vexo
vexo, to shake, jolt, toss violently
conscience troubles the mind
- I Lit. (rare; syn. quatio): vexasse grave verbum est, factumque ab eo videtur, quod est vehere; in quo inest jam vis quaedam alieni arbitrii. Non enim sui potens est, qui vehitur. Vexare autem, quod ex eo inclinatum est, vi atque motu procul dubio vastiore est. Nam qui fertur et raptatur atque huc atque illuc distrahitur, is vexari proprie dicitur, etc., Gell. 2, 6, 5: (rector) per confragosa vexabitur, Cic. Rep. 2, 41, 68: navigia in summum veniant vexata periclum, Lucr. 6, 430: Dulichias vexasse rates, Verg. E. 6, 76: classis vexata est tempestate, Vell. 2, 79, 4: (venti vis) montes supremos Silvifragis vexat flabris, Lucr. 1, 275: venti caeli nubila vexant, Ov. M. 11, 435: in turbā vexatus, tossed back and forth, Suet. Aug. 53 fin.: ruina cum clade vexatarum regionum (of an earthquake), Just. 17, 1, 3. —
- II Transf., in gen., to injure, damage, molest, annoy, distress, plague, trouble, maltreat, abuse, vex, harass, disquiet, disturb, torment, etc. (syn.: ango, crucio, vasto, the predom. signif. of the word).
- A Physically: cum Hannibal terram Italiam laceraret atque vexaret, Cato ap. Gell. 2, 6, 7: agros vectigales vexatos et exinanitos a Verre, Cic. Verr. 2, 3, 52, § 122: Siciliam, id. ib. 1, 4, 12; 2, 3, 54, § 125: omnem Galliam, Caes. B. G. 2, 4: agros, id. ib. 4, 15 fin.: urbes, Cic. Cat. 1, 11, 29: rem publicam, id. ib. 1, 10, 27: Amanienses hostes sempiternos, id. Fam. 2, 10, 3: hostes, Caes. B. G. 6, 43; Hirt. B. G. 8, 31 al.: vexati omnes difficultate viae, Liv. 40, 22, 6; 42, 55, 3: vexato exercitu descendit, id. 36, 30, 6: quos et ipsos ... locorum asperitas hostiliter vexavit, id. 43, 5, 10; Nep. Eum. 5, 2: quem (stomachum) umor vexat, Plin. 20, 8, 32, § 76: fauces (tussis), Mart. 11, 86, 1: vites frigore, Plin. 17, 24, 37, § 217: dentes percussu, id. 28, 11, 49, § 180: vestem solo, to rumple, disorder, Petr. 128: rosas, to crush, Mart. 11, 89, 2: comas, to twist, frizzle, Ov. Am. 1, 14, 24.—In mal. part.: maritum, Mart. 8, 46, 7; 11, 81, 1; Petr. 139; Aus. Epigr. 108.—
- b In the part. perf. subst.: vexāta, ōrum, n., injured parts of the body, hurts, injuries, Cels. 7 praef. fin.; ib. 1; Plin. 8, 27, 41, § 97; Scrib. Comp. 101.—
- B Mentally: aliquem probris maledictisque, Cic. Fl. 20, 48: (Quinctius) multis vexatus contumeliis, id. Quint. 31, 98: aliquem honestissimis contentionibus, id. Phil. 3, 9, 23: aliquem iis verbis, ut, etc., id. Sest. 28, 60: vexatur Theophrastus et libris et scholis omnium philosophorum, is attacked, id. Tusc. 5, 9, 25: sollicitudo vexat impios, disquiets, torments, id. Leg. 1, 14, 40; cf.: ita conscientia mentem excitam vexabat, Sall. C. 15, 4: me honoris cupido vexabat, id. ib. 3, 5: mentem mariti philtris, Juv. 6, 611.
- 1. hevig bewegen, heen en weer schudden; ➤ rates ~; rector per confragosa vexabitur zal heen en weer geslagen worden; venti vexant nubila caeli; in turba vexatus heen en weer geslingerd;
- 2. (metaf.) teisteren, kwellen, plagen, mishandelen [cives; hostes; rem publicam bellis; pecuniam verkwisten]; ➤ civitatis mores luxuria vexabat; conscientiā, invidiā vexari; vexari viae difficultate; rosae vexatae platgedrukt;
- 3. plunderen, brandschatten [fana; agros; Siciliam];
- 4. (mondeling of schriftelijk) aanvallen.
- veho, to shake, jolt, toss violently: (rector) per confragosa vexabitur: ratīs, V.: venti caeli nubila vexant, O.—To harry, waste, trouble, harass, plague, disturb: agros vectigalīs vexatos a Verre: Galliam, Cs.: hostīs sempiternos: vexati omnes difficultate viae, L.: comas, to frizzle, O.—To worry, vex, annoy, disquiet, trouble: Hermippum probris: vexabatur uxor mea: vexatur Theophrastus libris, is attacked: me honoris cupido vexabat, S.: mentem mariti philtris, Iu.
-
…loci fertilitatem ibi consedisse Gallosque qui ea loca incolerent expulisse, solosque esse qui, patrum nostrorum memoria omni Gallia vexata, Teutonos Cimbrosque intra suos fines ingredi prohibuerint ; qua ex re fieri uti earum rerum memoria magnam sibi auctoritatem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…non est vehementius severitatis ac fortitudinis invidia quam inertiae ac nequitiae pertimescenda. an, cum bello vastabitur Italia, vexabuntur urbes, tecta ardebunt, tum te non existimas invidiae incendio conflagraturum his ego sanctissimis rei publicae vocibus et eorum…
Cicero, in Catilinam
-
…iniuriarum, quod eo invito iter per provinciam per vim temptassent, quod Haeduos, quod Ambarros, quod Allobrogas vexassent, memoriam deponere posse Quod sua victoria tam insolenter gloriarentur quodque tam diu se impune iniurias tulisse admirarentur, eodem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tempore confectum esse senties. tantum profeci, cum te a consulatu reppuli, ut exsul potius temptare quam consul vexare rem publicam posses, atque ut id quod esset a te scelerate susceptum latrocinium potius quam bellum nominaretur. nunc…
Cicero, in Catilinam
-
…itineribus opifices atque servitia in vicis ad eum eripiundum sollicitabant, partim exquirebant duces multitudinum, qui pretio rem publicam vexare soliti erant. Cethegus autem per nuntios familiam atque libertos suos, lectos et exercitatos, orabat, ut grege…
Sallust, Catilina
-
…Cum tabulas, signa, toreumata emunt, nova diruunt, alia aedificant, postremo omnibus modis pecuniam trahunt, vexant, tamen summa lubidine divitias suas vincere nequeunt. At nobis est domi inopia, foris aes alienum, mala…
Sallust, Catilina
-
…, cum ab reliquorum malis moribus dissentirem, nihilo minus honoris cupido eadem, qua ceteros, fama atque invidia vexabat. Igitur ubi animus ex multis miseriis atque periculis requievit et mihi reliquam aetatem a re publica procul habendam decrevi…
Sallust, Catilina
-
…incita corpus ingentisque ruit navis et nubila differt, interdum rapido percurrens turbine campos arboribus magnis sternit montisque supremos silvifragis vexat flabris ita perfurit acri cum fremitu saevitque minaci murmure pontus. sunt igitur venti nimirum corpora caeca, quae mare…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…sunt igitur venti nimirum corpora caeca, quae mare, quae terras, quae denique nubila caeli verrunt ac subito vexantia turbine raptant, nec ratione fluunt alia stragemque propagant et cum mollis aquae fertur natura repente flumine abundanti, quam…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…memoravi. Incitabant praeterea corrupti civitatis mores, quos pessuma ac divorsa inter se mala, luxuria atque avaritia, vexabant. Res ipsa hortari videtur, quoniam de moribus civitatis tempus admonuit, supra repetere ac paucis instituta maiorum domi…
Sallust, Catilina