σύμπας
σύμπας, σύμπᾱς, σύμπᾱσα, σύμπαν, all together
- all together, all at once, mostly (in Hom. always) in pl.; υἷας Ἀχαιῶν σύμπαντας Il. 1.241, etc.; σύμπασιν δʼ ὑμῖν, opp. εἷς ἕκαστος, Sol. 11.6; ξύμπαντά τʼ εἰπών A. Fr. 350.3; αἱ σ. ἡμέραι Antipho 6.44; σ. τε θεῶν καὶ ἀνθρώπων Pl. Smp. 197e; συμπάντων κεφάλαιον IG 1(2).91.23; in Att. the Art. is usually added in the case of Numerals, πέντʼ ἦσαν οἱ ξ. S. OT 752, cf. X. An. 1.2.9, Pl. Prt. 317c; but also without Art., ξ. ἐγένοντο τετρακισχίλιοι Th. 1.107.
- II in sg. with collective Nouns, the whole, ὁ σ. στρατός Hdt. 7.82; στρατὸς σ. S. Ph. 387; στρατῷ ξ. Id. Aj. 1055; τῷ σ. στρατῷ Id. Ph. 1257; ξ. λαός ib. 1243; πόλις ξύμπασα the state as a whole, Th. 2.60, 3.62; ὁ σ. δᾶμος IG 12(1).847.15 (Lindus); τὴν σ. Ἑλλάδα Sor. Vit. Hippocr. 5; σ. ὁ φόρος IG 1(2).64.8; σ. ἡ πόλις Pl. R. 423d, al.; also with some other Nouns, χρόνῳ σύμπαντι Pi. O. 6.56; αἰῶνα τὸν σύμπαντα E. Hec. 757; ἡ σ. (sc. γῆ) S. Fr. 411, cf. Ar. Nu. 204; ξ. γνώμη the general scope (of a speech), Th. 1.22; σ. ἡ ὁδός X. An. 7.8.26; σ. ἀρετή, σ. πονηρία, Pl. Lg. 630b, Grg. 477c; σ. ἀριθμός Id. R. 525a; σ. κεφάλαιον IG 1(2).313.148; κεφάλαιον τόκου ξύμπαντος ib. 324.101; τὸ σ. πλάτος Sor. 1.68, cf. 2.89; but, in Arithm., ὁ σύμπας the sum, Dioph. Polyg. 4 (c. gen., ibid.).--For the Att. position of the Art., v. πᾶς B.
- 2 τὸ σ. the whole together, the sum of the matter, τὸ σ. εἶπαι Hdt. 7.143, cf. Th. 7.49; the universe, Isoc. 11.12; the whole, opp. τὸ μέρος, Pl. Phdr. 246c, Arist. Top. 135a22.
- b τὸ σύμπαν as Adv., altogether, on the whole, in general, Th. 4.63, Isoc. 2.17, etc.; so σύμπαντα Pl. Lg. 679e; σύμπαν in all, with numerals, POxy. 289.3 (i A.D.), etc. Cf. συνάπας.
1. adj. (ge)heel, helemaal, compleet, volledig; globaal
a. alleen sing., pred.:
b.
c. plur. van alle leden van een groep of verzameling alle(n); zonder lidwoord:
d. met telw., met of zonder lidwoord bij elkaar, in totaal:
2. subst.
3. adv. acc. n.
Bei kollektivischen Begriffen auch im sing., χρόνῳ σύμπαντι, Pind. Ol. 6.56 ; στρατός τε σύμπας, Soph. Phil. 387, 1210 ; Aj. 1034 ; ξύμπας Ἀχαιῶν λαός, Phil. 1227 ; αἰών, Eur. Hec. 757 ; σύμπας στρατός, Her. 7.82 ; ἀριθμός, Plat. Rep. VII.425a ; ἡδονή, Phil. 53b ; πόλις, Rep. IV.423d ; βίος, 442b, u. öfter ; ἡ σύμπασα ἀργία, Pol. 3.81.4 ; τὸ σύμπαν, das Ganze zusammengenommen, die Hauptsache, Her. 7.143 ; bei den Folgdn auch das Weltall ; – τὸ σύμπαν adverbial, im Ganzen, überhaupt genommen, Thuc. 4.63 Xen. An. 1.5.9 u. A.; auch im plur., ξύμπαντα δικαιότεροι, Plat. Legg. III.679c.
[Auch im neutr. scheint α zuweilen lang gebraucht zu sein, s. Draco p. 29.26.]
ξύμπας
-αντος
[συμ-, συν- 4 + πᾶς.]
Strengthened form of, but hardly to be distinguished from, πᾶς.
In pl.
- a
All the : συμπάντων Δαναῶν Il. 1.90. Cf. Il. 1.241, Il. 22.380 : ὅσσα ξύμπαντα μόγησα (from first to last) Od. 7.214= Od. 14.198. Cf. Od. 3.59, 217.
- b
Absol., the whole number of indicated persons : συμπάντων ἡγεῖτο Διομήδης Il. 2.567.
- a
- 1all, the whole of χρόνῳ σύμπαντι O. 6.56
- Iall together, all at once, all in a body, Hom., Hdt., Attic; in Attic, the Art. is often added in the case of Numerals, πέντʼ ἦσαν οἱ ξύμπαντες Soph.
- IIwith collective nouns, the whole, ὁ σ. στρατός Hdt.; στρατὸς σ. Soph.; ξύμπασα πόλις the state as a whole, Thuc.; ξ. γνώμη the general scope (of a speech), Thuc.
- 2τὸ σύμπαν the whole together, the sum of the matter, Hdt.; τὸ ξύμπαν εἰπεῖν Thuc.
- IIIτὸ σύμπαν, as adv. altogether, on the whole, in general, Thuc., etc.
-
…φοβεῖσθαι αὐτὴν ἢ τῇ τοῦ ἑνός, εἴ τίς ἐστιν ἐπαΐων, ὃν δεῖ καὶ αἰσχύνεσθαι καὶ φοβεῖσθαι μᾶλλον ἢ σύμπαντας τοὺς ἄλλους ; ᾧ εἰ μὴ ἀκολουθήσομεν, διαφθεροῦμεν ἐκεῖνο καὶ λωβησόμεθα, ὃ τῷ μὲν δικαίῳ βέλτιον ἐγίγνετο τῷ…
Plato, Crito
-
…ἐν νῷ ἔχεις ποιεῖν ; ἄλλο τι ἢ τούτῳ τῷ ἔργῳ ᾧ ἐπιχειρεῖς διανοῇ τούς τε νόμους ἡμᾶς ἀπολέσαι καὶ σύμπασαν τὴν πόλιν τὸ σὸν μέρος ; ἢ δοκεῖ σοι οἷόν τε ἔτι ἐκείνην τὴν πόλιν εἶναι καὶ μὴ ἀνατετράφθαι ,…
Plato, Crito
-
…ἀνήρ ἐστι Πάριος ἐνθάδε σοφὸς ὃν ἐγὼ ᾐσθόμην ἐπιδημοῦντα · ἔτυχον γὰρ προσελθὼν ἀνδρὶ ὃς τετέλεκε χρήματα σοφισταῖς πλείω ἢ σύμπαντες οἱ ἄλλοι, Καλλίᾳ τῷ Ἱππονίκου · τοῦτον οὖν ἀνηρόμην ἐστὸν γὰρ αὐτῷ δύο ὑεῖ ὦ Καλλία, ἦν δʼ…
Plato, Apology
-
…καὶ ἐδεστέον γε καὶ ποτέον, ᾗ ἂν τῷ ἑνὶ δοκῇ, τῷ ἐπιστάτῃ καὶ ἐπαΐοντι, μᾶλλον ἢ ᾗ σύμπασι τοῖς ἄλλοις. ἔστι ταῦτα. εἶεν. ἀπειθήσας δὲ τῷ ἑνὶ καὶ ἀτιμάσας αὐτοῦ τὴν δόξαν καὶ τοὺς ἐπαίνους…
Plato, Crito
-
…διὰ τὸ ὁμολογεῖν σοφιστὴς εἶναι. καίτοι πολλά γε ἔτη ἤδη εἰμὶ ἐν τῇ τέχνῃ · καὶ γὰρ καὶ τὰ σύμπαντα πολλά μοί ἐστιν οὐδενὸς ὅτου οὐ πάντων ἂν ὑμῶν καθʼ ἡλικίαν πατὴρ εἴην ὥστε πολύ μοι ἥδιστόν ἐστιν, εἴ…
Plato, Protagoras
-
…, ἀντίπαλον ἐς ἓν ὄνομα ἀποκεκρίσθαι. οἱ δʼ οὖν ὡς ἕκαστοι Ἕλληνες κατὰ πόλεις τε ὅσοι ἀλλήλων ξυνίεσαν καὶ ξύμπαντες ὕστερον κληθέντες οὐδὲν πρὸ τῶν Τρωικῶν διʼ ἀσθένειαν καὶ ἀμειξίαν ἀλλήλων ἁθρόοι ἔπραξαν. ἀλλὰ καὶ ταύτην τὴν στρατείαν θαλάσσῃ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἕποιεν · ῥηϊδίως κεν ἔπειτα καὶ εἰς ἐνιαυτὸν ἅπαντα οὔ τι διαπρήξαιμι λέγων ἐμὰ κήδεα θυμοῦ, ὅσσα γε δὴ ξύμπαντα θεῶν ἰότητι μόγησα. ἐκ μὲν Κρητάων γένος εὔχομαι εὐρειάων, ἀνέρος ἀφνειοῖο πάϊς · πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι υἱέες…
Homer, Odyssey
-
…εὐχόμενος Δαναοῖσι θεοπροπίας ἀναφαίνεις, οὔ τις ἐμεῦ ζῶντος καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο σοὶ κοίλῃς παρὰ νηυσί βαρείας χεῖρας ἐποίσει συμπάντων Δαναῶν, οὐδʼ ἢν Ἀγαμέμνονα εἴπῃς, ὃς νῦν πολλὸν ἄριστος Ἀχαιῶν εὔχεται εἶναι. καὶ τότε δὴ θάρσησε καὶ…
Homer, Iliad
-
…· ὡς δʼ ἂν ἐδόκουν ἐμοὶ ἕκαστοι περὶ τῶν αἰεὶ παρόντων τὰ δέοντα μάλιστʼ εἰπεῖν, ἐχομένῳ ὅτι ἐγγύτατα τῆς ξυμπάσης γνώμης τῶν ἀληθῶς λεχθέντων, οὕτως εἴρηται. τὰ δʼ ἔργα τῶν πραχθέντων ἐν τῷ πολέμῳ οὐκ ἐκ τοῦ παρατυχόντος…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ὁδοὺς εὐθείας ἔτεμε καὶ τἆλλα διεκόσμησε τά τε κατὰ τὸν πόλεμον ἵπποις καὶ ὅπλοις καὶ τῇ ἄλλῃ παρασκευῇ κρείσσονι ἢ ξύμπαντες οἱ ἄλλοι βασιλῆς ὀκτὼ οἱ πρὸ αὐτοῦ γενόμενοι. ὁ δὲ στρατὸς τῶν Θρᾳκῶν ἐκ τῆς Δοβήρου ἐσέβαλε πρῶτον μὲν…
Thucydides, The Peloponnesian War