θάνατος

θάνᾰτος [θᾰ], ὁ, (θνῄσκω)

• death, whether natural or violent, Hom., etc.; τῶν ὑπαλευάμενος θάνατον the death threatened by them, Od. 15.275; ὣς θάνον οἰκτίστῳ θανάτῳ 11.412; θάνατόνδε to death, Il. 16.693, 22.297; θανάτου τέλος, μοῖρα, A. Th. 906 (lyr.), Pers. 917 (anap.), etc.; θανάτου πέρι καὶ ζωᾶς for life and death, Pi. N. 9.29; θ. ἢ βίον φέρει S. Aj. 802; θάνατος μὲν τάδʼ ἀκούειν Id. OC 529; θανάτῳ ἴσον πάθος Id. Aj. 215; ἐν ἀγχόναις θάνατον λαβεῖν E. Hel. 201; πόλεώς ἐστι θ., ἀνάστατον γενέσθαι it is its death, Lycurg. 61; γῆρας ζῶν θ. Secund. Sent. 12; θάνατον ἀποθνῄσκειν, τελευτᾶν, Plu. Crass. 25, D.H. 4.76.
• • • 2 in Law, death-penalty, θάνατον καταγνῶναί τινος to pass sentence of death on one, Th. 3.81; θανάτου δίκῃ κρίνεσθαι ib. 57; θανάτου κρίνειν X. Cyr. 1.2.14, Plb. 6.14.6; περὶ θανάτου διώκειν X. HG 7.3.6; πρὸς τοὺς ἐχθροὺς . . ἀγωνίσασθαι περὶ θ. D. 4.47; θ. τῆς ζημίας ἐπικειμένης the penalty is death, Isoc. 8.50; ellipt., παιδίον κεκοσμημένον τὴν ἐπὶ θανάτῳ (sc. στολήν) Hdt. 1.109; τὴν ἐπὶ θ. προσαγαγεῖν τινα Luc. Alex. 44; but δῆσαί τινα τὴν ἐπὶ θανάτῳ (sc. δέσιν) Hdt. 3.119; τὴν ἐπὶ θανάτῳ ἔξοδον ποιεῖσθαι to go to execution, Id. 7.223; ἐπὶ θάνατον ἄγεσθαι Id. 3.14; τοῖς Ἀθηναίοις ἐπιτρέψαι περὶ σφῶν αὐτῶν πλὴν θανάτου for any penalty short of death, Th. 4.54; εὐθύνας εἶναι πλὴν φυγῆς καὶ θανάτου καὶ ἀτιμίας IG 1(2).39.73; εἰργόμενον θανάτου καὶ τοῦ ἀνάπηρον ποιῆσαι short of death or maiming, Aeschin. 1.183.
    • 3 pl., θάνατοι kinds of death, Od. 12.341; the deaths of several persons, S. OT 1200, E. Heracl. 628 (both lyr.); poet., of one person, A. Ch. 53, S. OT 496, El. 206 (all lyr.); οὐχ ἑνός, οὐδὲ δυοῖν ἄξια θανάτοιν Pl. Lg. 908e; πολλῶν θ., οὐχ ἑνὸς ἄξιος D. 21.21, cf. 19.16, Ar. Pl. 483, D.H. 4.24; δεύτερος θ. Apoc. 2.11, cf. Plu. Fac.lun. 2.942f; esp. of violent death, θ. αὐθένται A. Ag. 1572 (lyr.), cf. Th. 879 (lyr.); εἰς θανάτους ἰέναι Pl. R. 399b.
  • II as pr. n., Θάνατος Death, Ὕπνῳ . . κασιγνήτῳ Θανάτοιο Il. 14.231, cf. S. Aj. 854, Ph. 797, etc.; μόνος θεῶν γὰρ Θ. οὐ δώρων ἐρᾷ A. Fr. 161; ὃν [ἰὸν] τέκετο Θ. S. Tr. 834; character in E. Alc.
  • III corpse, θ. ἀτύμβευτος AP 9.439 (Crin.).

θάνατος, ὁ (θανεῖν), der Tod, sowohl der natürliche, als der gewaltsame Totschlag, Mord, Hom. u. Folgde ; οἰκτίστῳ θανάτῳ θανεῖν, des jämmerlichsten Todes sterben, Od. 11.412 (aber στρατηγοῦ θάνατον ἀποθνήσκειν Plut. comp. Sull. 4, wie ὀξύν Crass. 25 ; τὸν ῥᾷστον θάνατον τελευτᾶν Dion.Hal. 4.76 ; a.Sp.); im plur. die Todesarten, πάντες μὲν στυγεροὶ θάνατοι δειλοῖσι βροτοῖσιν Od. 12.341 ; der Tod, Mord von mehreren, μελέους θανάτους εὕροντο Aesch. Spt. 860 ; θανάτοις αὐθένταισι Ag. 1554 ; δεσποτῶν θανάτοισι Ch. 52 ; εἰ σέβεις θανάτους ἀγαθῶν Eur. Heracl. 629 ; Plat. ἔν τε ζωῇ καὶ ἐν πᾶσι θανάτοις, Legg. X.904e ; εἰς τραύματα ἢ εἰς θανάτους ἰόντος Todesgefahren, Rep. III.399a ; μυρίων ἄξια θανάτων Dion.Hal. 4.24 ; ἱκανοὺς νομίζεις δῆτα θανάτους εἴκοσι Ar. Plut. 483.
Bei den Attikern bes. die gerichtliche Todesstrafe, Hinrichtung, ἀτιμίαις καὶ θανάτοις κολάζειν Plat. Rep. VI.492d ; θάνατον καταγιγνώσκειν τινός, die Todesstrafe gegen Einen erkennen, Thuc. u. A.; τὸν παῖδα ἀγόμενον ἐπὶ θανάτῳ Her. 3.14 ; τοὺς ἄλλους κατέδησαν τὴν ἐπὶ θανάτῳ 5.72, vgl. ἐπί ; ἡ ἐπὶ θανάτῳ, sc. ζημία, Todesstrafe ; θανάτου δίκῃ κρίνεσθαι, einen Prozeß haben, wo der Tod die Strafe ist, Thuc. 3.37 ; ähnl. κρίνεσθαι τὴν ἐπὶ θανάτῳ, sc. δίκην, Ath. XIII.590d ; ὑπάγειν τινὰ θανάτου, Einen auf Tod u. Leben anklagen, Xen. Hell. 2.3.12. Auch übertr., wie bei uns, θάνατος μὲν τάδʼ ἀκούειν, das zu hören ist der Tod, Soph. O.C. 523, vgl. θανάτῳ γὰρ ἴσον πάθος ἐκπεύσει Aj. 214.
Bei Crinag. 35 (IX.439), ἀτυμβεύτου θανάτοιο λείψανον, steht es für Leichnam. – S. auch nom. pr.

θάνατος

-ου, ὁ

[θαν-, θνῄσκω.]

• • 1

    Death Il. 1.60, Il. 2.302, Il. 3.101, Il. 5.68, Il. 9.571, etc.: Od. 2.100, Od. 3.236, Od. 4.180, Od. 9.467, Od. 11.488, etc.

  • 2

    Personified: Ὕπνῳ κασιγνήτῳ Θανάτοιο Il. 14.231. Cf. Il. 16.454, 672 = 682.

  • 3

    A kind or mode of death: λευγαλέῳ θανάτῳ ἁλῶναι Il. 21.281: = Od. 5.312, πάντες στυγεροὶ θάνατοί [εἰσιν] Od. 12.341. Cf. Od. 11.412, Od. 15.359, Od. 18.202, Od. 22.462, Od. 24.34.

θᾰνᾰτος (-ου, -οιο, -ῳ, -ον.)

• 1death ἤτοι βροτῶν γε κέκριται πεῖρας οὔ τι θανάτου O. 2.31 Κύκνον τε θανάτῳ πόρεν O. 2.82 θάνατον αἰπὺν οὐκ ἐξέφυγεν O. 10.42 ὥρᾳ ἅ ποτε ἀναιδέα Γανυμήδει θάνατον ἆλκε (μόρον coni. Mommsen) O. 10.105 ὀλέσσαι οἰκτροτάτῳ θανάτῳ P. 3.42 ἄνδρʼ ἐκ θανάτου κομίσαι ἤδη ἁλωκότα P. 3.56 ἐπὶ καὶ θανάτῳ φάρμακον κάλλιστον ἑᾶς ἀρετᾶς ἅλιξιν εὑρέσθαι σὺν ἄλλοις P. 4.186 ὁ θεῖος ἀνὴρ πρίατο μὲν θανάτοιο κομιδὰν πατρός P. 6.39 νασιώταις λίθινον θάνατον φέρων (sc. Περσεύς) P. 10.48 μέλανος ἂν ἐσχατιὰν καλλίονα θανάτου <στείχοι> (Er. Schmid, Wil.: θάνατον v. l.) P. 11.57 τᾷ Δαιδάλου δὲ μαχαίρᾳ φύτευέ οἱ θάνατον Πελίαο παῖς N. 4.59 ἀφνεὸς πενιχρός τε θανάτου παρὰ σᾶμα νέονται N. 7.19 πεῖραν ταύταν θανάτου πέρι καὶ ζωᾶς ἀναβάλλομαι N. 9.29 “καὶ ἐμοὶ θάνατον σὺν τῷδʼ ἐπίτειλον, ἄναξ” N. 10.77 “θάνατόν τε φυγὼν καὶ γῆρας ἀπεχθόμενον” N. 10.83 ]τό οἱ ἔτει θανατο[ Pae. 22.10 ]μαν θάνατον[ Δ. 1. 36. Ἀλαλά ᾇ θύεται ἄνδρες ὑπὲρ πόλιος τὸν ἱρόθυτον θάνατον (τὸν ἱρ. θα. secl. Sternbach) fr. 78. 3. θάνατον κεροέσσᾳ εὑρέμεν ματεῖσʼ ἐλάφῳ (sc. κύων) fr. 107a. 4. σῶμα μὲν πάντων ἕπεται θανάτῳ περισθενεῖ fr. 131b. 1.

θάνατος : death; θάνατόνδε, to death, Il. 16.693.—Personified, Death, twinbrother of Sleep, Il. 14.231.

θάνατος θάνᾰτος, ὁ, θνῄσκω

• • Ideath, Hom., etc.; θ. τινος the death threatened by him, Od.; θάνατόνδε to death, Il., etc.
  • • 2in Attic, θάνατον καταγιγνώσκειν τινός to pass sentence of death on one, Thuc.; θανάτου κρίνεσθαι to be tried for oneʼs life, Thuc.:—ellipt., τὴν ἐπὶ θανάτῳ κεκοσμημένος (sc. στολήν) Hdt.; δῆσαί τινα τὴν ἐπὶ θανάτου (sc. δέσιν) Hdt.; τοῖς Ἀθηναίοις ἐπιτρέψαι περὶ σφῶν αὐτῶν πλὴν θανάτου for any penalty short of death, Thuc.
    • 3pl. θάνατοι, kinds of death, Od.; or the deaths of several persons or even of one person, Trag.
  • IIas prop. n., Θάνατος Death, twin-brother of Sleep, Il.
  • III= νεκρός, Anth.