χάσκω
χάσκω, yawn, gape
- yawn, gape, τότε μοι χάνοι εὐρεῖα χθών then may earth yawn for me, i.e. to swallow me, Il. 4.182, 8.150, cf. 17.417; esp. of opening the mouth wide, [αἷμα] ἀνὰ στόμα καὶ κατὰ ῥῖνας πρῆσε χανών 16.350; ἕλκʼ ἐκ δίφροιο κεχηνότα ib. 409; ἐάλη τε χανών, of a lion, 20.168; πρὸς κῦμα χανὼν ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσαι, of one drowning, Od. 12.350: c. acc., στόμα χάσκων AP 11.418 (Trajan); of a wound, v.l. in S. Fr. 508; of shellfish, αἵ γα μὰν κόγχαι . . κεχάναντι πᾶσαι Sophr. l.c.; ἐπεὰν ὁ κροκόδειλος . . χάνῃ . . πρὸς τὸν ζέφυρον Hdt. 2.68; of a goose, πλατυγίζοντα καὶ κεχηνότα Eub. 115; of fruit, burst with ripeness, M.Ant. 3.2, Gp. l.c.
- 2 after Hom., gape in eager expectation, χάσκοντες κούφαις ἐλπίσι τερπόμεθα Sol. l.c.: freq. in Com., ὅτε δὴ ʼκεχήνη προσδοκῶν τὸν Αἰσχύλον when I was all agape, Ar. Ach. 10; λύκος ἔχανεν the wolf opened his mouth (for nothing), prov. of disappointed hopes, Id. Fr. 337, cf. Eub. 15.11, Euphro 1.30: with Preps., πρὸς ταῦτα κεχηνώς Ar. Nu. 996 (anap.); πρὸς ἄλλην τινὰ χάσκει Anacr. l.c., cf. Ar. Eq. 651, 804 (anap.), Porph. Marc. 9, etc.; ἔς τι (sc. νόμισμα) Philostr. VA 2.7; ἄνω κεχηνώς, of a stargazer, Ar. Nu. 172, cf. Av. 51, Pl. R. 529b; ὧδε χὧδε χ. Herod. 4.42; κεχηνότες gaping fools, Ar. Ra. 990 (lyr.), cf. Eq. 261 (troch.), V. 617 (anap.), and v. Κεχηναῖοι.
- 3 yawn from weariness, ennui, or inattention, Id. Ach. 30; ὅταν σύ που ἄλλοσε χάσκῃς Id. Eq. 1032 (hex.), cf. Lys. 426; χάσκεις αὐτός; are you yawning? paying no attention? Mnesim. 4.22 (anap.).
- 4 metaph., ἀναπληροῦν τὸ κεχηνὸς τῆς ἑρμηνείας fill the lacuna, A.D. Synt. 266.22.
- II less freq., speak with open mouth, utter, c. acc., σὲ δὴ τὰ δεινὰ ῥήματʼ . . καθʼ ἡμῶν . . χανεῖν; S. Aj. 1227; τοῦτʼ ἐτόλμησεν χανεῖν; Ar. V. 342 (lyr.); ὀϊζυρόν τι χανοῦσα Call. Ap. 24.
- III in Paus. 6.21.13, if the text be correct, it must be trans., χανεῖν . . τὴν γῆν . . τὸ ἅρμα opened and swallowed the chariot.—Not in A. (exc. in compd. προσ-, q.v.) or E.; rare in early Prose, exc. Hp.; once in Hdt. (v. supr. I.1).
1. praes. en aor. zich openen, de mond opensperren:
2. perf.
a. met open mond kijken:
b. gapen:
- ILat. hio, to yawn, gape, τότε μοι χάνοι εὐρεῖα χθών then may earth yawn for me, i. e. to swallow me, Il.; πρὸς κῦμα χανών, of one drowning, Od.
- 2to gape (in eager expectation), χάσκοντες κούφαις ἐλπίσι τερπόμεθα Solon; ὅτε δὴ ʼκεχήνη when I was all agape, Ar.; so, πρὸς ταῦτα κεχηνώς Ar.; κεχηνότες gaping fools, Ar.
- 3to yawn (from weariness, ennui, or inattention), Ar.
- IImore rarely, to speak with open mouth, to utter, Lat. hisco, c. acc., τὰ δεινὰ ῥήματα χανεῖν; Soph.; τοῦτʼ ἐτόλμησεν χανεῖν; Ar. Hence
-
…εἰ δὲ χολωσάμενός τι βοῶν ὀρθοκραιράων νῆʼ ἐθέλῃ ὀλέσαι, ἐπὶ δʼ ἕσπωνται θεοὶ ἄλλοι, βούλομʼ ἅπαξ πρὸς κῦμα χανὼν ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσαι, ἢ δηθὰ στρεύγεσθαι ἐὼν ἐν νήσῳ ἐρήμῃ. ὣς ἔφατʼ Εὐρύλοχος, ἐπὶ δʼ ᾔνεον ἄλλοι…
Homer, Odyssey
-
…ἐκ δʼ ἐτίναχθεν ὀδόντες, ἐνέπλησθεν δέ οἱ ἄμφω αἵματος ὀφθαλμοί · τὸ δʼ ἀνὰ στόμα καὶ κατὰ ῥῖνας πρῆσε χανών · θανάτου δὲ μέλαν νέφος ἀμφεκάλυψεν. οὗτοι ἄρʼ ἡγεμόνες Δαναῶν ἕλον ἄνδρα ἕκαστος. ὡς δὲ λύκοι ἄρνεσσιν ἐπέχραον…
Homer, Iliad
-
…τε πᾶσʼ ἐγέλασσε καὶ ἁλμυρὸν οἶδμα θαλάσσης. ἣ δʼ ἄρα θαμβήσασʼ ὠρέξατο χερσὶν ἅμʼ ἄμφω καλὸν ἄθυρμα λαβεῖν · χάνε δὲ χθὼν εὐρυάγυια Νύσιον ἂμ πεδίον, τῇ ὄρουσεν ἄναξ Πολυδέγμων ἵπποις ἀθανάτοισι, Κρόνου πολυώνυμος υἱός. ἁρπάξας δʼ…
NA, Homeric Hymns
-
…γάρ ποτε φήσει ἐνὶ Τρώεσσʼ ἀγορεύων · Τυδεΐδης ὑπʼ ἐμεῖο φοβεύμενος ἵκετο νῆας. ὥς ποτʼ ἀπειλήσει · τότε μοι χάνοι εὐρεῖα χθών. τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ · ὤ μοι Τυδέος υἱὲ δαΐφρονος, οἷον ἔειπες .…
Homer, Iliad
-
…ἔβη οἶκονδε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν σὺν κεινῇσιν νηυσὶ λιπὼν ἀγαθὸν Μενέλαον. ὥς ποτέ τις ἐρέει · τότε μοι χάνοι εὐρεῖα χθών. τὸν δʼ ἐπιθαρσύνων προσέφη ξανθὸς Μενέλαος · θάρσει, μηδέ τί πω δειδίσσεο λαὸν Ἀχαιῶν · οὐκ…
Homer, Iliad
-
…τις φὼς πέτρῃ ἔπι προβλῆτι καθήμενος ἱερὸν ἰχθὺν ἐκ πόντοιο θύραζε λίνῳ καὶ ἤνοπι χαλκῷ · ὣς ἕλκʼ ἐκ δίφροιο κεχηνότα δουρὶ φαεινῷ, κὰδ δʼ ἄρʼ ἐπὶ στόμʼ ἔωσε · πεσόντα δέ μιν λίπε θυμός. αὐτὰρ ἔπειτʼ Ἐρύλαον ἐπεσσύμενον…
Homer, Iliad
-
…ἀγελείης ἔρχευ, ἐγὼ δὲ Πάριν μετελεύσομαι ὄφρα καλέσσω αἴ κʼ ἐθέλῃσʼ εἰπόντος ἀκουέμεν · ὥς κέ οἱ αὖθι γαῖα χάνοι · μέγα γάρ μιν Ὀλύμπιος ἔτρεφε πῆμα Τρωσί τε καὶ Πριάμῳ μεγαλήτορι τοῖό τε παισίν. εἰ κεῖνόν γε ἴδοιμι…
Homer, Iliad
-
…εἴπεσκεν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων · ὦ φίλοι οὐ μὰν ἧμιν ἐϋκλεὲς ἀπονέεσθαι νῆας ἔπι γλαφυράς, ἀλλʼ αὐτοῦ γαῖα μέλαινα πᾶσι χάνοι · τό κεν ἧμιν ἄφαρ πολὺ κέρδιον εἴη εἰ τοῦτον Τρώεσσι μεθήσομεν ἱπποδάμοισιν ἄστυ πότι σφέτερον ἐρύσαι καὶ κῦδος ἀρέσθαι…
Homer, Iliad
-
…· δῆλος δέ μοὐστὶ σκαιὸν ἐκλύσων στόμα. σὲ δὴ τὰ δεινὰ ῥήματʼ ἀγγέλλουσί μοι τλῆναι καθʼ ἡμῶν ὧδʼ ἀνοιμωκτὶ χανεῖν ; σέ τοι, τὸν ἐκ τῆς αἰχμαλωτίδος λέγω, ἦ που τραφεὶς ἂν μητρὸς εὐγενοῦς ἄπο ὑψήλʼ ἐκόμπεις κἀπʼ…
Sophocles, Ajax
-
…πᾶς δῆμος · ὃ δὲ πρῶτον μὲν ἀτίζων ἔρχεται, ἀλλʼ ὅτε κέν τις ἀρηϊθόων αἰζηῶν δουρὶ βάλῃ ἐάλη τε χανών, περί τʼ ἀφρὸς ὀδόντας γίγνεται, ἐν δέ τέ οἱ κραδίῃ στένει ἄλκιμον ἦτορ, οὐρῇ δὲ πλευράς τε…
Homer, Iliad