villanagium

villanagium [villanus+-agium; cf. AN vil(l)a(i)nage], ~enagium [AN vil(l)e(i)nage] 1 state or condition of a villein, serfdom, villeinage. quando aliquis trahit alium a libertate in ~enagium vel in servitutem, vel quando aliquis in ~enagio vel servitute positus petit libertatem Glanv. V 1; pluribus ‥ modis perduci potest ad libertatem aliquis in vilenagio positus Ib. V 5; 1443 liberavimus S. H. ‥ ab omni jugo et vinculo servitutis, nevitatis, et ~enagii Reg. Cant. I 320; 1465 ab omni jugo servitutis, ~enagii, seu bondagii liberos Reg. Whet. II 47; 1511 ab omni servitutis jugo, villinagio, et condicione servili liberum FormA 420; 1588 cum ‥ credimus ‥ penes Deum meritorium certos in ~enagio nobis subditos [a] servitute liberos penitus facere Pat 1320 m. 26. 2 tenure by which villein holds land, villeinage, (also) service rendered in respect of such tenure. 1198 debet dim' m. quia traxit liberum tenementum suum ad vilanagium Pipe 131; 1214 dicit quod ipse terram illam tenet in vilenagio de domino Londoniensi episcopo per consuetudines serviles et in vilenagio, ita quod dominus episcopus terram illam capere potest in manum suam quando ei placuerit; set tamen corpus suum liberum est CurR VII 108; 1219 ipse villanus fuit et fecit omnimoda vilenagia BNB II 56; 1227 eas [bovatas] terre assideri fecit in vilenagio Cl II 170a; 1230 cum ‥ tallagiis, ~anagiis, et serviciis liberorum hominum FormA xxiii; 1313 nativus domini ‥ veniet ad servicium domini vel ad terram vilinagii recipiendum (CourtR Chatham Hall) EHR XXX 482 (cf. ib. XXX 480: 1320 terras et tenementum ‥ habendum et tenendum per vilinagium); 1333 prima duarum bovatarum ‥ quas idem ‥ prius tenuit ‥ in ~enagium LTR Mem 105 m. 180; de omnibus tenementis que ipsi ‥ tenuerunt in villenaginam ‥ in eadem villa Croyl. Cont. B 479. 3 tenement held by villeinage tenure. 1176 retinui ‥ totum vilanagium et omnes firmarios ejusdem ville ‥ et omnia servitia que homines ‥ solebant mihi facere MonA V 662b; c1183 totam villam in dominio et vilenagio et libero feodo Ib. VI 252b; a1184 omnia dominia archiepiscopi et monachorum et ~anagia CalCh IV 347; 1193 dedimus totam terram nostram ‥ cum omnibus pertinentiis suis scil. dominium nostrum cum vilnagio Ambrosden I 210; 1205 duas virgatas terre de villencagio de H. RChart 146a; 1234 G. .. tenet dimidiam virgatam terre que fuit wilenagium aliquo tempore, nunc autem libera Cust. Glast. 134; 1278 dim' virgatam terre de ~enagio ‥ abbatis SelPlMan 94; tenet dimidiam virgatam ‥ ad terminum vite et post reverti debet in vilinagium domini Cust. Battle 87; ~enagium ‥ quod traditur villanis ad excolendum Fleta 289; 1342 totum predictum manerium cum ‥ villanis, cum eorum ~enagiis (Pat) MonA VI 1550a.