πέλεκυς
πέλεκυς, an axe
- two-edged axe for felling trees, opp. ἡμιπέλεκκον (q.v.), π . . . χάλκεος, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένος Od. 5.234; ὑλοτόμους πελέκεας Il. 23.114; ἐξέταμον πελέκεσσι νεήκεσι 13.391, cf. Pi. O. 7.36, P. 4.263, E. Fr. 472.6 (anap.); π. ξυλοκόπος X. Cyr. 6.2.36, etc.
- 2 battle-axe, πελέκεσσι καὶ ἀξίνῃσι μάχοντο Il. 15.711; οὐ δόρασι μάχεσθαι, ἀλλὰ καὶ πελέκεσι Hdt. 7.135; πελέκεως δίστομος γένυς E. Fr. 530.5; sacrificial axe, Il. 17.520, Od. 3.442; executionerʼs axe, Trag.Adesp. 412; Τενέδιος π., prov. of impartial and over-harsh justice, Arist. Fr. 593; or of summary justice by ‘cutting the knot’, from the story of Tennes, St.Byz. s.v. Τένεδος (also ὁ Τέννου π. Conon 28); τοὺς π. ἀπέλυσε τῶν ῥάβδων took the axes from the fasces of the lictors, Plu. Publ. 10, cf. Plb. 6.53.8.
- 3 as an image of perseverance, κραδίη π. ὣς . . ἀτειρής Il. 3.60.
- 4 "ἀσκός, π." in a childʼs game, Thphr. Char. 5.5.
- 5 nickname in Com.Adesp. 824; cf. πρίων.
- 6 coin in Cyprus, prob. in Inscr.Cypr. 135.26 H.; cf. πέλεκυ.
- II a geometrical figure, like the head of a double axe, title of AP 15.22 (Simm.). (Cf. Skt. paraśús; loanword from Bab. pilaḳḳu, Sumer. balag ‘axe’.) [The ῠ of nom. and acc. sg. is in Hom. sts. lengthd., Il. 3.60, 17.520: acc. pl. πελέκεας is in Hom. always trisyll., ⏑⏑ _.]
[Sing. nom. acc. υς, υν wird von Hom. in der Vershebung einigemal lang gebraucht, Il. 3.60, 17.520 ; πελέκεας ist bei ihm immer dreisilbig zu sprechen ◡ ◡ –.]
ὁ.
Dat. pl. πελέκεσσι Il. 13.391, Il. 15.711, Il. 16.484.
An axe (referred to both as in peaceful and in warlike use (cf. ἀξίνη); distinguished from ἡμιπέλεκκον Il. 23.851) : πίτυς, τὴν τέκτονες ἄνδρες ἐξέταμον πελέκεσσιν Il. 13.391=Il. 16.484, πελέκεσσι καὶ ἀξίνῃσι μάχοντο (the two words hardly to be distinguished) Il. 15.711. Cf. Il. 3.60, Il. 17.520, Il. 23.114, 851, 856, 882 : Od. 3.442, 449, Od. 5.234, Od. 9.391, Od. 19.573, 578=Od. 21.76, Od. 21.120, 260, 421.
- 1axe χαλκελάτῳ πελέκει O. 7.36 ὀξυτόμῳ πελέκει P. 4.263 ὃς καὶ τυπεὶς ἁγνῷ πελέκει τέκετο ξανθὰν Ἀθάναν fr. 34. οὐδὲ πελέκεις οὐδὲ Σειρήν “illum neque secures Pisistrati tyranni neque eloquentia movit,” expl. Turyn ?fr. 339.
- 1an axe for felling trees, with two edges, opp. to the ἡμιπέλεκκον, Hom., Xen.
- 2a sacrificial axe, Hom.—That it was not, properly, a battle axe appears from the phrase, οὐ δόρασι μάχεσθαι, ἀλλὰ καὶ πελέκεσι to fight not with spears only, but with common axes, i. e. to the last, Hdt.
- 3in Theophr. Char., πέλεκυς as a childʼs nickname seems to mean a sharp blade.
-
…τεῖχος ἀναβάντες ἔρριψαν ἐς τὸ ἔξω σφᾶς αὐτοὺς καὶ διεφθάρησαν οἱ πλείους, οἱ δὲ κατὰ πύλας ἐρήμους γυναικὸς δούσης πέλεκυν λαθόντες καὶ διακόψαντες τὸν μοχλὸν ἐξῆλθον οὐ πολλοί αἴσθησις γὰρ ταχεῖα ἐπεγένετο, ἄλλοι δὲ ἄλλῃ τῆς πόλεως σποράδες ἀπώλλυντο…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…μὲν γὰρ κατὰ δῆμον ἑορτὴ τοῖο θεοῖο ἁγνή · τίς δέ κε τόξα τιταίνοιτʼ ; ἀλλὰ ἕκηλοι κάτθετʼ · ἀτὰρ πελέκεάς γε καὶ εἴ κʼ εἰῶμεν ἅπαντας ἑστάμεν · οὐ μὲν γάρ τινʼ ἀναιρήσεσθαι ὀΐω, ἐλθόντʼ ἐς μέγαρον Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος…
Homer, Odyssey
-
…σῇσιν · ἥδε δὴ ἠὼς εἶσι δυσώνυμος, ἥ μʼ Ὀδυσῆος οἴκου ἀποσχήσει · νῦν γὰρ καταθήσω ἄεθλον, τοὺς πελέκεας, τοὺς κεῖνος ἐνὶ μεγάροισιν ἑοῖσιν ἵστασχʼ ἑξείης, δρυόχους ὥς, δώδεκα πάντας · στὰς δʼ ὅ γε πολλὸν…
Homer, Odyssey
-
…Ἐχέφρων. χέρνιβα δέ σφʼ Ἄρητος ἐν ἀνθεμόεντι λέβητι ἤλυθεν ἐκ θαλάμοιο φέρων, ἑτέρῃ δʼ ἔχεν οὐλὰς ἐν κανέῳ πέλεκυν δὲ μενεπτόλεμος Θρασυμήδης ὀξὺν ἔχων ἐν χειρὶ παρίστατο βοῦν ἐπικόψων. Περσεὺς δʼ ἀμνίον εἶχε · γέρων δʼ ἱππηλάτα Νέστωρ…
Homer, Odyssey
-
…ζώνην βάλετʼ ἰξυῖ καλὴν χρυσείην, κεφαλῇ δʼ ἐφύπερθε καλύπτρην. καὶ τότʼ Ὀδυσσῆι μεγαλήτορι μήδετο πομπήν · δῶκέν οἱ πέλεκυν μέγαν, ἄρμενον ἐν παλάμῃσι, χάλκεον, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον · αὐτὰρ ἐν αὐτῷ στειλειὸν περικαλλὲς ἐλάινον, εὖ ἐναρηρός…
Homer, Odyssey
-
…τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν Ἀλέξανδρος θεοειδής · Ἕκτορ ἐπεί με κατʼ αἶσαν ἐνείκεσας οὐδʼ ὑπὲρ αἶσαν · αἰεί τοι κραδίη πέλεκυς ὥς ἐστιν ἀτειρὴς ὅς τʼ εἶσιν διὰ δουρὸς ὑπʼ ἀνέρος ὅς ῥά τε τέχνῃ νήϊον ἐκτάμνῃσιν, ὀφέλλει δʼ ἀνδρὸς…
Homer, Iliad
-
…ἀξέμεν ὕλην πάντοθεν ἐκ κλισιῶν · ἐπὶ δʼ ἀνὴρ ἐσθλὸς ὀρώρει Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενῆος. οἳ δʼ ἴσαν ὑλοτόμους πελέκεας ἐν χερσὶν ἔχοντες σειράς τʼ εὐπλέκτους · πρὸ δʼ ἄρʼ οὐρῆες κίον αὐτῶν. πολλὰ δʼ ἄναντα κάταντα πάραντά τε…
Homer, Iliad
-
…κρατεροῖο νῆας ἔπι γλαφυρὰς ἔφερον βασιλῆος ἄεθλον. αὐτὰρ ὃ τοξευτῇσι τίθει ἰόεντα σίδηρον, κὰδ δʼ ἐτίθει δέκα μὲν πελέκεας, δέκα δʼ ἡμιπέλεκκα, ἱστὸν δʼ ἔστησεν νηὸς κυανοπρῴροιο τηλοῦ ἐπὶ ψαμάθοις, ἐκ δὲ τρήρωνα πέλειαν λεπτῇ μηρίνθῳ…
Homer, Iliad
-
…πτάτο, τῆλε δʼ ἀπʼ αὐτοῦ κάππεσε · λαοὶ δʼ αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε. ἂν δʼ ἄρα Μηριόνης πελέκεας δέκα πάντας ἄειρε, Τεῦκρος δʼ ἡμιπέλεκκα φέρεν κοίλας ἐπὶ νῆας. αὐτὰρ Πηλεΐδης κατὰ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος, κὰδ…
Homer, Iliad
-
…. ἤριπε δʼ ὡς ὅτε τις δρῦς ἤριπεν ἢ ἀχερωῒς ἠὲ πίτυς βλωθρή, τήν τʼ οὔρεσι τέκτονες ἄνδρες ἐξέταμον πελέκεσσι νεήκεσι νήϊον εἶναι · ὣς ὃ πρόσθʼ ἵππων καὶ δίφρου κεῖτο τανυσθεὶς βεβρυχὼς κόνιος δεδραγμένος αἱματοέσσης. ἐκ δέ οἱ…
Homer, Iliad