σύνεσις
σύνεσις, comprehension, understanding
- uniting, union, πέτρη τε ξύνεσίς τε δύω ποταμῶν Od. 10.515 (with ξυν- metri gr.).
- 2 metaph., with allusion to foreg. signf. and signf. II, χωρὶς ἕκαστος εἰς τὸ φρονεῖν ἀσθενής, συμβάλλων δὲ εἰς ἓν πᾶς ἐν τῇ συνόδῳ καὶ τῇ ὡς ἀληθῶς συνέσει τὸ φρονεῖν ἐγέννησε καὶ εὗρε Plot. 6.5.10.
- II faculty of quick comprehension, mother-wit, sagacity, Democr. 77, Th. 2.62, 3.82, etc.; οἰκείᾳ ξυνέσει Id. 1.138, cf. Pl. Cra. 412a, Phlb. 19d, Arist. EN 1143a17, D. 18.127, Ev.Luc. 2.47, Gal. 6.457, etc.; hence of animals, ὃ [ζῷον] συνέσει . . ὑπερέχει τῶν ἄλλων Pl. Mx. 237d:—Phrases, ὅστις γε σύνεσιν ἔχει Hdt. 2.5, 7.49; ἀρκεῖν ξυνέσει E. Tr. 674; ξ. καὶ σοφία Id. HF 655 (lyr.); φρόνησίς τε καὶ ξ. Pl. Cra. 411a; σ. λαβεῖν, of children, Arist. EN 1161b26; μοῖραν ἔχειν συνέσεως ( αἰσθήσεως) Democr. ap. Thphr. Sens. 71; also with qualifying words added, σ. φρενῶν Pi. N. 7.60; γνώμης ξ. Th. 1.75; σ. πολιτική Arist. Pol. 1291a28; ἡ περὶ τὴν διάνοιαν σ. Id. HA 588a23; ἡ ὑμετέρα σ. as form of address, Sammelb. 7433.6 (v A.D.).
- 2 c. gen. objecti, intelligence in a thing, sagacity in respect to it, Pl. Cra. 412c, D.S. 1.1; περὶ τῶν παρόντων Th. 2.97.
- III conscience = συνείδησις, ἡ σ. (sc. μʼ ἀπόλλυσι) · ὅτι σύνοιδα δείνʼ εἰργασμένος E. Or. 396, cf. Men. 632, Plb. 18.43.13.
- IV a branch of art or science, οἱ περὶ τὴν σ. ταύτην, i.e. music, Arist. Pol. 1342b8.
- b knowledge, opp. ἄγνοια, Id. de An. 410b3.
- V decision, decree, IG 5(1).1390.112 (Andania, i B.C.). (Plato (Cra. 412a) derives σύνεσις II from συνιέναι (σύνειμι) come together, neglecting the unwritten aspiration (συνἱέναι); but the form and signfs. point to συνίημι II, perceive, apprehend, cf. Arist. EN 1143a17.)
1. samenvloeiing:
2. begrip, inzicht, verstand, intelligentie:
ἡ
[συνίημι.]
In form ξύνεσις.
A confluence or joining (of waters) (cf. ἵημι1 6) Od. 10.515.
- 1understanding Θεαρίων, τὶν δὲ τόλμαν τε καλῶν ἀρομένῳ σύνεσιν οὐκ ἀποβλάπτει φρενῶν (sc. Μοῖρα: σύνεσις codd., corr. Hermann) N. 7.60 τόλμα τέ μιν ζαμενὴς καὶ σύνεσις πρόσκοπος ἐσάωσεν fr. 231.
Strong 4907
1. a running or flowing together (Hom.).
2. (a) understanding: Lk 2:47, I Co 1:19
(LXX), Eph 3:4, Col 1:9 2:2, II Ti 2:7
(b) the understanding, the mind or intelligence: Mk 12:33.†
- I (εἶμι ibo) a coming together, union, ξύνεσις δύω ποταμῶν Od.
- II (συνίημι) quick comprehension, mother-wit, intelligence, sagacity, Thuc.; of animals, Plat.
- 2c. gen. rei, intelligence in a thing, sagacity in respect to it, Plat.; περί τινος Thuc.
- IIIconscience, = συνείδησις, Eur.
- IVa branch of art or science, Arist.
-
…ἂν καὶ γνώμῃ πιστεύῃ τῶν ἐναντίων προύχειν, ὃ ἡμῖν ὑπάρχει. καὶ τὴν τόλμαν ἀπὸ τῆς ὁμοίας τύχης ἡ ξύνεσις ἐκ τοῦ ὑπέρφρονος ἐχυρωτέραν παρέχεται, ἐλπίδι τε ἧσσον πιστεύει, ἧς ἐν τῷ ἀπόρῳ ἡ ἰσχύς, γνώμῃ δὲ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…. ἔνθα μὲν εἰς Ἀχέροντα Πυριφλεγέθων τε ῥέουσιν Κώκυτός θʼ, ὃς δὴ Στυγὸς ὕδατός ἐστιν ἀπορρώξ, πέτρη τε ξύνεσίς τε δύω ποταμῶν ἐριδούπων · ἔνθα δʼ ἔπειθʼ, ἥρως, χριμφθεὶς πέλας, ὥς σε κελεύω, βόθρον ὀρύξαι…
Homer, Odyssey
-
…κόμμα καινόν ; καὶ μάλα. ἴθι δὴ προσεύχου τοῖσιν ἰδιώταις θεοῖς. αἰθὴρ ἐμὸν βόσκημα καὶ γλώσσης στρόφιγξ καὶ ξύνεσι καὶ μυκτῆρες ὀσφραντήριοι, ὀρθῶς μʼ ἐλέγχειν ὧν ἂν ἅπτωμαι λόγων. καὶ μὴν ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν παρὰ σοφοῖν ἀνδροῖν ἀκοῦσαι…
Aristophanes, Frogs
-
…μετωνομάζετο. ἐπὶ δὲ τῇ διαιρέσει τῇδε μετὰ βραχὺ συμπεσόντες, ὡς εἰκὸς ἦν, ἐς ἀλλήλους ὁ Καῖσαρ αὐτῶν συνέσει τε καὶ ἐμπειρίᾳ προύχων Λέπιδον μὲν πρότερον αὐτῶν ἣν ἐκεκλήρωτο Λιβύην, ἐπὶ δὲ τῷ Λεπίδῳ καὶ Ἀντώνιον πολέμῳ περὶ…
Appian, The Civil Wars
-
…ἡ ἀρετὴ κατὰ τὴν διαφορὰν ταύτην · λέγομεν γὰρ αὐτῶν τὰς μὲν διανοητικὰς τὰς δὲ ἠθικάς, σοφίαν μὲν καὶ σύνεσιν καὶ φρόνησιν διανοητικάς, ἐλευθεριότητα δὲ καὶ σωφροσύνην ἠθικάς. λέγοντες γὰρ περὶ τοῦ ἤθους οὐ λέγομεν ὅτι σοφὸς ἢ…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…ἓν πρὸς ἓν οὐκ ἔστιν ὅτι δυνατὸν Σκύθαις ὁμογνωμονοῦσι πᾶσιν ἀντιστῆναι. οὐ μὴν οὐδʼ ἐς τὴν ἄλλην εὐβουλίαν καὶ ξύνεσιν περὶ τῶν παρόντων ἐς τὸν βίον ἄλλοις ὁμοιοῦνται. Σιτάλκης μὲν οὖν χώρας τοσαύτης βασιλεύων παρεσκευάζετο τὸν στρατόν. καὶ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…σφὼ πρὶν ἀποπλεῖν. εὖ λέγεις νὴ τὸν Δίʼ · οὐ γὰρ ἄχθομαι τῷ πράγματι. μακάριός γʼ ἀνὴρ ἔχων ξύνεσιν ἠκριβωμένην. πάρα δὲ πολλοῖσιν μαθεῖν. ὅδε γὰρ εὖ φρονεῖν δοκήσας πάλιν ἄπεισιν οἴκαδʼ αὖ, ἐπʼ ἀγαθῷ μὲν…
Aristophanes, Frogs
-
…ἴσμεν ἄκουσαν πᾶσαν πᾶν ἀγνοοῦσαν. σφόδρα γε. τό γε μὴν ἀγνοεῖν ἐστιν ἐπʼ ἀλήθειαν ὁρμωμένης ψυχῆς, παραφόρου συνέσεως γιγνομένης, οὐδὲν ἄλλο πλὴν παραφροσύνη. πάνυ μὲν οὖν. ψυχὴν ἄρα ἀνόητον αἰσχρὰν καὶ ἄμετρον θετέον. ἔοικεν…
Plato, Sophist
-
…ἄλλους τῶν ἐρωμένων συνουσίας ἀποτρέπουσιν, φοβούμενοι τοὺς μὲν οὐσίαν κεκτημένους μὴ χρήμασιν αὐτοὺς ὑπερβάλωνται, τοὺς δὲ πεπαιδευμένους μὴ συνέσει κρείττους γένωνται · τῶν δὲ ἄλλο τι κεκτημένων ἀγαθὸν τὴν δύναμιν ἑκάστου φυλάττονται. πείσαντες μὲν οὖν ἀπεχθέσθαι σε τούτοις…
Plato, Phaedrus
-
…θοοῦ δὴ τῷ ἀγαστῷ αὕτη ἡ ἐπωνυμία ἐστίν, τἀγαθόν. δικαιοσύνη δέ, ὅτι μὲν ἐπὶ τῇ τοῦ δικαίου συνέσει τοῦτο κεῖται τὸ ὄνομα, ῥᾴδιον συμβαλεῖν · αὐτὸ δὲ τὸ δίκαιον χαλεπόν. καὶ γὰρ δὴ καὶ ἔοικε μέχρι…
Plato, Cratylus