ψυχρός
ψυχρός, cold, chill
- cold, χάλαζα, νιφάδες, χιών, Il. 15.171, 19.358, 22.152; ψ. χαλκός (as we say ‘cold steelʼ) 5.75: freq. of water, ψ. ὕδωρ Od. 9.392, Th. 2.49; ψυχρόν (without ὕδωρ) Thgn. 263; λοῦνται ψυχρῷ Hdt. 2.37; ἀναγαργαρίζεσθαι ψυχρῷ IG 42(1).126.30 (Epid., ii A. D.) (but τὸ ψυχρὸν also = ψῦχος, cold, Hdt. 1.142); ψ. ὥστε λούσασθαι X. Mem. 3.13.3: of the air, αὔρη ψ. Od. 5.469; αἰθήρ Pi. O. 13.88 (s. v. l.); νύκτες Th. 7.87; κυνὸς ψυχρὰ δύσις S. Fr. 432.11; ψ. βίος life in the cold, Ar. Pl. 263: esp. of dead things, νέκυς (opp. θερμὸν αἷμα) S. OC 622; of cold meats, Alex. 173.4, etc.; of a snake, Theoc. 15.58: Comp. -ότερος Hdt. 2.22, Pl. Phlb. 24b: Sup. -ότατος D.S. 1.41.
- II metaph.,
- 1 ineffectual, vain, ἐπικουρίη ψ. Hdt. 6.108; ἐπαρθεὶς ψυχρῇ νίκῃ Id. 9.49; ψ. παραγκάλισμα S. Ant. 650; θερμὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις a hot spirit in a cold business, ib. 88.
- 2 of feelings, ψ. τέρψις, ἐλπίς, E. Alc. 353, IA 1014.
- 3 of persons, cold-hearted, heartless, indifferent, X. Cyr. 8.4.22, 23; ψ. καὶ μελαγχολικοί Arist. MM 1203b1; ἐκ σιδάρου κεχάλκευται μέλαιναν καρδίαν ψυχρᾷ φλογί Pi. Fr. 123.5; οὔτε ψ. εἶ οὔτε ζεστός Apoc. 3.15.
- 4 of flat, lifeless, insipid productions, τὸν Παλαμήδην (the play so named) ψυχρὸν ὄντʼ αἰσχύνεται Ar. Th. 848; σκῶμμα . . σφόδρα ψ. Eup. 244; ψ. καὶ ἀηδὴς [Μοῦσα] Pl. Lg. 802d; ἕωλα καὶ ψ. D. 21.112; πρᾶγμα . . φρέατος . . ψυχρότερον Ἀραρότος Alex. 179, cf. Arist. Rh. 1405b34, Demetr. Eloc. 114, etc.: hence jokes in Ar. Ach. 138-140, Macho ap. Ath. 13.580a; also of authors themselves, γίνεται ψυχρός D.H. Isoc. 3. Adv., ὁ δʼ αὖ Θέογνις ψυχρὸς ὢν ψυχρῶς ποιεῖ Ar. Th. 170; σκώψαντι ψ. ἐπιγελάσαι to laugh at a feeble joke, Thphr. Char. 2.4; τοὺς γοῦν ψυχροὺς ψ. λέγουσι διαλέγεσθαι Pl. Euthd. 284e.
- 5 silly, γραϊδίοις ψυχροῖς ὁμιλοῦντες Jul. Ep. 89b. [Written ψυχθρός IG 12(5).1104 (Syros, ii A. D.); cf. conversely μάκρα for μάκτρα (ψυχρός orig. ‘cooled by blowing’ from ψύχω ‘blowʼ).]
1. koud, koel, fris:
2. overdr.
a. van pers. kil, ongevoelig:
b. van zaken nutteloos:
-ή, -όν
[ψύχω.]
Cold : νιφάδες Il. 19.358. Cf. Il. 15.171, Il. 22.152 : αὔρη Od. 5.469. Cf. Od. 9.392, Od. 14.477, Od. 17.209, Od. 19.388.
Of the bronze of a weapon : ψυχρὸν ἕλε χαλκὸν ὀδοῦσιν Il. 5.75.
- 1freezing, chill πνοιαῖς Βορέα ψυχροῦ O. 3.32 ψυχρᾶν εὐδιανὸν φάρμακον αὐρᾶν O. 9.97 αἰθέρος ψυχρῶν ἀπὸ κόλπων ἐρήμου (Schr.: ψυχρᾶς codd.) O. 13.88 met., ἐξ ἀδάμαντος ἢ σιδάρου κεχάλκευται μέλαιναν καρδίαν ψυχρᾷ φλογί fr. 123. 6. dub., γυναικείῳ θράσει ψυχρὰν φορεῖται πᾶσαν ὁδὸν θεραπεύων (ψυχάν coni. Schneider: alii alia) fr. 123. 9.
- Icold, chill, Il.; ψ. χαλκός (as we say "cold steel") Il.; of water, ψ. ὕδωρ Od., Thuc.; and ψυχρόν alone, ψυχρῷ λοῦνται Hdt.; of dead things, νέκυς Soph.; also τὸ ψυχρόν ψῦχος, cold, Soph.:—comp. -ότερος, Hdt., Plat.
- IImetaph., Lat. frigidus,
- 1of things and events, cold, unreal, ψ. ἐπικουρίη Hdt.; ἐπαρθεὶς ψυχρῇ νίκῃ Hdt.; ψ.παραγκάλισμα Soph.; ψυχρὰ τέρψις, ἐλπίς Eur.
- 2of persons, cold-hearted, heartless, spiritless, Plat., Xen.
- 3of language, cold, frigid, Plat., Dem.
-
…, ᾧ προσπεσοῦμαι καὶ περιπτύσσων χέρας ὄνομα καλῶν σὸν τὴν φίλην ἐν ἀγκάλαις δόξω γυναῖκα καίπερ οὐκ ἔχων ἔχειν · ψυχρὰν μέν, οἶμαι, τέρψιν, ἀλλʼ ὅμως βάρος ψυχῆς ἀπαντλοίην ἄν. ἐν δʼ ὀνείρασιν φοιτῶσά μʼ εὐφραίνοις ἄν…
Euripides, Alcestis
-
…τῇ Ἰωνίῃ οὔτε τὰ κάτω οὔτε τὰ πρὸς τὴν ἠῶ οὔτε τὰ πρὸς τὴν ἑσπέρην, τὰ μὲν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ τε καὶ ὑγροῦ πιεζόμενα, τὰ δὲ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τε καὶ αὐχμώδεος. γλῶσσαν δὲ οὐ τὴν αὐτὴν οὗτοι…
Herodotus, The Histories
-
…θῆρες δὲ φρίσσουσʼ, οὐρὰς δʼ ὑπὸ μέζεʼ ἔθεντο, τῶν καὶ λάχνῃ δέρμα κατάσκιον · ἀλλά νυ καὶ τῶν ψυχρὸς ἐὼν διάησι δασυστέρνων περ ἐόντων. καί τε διὰ ῥινοῦ βοὸς ἔρχεται, οὐδέ μιν ἴσχει · καί τε διʼ…
Hesiod, Works and Days
-
…, πνιγηρὰν λέγεις. ἀλλʼ ἔστιν ἀτραπὸς ξύντομος τετριμμένη ἡ διὰ θυείας. ἆρα κώνειον λέγεις ; μάλιστά γε. ψυχράν γε καὶ δυσχείμερον · εὐθὺς γὰρ ἀποπήγνυσι τἀντικνήμια. βούλει κατάντη καὶ ταχεῖαν σοι φράσω ; νὴ τὸν Δίʼ ὡς…
Aristophanes, Frogs
-
…αὔτως ἐγώ. οἴμοι, καταύδα · πολλὸν ἐχθίων ἔσει σιγῶσʼ, ἐὰν μὴ πᾶσι κηρύξῃς τάδε. θερμὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις. ἀλλʼ οἶδʼ ἀρέσκουσʼ οἷς μάλισθʼ ἁδεῖν με χρή. εἰ καὶ δυνήσει γʼ · ἀλλʼ ἀμηχάνων ἐρᾷς…
Sophocles, Antigone
-
…, βῆ δὲ κατʼ Ἰδαίων ὀρέων εἰς Ἴλιον ἱρήν. ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἐκ νεφέων πτῆται νιφὰς ἠὲ χάλαζα ψυχρὴ ὑπὸ ῥιπῆς αἰθρηγενέος Βορέαο, ὣς κραιπνῶς μεμαυῖα διέπτατο ὠκέα Ἶρις, ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσέφη κλυτὸν ἐννοσίγαιον · ἀγγελίην…
Homer, Iliad
-
…πεπτηῶτες κείμεθα. νὺξ δʼ ἄρʼ ἐπῆλθε κακὴ Βορέαο πεσόντος, πηγυλίς · αὐτὰρ ὕπερθε χιὼν γένετʼ ἠΰτε πάχνη, ψυχρή, καὶ σακέεσσι περιτρέφετο κρύσταλλος. ἔνθʼ ἄλλοι πάντες χλαίνας ἔχον ἠδὲ χιτῶνας, εὗδον δʼ εὔκηλοι, σάκεσιν εἰλυμένοι…
Homer, Odyssey
-
…κεφαλῆς κατὰ ἰνίον ὀξέϊ δουρί · ἀντικρὺ δʼ ἀνʼ ὀδόντας ὑπὸ γλῶσσαν τάμε χαλκός · ἤριπε δʼ ἐν κονίῃ, ψυχρὸν δʼ ἕλε χαλκὸν ὀδοῦσιν. Εὐρύπυλος δʼ Εὐαιμονίδης Ὑψήνορα δῖον υἱὸν ὑπερθύμου Δολοπίονος, ὅς ῥα Σκαμάνδρου ἀρητὴρ ἐτέτυκτο ,…
Homer, Iliad
-
…ἐχθροῖσιν γέλων ; μή νύν ποτʼ, ὦ παῖ, τὰς φρένας ὑφʼ ἡδονῆς γυναικὸς οὕνεκʼ ἐκβάλῃς, εἰδὼς ὅτι ψυχρὸν παραγκάλισμα τοῦτο γίγνεται, γυνὴ κακὴ ξύνευνος ἐν δόμοις. τί γὰρ γένοιτʼ ἂν ἕλκος μεῖζον ἢ φίλος κακός ;…
Sophocles, Antigone
-
…ποίησʼ Ἴθακος καὶ Νήριτος ἠδὲ Πολύκτωρ · ἀμφὶ δʼ ἄρʼ αἰγείρων ὑδατοτρεφέων ἦν ἄλσος, πάντοσε κυκλοτερές, κατὰ δὲ ψυχρὸν ῥέεν ὕδωρ ὑψόθεν ἐκ πέτρης · βωμὸς δʼ ἐφύπερθε τέτυκτο νυμφάων, ὅθι πάντες ἐπιρρέζεσκον ὁδῖται · ἔνθα σφέας ἐκίχανʼ…
Homer, Odyssey