis enim hunc hominem rite dixerit, qui sibi cum suis civibus, qui denique cum omni…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…incredibili contentione certantis pugnis calcibus unguibus morsu denique, cum exanimarentur prius quam victos se faterentur. quae barbaria India vastior aut agrestior in ea tamen gente primum ei, qui sapientes habentur, nudi aetatem agunt et Caucasi nives hiemalemque…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes