φθάνω
φθάνω, φθάνω, φθήσομαι, ἔφθασα or ἔφθην, ΧΧΧ, ΧΧΧ, ΧΧΧ, act first; be first (in doing something)l anticipate (someone)
- come or do first or before others:
- I c. acc. pers., to be beforehand with, overtake, outstrip, in running or otherwise, φθάνει δέ τε καὶ τὸν ἄγοντα Il. 21.262; φθῆ σε τελος θανάτοιο 11.451, cf. Hes. Op. 554, 570, Hdt. 7.161, E. Heracl. 120, IT 669, Isoc. 9.42, etc.; οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κοιμηθέντας 1 Ep.Thess. 4.15; so ἔφθησαν τὸν χειμῶνα they anticipated the storm, Hdt. 7.188; φθάσας τὸν λογισμόν D. 21.38:—Pass., to be overtaken, ὑπό τινος Arist. Mu. 395a18, AP 9.278 (Bianor); ἐφθάσθην (v. supr.).
- II abs., come or act first, opp. ὑστερέω or ὑστερίζω, E. Ph. 975, X. An. 6.1.18, cf. Th. 4.121; τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή the prey of the first comer, A. Pers. 752 (troch.), cf. Fr. 23 (lyr.); πρὶν ἐλθεῖν αὐτοὺς φθάσαι βουλόμενοι Th. 7.36; μὴ φθάσῃ ἐς τὸν Ἑλλήσποντον ἐσπλεύσας Id. 8.100; φθάσαι πρὶν ἀδικηθῆναι Arist. Pol. 1302b23, cf. Rh. 1373a23; in later writers, τὰ φθάσαντα the things before mentioned, Ael. VH 1.34, Arg. D. 46; part. φθάνων, φθάσας previous, τῶν φθασάντων δυεῖν βιβλίων Porph. Abst. 3.1; ἐν τοῖς φθάνουσιν ἔργοις Dex.Hist.Fr. 26 J.; τοῖς φθάνουσι κατορθώμασι Id. Fr. 6 J.; οἱ φθάσαντες πόνοι Agath. 5.16; τὸ φθάνον previous time, Ael. VH 14.6; τὸ φθάσαν, τὰ φθάσαντα, the past, Agath. 3.2, al., Procop.Gaz. Ep. 32; ὁ φθάσας χρόνος Men. Prot. p.127 D.
- 2 with Preps., come or arrive first, ἕως τῶν οὐρανῶν LXX 2 Ch. 28.9; ἔφθασεν ἐφʼ ὑμᾶς Ev.Matt. 12.28, Ev.Luc. 11.20, cf. 1 Ep.Thess. 2.16: φ. εἰς . ., simply, arrive at, attain to, Ep.Rom. 9.31, Ep.Phil. 3.16, Plu. Alex. fort. 2.338a; φθάσομεν εἰς Πηλούσι<ον> PPar. 18.14 (ii A. D.): abs., of Time, arrive, καιρὸς τῆς τομῆς ἔφθακε (v.l. ἔφθασεν) LXX Ca. 2.12; ἔφθασεν ὁ μὴν ὁ ἕβδομος ib. 2 Es. 3.1.
- b extend, μέχρι γῆς Plot. 3.27; εἰς βορρᾶν PFlor. 50.87 (iii A. D.).
- c reach, αἰθέρα APl. 16.384.
- d Gramm., to be applied or applicable, ἐπʼ ἀμφοτέρας τὰς διαθέσεις A.D. Synt. 211.22, cf. 217.23, al.
- III the action in which one is beforehand is expressed by the part. agreeing with the subject, [Ἄτη] πολλὸν ὑπεκπροθέει, φθάνει δέ τε πᾶσαν ἐπʼ αἶαν βλάπτουσʼ ἀνθρώπους and is beforehand in doing men mischief, Il. 9.506; ἀλλʼ ἄρα μιν φθῆ Τηλέμαχος κατόπισθε βαλών Telemachus was beforehand with him in striking, i.e. struck first, Od. 22.91, cf. 16.383, Il. 10.368; ἔφθασέν με προαπελθὼν Χάρμος PCair.Zen. 16.3 (iii B. C.); ἔφθησαν ἀπικόμενοι arrived first, Hdt. 4.136, cf. 6.115; so φ. εὐεργετῶν to be the first to show a kindness, X. Mem. 2.3.14; ὅπως φθάσειαν βοηθήσαντες Id. HG 7.2.14; ἔφθασαν προκαταλαβόντες Th. 3.112; φθάνουσιν αὐτοὺς προκαταφυγοῦσαι Id. 2.91; ἢν φθάσωσιν πρότερον διαφθείραντες τὸ στράτευμα Id. 7.25; φ. γόνασι προσπεσὼν πατρός E. HF 986, etc: part. Pass. is also used, ἦ κε πολὺ φθαίη πόλις ἁλοῦσα, i.e. it would be taken first, Il. 13.815; εἴ κε φθήῃ τυπείς shall be wounded first, 16.861; φθαίητε γὰρ ἂν . . ἐξανδραποδισθέντες ἣ . . Hdt. 6.108; μὴ φθάσωσι προεπιβουλευόμενοι Th. 3.83; ἔφθη κατακωλυθείς X. HG 1.6.17; φθάνειν δεῖ πεφραγμένους τοὶς πόρους they must first be blocked up, Id. Cyr. 2.4.25: these clauses, being compar. in sense, are folld. by a gen., φθὰν δὲ μέγʼ ἱππήων . . κοσμηθέντες were drawn up before the drivers, Il. 11.51; more freq. by πρὶν . . or ἢ . ., ἔφθη ὀρεξάμενος, πρὶν οὐτάσαι 16.322, cf. Antipho 1.29, X. Cyr. 3.2.4; φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα ἢ ὑμῖν Il. 23.444; ἔφθης πεζὸς ἰὼν ἢ ἐγὼ σὺν νηΐ Od. 11.58; ἔφθησαν ἀναβάντες πρὶν ἢ . . Hdt. 9.70; ἔφθησαν ἐκπεσόντες πρότερον ἢ . . Id. 6.91.
- b in later Gr., c. part. to express previous action or happening, φθάνω ὑμῖν πρότερον γεγραφηκώς I have already written to you, POxy. 1666.3 (iii A. D.), cf. 237 vi30 (ii A. D.), etc.; ἔφθασα εἰρηκώς Luc. Pisc. 29; ὡς ἔφθην εἰπών Id. Par. 3; cf. III.2b.
- 2 in the same sense, part. φθάς or φθάσας, Ep. φθάμενος, is used like an Adv. with a principal Verb, ὅς μʼ ἔβαλε φθάμενος, for ὅς μʼ ἔφθη βαλών, Il. 5.119, cf. 13.387, Od. 19.449; οὐκ ἄλλος φθὰς ἐμεῦ κατήγορος ἔσται no other shall be an accuser before me, Hdt. 3.71; ἀνέῳξάς με φθάσας you opened the door before me, Ar. Pl. 1102; φθάσας προσπεσοῦμαι Th. 5.9, cf. 2.91, X. Cyr. 1.5.3, etc.; even with a part., φθάσας . . ἁρπάσας Hdt. 6.65; rarely part. pres., φθάνοντες δῃοῦμεν X. Cyr. 3.3.18.
- b in signf. III.1b, φθάσαντες ἐπληρώσαμεν αὐτούς we had already paid them, POxy. 1103.6 (iv A. D.); but ὡσεὶ καὶ ὁμογενῆ φθάσας εἶπον as if I had said (not had already said) ὁ., Gal. 16.502.
- 3 rarely c. inf., ὁ φθάσας θαρσῆσαι he that first gains confidence, Th. 3.82; σπεύδειν ὅπως . . φθαίης ἔτʼ εἰς ἐκκλησίαν ἐλθεῖν (v.l. ἐλθών) hurry to be in time to get to . ., Ar. Eq. 935 (lyr.), cf. Nu. 1384 (v. infr. IV. 1); μόλις φθάνει θρόνοισιν ἐμπεσοῦσα μὴ χαμαὶ πεσεῖν hardly manages by falling first on the seat not to fall on the ground, E. Med. 1169; more freq. in later writers, of actions which one manages to do, does before or has done first or already, A.R. 1.1189, D.H. 4.59, 61, Sor. 1.111, Gal. 15.2,93, Luc. DMort. 13.2, Harm. 2; ἐὰν φθάσω πρὸ τῆς τρύγης ἀνελθεῖν PSI 8.971.10 (iii/iv A. D.); ἐὰν ὁ ἰατρὸς αὐτὸ φθάσῃ κενῶσαι Gal. 16.499; φθάνοντος ἤδη πυρέττειν ἐκ τεττάρων ἡμερῶν τοῦ νοσοῦντος having already begun, ib. 498; μὴ φθάνων προσηκόντως τρέφεσθαι if he is not first suitably nourished, Id. 18(2).36, cf. 84,103; συμβαίνει φθάνειν ἀποθνῄσκειν τοὺς νεωτέρους the young die first, ib. 222; εἰ φθάσαιμεν παλαιοὺς πίθους ἔχειν μεγάλους if we already have . ., Gp. 6.3.11, cf. 10.22.2, al., A.D. Pron. 90.1; ἔφθακεν οὖν ταῦτα ἐψηφίσθαι καὶ τῇ βουλῇ IG 12(9).906.26 (Chalcis, iii A. D.).
- IV with negatives,
- 1 with οὐ and part. (inf. is v. l. in Ar. Nu. 1384), folld. by καί or καὶ εὐθύς, of two actions following close on each other, οὐ φθάνειν χρὴ συσκιάζοντας γένυν καὶ . . ὁρμᾶν you must no sooner get your beard than you march, E. Supp. 1219; οὐ φθάνει ἐξαγόμενος καὶ εὐθὺς ὅμοιός ἐστι τοῖς ἀκαθάρτοις no sooner is he brought out than he becomes unclean, X. Eq. 5.10, cf. Ar. Nu. 1384; οὐκ ἔφθημεν εἰς Τροιζῆνʼ ἐλθόντες καὶ τοιαύταις νόσοις ἐλήφθημεν ἐξ ὧν . . no sooner had we come to Troezen than . ., Isoc. 19.22, cf. 5.53, 8.98, 9.53; οὐκ ἔφθη μοι συμβᾶσα ἡ ἀτυχία καὶ εὐθὺς ἐπεχείρησαν διαφορῆσαι τἄνδοθεν scarcely or no sooner had misfortune befallen me when . ., D. 57.65, cf. 43.69, Isoc. 4.86.
- 2 οὐκ ἂν φθάνοις, οὐκ ἂν φθάνοιτε, with part. pres., express a strong exhortation or urgent command, οὐκ ἂν φθάνοιτε τὴν ταχίστην ὀπίσω ἀπαλλασσόμενοι you could not be too quick in departing, i.e. make haste and be off, Hdt. 7.162; οὐ φθάνοιτʼ ἔτʼ ἄν θνῄσκοντες make haste and die, E. Or. 936, cf. 941, Alc. 662, Heracl. 721, Tr. 456 (troch.), IT 245; οὐκ ἂν φθάνοιτον τοῦτο πράττοντε Ar. Pl. 485; ἀποτρέχων οὐκ ἂν φθάνοις ib. 1133; εἰς ἀγορὰν ἰὼν ταχέως οὐκ ἂν φθάνοις ib. 874, cf. Ec. 118; οὐκ ἂν φθάνοις λέγων Pl. Smp. 185e, X. Mem. 2.3.11; these phrases are not to be treated as questions, cf. οὐκ ἂν φθάνοιμι (sc. λέγων) Pl. Smp. 214e, cf. Phd. 100c, D. 25.40, Luc. Fug. 26, Symp. 2, Anach. 14: c. part. aor., once in Luc., Vit.Auct. 26.
- b in 1, 2, or 3 pers., to express immediate futurity, οὐκ ἂν φθάνοις ἀκούων you shall hear in a moment, Pl. Euthd. 272d; οὐκ ἂν φθάνοι τὸ πλῆθος τούτοις τοῖς θηρίοις δουλεῦον will soon (or inevitably) be enslaved to . ., D. 24.143; also to express what is logically inevitable, οὐκ ἂν φθάνοιεν αὐτοὺς προσκυνοῦντες they will soon be (or cannot logically help) worshipping them, Aristeas 137; τοῦτο μὲν οὐκ ἂν φθάνοις καὶ Ἐμπεδοκλεῖ πρὸ αὐτοῦ ἐγκαλῶν Luc. Fug. 2; οὐκ ἂν φθάνοι κἀμὲ μάντιν λέγων Id. Hes. 8; οὐκ ἂν φθάνοι τις ἁπάσας ἀναιρῶν τὰς τοιαύτας προστασίας Id. Apol. 11: c. part. aor., Id. Tox. 2.
1. voor zijn, te snel af zijn, met acc.
2. (eerder) aankomen, bereiken,
3. met ontkenning
a. met ptc. gevolgd door
b. als opt. v.d. 2de pers. +
c. later Gr., te vertalen als adv. en ptc. als hoofdww. reeds, al:
zuvorkommen, zuvortun, eher als ein Anderer tun ; absolut, wie es Il. 9.506 von der Ate heißt πολλὸν ὑπεκπροθέει, φθάνει δέ τε πᾶσαν ἐπʼ αἶαν βλάπτουσʼ ἀνθρώπους, zuvor kommt sie über den ganzen Erdkreis hin, wenn man nicht auch hier besser das partic. damit verbindet (s. unt.); δέδοικα, μὴ πολὺς πλούτου πόνος γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή Aesch. Pers. 738 ; φθάνειν εἰς τὴν πόλιν, zuvor, zuerst in die Stadt kommen, Xen. Cyr. 5.4.9 ; τὴν δὲ ἑτέραν φθάσαι βουλομένην προσδραμεῖν Mem. 2.2.3 ; – c. accus. der Person, der man zuvorkommt, die man im Laufe einholt ; φθάνει δέ τε καὶ τὸν ἄγοντα Il. 21.267, Hes. O. 556, 572 ; φθάσας ὁ Ἀθηναίων ἄγγελος τὸν Λακεδαιμονίων ἀμείβετο τοῖσδε Her. 7.161 ; οἱ δʼ ἔφθησαν τὸν χειμῶνα 7.188 ; ἐπείπερ ἔφθης νεωτέρους Eur. Heracl. 121. – Die Handlung, in der Einer dem Andern zuvorkommt, wird gew. durch das partic. ausgedrückt, wo wir im Deutschen häufig das partic. durch ein verb. finit. u. φθάνω durch ein adv. »zuvor«, »eher« wiedergeben können ; ἀλλʼ ἄρα μιν φθῆ Τηλέμαχος κατόπισθε βαλών, Telemach kam ihm mit Werfen zuvor, traf ihn zuvor, Od. 22.91 ; φθῆ σε τέλος θανάτοιο κιχήμενον, dich erreichte eher der Tod, Il. 11.451 ; ἵνα μή τις Ἀχαιῶν φθαίη ἐπευξάμενος βαλέειν, ὁ δὲ δεύτερος ἔλθοι, 10.367 ; vgl. 16.314, 23.805, Od. 16.383, 24.437 ; selten mit einem pass., εἴ κε φθήῃ τυπείς Il. 16.861, eher verwundet werden, wie ἦ κε πολὺ φθαίη πόλις ἁλοῦσα, eher erobert werden, 13.815 ; βουλόμενοι φθῆναι τοὺς Ἀθηναίους ἀπικόμενοι εἰς τὸ ἄστυ Her. 6.115, indem sie den Athenern in die Stadt kommend zuvorkommen wollten, d.i. indem sie eher als die Athener in die Stadt gelangen wollten ; φθάναι γόνασι προσπεσὼν πατρός Eur. Herc. 986 ; Med. 1169 u. öfter ; Ar. Plut. 685, 1102 ; φθάνει ἡμέρα γενομένη αὐτὸν πορευόμενον, es ward eher Tag, ehe er ankam, Xen. Cyr. 5.7.16, wie An. 5.7.16, der Tag überraschte ihn ; ὃς ἂν φθάσῃ τελευτήσας διὰ τὰ δεσμά Plat. Euthyphr. 9a ; σμικρόν γε ἔφθης με ἐρόμενος Polit. 293e ; φθάνουσιν ἐπὶ τῷ ἄκρῳ γενόμενοι τοὺς πολεμίους Xen. An. 3.4.49 ; φθήσονται ποιοῦντες Isocr. 4.79 ; Sp., ἔφθη παρενεχθεὶς τοσοῦτον, ὅσον τὰς αἰχμὰς εἰς τὴν γῆν παγῆναι Plut. Sull. 29, vgl. 37. - Selten mit dem inf., φθαίης ἔτʼ εἰς ἐκκλησίαν ἐλθεῖν Ar. Eq. 942 ; vgl. Luc. D.Mort. 13.2. - Es folgt auch πρίν, ἔφθη ὀρεξάμενος πρὶν οὐτάσαι Il. 16.322, wie Xen. Cyr. 3.2.4 ; u. ἤ, φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα ἢ ὑμῖν, die Füße und Knie werden ihnen eher müde werden als euch, Il. 23.444 ; Od. 11.58 ; Theocr. 2.114, Her. φθαίητε γὰρ ἂν πολλάκις ἐξανδραποδισθέντες ἤ τινα πυθέσθαι ἡμέων 6.108 ; ἠσκήκεις δὲ φθάνειν ἕλκων ἢ τὰ πτηνά φυγεῖν Xen. Cyr. 1.6.39, du hattest dich geübt, das Netz zuzuziehen, ehe die Vögel fort flogen ; u. πρὶν ἤ, ἔφθησαν ἐπὶ τοὺς πύργους ἀναβάντες πρὶν ἤ – Her. 9.70 ; u. ἀλλά, οὐκ ἄλλος φθὰς ἐμεῦ κατήγορος ἔσται, ἀλλά σφεα αὐτὸς ἐγὼ κατερέω, kein Anderer soll mein Ankläger eher sein, sondern ich werde selbst anklagen, d.i. kein Anderer soll mich eher anklagen, als ich, Her. 3.71. – In der letzten Stelle ist nicht ein tempus finit. von φθάνω mit dem Partizip eines anderen Verbums verbunden, sondern umgekehrt das part. φθάς mit dem tempus finit. eines anderen Verbums ; so bei Hom. das partic. φθάμενος, ὅς μʼ ἔβαλε φθάμενος statt ὅς μʼ ἔφθη βαλών, der mich zuvor, eher traf, Il. 5.119, 13.387, 23.779, Od. 19.449 ; und so bei den Attikern partic. praes. und aor., φθάνοντες δῃοῦμεν Xen. Cyr. 3.3.18, wie φθάσας ἀσθενώσω 1.5.3, eher will ich schwachen ; Ar. Plut. 1102 ; φθάσας προσπεσοῦμαι Thuc. 5.9. – Sp. brauchen auch das pass. φθάνεσθαι, überholt, eingeholt, überrascht werden, von Einem, ὑπό τινος, Bian. 5 (IX.278). – Besonders zu merken ist noch die Verbindung mit οὐ und folgendem καί, κακκᾶν ἂν οὐκ ἔφθης φράσαι κἀγὼ λαβὼν θύραζε ἐξέφερον ἄν Ar. Nub. 1366, u. sonst, gew. c. partic., οὐκ ἐφθημεν ἐλθόντες καὶ νόσοις ἐλήφθημεν, nicht sobald waren wir angekommen, oder kaum waren wir angekommen, als wir auch schon von Krankheiten ergriffen wurden ; οὐκ ἔφθη μοι συμβᾶσα ἡ ἀτυχία καὶ εὐθὺς ἐπεχείρησαν διαφορῆσαι τἄνδοθεν, kaum, nicht sobald war mir das Unglück begegnet, als sie sogleich, Dem. 57.65 ; οὐ γὰρ ἔφθη Θεόπομπος τὴν ἐπιδικα οὐκ ἔφθη λέγων καὶ εὐθὺς ἐγέλασαν ἅπαντες, eigtl., er kam mit dem Reden nicht dem Lachen zuvor, d.i. kaum hatte er zu reden angefangen, als auch Alle schon lachten. – In Fragesätzen bezeichnet οὐ φθάνω die Ungeduld in Erwartung der Erfüllung dessen, was die Frage ausspricht, drückt also eine nachdrückliche Aufforderung aus, oder ist eine mildere Form für den imperat, bes. für augenblickl ich zu vollziehende Befehle, οὐκ ἂν φθάνοις λέγων ; willst du nicht zuvor sagen ? d.i. sage es auf der Stelle, so rede nur, Plat. Symp. 185e ; οὐκ ἂν φθάνοιτʼ ἀκολουθοῦντες ; wollt ihr nicht auf der Stelle folgen ? d.i. folgt auf der Stelle ! Auch mit part. med. u. pass., οὐκ ἂν φθάνοιτε τὴν ταχίστην ὀπίσω ἀπαλλασσόμενοι ; d.i. geht schnell zurück, Her. 7.162 ; οὐκ ἂν φθάνοι κατακοπτόμενος ; wird nicht sogleich niedergehauen werden ? Dem. 25.40. – Aehnlich wird das partic. aor. zum imperat. gesetzt, λέγε φθάσας, sprich schnell. – Im Antwortssatz ist οὐκ ἂν φθάνοιμι »ich werde sogleich beginnen«, Plat. Symp. 214e, Phaed. 100c ; οὐκ ἂν φθάνοις ἀκούων, das sollst du gleich hören, Euthyd. 272d.
[Im praes. ist α bei den Epikern lang, Il. 9.506, 21.262, bei den Attikern kurz, bei Sp. nach dem Versbedürfnisse lang u. kurz, Jacobs AP p. 884.]
(φθάνϝνω.)
2 sing. aor. ἔφθης Od. 11.58.
3 sing. ἔφθη Il. 16.314, 322. φθῆ Il. 11.451 : Od. 22.91.
3 pl. φθάν Il. 11.51.
3 sing. subj. φθήῃ Il. 16.861. φθῇσι Il. 23.805.
1 pl. φθέωμεν Od. 16.383.
3 pl. φθέωσιω 437.
3 sing. opt. φθαίη Il. 10.368, Il. 13.815.
3 pl. fut. mid. φθήσονται Il. 23.444.
Aor. pple. φθάμενος Il. 5.119, Il. 13.387, Il. 21.576, Il. 23.779 : Od. 19.449.
(παρα-, ὑπο-)
In act. and mid.
- 1
To be first or beforehand in doing something, anticipate another in doing it : ὅς μʼ ἔβαλε φθάμενος (getting in his blow first) Il. 5.119, ὡς ἦλθε φθάμενος Il. 23.779. Cf. Il. 13.387, Il. 21.576 : Od. 19.449.
With ἤ: ἔφθης πεζὸς ἰὼν ἢ ἐγὼ σὺν νηὶ μελαίνῃ (you have got here before me) Od. 11.58.
With complementary pple. expressing that in which one is beforehand or in which one anticipates another : φθάνει βλάπτουσʼ ἀνθρώπους Il. 9.506, ἵνα μή τις φθαίη ἐπευξάμενος βαλέειν (should be able to boast that he had first . . .) Il. 10.368, φθῆ σε τέλος θανάτοιο κιχήμενον (caught you before you could ward it off ; σε with κιχήμενον) Il. 11.451, φθαίη κε πόλις ὑμὴ ἁλοῦσα (will be taken before you destroy the ships) Il. 13.815, ἔφθη ὀρεξάμενος σκέλος (ὦμον) Il. 16.314, 322 (see under ὀρέγω 3(b) and cf. Il. 23.805), εἴ κε φθήῃ τυπεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσαι (whether before that he may not be struck so as to . . .) 16.861 : φθέωμεν ἑλόντες (take the initiative and . . .) Od. 16.383. Cf. Od. 22.91, Od. 24.437.
With complementary pple. and ἤ : φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα ἢ ὑμῖν Il. 23.444.
With genit. of the person anticipated and complementary pple.: φθὰν ἱππήων ἐπὶ τάφρῳ κοσμηθέντες Il. 11.51 (see ἱππεύς 2).
- 2
To outstrip, outdistance : τὸν ἄγοντα Il. 21.262.
- 1
Strong 5348
1. to come before another, anticipate (cl.): c. acc. pers., I Th 4:15.
2. In late writers and MGr. (v. Kennedy, Sources, 156; Lft., Notes, 35), to come, arrive: Ro 9:31; seq. εἰς, Phl 3:16; ἄχρι, II Co 10:14; ἐπί (cf. Da TH 4:21, and v. Dalman, Words, 107), Mt 12:28, Lk 11:20, I Th 2:16 (cf. προ-φθάνω).†
- to come or do first or before others:
- Ic. acc. pers. to be beforehand with, overtake, outstrip, anticipate, Il., Hdt., Attic; so, ἔφθησαν τὸν χειμῶνα Hdt.:—Pass. to be overtaken, Anth.
- IIabsol. to come first, Eur., etc.; τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή the prey of the first comer, Aesch.:—with Preps. to come or arrive first, ἐς τὸν Ἑλλήσποντον Thuc., etc.
- IIIthe action in which one outstrips another is expressed by the part. agreeing with the subject, [Ἄτη φθάνει βλάπτουσα is beforehand in doing mischief, Il.; φθῆ μιν Τηλέμαχος βαλών Telemachus was beforehand with him in striking, Od.:—in translation, the part. often becomes the chief Verb and φθάνειν is rendered by an adv., quicker, sooner, first, before, beforehand, ἔφθησαν ἀπικόμενοι arrived first, Hdt.; so with part. pass. εἴ κε φθήηι τυπείς should he be wounded first, Il.; φθάνω εὐεργετῶν I am the first to shew a kindness, Xen.:— these clauses, being compar. in sense, are sometimes foll. by a gen., φθὰν ἱππήων κοσμηθέντες they were marshalled before the horsemen, Il.; or by πρὶν . ., πρὶν ἢ . ., ἔφθη ὀρεξάμενος, πρὶν οὐτάσαι Il.; ἔφθησαν ἀναβάντες πρὶν ἢ . . Hdt.
- 2part. φθάς or φθάσας, Epic φθάμενος, used like an adv., ὅς μʼ ἔβαλε φθάμενος, for ὅς μʼ ἔφθη βαλών, Il.; οὐκ ἄλλος φθὰς ἐμεῦ κατήγορος ἔσται no other shall be an accuser before me, Hdt.; ἀνέωιξάς με φθάσας you opened the door before me, Ar.
- 3rarely with the inf., like Lat. occuro, μόλις φθάνει θρόνοισιν ἐμπεσοῦσα μὴ χαμαὶ πεσεῖν hardly escapes falling on the ground by falling first on the seat, Eur.; φθάνει ἐλθεῖν he is first to come, Ar.
- IVφθάνω with οὐ and part., followed by καί, like Lat. simul ac, denotes two actions following close on each other, οὐ φθάνειν χρὴ συσκιάζοντας γένυν, καὶ ὁρμᾶν you must no sooner get your beard, than you march, Ar.; οὐκ ἔφθη μοι συμβᾶσα ἡ ἀτυχία καὶ εὐθὺς ἐπεχείρησαν no sooner had misfortune befallen me, when they attempted, Dem.
- 2οὐκ ἂν φθάνοις, οὐκ ἂν φθάνοιτε, with part. pres., denote impatience, οὐκ ἂν φθάνοιτε ἀπαλλασσόμενοι you could not be too quick in departing, i. e. make haste and be off, Hdt.; οὐκ ἂν φθάνοιτε τοῦτο πράττοντε Ar.; οὐκ ἂν φθάνοις λέγων Plat.:—so, the part. φθάσας is used with imperat., λέγε φθάσας speak quickly, τρέχε φθάσας, etc.
- 3in answers, οὐκ ἂν φθάνοιμι I could not be too quick, i. e. I will begin directly, Plat.
-
…· ἀτὰρ Μενέλαος ἀρήϊος οὖτα Θόαντα στέρνον γυμνωθέντα παρʼ ἀσπίδα, λῦσε δὲ γυῖα. Φυλεΐδης δʼ Ἄμφικλον ἐφορμηθέντα δοκεύσας ἔφθη ὀρεξάμενος πρυμνὸν σκέλος, ἔνθα πάχιστος μυὼν ἀνθρώπου πέλεται · περὶ δʼ ἔγχεος αἰχμῇ νεῦρα διεσχίσθη · τὸν δὲ σκότος…
Homer, Iliad
-
…κρατήσειν. πῶς τάδʼ οὐ νόσος φρενῶν εἶχε παῖδʼ ἐμόν ; δέδοικα μὴ πολὺς πλούτου πόνος οὑμὸς ἀνθρώποις γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή. ταῦτά τοι κακοῖς ὁμιλῶν ἀνδράσιν διδάσκεται θούριος Ξέρξης · λέγουσι δʼ ὡς σὺ μὲν μέγαν τέκνοις πλοῦτον ἐκτήσω…
Aeschylus, Persians
-
…· τοῦ μέν τε προρέοντος ὑπὸ ψηφῖδες ἅπασαι ὀχλεῦνται · τὸ δέ τʼ ὦκα κατειβόμενον κελαρύζει χώρῳ ἔνι προαλεῖ, φθάνει δέ τε καὶ τὸν ἄγοντα · ὣς αἰεὶ Ἀχιλῆα κιχήσατο κῦμα ῥόοιο καὶ λαιψηρὸν ἐόντα · θεοὶ δέ τε φέρτεροι…
Homer, Iliad
-
…δὲ στήθεσφιν ἔλασσε, δούπησεν δὲ πεσών · ὃ δʼ ἐπεύξατο δῖος Ὀδυσσεύς · ὦ Σῶχʼ Ἱππάσου υἱὲ δαΐφρονος ἱπποδάμοιο φθῆ σε τέλος θανάτοιο κιχήμενον, οὐδʼ ὑπάλυξας. ἆ δείλʼ οὐ μὲν σοί γε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ ὄσσε καθαιρήσουσι…
Homer, Iliad
-
…τὼ δὲ πνείοντε κατʼ ὤμων αἰὲν ἔχʼ ἡνίοχος θεράπων · ὃ δὲ ἵετο θυμῷ Ἰδομενῆα βαλεῖν · ὃ δέ μιν φθάμενος βάλε δουρὶ λαιμὸν ὑπʼ ἀνθερεῶνα, διὰ πρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσεν. ἤριπε δʼ ὡς ὅτε τις δρῦς ἤριπεν ἢ…
Homer, Iliad
-
…αἱ ἀπὸ τοῦ δεξιοῦ κέρως ἐδίωκον τὰς ἕνδεκα ναῦς τῶν Ἀθηναίων αἵπερ ὑπεξέφυγον τὴν ἐπιστροφὴν ἐς τὴν εὐρυχωρίαν. καὶ φθάνουσιν αὐτοὺς πλὴν μιᾶς νεὼς προκαταφυγοῦσαι ἐς τὴν Ναύπακτον, καὶ σχοῦσαι ἀντίπρῳροι κατὰ τὸ Ἀπολλώνιον παρεσκευάζοντο ἀμυνούμενοι, ἢν ἐς…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ὅρκου οἴσῃ ἄεθλον. ὣς εἰπὼν ἵπποισιν ἐκέκλετο φώνησέν τε · μή μοι ἐρύκεσθον μὴ δʼ ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ. φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα ἢ ὑμῖν · ἄμφω γὰρ ἀτέμβονται νεότητος. ὣς ἔφαθʼ, οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες…
Homer, Iliad
-
…προκαταλαμβάνοντας ἡμᾶς νῦν ἐς τὴν ὑμετέραν ἐπιχείρησιν, ἵνα μὴ τῷ κοινῷ ἔχθει κατʼ αὐτοὺς μετʼ ἀλλήλων στῶμεν μηδὲ δυοῖν φθάσαι ἁμάρτωσιν, ἢ κακῶσαι ἡμᾶς ἢ σφᾶς αὐτοὺς βεβαιώσασθαι. ἡμέτερον δέ γʼ αὖ ἔργον προτερῆσαι, τῶν μὲν διδόντων…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…οὐκ ἂν ἐμοί γε μετὰ φρεσὶν ἡδὺ γένοιτο ζωέμεν, ἀλλὰ τάχιστα θανὼν φθιμένοισι μετείην. ἀλλʼ ἴομεν, μὴ φθέωσι περαιωθέντες ἐκεῖνοι. ὣς φάτο δάκρυ χέων, οἶκτος δʼ ἕλε πάντας Ἀχαιούς. ἀγχίμολον δέ σφʼ ἦλθε Μέδων καὶ…
Homer, Odyssey
-
…τε καὶ μετόπισθʼ ἄτης ἀλέγουσι κιοῦσαι. ἣ δʼ ἄτη σθεναρή τε καὶ ἀρτίπος, οὕνεκα πάσας πολλὸν ὑπεκπροθέει, φθάνει δέ τε πᾶσαν ἐπʼ αἶαν βλάπτουσʼ ἀνθρώπους · αἳ δʼ ἐξακέονται ὀπίσσω. ὃς μέν τʼ αἰδέσεται κούρας Διὸς ἆσσον…
Homer, Iliad