πῦρ

πῦρ (once πύυρ [⏑ ⏓] by ‘distraction’, Simon. 59 codd. Hdn.Gr. (Rh.Mus. 35.101, 38.378)), τό, gen. πῠρός; not used in pl.,

• v. πυρά, τά:—fire, π. καίειν or δαίειν to kindle fire, Il. 8.521, Od. 7.7, etc.; π. ἀνακαίειν, ἅπτειν, ἐξάπτειν, αἴθειν, ἐναύειν, v. sub vocc.; π. ποιεῖν, ποιήσασθαι, Anaxipp. 1.12, X. An. 5.2.27; οἴσετε π. Il. 15.718; π. προσέφερον X. An. 5.2.14; π. ἐμβαλεῖν νηυσί, κλισίῃσι, Il. 15.597, Od. 8.501 (tm.); π. φυσητέον, ῥιπίζειν, Ar. Lys. 293, Plu. Flam. 21; as exclam., “πῦρ” βοᾷ Men. Sam. 208.
• • • • b π. τεχνικόν, v. τεχνικός.
    • 2 funeral-fire (cf. πυρά), ὄφρα πυρός με . . λελάχωσι θανόντα Il. 7.79, 22.342, cf. 15.350, 23.76; ζῶντα διδόναι τινὰ πυρί burn one alive, Hdt. 1.86.
    • 3 sacrificial fire, ἐν πυρὶ βάλλε θυηλάς Il. 9.220, cf. Od. 3.341, 446; κατὰ τοῦ π. σπένδειν Pl. Criti. 120a; διὰ τοῦ π. ὀμνύναι D. 54.40.
    • 4 hearth-fire, πυρὸς ἐσχάραι Il. 10.418, cf. Od. 5.59; ἕως ἂν αἴθῃ πῦρ ἐφʼ ἑστίας ἐμῆς A. Ag. 1435; πυρὶ δέχεσθαί τινα E. Or. 47; τὸ π. τὸ ἀθάνατον the fire of Vesta, Plu. Num. 9, etc.; deified, Πῦρ ἀθάνατον SIG 826 ii 14 (Delph., ii B.C.).
    • 5 lightning, κεραυνὸς ἀενάου πυρός Pi. P. 1.6; πῦρ πνέοντος κεραυνοῦ Id. Fr. 146; πυρὸς ἀμφήκης βόστρυχος A. Pr. 1044 (anap.); πυρὶ καὶ στεροπαῖς S. OT 470 (anap.); παλτῷ ῥιπτεῖ πυρί Id. Ant. 131 (anap.); θείῳ πυρὶ παμφαής Id. Ph. 728 (lyr.).
    • • b fire, light, or heat of the sun, θερινὸν π., opp. χειμών, Pi. P. 3.50, cf. Pl. Lg. 865b; of the stars, π. πνείοντα ἄστρα S. Ant. 1146 (lyr.); summer solstice, Alcm. 79, Paul.Al. A. 3.
    • 6 flame of torches, S. Ant. 964 (lyr.), etc.; π. εὐάγγελον, ἄγγαρον, πομπόν, of the beacon fire, A. Ag. 21, 282, 299.
    • 7 fever heat, violent fever, πῦρ ἔλαβέν [τινα] Hp. Epid. 1.4.8 [1.26.ηʹ], al.; ὁ δʼ ἔχων θέρμαν καὶ π. ἧκεν Ar. Fr. 690; τεταρταίῳ πυρί Call. Aet. 3.1.17 [Fr. 75.17 Pf.]; π. ἄγριον Hp. Epid. 7.20 (of erysipelas acc. to Gal. 19.134).
  • II phrases, ἐν πυρὶ γενέσθαι to be consumed, come to nothing, Il. 2.340; φεύγων καπνὸν εἰς πῦρ δεσποτείας ἐμπεπτωκώς ‘out of the frying pan into the fire, Pl. R. 569b, cf. Prov. ap. Simp. in Epict. p.72 D.; ἦν ἄρα πυρός γʼ ἕτερα θερμότερα Ar. Eq. 382; πῦρ ἐπὶ πῦρ ἐγχεῖν, ἄγειν, φέρειν, ἐπεισφέρειν, Cratin. 18, Ar. Fr. 453, Arist. Pr. 880a21, Plu. Adul. 2.61a; εἰς π. ξαίνειν ‘plough the sands’, Pl. Lg. 780c; βασανίζειν χρυσὸν ἐν πυρί Id. R. 413e, cf. Plb. 21.20.7: as a type of things irresistible or terrible, ἀντίος εἶμι, καὶ εἰ πυρὶ χεῖρας ἔοικε Il. 20.371; μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο 11.596, al.; Ἕκτωρ πυρὸς αἰνὸν ἔχει μένος 17.565, cf. 6.182; so τὸ πεπρωμένον οὐ π. σχήσει Pi. Fr. 232; κρεῖσσον ἀμαιμακέτου πυρός S. OT 177; οὐδὲν θηρίον γυναικὸς ἀμαχώτερον, οὐδὲ π. Ar. Lys. 1015; ἀναρχία κρείσσων πυρός E. Hec. 608; ἐχίδνης καὶ πυρὸς περαιτέρω Id. Andr. 271; so διὰ πυρὸς ἰέναι (as we say) to go through fire and water, dash through any danger, X. Smp. 4.16, cf. Oec. 21.7, Ar. Lys. 133; but διὰ πυρὸς ἦλθε ἑτέρῳ λέχεϊ she raged furiously against the other partner of the bed, E. Andr. 487 (lyr.); διὰ πυρὸς ἔμολον ματρί Id. El. 1183 (lyr.); σωθήσεται οὕτω δὲ ὡς διὰ πυρός 1 Ep.Cor. 3.15; εἰς π. ἅλλεσθαι X. Mem. 1.3.9; κἂν εἰς π. ἐμβαῖεν Lib. Ep. 314.3; π. διέρπειν S. Ant. 265; of persons, ὦ π. σύ . . Id. Ph. 927; of Hannibal, Plu. Flam. 21: metaph. of anxious hope, θάλπει τῷδʼ ἀνηκέστῳ πυρί S. El. 888; of love, ἀρσενικῷ θέρεται π. Call. Epigr. 25.5 Pf., cf. 44.2 Pf. (Cf. Arm. hur, OE. fyr ‘fire’, etc.)

πῦρ, τό, gen. πυρός, im plur. nach der 2 Declination, τὰ πυρά, τοῖς πυροῖς, das Feuer ; πυρὶ φλεγέθοντι, Il. 21.358 ; ἀΐδηλον, ἀκάματον, θεσπιδαές, δήϊον u. ä. (s. diese Wörter); πῦρ μέγα καιόντων, anzünden, 8.521 ; auch πῦρ δὲ Μενοιτιάδης δαῖεν μέγα, 9.211, u. öfter ; u. pass., ἐπεὶ κατὰ πῦρ ἐκάη, da das Feuer niedergebrannt war, 9.212 ; bes. das Feuer des Scheiterhaufens, dah. die Leichenbestattung, ἵνα πυρὸς λελάχωσι θανόντα, 15.350, 22.342 u. öfter, daß sie den Toten teilhaftig machen des Feuers, ihn bestatten ; vgl. διδόναι τινὰ πυρί, Her. 1.86 ; das Opferfeuer, oft bei Hom.; ἐν πυρὶ γενέσθαι, in Feuer aufgehen, d.i. zu Rauch werden, zu nichte werden, Il. 2.340 ; πυρά, die Wachtfeuer, 8.509, 554, 9.77, 10.12 ; πῦρ πνέειν, Feuer schnauben, Pind. Ol. 7.71 u. A.; vom Blitz, κεραυνὸν ἀενάου πυρός, Pind. P. 1.6 ; Tragg. oft : ἐπʼ ἐσχάρᾳ πυρός, Aesch. Eum. 108 ; u. plur. vom Opferfeuer, ἐν πυροῖσι κνισσωτοῖς, Ch. 478 ; πῦρ ἀνάψουσιν θεοῖς, Eur. Or. 1137 ; von Fackeln, εὔϊόν τε πῦρ, Soph. Ant. 953 ; vom Blitz, παλτῷ ῥίπτει πυρί, 131 ; τὸ πῦρ ἐγρήγορεν, Ar. Lys. 306 ; διὰ τοῦ πυρὸς βαδίζειν, 133 ; – das Feuer als Element, ἐκ γῆς καὶ πυρὸς μίξαντες, Plat. Prot. 320d, vgl. Legg. X.889b ; etwas Sprichwörtliches haben die Verbindungen βασανίζοντες πολὺ μᾶλλον ἢ χρυσὸν ἐν πυρί, Rep. III.413e ; φεύγων ἂν καπνὸν δουλείας εἰς πῦρ δεσποτείας ἂν ἐμπεπτωκὼς εἴη, II.379c, εἰς πῦρ ξαίνειν, Legg. VI.780c ; τὰ πυρά, Wachtfeuer, Xen. Hell. 1.6.20 u. sonst ; διὰ πυρὸς ἰέναι, durchs Feuer laufen, sich freiwillig in die größte Gefahr begeben, Mem. 1.3.9, vgl. Conv. 4.16 ; πῦρ ἐμβάλλειν, Pol. 5.8.9, der auch vrbdt ἐλθὼν εἰς τὰς πράξεις ὥσπερ εἰς πῦρ, 33.9.3, u. wie ἡ ἐκ πυρὸς βάσανος, 22.3.7, auch τὴν ἐκ πυρὸς παρέχεσθαι χάριν, 40.8.6, welche die Feuerprobe bestanden hat ; vgl. noch Dem. ἀξιοπιστότερος τοῦ κατὰ τῶν παίδων ὀμνύντος καὶ διὰ τοῦ πυρός, 54.40. – Auch = Fieberhitze, πυρετός, Hippocr. – Uebtr., Feuer, Heftigkeit, Leidenschaftlichkeit, Sp. bes. von der Liebe, ἀρσενικόν Callim. 9 (V.6).
[Υ ist in allen zweisilbigen Casus kurz, u. so in allen Ableitungen u. Zusammensetzungen.]
Vgl. πύϊρ.

πῦρ

πῦρός, τό

[cf. Eng. fire, Germ. feuer.]

• • 1

    Fire : ὄσσε οἱ πυρὶ λαμπετόωντι ἐΐκτην Il. 1.104. Cf. Il. 2.340 (to the flames with . . .), 415 (genit. of material, with fire), Il. 5.4, 215 (commit to the flames), Il. 6.182, Il. 12.177, Il. 14.396, etc. : Od. 4.418, Od. 5.490, Od. 9.390, Od. 12.68, Od. 16.290, Od. 17.23, Od. 19.39, etc.

    Funeral-fire, the flames of the pyre : ὄφρα πυρός με λελάχωσιν Il. 7.79. Cf. Il. 15.350, Il. 23.76, etc. : Od. 24.65.

  • 2

    The result of the application of fire to prepared combustible material, fire; when a particular mass of fire is referred to, a fire : ἐν πυρὸς αὐγῇ Il. 9.206, ἐν νηυσὶ πῦρ βαλέειν Il. 13.629. Cf. Il. 8.521, 563, Il. 9.211, Il. 15.420, Il. 16.122, Il. 18.344, Il. 19.376, etc. : Od. 3.341, Od. 5.59, Od. 6.305, Od. 8.426, 501, Od. 14.518, Od. 17.572, Od. 22.481, etc.

    Of watch-fires : ἔνθα πῦρ κήαντο Il. 9.88 (i.e. each band lighted its fire).

    A funeral-pyre Il. 23.45.

πῡρ (πῦρ, πυρός, πυρί, πῦρ.)

• 1fire
• • a ὁ δὲ χρυσὸς αἰθόμενον πῦρ ἅτε διαπρέπει O. 1.1 ὕδατος πυρὶ ζέοισαν εἰς ἀκμάν O. 1.48 πῦρ πνεόντων ἀρχὸς ἵππων O. 7.71 ὑπὸ στερεῷ πυρὶ O. 10.36 Χίμαιραν πῦρ πνέοισαν O. 13.90 τὸν αἰχματὰν κεραυνὸν σβεννύεις αἰενάου πυρός P. 1.6 τᾶς ἐρεύγονται μὲν ἀπλάτου πυρὸς ἁγνόταται ἐκ μυχῶν παγαί P. 1.21 πῦρ ἐξ ἑνὸς σπέρματος ἐνθορὸν ἀίστωσεν ὕλαν P. 3.36 πυρὶ καιόμενος P. 3.102 φλόγʼ πνέον καιομένοιο πυρος P. 4.225 πῦρ δέ νιν οὐκ ἐόλει P. 4.233 εἴ ποτε χειμέριον πῦρ ἐξίκηται λοίσθιον (sc. δρῦς) P. 4.266 πῦρ δὲ παγκρατὲς θρασυμαχάνων τε λεόντων ὄνυχας ὀξυτάτους ἀκμὰν καὶ δεινοτάτων σχάσαις ὀδόντων N. 4.62 γαίᾳ δὲ καυθείσᾳ πυρὶ i. e. earthenware N. 10.35 ματέρʼ πολεμίῳ πυρὶ πλαγεῖσαν Pae. 2.30 χρῆν ἄρα Πέργαμον εὐρὺν ἀιστῶσαι σέλας αἰθομένου πυρός Pae. 6.98 ὁ παγκρατὴς κεραυνὸς ἀμπνέων πῦρ Δ. 2. 16. θύματα μειγνύντων πυρὶ τηλεφανεῖ Θρ. 7. 9. πῦρ πνέοντος κεραυνοῦ fr. 146. 1. πυρὶ δʼ ὑπνόωντε σώματα (ὤπτων coni. Snell) fr. 168. 3. τὸ πεπρωμένον οὐ πῦρ οὐ σιδάρεον σχήσει τεῖχος fr. 232.
  • b heat ἢ θερινῷ πυρὶ περθόμενοι δέμας ἢ χειμῶνι P. 3.50

πῦρ , πυρός: fire; pl. πυρά, watchfires, Il. 8.509, 554.

πῦρ not used in pl. v. πυρά

• • Ifire, Hom., etc.; πῦρ καίειν or δαίειν to kindle fire, Hom.; πῦρ ἀνακαίειν, ἅπτειν, ἐξάπτειν, αἴθειν, ἐναύειν, v. sub vocc.; πῦρ ἐμβάλλειν νηυσί Il.
  • • 2the funeral-fire (cf. πυρά) , Il.
    • 3the fire of the hearth, πυρὶ δέχεσθαί τινα Eur.; π. ἄσβεστον or ἀθάνατον the fire of Vesta in the Prytaneion, Plut.
  • IIas a symbol of things irresistible or terrible, μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο they were fighting like burning fire, Il.; κρεῖσσον ἀμαιμακέτου πυρός Soph.; διὰ πυρὸς ἰέναι (as we say) to go through fire and water, Xen.; but, διὰ πυρὸς ἦλθε ἑτέρῳ λέκτρῳ she raged furiously against the other partner of the bed, Eur.:—of persons, ὦ πῦρ σύ Soph.:—rarely as an image of warmth and comfort, Aesch.