μητρῷος
μητρῷος, of a mother, a mother’s, maternal
μητρῷος, Dor. ματρ-, α, ον, contr. for μητρώϊος (q. v.),
- of a mother, αἷμα A. Eu. 230; τὰ πατρῷα καὶ μ. πήματα S. OC 1196; μ. δέμας, periphr. for τὴν μητέρα, A. Eu. 84; οἱ πατρῷοι καὶ μ. θεοί X. Cyn. 1.15, cf. IG 3.235; μ. τροφή, γάλα, Sor. 1.86, 87; μ. κληρονομία PSI 1.66.2 (v A. D.); τὰ μ. PMasp. 6 ii 91 (vi A. D.).
- 2 τὸ μ. μόριον, = μήτρα, Hp. Epid. 6.5.8.
- II Μητρῷον (sc. ἱερόν), τό, temple of Demeter, Clitodem. 1: more freq. temple of Cybele, esp. at Athens, where it was the depository of the state archives, D. 19.129, Aeschin. 3.187, Chamael. ap. Ath. 9.407c, IG 2(2).463.28.
- 2 Μητρῷα (sc. ἱερά), τά, the worship of Cybele, D.H. Dem. 22, Plu. Pyth. 2.407c, IG 12(7).237.64 (Amorgos).
- b Μητρῷα, τά, music played in her honour, Duris 16 J.; in full, τὰ M. μέλη D.H. 2.19; τὸ M. αὔλημα Paus. 10.30.9.
- 3 Μητρῷος, ὁ (sc. μήν), month in Bithynia, Hemerolog.Flor.
1 μητρῷος, α, ον :
1 de mère, maternel, Od. 19, 410 ; Eschl. Eum. 84 ; Soph. Ant. 863, etc. ; Xén. Cyn. 1, 15 ; Hell. 2, 4, 20 ; Plat. Crit. 114a ||
2 de la mère des dieux, de Cybèle, d’où τὸ μητρῷον (s. e. ἱερόν) Dém. 381, 1 ; 799, 25 ; Chamæl. (Ath. 407c) le temple de Cybèle, à Athènes ; τὰ μητρῷα (s. e. ἱερά) DH. 6, 1022 ; Plut. M. 407c, etc. le culte de Cybèle, ou (s. e. μέλη) Ath. 618c, chants sacrés en l’honneur de Cybèle, ou (s. e. μήν) le mois de Cybèle, 3e mois des Bithyniens, correspond. à la période du 23 nov. au 23 déc. Ptol. Math. synt. 7, 3, t. 2, p. 27, 19 ||
➳ Dans les inscr. att. seul. μητρῷος, CIA. 2, 672, 24 (376 av. J.-C.) ; v. Meisterh. p. 51, 8. Épq. μητρώϊος, Od. l. c. ; dor. ματρῷος, Eschl. Eum. 325.
Étym. μήτηρ.
2 μητρῷος, ion. μητρώϊος, η, ον, de la matrice, Hpc. Epid. 6, 5, 13.
Étym. μήτρα.
μητρῷος, mütterlich ; κτανεῖνσʼ ἔπεισα μητρῷον δέμας, Aesch. Eum. 84 ; αἷμα, 221, öfter ; Soph. πατρῷα καὶ μητρῷα πήματα, O.C. 1198 ; μητρῷον φόνον, Eur. Med. 1305 ; λέκτρα μητρῴων γάμων, Phoen. 59, mit der Mutter, öfter ; in Prosa, τὴν μητρῴαν οἴκησιν, Plat. Crit. 114a ; πρὸς θεῶν πατρῴων καὶ μητρῴων, Xen. Hell. 2.4.13 ; Sp., θηλή, Babr. 89.9. – Bes. die große Göttermutter Kybele betreffend, dah. τὸ μητρῷον, der Tempel der Kybele, der in Athen zum Aufbewahren der Volksbeschlüsse als Staatsarchiv diente, Dem. 19.129 ; Chamael. bei Ath. IX.407c ; – τὰ μητρῷα, sc. μέλη, Lieder zu Ehren der Göttermutter, Ath. XIV.618c, u. sc. ἱερά, der heilige Dienst derselben, Plut. Pyth. or. 25.
μητρῷος
contr. for μητρώιος (which occurs in Od.)
- Iof a mother, a motherʼs, maternal, Od., Attic; μ. δέμας, periphr. for τὴν μητέρα, Aesch.: —τὰ μ. a motherʼs right. Hdt.
- IIΜητρῷον (sc. ἱερόν) , the temple of Cybele at Athens, which was the depository of the state-archives, Dem., Aeschin.