βαίνω
βαίνω, βαίνω, -βήσομαι, -ἔβην, βέβηκα, -, -, walk, step, go; (perfect) stand
- A in the above tenses,
- I intr., walk, step, prop. of motion on foot, ποσὶ βήσετο Il. 5.745, etc.; but also of all motion on ground, the direction being commonly determined by a Prep.:—the kind of motion is often marked by a part., βῆ φεύγων, βῆ ἀΐξασα, Il. 2.665, 4.74: c. part. fut., denoting purpose, βῆ ῥʼ Ἶσον . . ἐξεναρίξων he went to slay, Il. 11.101: with neut. Adj. as Adv., σαῦλα ποσὶν β. h.Merc. 28; ἁβρὸν β. παλλεύκῳ ποδί E. Med. 1164, cf. 830 (lyr.); ἴσα or ὁμοίως β. τινί, D. 19.314, X. Eq. 1.3; ἐν ποικίλοις β. A. Ag. 936, cf. 924; march or dance, μετὰ ῥυθμοῦ, ἐν ῥυθμῷ, Th. 5.70, Pl. Lg. 670b: freq. c. inf. in Hom., βῆ δʼ ἰέναι set out to go, went his way, Il. 4.199, etc.; βῆ δʼ ἴμεν 5.167, etc.; βῆ δὲ θέειν started to run, 2.183, etc.; βῆ δʼ ἐλάαν 13.27: c. acc. loci, νέας Od. 3.162, cf. S. OT 153 (lyr.), OC 378; ἐπὶ νηὸς ἔβαινεν was going on board ship, Od. 11.534; but ἐν δὲ ἑκάστῃ [νηῒ] . . ἑκατὸν καὶ εἴκοσι βαῖνον were on board, Il. 2.510; ἐφʼ ἵππων βάντες having mounted the chariot, 18.532; ἐπὶ πώλου βεβῶσα mounted on . ., S. OC 313; ἐς δίφρον Il. 5.364; ἐς ἅρματα E. El. 320; βαίνειν διʼ αἵματος wade in blood, Id. Ph. 20.
- 2 in pf., stand or be in a place, χῶρος ἐν ᾧ βεβήκαμεν S. OC 52; βεβηκὼς σφόδρα firmly poised (opp. κρεμάμενος) Pl. Ti. 62c; β. μάχη steady fight, Plu. Phil. 9: freq. almost, = εἰμί (sum), εὖ βεβηκώς on a good footing, well established, prosperous, [θεοὶ] εὖ βεβηκότας ὑπτίους κλίνουσʼ Archil. 56.3; τυραννίδα εὖ βεβηκυῖαν Hdt. 7.164, cf. S. El. 979; εὖ βίου βεβηκότα prob. for ἐν βίῳ βεβιωκότα Nicom. Com.2; ἀσφαλέως βεβηκὼς ποσσί Archil. 58.4; ἐπισφαλῶς βεβ. LXX Wi. 4.4; ἄγαλμα βεβηκὸς ἄνω τὰ κάτω δὲ κεχηνός Eub. 107.23; οἱ ἐν τέλει ἐόντες, βεβῶτες, they who are in office, Hdt. 9.106, S. Ant. 67; τοῦτον οὐχ ὁρῇς ὅκως βέβη-[κεν] ἀνδριάντα; Herod. 4.36; [λίθους] ἐν ταῖς ἰδίαις χώραις βεβηκότας IG 7.3073.163 (Lebad.); ἐν κακοῖς βεβ. S. El. 1057; μοίρᾳ οὐκ ἐν ἐσθλᾷ β. ib. 1095 (lyr.); βοῦς, κλεὶς ἐπὶ γλώσσῃ βέβηκεν, v. βοῦς IV, κλείς 4; φρόνει βεβὼς ἐπὶ ξυροῦ τύχης S. Ant. 996.
- b Geom. of figures, stand on a base, ἐπί τινος Arist. IA 709a24, cf. Apollon.Perg. Con. 3.3; πυραμὶς ἐπὶ τετραγώνου βεβηκυῖα Hero *Stereom. 1.31; of an angle, stand on an arc, ἐπί τινος, πρός τινι, Euc. 3Def. 9, cf. 16.26.
- c βεβηκὼς ῥυθμός stately rhythm, Syrian. in Hermog. 1 p.69 R.; ἀνάπαυσις ib. p.18 R.
- 3 go away, depart, ἐν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδʼ Il. 12.16; ἔβαν ἄγοντες, ἔβαν φέρουσαι, have gone and taken away, 1.391, 2.302; ἄφαρ βέβακεν S. Tr. 134; θανάσιμος βέβηκεν Id. OT 959, cf. 832; βεβᾶσι φροῦδοι E. IT 1289; βέβηκα euphem. for τέθνηκα, A. Pers. 1002 (lyr.); of things, ἐννέα ἐνιαυτοὶ βεβάασι nine years have come and gone, Il. 2.134; πῇ ὅρκια βήσεται; ib. 339, cf. 8.229.
- 4 come, τίπτε βέβηκας; 15.90; arrive, S. OT 81, Aj. 921.
- 5 go on, advance, ἐς τόδε τόλμης, ἐς τοσοῦτον ἐλπίδων, Id. OT 125, 772; ἐπʼ ἔσχατα Id. OC 217 (lyr.).
- 6 c. part. as periphr. for fut., βαίνω καταγγέλλων PMag.Par. 1.2474.
- II c. acc., mount, Hom. only in aor. Med. βήσασθαι δίφρον Il. 3.262, Od. 3.481: in Act. (fut. part. Med. βησόμενος Them. Or. 21.248b), of the male, mount, cover, Pl. Phdr. 250e, Achae. 28, Arist. HA 575a13, etc.:—in Pass., ἵπποι βαινόμεναι brood mares, Hdt. 1.192.
- 2 c. acc. cogn., β. Δωρίαν κέλευθον ὕμνων Pi. Fr. 191; Καλλαβίδας Eup. 163; ἔβα ῥόον went down stream, i.e. died, Theoc. 1.140.
- b metaph. of metre, scan, D.H. Comp. 21 (Pass.), Aristid. Quint. 1.23,24, etc.; βαίνεται τὸ ἔπος is scanned, Arist. Metaph. 1093a30.
- 3 χρέος ἔβα με debts came on me, Ar. Nu. 30; ὀδύνα μʼ ὀδύνα βαίνει E. Hipp. 1371 (lyr.).
- 4 Poet. with acc. of the instrument of motion, βαίνειν πόδα E. El. 94, 1173 (lyr.).
- 5 βαίνειν· φιλεῖν, κολακεύειν, Hsch.
- B Causal, in fut. βήσω, (ἐπι-) Il. 8.197, (εἰσ-) E. IT 742: aor. 1 ἔβησα—make to go, φῶτας βῆσεν ἀφʼ ἵππων he made them dismount, Il. 16.810; ἀμφοτέρους ἐξ ἵππων βῆσε κακῶς he brought them down from the chariot in sorry plight, 5.164; ὄφρα βάσομεν ὄκχον Pi. O. 6.24.—Rare in Trag. (exc. in compds.), E. Med. 209 (lyr.).—The simple Verb is uncommon in later Gr. (For βάμ-yω, cf. Lat. venio, Skt. gamyáte; βάσκω corresponds to Skt. gácchati (gṷṃ-sk-); root gṷem- in OHG. quëman ‘comeʼ; ἔβην, βήσομαι fr. root gṷā-, Skt. jigāti, aor. ágāt.)
I intr.
1 en pres. y fut., gener. andar, caminar, ir
ἀμφὶ δ' ἄρ' αὐτῷ βαῖνε
ἐν ... ἑκάστῃ (νηΐ) ... ἑκατὸν καὶ εἴκοσι βαῖνον
οὐκ ἐπαΐων ὅκη βαίνει
Ἥβα ... παρὰ ματέρι βαίνοισ'
ξίφους βαίνω μεταξὺ καὶ πυρᾶς
βαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς
οὐ πάνυ τοῖς ποσὶ βαίνειν δυνάμενον
βῆ φεύγων
ἔβαν ... ἄγοντες
βῆ ... ἀΐξασα
ἀποστρέψαντες ἔβαν νέας
μῦες ἐν βατράχοισιν ἀριστεύσαντες ἔβησαν
ὁ βῆ ... ἐξεναρίξων
βαίνω γὰρ καταγγέλλων
anunciaréσαῦλα ποσὶν βαίνουσα
ἁβρὸν βαίνουσα
θῆλυ βαίνειν
κορωνὰ βαίνων
μεγάλα βαίνων
εὔρυθμα βαῖνε
μετὰ ῥυθμοῦ, ἐν ῥυθμῷ βαίνειν
moverse al ritmoᾄδοντα δεῖ ... βαίνειν
conviene que el cantante se mueva al compás
• ἴσα o ὁμοίως βαίνειν y dat. andar igual que
ἴσα βαίνων Πυθοκλεῖ
ὁμοίως βαίνουσι τῷ ... ἰσχυροτάτῳ
• fig.
ἐπ' ἔσχατα βαίνεις
estás en una situación extremaοἶκος βήσεται δι' αἵματος
la casa nadará en sangreμὴ περαιτέρω βαίνοντες
sin ir más lejos
• tb. en aor. c. matiz puntual que puede exigir distintas trad.
βῆ ... παρὰ θῖνα
echó a andar bordeando la riberaτὸν δ' ὑπὲρ οὐδοῦ βάντα
a él que había traspasado el umbralβῆ ... παρὰ Κρουνούς
pasó de largo Cronosοὐδ' ἔβας ἐν νηυσίν
no te fuiste en las navesἐν ποικίλοις ... βῆναι
pisar sobre tejidos variopintosἐν δ' ἄκροισι βὰς ποσί
dando un paso de puntillasὀρθῷ ... βῆναι ποδί
dar pasos con pie recto e.d. tener fortuna
2 c. ac. de dir. c. o sin prep.
a) ir a, dirigirse hacia
ἐς κλισίην
προτὶ ἄστυ
μετ' ἴχνια βαῖνε θεοῖο
ἔβη κατὰ δαῖτα
βῆσαν ἐς ... δόμον ... Ἀίδαο
βᾶτε κατ' ἀντιθύρων
ἐς ὁδόν
ἐς τὸν ποταμόν
Δάφνις ἔβα ῥόον
• c. ac. de pers. ir al encuentro de
βῆ ... ἐπ' Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα
b) c. adv. acercarse
ῥῆμ' ἀλαθείας ἄγχιστα βαίνων
βαῖνε δίκης ἆσσον
acércate más a la justiciaμᾱλλον ἐγγὺς Ξενοφῶντος ... βαίνοντα
acercándose más a Jenofonteπῇ ... ὅρκια βήσεται
a dónde irán a parar los juramentos
• entrar
βαίην δόμον Ἄϊδος εἴσω
querría entrar en la morada de Hadesβαῖνε δωμάτων ἔσω
entra en el palacioβᾶθι νηδύν
entra en la matriz
c) en aor. llegar
τίς ... τᾶς ... Πυθῶνος ... ἔβας Θήβας;
¿con qué espíritu has llegado de Pito a Tebas?ἔβα ... νέμεσις ἐς Ἑλέναν
νᾶες αἵ ποτ' ἔβατε Τροίαν
ἔβα ... Οἰδίπους ... Θηβαίαν ... γᾶν
εἰ ... ἐν τύχῃ γέ τῳ σωτῆρι βαίη
si llegara con alguna esperanza salvadoraὡς ἀκμαῖος, εἰ βαίῃ
• fig. llegar a
ἐς τόδ' ... τόλμης ἔβη
• volver, regresar
ἔβη οἰκόνδε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
βάτε δόμῳ
volved a casa
3 en perf. c. valor de reposo, abs. o c. giro prep. haber llegado, encontrarse, estar de pers.
τίπτε βέβηκας;
¿por qué has venido?ἐς τοσοῦτον ἐλπίδων ἐμοῦ βεβῶτος
οἱ ἐν τέλει βεβῶτες
los que están en un cargoὅταν ... ἐν κακοῖς ... βεβήκῃς
ἐπείσ' ἐφεύρηκα μοίρᾳ μὲν οὐκ ἐν ἐσθλᾷ βεβῶσαν
τίς ... ὁ χῶρος ... ἐν ᾧ βεβήκαμεν;
παρὰ σκύμνοισι βεβηκώς
περιπρὸ ... εὐρὺ βέβηκεν
está ampliamente por delante
• estar apoyado
ἀσφαλέως βεβηκὼς ποσσί
firmemente apoyado en sus pies(ἄνδρας) εὖ βεβηκότας
hombres que están seguros sobre sus piesἐπ' ἀμφοτέρων βεβαῶτα ἐξ ἴσου τῶν ποδῶν ἅλις
fuertemente apoyado por igual en ambos piesἐπὶ δίφρων ἡνίοχοι βεβαῶτες
los aurigas en pie sobre los carrosγυναῖχ' ὁρῶ ... ἐπὶ πώλου βεβῶσαν
veo a una mujer montada a caballoχοιράδων βεβὼς ἔπι
subido en un escolloβεβηκυῖα μάχη
batalla a pie firmeτοῦτον οὐχ ὁρῇς ... ὅκως βέβηκεν ἀνδρ[ι]άντα
• de cosas estar situado, asentado, constituido
ἐπὶ χθόνα καὶ διὰ πόντον βέβακεν ἐργμάτων ἀκτὶς καλῶν
τυραννίδα ... εὖ βεβηκυῖαν
βεβηκυίας τῆς οἰκίας ἐν δαπέδῳ
χθόνα ... βεβῶσαν
(λίθους) ἐν ταῖς ἰδίαις χώραις βεβηκότας
ὁ ... σοῦ λόγος βεβήκει δ' ἐπὶ γῆς
ἁ ... δόξα ... ἄγχι βέβακε θρόνων
βεβηκυίας τῆς κλίμακος εἰς ἀμφοτέρας τὰς ναῦς
λογισμῷ ... στερρῷ καὶ βεβηκότι οὐ ... ἐχρῆτο
no usaba de un cálculo sólido y firmeβεβηκὼς ῥυθμός
ritmo reposado, majestuoso
• geom., ref. a las figuras apoyadas sobre una base
πυραμὶς ἐπὶ τετραγώνῳ βεβηκυῖα
τὸ ... βεβηκὸς σφόδρα
lo que está sólidamente asentado
4 c. mov. hacia arriba subir
ἐς δ' ὄχεα ... βήσετο
ἐς δίφρον
ἐς ταὐτὰ βαίνων ἅρματ'
ὃς ... ἀνὰ δέμνια βαίνῃ
ἀνὰ νηός ἔβην
embarcarἐπὶ νηὸς ἔβαινεν
ἐφ' ἵππων βαίνειν
montar
5 c. mov. hacía abajo descender
ἔβη κατὰ νῆας
ἀπὸ πύργου ... χαμᾶζε
κατ' Ὀλύμποιο καρήνων
φάτο βῆμεν ὑπὸ ζόφον
6 irse, marcharse, partir c. gen. separ. c. o sin prep.
ἐξ οἴκου
βεβᾶσι ἀγρέται στρατοῦ
βὰς φυγάς
ἄφαρ βέβακε
βεβᾶσι ... νεανίαι
ἴσθ' ἐκεῖνον θανάσιμον βεβηκότα
ἂν δ' ἐκτὸς τοῦ καλοῦ βαίνῃ (νόμιμα)
οὐκ ἐῶν (νοῦν) ἐκτὸς ἑαυτοῦ βαίνειν
τοὺς ἔξω βαίνοντας ἀρετῆς
ἔξω τοῦ εὐαγγελίου μὴ βαίνοιμεν
• frec. en Hom. c. inf. ponerse a, echar a
βῆ δ' ἰέναι, βῆ δ' ἴμεν
echó a andarβῆ ... θέειν
echó a correrβῆ δ' ἐλάαν
7 de períodos de tiempo pasar, transcurrir
ἐννέα ... βεβάασι ... ἐνιαυτοί
han pasado nueve años
II tr.
1 c. suj. de pers. montar en
βήσετο δίφρον
• c. suj. de anim. montar, cubrir el macho a la hembra, Thgn.185,
τετράποδος νόμον βαίνειν
cubrir a la manera de un cuadrúpedoαἱ ... βαινόμεναι
las yeguas
2 c. suj. de pers. y compl. de espacio recorrer
ἔβαινε Δωρίαν κέλευθον ὕμνων
τὰς Κασταλίας ... βαίνετε δίνας
ἄτριπτος ... ὁ ἀρετῆς χῶρος, ὀλίγοι γὰρ βαίνουσιν αὐτόν
• métr. recorrer paso a paso e.d. escandir, medir versos, Aristid.Quint.47.27, en v. pas.
(μέτρον) κατὰ δάκτυλον πόδα βαινόμενον
βῆθι· βάδιζε. μέτρει
βαίνονται ... οἱ ῥυθμοί, διαιρεῖται δὲ τὰ μέτρα, οὐχὶ βαίνεται
3 c. suj. de cosa y ac. de pers. sobrevenir a uno algo
τί χρέος ἔβα με ...;
νῦν ὀδύνα μ' ὀδύνα βαίνει
4 mover
τειχέων ... ἐντὸς οὐ βαίνω πόδα
οἵδε πεφυρμένοι βαίνουσιν ἐξ οἴκων πόδα
5
βαίνειν· φιλεῖν, κολακεύειν
III fact. en aor. sigm. hacer ir
φῶτας βῆσεν ἀφ' ἵππων
les hizo desmontarἀμφοτέρους ἐξ ἵππων βῆσε κακῶς
a entrambos los hizo desmontar de mala maneraὄφρα κελεύθῳ τ' ἐν καθαρᾷ βάσομεν ὄκχον
para que hagamos ir el carro (de mis versos) por una senda limpiaΘέμιν, ἅ νιν ἔβασεν Ἑλλάδ' ἐς ἀντίπορον
Temis que la condujo a la costa opuesta de Grecia
•De la raíz *gu̯em-/*gu̯m̥- y suf. yod, cf. lat. uenio, gót. qiman, ai. aor. ágaman, lit. gemù ‘nacer’. Otra forma de la raíz es *gu̯eH2- de donde procede el aor. ἔβην, ai. agāt cf. βίβημι, ai. jigāti, etc.
1. abs. of met bep. van richting, plaats of doel
a. stappen, lopen, gaan:
b. weggaan, vertrekken:
c. (ergens) heengaan, (aan)komen:
d. perf. stevig staan, (ergens) gevestigd zijn:
2. met acc.
a. bestijgen:
b. causat. alleen sigm. aor. doen gaan:
1) Eigtl. den Fuß heben, ausschreiten, Hom. βῆ δʼ ἴμεν, er hob den Fuß zu gehen, er machte sich auf und ging, auch βῆ δὲ θέειν, er begann zu laufen, Il. 11.617 ; βῆ δʼ ἐλάαν 13.27 ; περὶ τρόπιος βεβαῶτα Od. 5.130 ; ἀμφʼ ἑνὶ δούρατι βαῖνε, er spreitete die Beine aus um einen Balken, 5.371. Uebh. schreiten, gehen, wandeln ; nähere Bestimmungen werden hinzugefügt,
a) mit praeposit. wird die Richtung bezeichnet, wohin, ὡς u. πρός bei Personen, ἐπί bei Personen u. Sachen im feindlichen Sinn, εἰς bei Sachen. Bei Dichtern, bes. Tragg., auch sp.D., steht auch der bloße acc., καὶ νῦν μʼ ὀδύνα βαίνει, kommt über mich, Eur. Hipp. 1371 ; αἶνον ἔβα κόρος, Sättigung folgte dem Lobe, Pind. Ol. 2.95 ; τί χρέος ἔβα με Ar. Nub. 30, aus einem Trag. entlehnt ; μετά τι, nach etwas gehen, um es zu holen ; μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο Od. 2.406, er folgte der Göttin, u. ä.
b) partic. bestimmen die Art u. Weise des Gehens, so ist βῆ φεύγων Il. 2.665 = er floh, βῆ ἀΐξασα Il. 4.74 = sie eilte fort ; das partic. fut. drückt die Absicht aus, βῆ ἐξεναρίξων 11.101.
c) Zuweilen steht ein wirklicher Objekts-Accus. dabei, wie κέλευθον Pind. frg. 201 ; ὁδόν Sp.; Aesch. sagt umgekehrt πόροι βαίνουσι Ch. 71. Anders ist πόδα βαίνειν, den Fuß in Bewegung setzen, zu fassen, Eur. El. 94, 1173 ; anders ἔβαν νέας Od. 3.162, οἱ μὲν ἀποστρέψαντες ἔβαν νέας ἀμφιελίσσας, entweder ἔβαν νέας = sie gingen zu den Schiffen, oder zu verbinden ἀποστρέψαντες νέας.
d) Aehnl. mit adjekt., bes. im neutr. plur., die Art u. Weise des Gehens bestimmend, ἶσα Πυθοκλεῖ, ebenso wie P. gehen, gleichen Schritt mit ihm halten, Dem. 19.314, was oft in VLL zitiert u. von aufgeblasenen Menschen verstanden wird ; falsch faßte es Ath. V.113e auf ; ἁβρά (s. ἁβρός), μεγάλα, Luc. D.Mort. 29.1, große Schritte machen, einherstolzieren ; εὔρυθμα D. Deor. 2.2 ; σαῦλα H.h. Merc. 28 ; ἁβρὸν β. Eur. Med. 1264. Auch μετὰ ῥυθμοῦ, im Takt marschieren, Thuc. 5.70 ; ἐν ῥυθμῷ Plat. Legg. II.670b.
2) dem Zusammenbange nach ist es öfter
a) weggehen, dahingehen, entfliehen ; Hom. Od. 3.131 βῆμεν δʼ ἐν νήεσσι, zu Schiffe fortgehen ; ἐννέα δὴ βεβάασι Διὸς ἐνιαυτοί, sind hingegangen, vergangen, Il. 2.134 ; κύματα βάντʼ ἐπιόντα τʼ ἰδεῖν Soph. Tr. 115 ; ἔβα, er floh, Ant. 120 u. öfter ; ἐκ βροτῶν βῆναι, aus dem Leben, aus der Welt gehen, O.R. 805 u. so öfter bes. Eur. für sterben, dahingehen, z.B. Suppl. 1163 ; auch Sp.; so ἰκμὰς ἔβη, die Feuchtigkeit verschwand, Il. 17.392 ; übertr., πῇ ὅρκια βήσεται ἥμιν ; wo werden sie hingehen ? was wird aus ihnen werden ? 2.339.
b) ankommen, ὡς ἀκμαῖος, εἰ βαίη, μόλοι, wie käme er zu rechter Zeit, Soph. Aj. 904 ; so ist 36 ἔβην = ἥκω ; vgl. O.C. 314, 845 u. a.O.
c) ein Vordringen, in der Vbdg ἐς τόδε τόλμης Soph. O.R. 125 ; ἐς τοσοῦτον ἐλπίδων 772, so weit in seiner Hoffnung. Vgl. ἐπὶ τοσαύτης βεβηκότες εὐτυχίας Dion.Hal. 6.71.
3) Uebh. sich befinden, wie versari, zu mannigfachen Umschreibungen dienend, διʼ ὀδύνης βαίνειν, im Schmerz wandeln, sich in Schmerz befinden, Eur. Phoen. 1554 ; aber ibd. 20 πᾶς οἶκος βήσεται δι αἵματος, wird untergehen, eigtl. durch Blut od. Mord wandeln ; διὰ μόχθων Heracl. 625 ; διὰ δίκας ἔβα νέμεσις ἐς Ἑλέναν, strafend erreichte sie die Hel., Or. 1361.
4) das perf. drückt bes. das Sein an einem Orte, das sich in einem Zustande Befinden aus ; ἐν κάλλεσιν Aesch. Ag. 898 ; ἐν κακοῖς Soph. El. 1046 ; ἐν πόνῳ O.C. 1361 ; εὖ βεβηκώς, sich in gutem Zustande befinden, gut stehen, Archil. frg. 32 ; Soph. El. 967 ; τυραννὶς εὖ βεβηκυῖα Her. 7.164. Bes. festen Fuß gefaßt habend, fest stehend (VLL βεβαίως ἑστηκώς); ἐπὶ τῆς γῆς βεβηκότες, dem ἐφʼ ἵππων κρέμασθαι entggstzt, Xen. An. 3.2.19 ; vgl. βεβηκυίας τῆς οἰκίας ἐν δαπέδῳ Oec. 8.17 ; στασιμωτέρως βέβηκε Plat. Tim. 55e ; ἐπὶ μέσου Parm. 138c ; ἐπὶ σμικροτάτου ποδός Polit. 270a ; ἐπὶ γῆς βεβῶτες Tim. 63c. So auch Sp., γωνία ἐπί τινος βεβ. Pol 54.6 ; βεβηκυῖα μάχη Plut. u. A.; τὸ βεβηκός, Festigkeit, Beständigkeit, Sp. Damit ist zu vgl. βοῦς ἐπὶ γλώσσῃ μέγας βέβηκεν Aesch. Ag. 36, liegt auf der Zunge, verschließt den Mund, wie χρυσέα κλῂς ἐπὶ γλώσσῃ βέβ. Soph. O.C. 1055 ; βεβὼς ἐπὶ ξύρου τύχης Ant. 983, Eur. Herc.Fur. 630 u. öfter bei Sp., sich in dem entscheidenden Moment, in der höchsten Gefahr befinden ; οἱ ἐν τέλει βεβῶτες, = ὄντες, Soph. Ant. 67 ; ἐν μάχῃ βεβώς Eur. Suppl. 850.
5) bei Gramm. = scandieren, nach B.A. p. 85 ἐπὶ τοῦ ῥυθμοῦ, τὸν στίχον ; μέτρον κατὰ πόδα δακτυλικὸν βαινόμενον Dion.Hal. C.V. 4.
6) in trans. Bdtg, besteigen, vom Begatten bes. der Tiere, βαίνειν καὶ παιδοσπορεῖν Plat. Phaedr. 250e ; pass., besprungen werden, ἵπποι βαινόμεναι Her. 1.192 ; vgl. Arist. H.A. 5.14. – Sonst gehören der trans. Bdtg »in Bewegung setzen«, »gehen machen« das fut. βήσω u. der aor. ἔβησα an ; φῶτας βῆσεν ἀφʼ ἵππων, ließ sie absteigen, warf sie hinab, Il. 16.810 ; ἐξ ἵππων βῆσε κακῶς ἀέκοντας, brachte sie vom Wagen herunter, 5.164 ; βάσομεν ὄκχον κελεύθῳ ἐν καθαρᾷ Pind. Ol. 6.24 ; ἔβησεν ἐς Ἑλλάδα Eur. Med. 209 ; El. 589 ; βῆσα Ἠμαθίην ἐς Ἄρεα Add. 9 (VII.238). Vgl. βήσετο δίφρον Il. 3.262, er bestieg den Wagen. – Die 3. pers. sing. plusqpft. activ. βεβήκει und ἐβεβήκει gebraucht Hom. als einfaches praeterit., aor. oder imperfect.; daneben ist die Auffassung als eines wirklichen plusquamperf. nur an einigen Stellen statthaft, vielleicht an keiner notwendig ; wobei noch zu bedenken, daß Hom. auch den eigentlichen aor. überall als plusquamperf. gebraucht ; s. βεβήκει Il. 1.221, 6.313, 495, 16.751, 856, 864, 17.137, 706, 22.362, Od. 1.360, 3.410, 6.11, 8.361, 10.388, 12.312, 13.164, 14.483, 15.464, 17.26, 61, 18.185, 20.144, 21.354, 22.433, 23.292, ἐβεβήκει Il. 6.513, 11.296, 446, 13.156, 20.161, 22.21, 23.391 (v.l. κοτέουσα βεβήκει Scholl.); in allen diesen Stellen ist βεβήκει ἐβεβήκει. Versende. Die anderen Personen dieses plusquamperf. außer βεβήκει kommen bei Hom. nicht vor. Vgl. die dem βεβήκει ähnliche u. ähnlich gebrauchte Form βεβλήκει s.v. βάλλω.
- A
3 sing. fut. in mid. form βήσεται Il. 2.339.
Aor. ἔβην Il. 24.766: Od. 9.177. βῆν Od. 9.196, Od. 10.60, 169, 407, Od. 12.367.
2 sing. ἔβης Il. 9.107.
3 sing. ἔβη
Il. 1.311, 424, Il. 2.47, 187, Il. 3.261, etc.: Od. 1.427, Od. 2.18, 27, 173, Od. 4.701, etc. βῆ Il. 1.34, 44, 439, Il. 2.16, etc.: Od. 1.102, 119, 441, Od. 2.5, 10, etc.3 dual ἐβήτην Il. 6.40. βήτην Il. 8.115, Il. 12.330, Il. 14.281, 285, etc.: Od. 8.49, Od. 17.200, Od. 22.202, 378. βάτην Il. 1.327, Il. 5.778, Il. 9.182, 192, etc.: Od. 24.361.
1 pl. ἔβημεν Od. 14.241. βῆμεν Od. 3.131, Od. 9.85, 150, Od. 10.56, etc.
3 pl. ἔβησαν Il. 8.343, Il. 11.460, Il. 12.16, Il. 13.332, etc.: Od. 5.107, Od. 24.301. βῆσαν Od. 20.158, Od. 21.188. ἔβαν Il. 1.391, 606, Il. 2.302, Il. 3.113, Il. 7.429, etc.: Od. 1.211, 424, Od. 3.11, 162, 396, etc. βάν Il. 4.209, Il. 10.150, 273, 297, Il. 12.106, etc.: Od. 4.779, Od. 8.56, 109, Od. 15.109, 295, etc.
Subj. βήω Il. 6.113.
3 pl. βῶσι Od. 14.86.
Opt. βαίην Il. 24.246.
Pple. βάς, βάντος Il. 5.239, Il. 6.65, Il. 10.576, Il. 18.532: Od. 2.419, Od. 4.48, 680, Od. 5.56, Od. 8.296, 314, 450, 456, etc.
Infin. βήμεναι Il. 17.504: Od. 8.518, Od. 14.327, Od. 19.296. βῆναι Il. 13.459, Il. 14.24.
2 sing. pf. βέβηκας Il. 15.90.
3 sing. βέβηκε Il. 16.69, Il. 23.481.
3 pl. βεβάασι Il. 2.134.
3 sing. plupf. ἐβεβήκει Il. 6.513, Il. 11.296, 446, Il. 13.156, etc. βεβήκει Il. 1.221, Il. 6.313, 495, Il. 16.751, 856, etc.: Od. 1.360, Od. 3.410, Od. 6.11, Od. 8.361, Od. 10.388, etc.
3 pl. βέβασαν Il. 17.286.
Pple. βεβαώς Il. 14.477.
Acc. sing. masc. βεβαῶτα Od. 5.130.
Fem. βεβῶσα Od. 20.14.
Infin. βεβάμεν Il. 17.359, 510.
3 sing. aor. mid. ἐβήσετο Il. 14.229: Od. 7.135, Od. 13.63, 75, Od. 15.284. βήσετο Il. 3.262, 312, Il. 5.745, Il. 8.389: Od. 3.481.
- B
3 sing. aor. βῆσε Il. 1.310, Il. 5.164, Il. 16.810.
1 pl. ἐβήσαμεν Od. 11.4. βήσαμεν Il. 11.756.
3 pl. βῆσαν Il. 1.438.
1 pl. subj. βήσομεν Il. 1.144.
(ἀμφι-
, ἀνα-, ἀπο-, δια-, εἰσ-, εἰσανα-, ἐκ-, ἐκδια-, ἐμ-, ἐξανα-, ἐξαπο-, ἐπεμ-, ἐπι-, ἐσκατα-, κατα-, μετα-, παρα-, περι-, προ-, προσ-, ὑπερ-, ὑπερκατα-.) - I
Intrans. in all forms except those under (B).
- 1
To go, go one’s way, take one’s way: παρὰ θῖνα θαλάσσης Il. 1.34. Cf. Il. 1.44, 311, 424, Il. 2.16, 47, Il. 4.443, 495, etc.: οἶκόνδε Od. 1.424. Cf. Od. 1.102, 119, 427, Od. 2.18, 406, Od. 3.131, Od. 9.196, etc.
Of something inanimate: ἰκμὰς ἔβη
(i.e. finds its way inwards, making way for the unguent) Il. 17.392. - 2
Of immaterial things, to go, pass. εὐχωλαί Il. 8.229. Cf. Il. 2.339.
So of time: ἐννέα βεβάασιν ἐνιαυτοί (have passed) Il. 2.134.
- 3
- a
In pf. of the state or condition of going: ἔχων εὔληρα βέβηκε
(is going, i.e. is driving the chariot) Il. 23.481: περὶ τρόπιος βεβαῶτα (bestriding it and being carried along with it) Od. 5.130. - b
In plupf., of being in the act or attitude of going: Οὔλυμπόνδε βεβήκει
(was in motion to go, i.e. started or set out to go, took her way) Il. 1.221. Cf. Il. 6.313, 495, Il. 11.446, Il. 16.751, 856 = Il. 22.362, Il. 16.864, Il. 17.706, Il. 22.21, Il. 23.391: Od. 1.360 = Od. 21.354, Od. 8.361, Od. 10.388, Od. 13.164, Od. 15.464, Od. 17.26, 61, Od. 18.185 = Od. 19.503 = Od. 22.433, Od. 19.47 = Od. 20.144, Od. 23.292.But in strict plupf. sense: Ἄϊδόσδε βεβήκει Od. 3.410 = Od. 6.11.
Without complementary words, strode along Il. 6.513, Il. 11.296, Il. 13.156, Il. 20.161.
- a
- 4
To start or set out to go, run, etc.: βῆ θέειν Il. 2.183, βῆ ἰέναι Il. 4.199. Cf. Il. 5.167, Il. 6.296, Il. 13.27, Il. 20.32, Il. 23.229, etc.: Od. 1.441, Od. 2.298, Od. 4.779, Od. 14.87, 501, etc.
- 5
To move oneself into a specified position, get on to, into, out of, something: ἐς ἅρματα Il. 5.239, ἐς ἀσαμίνθους Il. 10.576. Cf. Il. 5.364, 745, Il. 6.65, Il. 17.504, Il. 18.532, Il. 23.132, etc.: ἐξ ἀσαμίνθου Od. 3.468. Cf. Od. 3.481, 492, Od. 4.48, Od. 12.229, Od. 21.51, etc.
So with acc.: βήσετο δίφρον (mounted it) Il. 3.262 = 312.
Without the acc.: ἄπιθεν βῆ Ἀχιλλεύς (mounted after him) Il. 19.397.
Of going (on board a ship): ἐπὶ νηὸς ἔβαινεν Il. 13.665. Cf. Od. 2.416, Od. 8.501, Od. 9.177, Od. 11.534, Od. 15.284, 547.
Of disembarking (from a ship): ἐκ νηὸς βῆ Il. 1.439. Cf. Od. 3.12, Od. 13.116.
Sim.: ἐπʼ ἠπείρου βῆμεν Od. 9.85 = Od. 10.56.
- 6
With adverbs and prepositions.
- a
With ἀμφί as prep., to bestride: ἀμφʼ ἑνὶ δούρατι βαῖνεν Od. 5.371.
So, to bestride and protect (a fallen friend) (cf. ἀμφιβαίνω
4, περιβαίνω): ἀμφʼ αὐτῷ βαῖνεν Il. 5.299. Cf. Il. 14.477, Il. 17.4, 359, 510.Sim. with περί: περὶ πατρόκλῳ βαῖνεν Il. 17.6. Cf. Il. 17.4, 137: Od. 20.14.
Of bestriding the body of a foe with a view to dragging it off: Τρῶες περὶ Πατρόκλῳ βέβασαν Il. 17.286.
(For the time indicated in these cases by the pf. and plupf. cf. (3).)
- b
With ἀνά.
- α
To mount a chariot, etc.: ἀνʼ ἔβη Πρίαμος Il. 3.261. Cf. Il. 3.311, Il. 17.541: Od. 6.253.
Sim. with παρά, to mount a chariot(and stand) beside another: πὰρ μαχάων βαινέτω (βαῖνεν) Il. 11.513, 518.
Also with παρά as prep.: πὰρ δέ οἱ Ἶρις ἔβαινεν Il. 5.365.
- β
To go on board a ship: ἀνʼ αὐτοὶ βάντες (βαίνομεν) Od. 2.419 = Od. 4.579, Od. 11.5. Cf. Od. 13.75.
- α
- c
With ἐκ.
- α
To dismount from a chariot: ἐκ δʼ ἔβαν αὐτοί Il. 3.113.
- β
To disembark from a ship: ἐξ αὐτοὶ βαῖνον Il. 1.437. Cf. Od. 3.11,Od. 4.785, Od. 9.150 = 547 = Od. 12.6, Od. 15.499.
- α
- d
With μετά of crossing an indicated line: μετὰ δʼ ἄστρα βεβήκει (had crossed the meridian) Od. 12.312, Od. 14.483.
- e
For περί, παρά see a b.
- a
- 7
To come: τίπτε βέβηκας; (hast thou come) Il. 15.90, πόλις ἐπὶ πᾶσα βέβηκε (has come to encounter us) Il. 16.69.
- 1
- II
Trans. in forms (B).
To cause to take a specified position: ἄν Χρυσηΐδα βήσομεν (let us put her on board) Il. 1.144, ἐς ἑκατόμβην βῆσεν
(put it on board) 310, ἐξ ἑκατόμβην βῆσαν (landed it) 438, τοὺς ἐξ ἵππων βῆσεν (thrust or knocked off) Il. 5.164, βήσαμεν ἵππους (brought to a stand, stopped) Il. 11.756, φῶτας βῆσεν ἀφʼ ἵππων Il. 16.810: ἐν τὰ μῆλα ἐβήσαμεν (put them on board) Od. 11.4.
- 1 come, go
- a abs. “πεύθομαι δʼ αὐτὰν (= βώλακα) κατακλυσθεῖσαν ἐκ δούρατος ἐναλίαν βᾶμεν σὺν ἅλμᾳ ἑσπέρας ὑγρῷ πελάγει σπομέναν” P. 4.39 ταχέες ἔβαν P. 4.180 ἀκλεὴς δʼ ἔβα fr. 105b. 3. Μοίσαις γὰρ ἀγλαοθρόνοις ἑκὼν Ὀλιγαιθίδαισίν τʼ ἔβαν ἐπίκουρος O. 13.97 Θεανδρίδαισι δʼ ἀεξιγυίων ἀέθλων κάρυξ ἑτοῖμος ἔβαν N. 4.74 ἄγγελος ἔβαν, πέμπτον ἐπὶ εἴκοσι τοῦτο γαρύων εὖχος N. 6.57
- b followed by subs. with local suffix. Ἀμύκλαθεν γὰρ ἔβα N. 11.34 ὅσοι Τροίανδʼ ἔβαν I. 4.36 ὃς Οὔλυμπόνδʼ ἔβα I. 4.55
- c c. prep.,
- α ἐπί, ἄλλα δʼ ἐπʼ ἄλλον ἔβαν ἀγαθῶν O. 8.12 καὶ πάγκαρπον ἐπὶ χθόνα καὶ διὰ πόντον βέβακεν ἐργμάτων ἀκτὶς καλῶν ἄσβεστος αἰεί I. 4.41 ἁλὸς ἐπὶ κῦμα βάντες ἦλθον ἄγγελοι Pae. 6.100
- β ἐς, ῥοαὶ δʼ ἄλλοτʼ ἄλλαι ἐς ἄνδρας ἔβαν O. 2.34 ἐς θαλάμου μυχὸν εὐρὺν ἔβαν N. 1.42 ἐς δίφρον Μοισᾶν ἔβαινον κλυτᾷ φόρμιγγι συναντόμενοι I. 2.2
- γ πρός, οἶοι Λιβύσσας ἀμφὶ γυναικὸς ἔβαν Ἴρασα πρὸς πόλιν P. 9.105
- δ σχεδόν, τὶν γὰρ εὔφρων ἕψεται πρώτα θυγάτηρ ὁδοῦ δάφνας εὐπετάλου σχεδὸν βαίνοισα πεδίλοις v. σχεδόν Παρθ. 2. 70.
- d c. acc. cogn. Αἰολεὺς ἔβαινε Δωρίαν κέλευθον ὕμνων *fr. 191*
- e part., going, walking ἀσθενεῖ μὲν χρωτὶ βαίνων sc. Philoktetes P. 1.55 κατʼ Ὄλυμπον ἄλοχος Ἥβα τελείᾳ παρὰ ματέρι βαίνοισʼ ἔστι, καλλίστα θεῶν N. 10.18 cf. Παρθ. 2. 70, supra.
- f met. τῶν νῦν δὲ καὶ Θρασύβουλος πατρῴαν μάλιστα πρὸς στάθμαν ἔβα P. 6.45 τὸ τὠργείου φυλάξαι ῥῆμʼ ἀλαθείας < -> ἄγχιστα βαῖνον (ὁδῶν supp. Hermann, ἐτᾶς Bergk) I. 2.10
- 2 aor. 1 trans., made to travel ὄφρα κελεύθῳ τʼ ἐν καθαρᾷ βάσομεν ὄκχον O. 6.24
- 3 frag. ]βαμεν ἐξ Ὀλύμπου[ Πα. 22b. 6. ἐπὶ λεπτῷ δενδρέῳ (βαίνειν) ubi fort. βαίνειν Pindaro tribuendum fr. 230.
- 4 in tmesis. ἐπὶ μὰν βαίνει v. ἐπιβαίνω O. 7.45
- Ain most forms,
- Iintr. to walk, step, properly of motion on foot, ποσσὶ or ποσὶ βαίνειν Hom., etc.; c. inf. in Hom., βῆ ἰέναι, βῆ ἰέμεν set out to go, went his way, Il.; βῆ θέειν started to run, Il.; βῆ δʼ ἐλάαν, Il., etc.:—c. acc. loci, Soph.; and with all Preps. implying motion, as, ἐπὶ νηὸς ἔβαινεν was going on board ship, Od.; ἐφʼ ἵππων βάντες having mounted the chariot, Od.; βαίνειν διʼ αἵματος to wade through blood, Eur., etc.
- 2in perf. to stand or be in a place, χῶρος ἐν ὧι βεβήκαμεν Soph.; often almost= εἰμί (sum), εὖ βεβηκώς on a good footing, well established, prosperous, Hdt., etc.; so, οἱ ἐν τέλει βεβῶτες they who are in office, Hdt., Soph.; cf. ξυρόν.
- 3to go, go away, depart, Il., Soph.; βέβηκα euphem. for τέθνηκα, Aesch., Soph.:—of things, ἐννέα ἐνιαυτοὶ βεβάασι nine years have come and gone, Il.
- 4to come, τίπτε βέβηκας; Il.: to arrive, Soph.
- 5to go on, advance, ἐς τόδε τόλμης, ἐς τοσοῦτον ἐλπίδων Soph.
- IIc. acc. to mount, Hom. only in aor1 mid., βήσασθαι δίφρον:— Pass., ἵπποι βαινόμεναι brood mares, Hdt.
- 2χρέος ἔβα με debts came on me, Ar.
- 3in Poets, with acc. of the instrument of motion, which is simply pleonastic, βαίνειν πόδα to advance the foot, step on, Eur., etc.
- BCausal, in fut. βήσω, aor1 ἔβησα:— to make to go, βῆσεν ἀφʼ ἵππον, ἐξ ἵππων βῆσε brought them down from the chariot, Il. The pres. in this sense is βιβάζω.
-
…ὑπογράψασα, ἀγαθῶν καὶ παλαιῶν νομοθετῶν εὑρήματα, κατὰ τούτους ἀναγκάζει καὶ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι, ὃς δʼ ἂν ἐκτὸς βαίνῃ τούτων, κολάζει · καὶ ὄνομα τῇ κολάσει ταύτῃ καὶ παρʼ ὑμῖν καὶ ἄλλοθι πολλαχοῦ, ὡς εὐθυνούσης τῆς δίκης…
Plato, Protagoras
-
…δὲ λαὸν ἅπαντα. ὣς ἄρα μιν εἰπόντα τέλος θανάτοιο κάλυψεν ὀφθαλμοὺς ῥῖνάς θʼ · ὃ δὲ λὰξ ἐν στήθεσι βαίνων ἐκ χροὸς ἕλκε δόρυ, προτὶ δὲ φρένες αὐτῷ ἕποντο · τοῖο δʼ ἅμα ψυχήν τε καὶ ἔγχεος ἐξέρυσʼ αἰχμήν…
Homer, Iliad
-
…ἰφθίμῳ κυνέην εὔτυκτον ἔθηκεν ἵππουριν, δεινὸν δὲ λόφος καθύπερθεν ἔνευεν · εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ, βῆ δʼ ἰέναι, μάλα δʼ ὦκα θέων Αἴαντι παρέστη. Ἕκτωρ δʼ ὡς εἶδεν Τεύκρου βλαφθέντα βέλεμνα, Τρωσί τε…
Homer, Iliad
-
….. αὖθι κάκκας νυ δυϊαν βοᾶν ἀμφαίνω. ὁρῶ τάδε φροίμια πράξαν πόνων βιαίων ἐμῶν. ἠὲ ἠέ. βαῖνε φυγᾷ πρὸς ἀλκάν · βλοσυρόφρονα χλιδᾷ δύσφορα ναῒ κἀν γᾷ. γαϊάναξ προτάσσου. σοῦσθε σοῦσθʼ ἐπὶ βᾶ ριν ὅπως…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…νηὶ μελαίνῃ καὶ σπεῖσαν μακάρεσσι θεοῖς, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν. αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο, βάν ῥʼ ἴμεν · ἦρχε δʼ ἄρα σφιν ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων, φόρμιγγʼ ἐν χείρεσσιν ἔχων, ἐρατὸν κιθαρίζων ,…
NA, Homeric Hymns
-
…ἴδον ὄμματα φωτός · ἵπποι γάρ με παρήϊξαν πρόσσω μεμαυῖαι. ὣς φάτο, Πάτροκλος δὲ φίλῳ ἐπεπείθεθʼ ἑταίρῳ, βῆ δὲ θέειν παρά τε κλισίας καὶ νῆας Ἀχαιῶν. οἳ δʼ ὅτε δὴ κλισίην Νηληϊάδεω ἀφίκοντο, αὐτοὶ μέν ῥʼ…
Homer, Iliad
-
…μῦθον ἔειπε · φράζεσθον δὴ σφῶϊ Ποσείδαον καὶ Ἀθήνη ἐν φρεσὶν ὑμετέρῃσιν, ὅπως ἔσται τάδε ἔργα. Αἰνείας ὅδʼ ἔβη κεκορυθμένος αἴθοπι χαλκῷ ἀντία Πηλεΐωνος, ἀνῆκε δὲ Φοῖβος Ἀπόλλων. ἀλλʼ ἄγεθʼ, ἡμεῖς πέρ μιν ἀποτρωπῶμεν ὀπίσσω αὐτόθεν…
Homer, Iliad
-
…. οὐδʼ εἴα κλαίειν Πρίαμος μέγας · οἳ δὲ σιωπῇ νεκροὺς πυρκαϊῆς ἐπινήνεον ἀχνύμενοι κῆρ, ἐν δὲ πυρὶ πρήσαντες ἔβαν προτὶ Ἴλιον ἱρήν. ὣς δʼ αὔτως ἑτέρωθεν ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ νεκροὺς πυρκαϊῆς ἐπινήνεον ἀχνύμενοι κῆρ, ἐν δὲ πυρὶ πρήσαντες…
Homer, Iliad
-
…οὔκουν πάρος γε σῆς ἀπεστάτουν φρενός. τοιγὰρ διʼ ὀρθῆς τήνδʼ ἐναυκλήρεις πόλιν. ἔχω πεπονθὼς μαρτυρεῖν ὀνήσιμα. φρόνει βεβὼς αὖ νῦν ἐπὶ ξυροῦ τύχης. τί δʼ ἔστιν ; ὡς ἐγὼ τὸ σὸν φρίσσω στόμα. γνώσει, τέχνης…
Sophocles, Antigone
-
…θᾶσσον ἰόντα εἰπεῖν ὅττι ῥά οἱ πολὺ φίλτατος ὤλεθʼ ἑταῖρος. ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος, βῆ δʼ ἰέναι ὥς τίς τε λέων ἀπὸ μεσσαύλοιο, ὅς τʼ ἐπεὶ ἄρ κε κάμῃσι κύνας τʼ ἄνδρας τʼ ἐρεθίζων…
Homer, Iliad