vasto
vasto, to make empty, deprive of occupants, desert, vacate, void, empty, lay waste, desolate, ravage, devastate, destroy
they were laying waste to everything with fire and the sword
- I Lit. (rare but class.): lex erat lata de vastato ac relicto foro, Cic. Sest. 24, 53: vastati agri sunt, Liv. 3, 32, 2: venator vastata lustra fugit, i.e. destitute of game, Val. Fl. 1, 480: pati terram stirpium asperitate vastari, to lie waste or untilled, Cic. N. D. 2, 39, 99.—
- II Transf., to empty or deprive of inhabitants, to lay waste, desolate, ravage, devastate; to ruin, destroy (the predom. signif. of the word; syn.: populor, vexo).
- α Absol.: cum equitatus liberius praedandi vastandique causā se in agros ejecerat, Caes. B. G. 5, 19.—
- β With acc.: ipse ad vastandos depopulandosque fines Ambiorigis proficiscitur, Hirt. B. G. 8, 24: agros, Caes. B. G. 1, 11; Cat. 66, 12; Cic. Verr. 2, 3, 50, § 119 (with exinanire): Italiam (with diripere), id. Cat. 4, 6, 13: terram, id. N. D. 2, 39, 99: partem provinciae incursionibus, Caes. B. G. 5, 1: omnia caedibus, incendiis, ruinis, Hirt. B. G. 8, 25: omnia ferro ignique vastata, Liv. 7, 30, 15; 10, 12, 7: omnia (with invadere, polluere), Sall. J. 41, 9: omnia igni ferroque, Vell. 2, 110, 6: Tydides multā vastabat caede cruentus, Verg. A. 1, 471: omnia late vastant, id. G. 4, 16: fana Poenorum tumultu, Hor. C. 4, 4, 47: (zonae) vastantur frigore semper, Tib. 3, 7, 153: cuncta (panthera), Phaedr. 3, 2, 14: direpti vastatique classe, Tac. H. 2, 16: quos (Mardos) vastavit, id. A. 14, 23 fin.—Pass.: ipsi cultores arvaque maturis jam frugibus ut hostile solum vastabantur, Tac. H. 2, 87 fin.—With abl. of that which is destroyed or removed: et latos vastant cultoribus agros, Verg. A. 8, 8: agrosque viris annosaque vastant oppida, Stat. Th. 3, 576.—
- B Trop.: ita conscientia mentem excitam vastabat, harassed, perplexed, Sall. C. 15, 5.
- 1. ontruimen, ontvolken [forum]; metaf. ontdoen, beroven van (m. abl.) [agros cultoribus; fines civibus, pecore]; — pass. ook verwilderen;
- 2. verwoesten, vernietigen [agros; Italiam; omnia ferro ignique];
- 3. (postklass.) plunderen, brandschatten [cultores];
- 4. (metaf.) een verwoestende uitwerking hebben op, breken [mentem].
- vastus, to make empty, deprive of occupants, desert, vacate, void, empty, lay waste, desolate, ravage, devastate, destroy: cum equitatus vastandi causā se in agros eiecerat, Cs.: Italiam: vastati agri sunt, L.: pati terram stirpium asperitate vastari, to lie waste: partem provinciae incursionibus, Cs.: Omnia late, V.: Poenorum tumultu Fana, H.: cultoribus agros, V.: cultores, Ta.—Fig.: ita conscientia mentem excitam vastabat, perplexed, S.
-
…invidiae metus, non est vehementius severitatis ac fortitudinis invidia quam inertiae ac nequitiae pertimescenda. an, cum bello vastabitur Italia, vexabuntur urbes, tecta ardebunt, tum te non existimas invidiae incendio conflagraturum his ego sanctissimis rei publicae…
Cicero, in Catilinam
-
…Caesarem mittunt rogatum auxilium ita se omni tempore de populo Romano meritos esse ut paene in conspectu exercitus nostri agri vastari, liberi eorum in servitutem abduci, oppida expugnari non debuerint. Eodem tempore ; quo ; Haedui…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, pontifex maximus, Ti. Gracchum mediocriter labefactantem statum rei publicae privatus interfecit Catilinam orbem terrae caede atque incendiis vastare cupientem nos consules perferemus nam illa nimis antiqua praetereo, quod C. Servilius Ahala Sp. Maelium novis rebus…
Cicero, in Catilinam
-
…. quorum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo, eosdem facile adducam ut te haec quae vastare iam pridem studes relinquentem usque ad portas prosequantur. quamquam quid loquor te ut ulla res frangat, tu ut…
Cicero, in Catilinam
-
…facinus maturandi. Namque animus inpurus, dis hominibusque infestus neque vigiliis neque quietibus sedari poterat ita conscientia mentem excitam vastabat. Igitur color ei exsanguis, foedi oculi, citus modo, modo tardus incessus prorsus in facie vultuque vecordia…
Sallust, Catilina
-
…parricidio confiterentur, consciorum indiciis, sua manu, voce paene litterarum coacti se urbem inflammare, civis trucidare, vastare Italiam, delere rem publicam consensisse, quis esset qui ad salutem communem defendendam non excitaretur, praesertim cum senatus…
Cicero, Philippicae
-
…egi ut, per quos celerrime possent, Asia provincia vectigaliaque in vestram potestatem redigerentur. quod cum pertimuisset Dolabella vastata provincia, correptis vectigalibus, praecipue civibus Romanis omnibus crudelissime denudatis ac divenditis celeriusque Asia excessisset quam eo praesidium adduci…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…maculares, scelere obligares sed quid ego id admiror qui accepta pecunia Pessinuntem ipsum, sedem domiciliumque Matris deorum, vastaris, et Brogitaro Gallograeco, impuro homini ac nefario, cuius legati te tribuno dividere in aede Castoris tuis operis…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…unum omnium crudelissimum, qui tot ingenuos, matresfamilias,. civis Romanos occidit, abripuit, disperdidit, regiones vastavit simius, non semissis homo, contra me arma tulit, et eum bello cepi. sed tamen, mi…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…optima, sed agetur, memento, foedissime. primum consilium est suffocare urbem et Italiam fame, deinde agros vastare, urere, pecuniis locupletum non abstinere. sed cum eadem metuam ab hac parte, si illim beneficium non…
Cicero, Epistulae ad Atticum