ἀείρω

ἀείρω, Ep., Ion., and poet.; αἴρω (once in Hom., v. infr.), Att. and Trag. (exc. A. Th. 759, Pers. 660, both lyr.); Aeol. ἀέρρω, Alc. 78: impf. ἤειρον (συν-) Il. 10.499, Hdt. 2.125, Ep. ἄειρον Il. 19.386, Att. and Trag. ᾖρον: fut. ἀρῶ [ᾱ], contr. for ἀερῶ (which is not found), A. Pers. 795, E. Heracl. 322, Tr. 1148, prob. in Luc. Hist.Conscr. 14: aor. 1 ἤειρα (συν-) Il. 24.590, (παρ-) Archil. 94, Herod. 9.13, Ep. ἄειρα Il. 23.730; Aeol. imper. ἀέρρατε Sapph. 91; subj. ἀέρσῃ Panyas. 13.13; part. ἀείρας S. Ant. 418; also ἄηρα IG 12(3).449 (Thera); ἦρα Hdt. 9.59, A. Ag. 47, Th. 6.18, etc., 3 pl. ἤροσαν LXX Jo. 3.14, opt. ἄραις Herod. 5.71, inf. ἆραι Call. Cer. 35, part. ἄρας Th. 2.12, etc., Cret. ἤραντας GDI 5015 (Gort.) [ᾱ- in all moods]: pf. ἦρκα D. 25.52, (ἀπ-) Th. 8.100, plpf. ἤρκεσαν (ἀπ-) D. 19.150:—Med. ἀείρομαι (ἀπ-) Il. 21.563, S. Tr. 216 (lyr.); αἴρομαι E. El. 360, Th. 4.60: fut ἀροῦμαι [ᾱ] E. Hel. 1597, Rh. 54 (αἰρ codd. in both places), Pl. Lg. 969a: aor. 1 ἀείραο A.R. 4.746 (v.l.), inf. ἀείρασθαι (ἀντ-) Hdt. 7.212, part. -άμενος Il. 23.856, IG 4.952.112 (Epid.); also ἠράμην [ᾱ- in all moods] Il. 14.510, Od. 4.107, E. Heracl. 986, Ar. Ra. 525, Pl. R. 374e, etc., Dor. ἄρατο B. 2.5: pf. ἦρμαι S. El. 54:— Pass., E. Alc. 450 (lyr.), Hp. Mul. 2.174: fut. ἀρθήσομαι Ar. Ach. 565: aor. ἠέρθην A.R. 4.1651, (παρ-) Il. 16.341, Ep. ἀέρθην Od. 19.540, 3 pl. ἄερθεν Il. 8.74, subj. ἀερθῶ E. Andr. 848 (lyr.), part. ἀερθείς Od. 8.375, Pi. N. 7.75, A. Ag. 1525 (lyr.), Hp. Mul. 1.1, etc.; also ἤρθην Simon. 111, A. Th. 214 (lyr.), Th. 4.42, etc., part. ἀρθείς Il. 13.63, (ἐπ-) Hdt. 1.90, etc.: pf. ἤερμαι A.R. 2.171: Ep. plpf. 3 sg. ἄωρτο (for ἤορτο) Il. 3.272, Theoc. 24.43, ἔωρτο Hsch. [ἀείρω has ᾰ, exc. in late poetry, as Opp. C. 1.347.] (ἀείρω = ἀ-ϝερ-yω, cf. αὐειρομέναι Alcm. 23.63; αἴρω (once in Hom., Il. 17.724 in part. αἴροντας) may = ϝαρ-yω for ϝṛ-yω from the reduced form of the root, but is more probably an analogical formation arising from the contracted forms. Fut. ἀροῦμαι [ᾰ] and aor. ἀρόμην, ἤρετο, etc., inf. ἀρέσθαι [ᾰ], belong to ἄρνυμαι, q.v.; ἤρᾰτο may have displaced ἤρετο in Hom, cf. Eust. ad Il. 3.373. The sense attach found in compds. συν-, παρ-αείρω is prob. derived from the use V.1.)

• • I Act., lift, raise up, νέκυν Il. 17.724; ὑψόσʼ ἀείρας [κυνέην] 10.465; πίνακας παρέθηκεν ἀείρας Od. 1.141; Εὐμάστας με ἄηρεν ἀπὸ χθονός IG 12(3).449, inscr. on a stone (Thera); ἀπὸ γῆς αἴ. Pl. Ti. 90a; ἱστία στεῖλαν ἀείραντες furled by brailing them up, Od. 3.11; but ἀ. ἱστία hoist sail, A.R. 2.1229; αἴ. κεραίας D.S. 13.12; εὔμαριν ἀ. A. Pers. 660; κοῦφον αἴ. βῆμα walk lightly, trip, E. Tr. 342; αἴ. σκέλη, of a horse, X. Eq. 10.15, cf. Arist. IA 710b20; ὀρθὸν αἴ. τὸ κάρα A. Ch. 496; ὀφθαλμὸν ἄρας S. Tr. 795; ἄρασα μύξας, of a deer, Id. Fr. 89; ὀφρῦς αἴροντα Diph. 85; αἴ. σημεῖον make a signal, X. Cyr. 7.1.23; αἴ. μηχανήν, in the theatre, Antiph. 191.15; so ἐπὶ τὰς μηχανὰς καταφεύγουσι θεοὺς αἴροντες Pl. Cra. 425d; τεῖχος ἱκανὸν αἴ. Th. 1.90, cf. 2.75:—freq. in part., ἄρας ἔπαισε he raised [them] and struck, S. OT 1270; ἡ βουλὴ ἄρασα τὴν ἀφʼ ἱερᾶς ἀφῆκεν Plu. Cor. 32, cf. 1 Ep.Cor. 6.15:—Pass., ἐς αἰθέρα δῖαν ἀέρθη Od. 19.540, cf. Il. 8.74; ὑψόσʼ ἀερθείς Od. 12.432; ἔμπνους ἀρθείς Antipho 2.1.9; φρυκτοὶ ᾔροντο Th. 2.94, cf. Aen. Tact. 26.14; mount up, X. HG 5.2.5; ἄνω ἀρθῆναι, of the sun, to be high in heaven, Hp. Aër. 6, but also of the rising of heavenly bodies [Supp.]; to be seized, snatched up, Ar. Ach. 565.
  • • 2 take up, in various uses: draw water, Ar. Ra. 1339; gather food, S. Ph. 707; pluck herbs, PMag.Par. 1.287, al.
    • 3 take up and carry or bring, ἐκ βελέων Σαρπηδόνα δῖον ἀείρας Il. 16.678; νόσφιν ἀειράσας 24.583; ἄχθος ἀ. convey, of ships, Od. 3.312; μῆλα ἐξ Ἰθάκης ἄειραν νηυσί carried them off, 21.18; μή μοι οἶνον ἄειρε bring me not wine, Il. 6.264.
    • 4 take up and bear, as a burden, μόρον A. Pers. 547; ἆθλον S. Tr. 80; ἄλγος A.R. 4.65.
    • • b wear clothes, LXX 1 Ki. 2.28, al.
    • 5 of armies or fleets, τὰς ναῦς αἴ. get the ships under sail, Th. 1.52; esp. intr., get under way, set out, ἆραι τῷ στρατῷ Id. 2.12: abs., ib. 23:—Pass., ἀερθῆναι Hdt. 9.52; ἀερθέντες ἐκ . . 1.165; ἀ. εἰς . . 1.170; ἐφʼ ἡμετέρᾳ γᾷ ἀρθείς S. Ant. 111 (lyr.); but ἀερθείς carried too far, Pi. N. 7.75.
    • 6 raise, levy, λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον A. Pers. 795.
    • 7 rear a child, τοῖς τοκεῦσί σʼ ἤειρα Herod. 9.13.
  • II raise up, exalt, ἀπὸ σμικροῦ δʼ ἂν ἄρειας μέγαν A. Ch. 262, cf. 791; ὄλβον ὅν Δαρεῖος ἦρεν Id. Pers. 164:—esp. of pride and passion, exalt, excite, ὑψοῦ αἴ. θυμόν grow excited, S. OT 914; αἴ. θάρσος pluck up courage, E. IA 1598:—Pass., to be raised, increased, ἡ δύναμις ᾔρετο Th. 1.118; ᾔρετο τὸ ὕψος τοῦ τείχους μέγα Id. 2.75; ἤρθη μέγας rose to greatness, D. 2.8; οὐκ ἤρθη νοῦν ἐς ἀτασθαλίην Simon. 111; ἀρθῆναι φόβῳ, δείμασι, A. Th. 214, E. Hec. 69: abs., ἀείρομαι S. Tr. 216 (lyr.), cf. Ar. Ec. 1180.
  • • 2 raise by words, hence, praise, extol, E. Heracl. 322, etc.; αἴ. λόγῳ to exaggerate, D. 21.71.
  • III lift and take away, remove, ἀπό με τιμᾶν ἦραν A. Eu. 847; τινὰ ἐκ τῆς πόλεως Pl. R. 578e; generally, take away, put an end to, κακά E. El. 942; τραπέζας αἴ. clear away dinner, Men. 273; ἀρθέντος τοῦ αἰτίου Arist. Pr. 920b11; deny (opp. τίθημι posit), S.E. P. 1.10; Delph. and Locr. pf. Pass. part. ἀρμένος cancelled, null and void, ὠνὰ ἀ. καὶ ἄκυρος GDI 1746 (Delph.); ἀτελὴς καὶ ἀ. IG 9(1).374 (Naupactus).
  • • 2 make away with, destroy, Ev.Matt. 24.39; ἆρον, ἆρον away with him! Ev.Jo. 19.15; ἐκ τῶν ζώντων αἴ. Tab.Defix.Aud. 1.18.
  • IV Med., lift, take up for oneself or what is oneʼs own, [πέπλων] ἕνʼ ἀειραμένη Il. 6.293; hence, carry off, win, πάντας ἀειράμενος πελέκεας 23.856; ἄρατο νίκαν B. 2.5, Pl. Lg. 969a; ἠρμένοι νίκην Str. 3.2.13.
  • • 2 ὄγκον ἄρασθαι to be puffed up, S. Aj. 129; θαυμαστὸν ὄγκον ἀράμενοι τοῦ μύθου Pl. Plt. 277b.
    • 3 raise, lift, τύπωμα ἠρμένοι χεροῖν S. El. 54; κανοῦν αἴ. Ar. Av. 850; βοῦς IG 2(2).1028.28, cf. Thphr. Char. 27.5; ῥόθιον raise a surging cheer, Ar. Eq. 546; Σαμόσατα ἀράμενος μετέθηκεν Luc. Hist.Conscr. 24; ἀείρεσθαι τὰ ἱστία hoist sail, Hdt. 8.56, cf. 94.
    • 4 raise, stir up, νεῖκος ἀειράμενος Thgn. 90, cf. E. Heracl. 986, 991; begin, undertake, πόλεμον A. Supp. 342, Hdt. 7.132, Th. 4.60, D. 5.5 (Pass., πόλεμος αἴρεται Ar. Av. 1188); κίνδυνον Antipho 5.63; φυγὴν αἴρεσθαι take to flight, A. Pers. 481, E. Rh. 54.
    • 5 take upon oneself, undergo, πόνον S. Ant. 907; πένθος Id. OT 1225; βάρος E. Cyc. 473.
    • 6 abs., βαρὺς ἀ. slow to undertake anything, Hdt. 4.150.
    • 7 take away, remove, E. IT 1201; hence, kill or destroy, D.H. 4.4, J. AJ 19.1.3; πόλιν D.H. 6.23.
  • V Pass., to be suspended, hang, [μάχαιρα] πὰρ ξίφεος μέγα κουλεὸν αἰὲν ἄωρτο Il. 3.272, 19.253.
  • • 2 Medic., to be swollen, [σπλὴν] ἀερθείς Hp. Mul. 1.61; μαζοὶ ἀείρονται ib. 2.174. [NB significant changes to this entry in Supp.]

ἀείρω, (*ΑΕΡ, vgl. ἀήρ); att. αἴρω, auch Hom. Il. 17.724 ; äol. ἀέρρω, Sapph. frg. 73 ; fut. (ἀερῶ, att.) ἀρῶ, Soph. Aj. 75, zuweilen mit langem α, z.B. ἀροῦμεν Aesch. Pers. 781 u. Eur. I.T. 117 ; aor. ἄειρα, ion. ἤειρα, ἀεῖραι, ἀείρας, att. ἦρα, ἆρον imper. Soph. Tr. 796, ἄραντες Thuc. 1.52, conj. ἀέρσῃ Panyas. bei Ath. II.36e ; perf. ἦρκα, ἠρκώς, Dem. 25.52. – Med. ἀείρομαι, att. αἴρομαι, vgl. auch ἄρνυμαι ; fut. ἀροῦμαι Soph. O.C. 460 ; aor. ἠειράμην, ἀειραμένη Od. 15.106, Il. 6.293, -ος 23.856, att. ἠράμην, auch bei Hom., ἠράμεθα Il. 22.393 ; aor.2 bei Hom. u. Tragg., ἀρόμην Il. 23.592, ἀρέσθαι, ἀροίμην, alle mit kurzem α. – Pass. αἴρομαι ; ᾔρετο impf. Xen. Hell. 5.2.5 ; vgl. ἠερέθομαι ; aor. ἀέρθην (παρηέρθη), ἄερθεν = ἀέρθησαν Il. 8.74, att. ἤρθην, Thuc. 1.49, Hom. Od. 8.375, 9.383, 12.432 ἀερθείς, Il. 13.63, Od. 5.393 ἀρθείς ; fut. ἀρθήσομαι Ar. Ach. 565 ; perf. ἦρμαι (ἐπηρμένος), ἠερμένος Ap.Rh. 2.171 ; plusqpf. ἄωρτο Il. 3.272, 19.253, auch Theocr. 24.43, war hoch gehoben, hing, vgl. Buttmann Lexil. 1.293.
1) Vom Boden aufnehmen, in die Höhe heben, bes. um zu tragen, ὑψόσʼ ἀείρας Il. 10.465, ἔγχος ἀεῖραι 8.424, ἐκ βελέων ἀείρας 16.678, δμωὰς νόσφιν ἀειράσας 24.583 ; μῆλα ἐξ Ἰθάκης ἄειραν, räuberisch wegführen, Od. 21.18 ; κτήματʼ ἄγων, ὅσα οἱ νέες ἄχθος ἄειραν, in die Höhe hoben, trugen, 3.312 ; ζυγόν, das Joch tragen, Theocr. 27.20 ; ὀρθὸν αἴρειν κάρα, den Kopf gerade in die Höhe richten, Aesch. Ch. 489 ; ὀφθαλμόν, das Auge erheben, Soph. Trach. 792 ; μετέωρον ἄρας Ar. Eq. 1362 ; σύ μʼ αὐτὸς ἆρον, σύ με κατάστησον, hebe, richte mich auf, Soph. Phil. 867, wie γραῖαν πεσοῦσαν αἴρετʼ εἰς ὀρθόν Eur. Froad. 465 ; ἄρασα ἐπʼ ὤμων Aesop. 73 ; ἀπὸ γῆς Plat. Tim. 90a ; τεῖχος, d.i. aufführen, Thuc. 1.90 ; ἀράτω τὴν χεῖρα, er hebe die Hand hoch, beim Abstimmen, Xen. An. 5.6.33, dem ἀνατείνειν entsprechend, u. oft ; πόδʼ ἔξω δωμάτων αἴροντι Eur. Hec. 965, Hel. 1643 ; σκέλη, die Beine aufheben, Xen. re equ. 10.15 ; κοῦφον βῆμα, den Tritt leicht erheben, eilen, Eur. Troad. 344 ; – σημεῖον, die Fahne, das Feldzeichen erheben, ἐπεὶ τὰ σημεῖα ἤρθη Thuc. 1.49, 63 ; aber auch ἦρε τοῖς κέρασι σημεῖον μηκέτι πορεύεσθαι, er ließ Halt blasen, Xen. Cyr. 1.2.23 ; μηχανήν, θεούς, die Maschine zum Emporheben der Götter in Bewegung setzen, Antiphan. bei Ath. VI.222c, wie Plat. Crat. 425d u. Plut. Them. 10 ; Lyc. 25 ; übertr., πᾶσαν μηχανὴν αἴρειν, alle Hebel in Bewegung setzen, Dion. 18 ; – τὰς ὀφρῦς Men. Stob. 22.9 ; über μασχάλην αἴρειν vgl. Zenob. 5.7 ; – ναῦς ἄραντες ἀπὸ τῆς γῆς, d.i. abfahrend, Thuc. 1.52 ; u. danach στόλον Aesch. Ag. 47, Pers. 795 ; ἐκ τερμάτων νόστον ἄρωμεν Eur. I.T. 117, ἄρας ναυσὶ χιλίαις Ἄρη El. 2 ; intr., ἄρας τῷ στρατῷ, aufbrechend, Thuc. 2.12, u. oft, wie Plut., z.B. ἄραντες στρατῷ μεγάλῳ Poplic. 22, vgl. med.; von der Sonne, aufgehen, ἥλιος ταύτῃ μὲν αἴρῃ, τῇδε δʼ αὖ δύνῃ Soph. Phil. 1331. – Uebertr., ἆθλον ἆραι, d.i. den Kampf aufnehmen, übernehmen, Soph. Fr. 80 ; auch δειλίαν ἀρεῖς Aj. 70, ὄγκον 129, θυμόν O.R. 914, wie θάρσος αἶρε Eur. I.A. 1598, vgl. Mus. 243, Mut, Feigheit, Dünkel fassen, zeigen, u. s. med. – Oft heben, vergrößern, ἡ δύναμις ᾔρετο Thuc. 1.118 ; bes. mit Worten und Ehren, erheben, preisen, πολλῷ σʼ ἐπαίνῳ ὑψηλὸν ἀρῶ Eur. Heracl. 322, σʼ ἦρεν εἰς ὕψος Phoen. 409 ; δόμον μέγαν ἀείρας Aesch. Ch. 260. μέγαν μιν ἄρας 780 ; αἴρειν τὸ πρᾶγμα λόγῳ καὶ φοβερὸν ποιεῖν Dem. 21.71, u. pass. ἤρθη μέγας 2.8, wie ἀρθεὶς δὲ μέγας καὶ τιμηθεὶς ὡς οὐδεὶς πώποτʼ ἐν ὑμῖν Ar. Vesp. 1023, zu großem Ruhme gelangt ; u. so noch Sp. αἴρειν τὸν λόγον, erhabener sprechen, Chrysost. – Auch wegtragen, wegnehmen, ἀπό με τιμᾶν ἦραν Aesch. Eum. 808, hoben mich weg von den Ehrenbezeugungen, entrissen mir diese ; κακά Eur. El. 942 ; αἴρειν ἐκ πόλεως Plat. Rep. IX.578e ; συνθήκας ἄρασθαι, im Ggstz von θέσθαι, DL. 5.63, aufheben ; vgl. δίκην ἄρασθαι Aesch. 1.66 ; so auch αἴρετε τὰς τραπέζας Men. bei B.A. 358, ἀρτέον τραπέζας Alexis bei Ath. XIV.642 f. ὡς ἦν ἠρμένη τράπεζα Timocl. bei Ath. X.455 f. ἀρθείσης τῆς τραπέζης Plut. san. tu. p. 383, den Tisch fortnehmen, παρακειμένην ἀφελεῖν VLL, aber μή μοι οἶνον ἄειρε Il. 6.264, erhebe den Wein (im Becher) nicht, um ihn mir zu reichen ; vgl. αἶρε τὸ νᾶμα, bring das Naß, Theocr. 15.27, wie auch ᾔρετο τράπεζα vom Auftragen der Speisen Eubul. bei Ath. XV.685e ; ebenso med. κρατῆρά τʼ αἴρου Anaxandr. bei Ath. II.48a. – Bei Ar. Ach. 565 ist ἀρθήσει du wirst weggeschafft oder getötet werden, wie es Dion.Hal. 4.4 u. Sp., wie NT, geradezu für töten brauchen.
2) Med. in denselben Bedeutungen auf das Subj. bezogen, αἴρεσθε, hebet auf, Soph. Tr. 1255 ; νηῦς ἄχθος ἄροιτο Il. 20.247, πάντας ἀειράμενος πελέκεας οἶκόνδε φερέσθω 23.856, wie ἀραμένους ἀποφέρειν, aufnehmen u. wegtragen, Xen. Hell. 4.5.14 ; αἴρεσθʼ ἔσω τεύχη Eur. El. 360, tragt sie hinein, νὶν ἠράμηνβάθρων ἄπο I.T. 1201 ; ἀράμενος ἐπὶ τῶν ὤμων Aesop. 20 ; ἀράμενος τὴν προβοσκίδα, seinen Rüssel erheben, Plut. Pyrrh. 20 ; – ἱστούς Xen. Hell. 6.2.29 ; τὰ ἱστία ἀείρασθαι, die Segel aufziehen und absegeln, s. act., Her. 8.56, 94 u. nach Schweigh. Conj. für ἀρώμενος, 1.27 ; ebenso pass., ἀερθέντες ἐκ τῶν Οἰνουσσέων ἔπλεον 1.165, sie machten sich auf ; auch vom Landweg, 9.25. – Bes. Waffen erheben, ὅπλα Xen. Cyr. 4.2.18 ; ἐχθρὸν αἴρεσθε δόρυ Eur. Heracl. 314 ; Soph. ἄρας ἔπαισεν, er hob (den Stab) hoch, holte aus und schlug, O.R. 1270 ; πόλεμον ἄρασθαί τινι, Krieg erheben, übernehmen, Plat. com. bei Prisc. XVIII p. 211 ; Aesch. Spt. 341 ; Her. 7.132, 156 ; Thuc. 1.80 ; Xen. Cyr. 1.6.45 ; νεῖκος, δηϊοτῆτα, Theogn. 90, 403 u. a. – Oft bei Hom., für sich davon tragen, erwerben, ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο Il. 9.124, κῦδος ἀρέσθαι Il. 16.88, 17.287, 419, Od. 22.253, ἤρατο κῦδος Il. 3.373, 18.165, κῦδος ἄροιτο 22.207, κ. ἄρηται 14.365. χάριν καὶ κῦδος 4.95, wie Aesch. Spt. 298 u. Pind. I. 1.50 ; κλέος ἐσθλὸν ἀρέσθαι Il. 17.16, κλέος ἐσθλὸν ἀροίμην 18.121, κλέος ἐσθλὸν ἄρηαι Hes. Sc. 107 ; εὖχος Il. 7.203 ; νίκας Pind. I. 6.57 ; vgl. Plut. Them. 15 ; Plat. Legg. XII.969a ; ᾧ παιδὶ (für seinen Sohn) μέγα κλέος ἤρατο Od. 1.240 ; ἕλκος ἀρέσθαι, eine Wunde davontragen, Il. 14.130 ; ὅσσʼ Ὀδυσεὺς ἐμόγησε καὶ ἤρατο Od. 4.107 ; πόνους Eur. Ion. 199, auf sich nehmen ; πένθος Soph. O.R. 1223, u. in vielfachen Uebertragungen, δίκας ἀρέσθαι παρά τινος, Rache nehmen, El. 34 ; τόλμαν Pind. N. 7.59 ; φυγήν Eur. Rhes. 54, fliehen ; ποδοὶν κλοπὰν ἀρ., heimlich fliehen, Soph. Aj. 243 ; δυσμένειαν, ἔχθραν Eur. Heracl. 986 : κίνδυνον Andoc. 1.11 ; Lys. 2.14, u. sonst.
3) Pass., gehoben werden, τὸ ὕδωρ ᾔρετο ὑπέρ τινος, das Wasser stieg über, Xen. Hell. 5.2.5 ; sich erheben, ὑψόσʼ ἀερθείς Od. 12.432 ; ἔρνος ἀερθέν Aesch. Ag. 1506, u. übertr. ἀρθῆναι φόβῳ, δείμασι Spt. 196 ; Eur. Hec. 68, gespannt ; oft ἐλπίσι, Plut. u. a.Sp. S. oben einzelne Beispiele.

ἀείρω

Contr. acc. pl. masc. pple. αἴροντας Il. 17.724.

3 sing. aor. ἤειρε Il. 10.499. ἄειρε Il. 19.386, Il. 23.730, 882.

3 pl. ἤειραν Il. 24.590. ἄειραν Il. 20.373, Il. 23.362, Il. 24.266: Od. 3.312, Od. 13.117, 120, Od. 21.18.

3 sing. opt. ἀείραι Il. 7.130.

Pple. ἀείρας, -αντος Il. 7.268, Il. 10.30, Il. 12.383, Il. 14.429, Il. 18.615, Il. 24.589, etc.: Od. 1.141, Od. 2.425, Od. 3.11, Od. 9.240, Od. 17.237, Od. 24.165, etc.

Acc. pl. fem. ἀειράσας Il. 24.583.

Infin. ἀεῖραι Il. 8.424.

Mid. Contr. 2 sing. aor. ἤραο Od. 24.33.

3 sing. ἤρατο Il. 3.373, Il. 14.510, Il. 18.165: Od. 1.240, Od. 4.107, Od. 14.370.

1 pl. ἠράμεθα Il. 22.393.

Pple. ἀειράμενος Il. 23.856.

Fem. ἀειραμένη Il. 6.293: Od. 15.106.

Pass. 3 sing. aor. ἀέρθη Od. 19.540.

3 pl. ἄερθεν Il. 8.74.

Pple. ἀερθείς Od. 8.375, Od. 12.432.

Contr. ἀρθείς Il. 13.63: Od. 5.393.

3 sing. plupf. ἄωρτο (written also ἄορτο) Il. 3.272, Il. 19.253.

(ἀν-, ἀπ-, ἐξ-, ἐπ-, παρ-, συν-.)

• I

  In act.

• • 1

    To lift, heave, raise up: στεφάνην Il. 10.30, δέπας Il. 11.637. Cf. Il. 10.465, 505, Il. 19.380, 386, Il. 20.325, Il. 23.730, Il. 24.589, 590: ὑψόσε Od. 9.240 = 340, ἀμφουδίς Od. 17.237.

  • 2

    To take, lift, or pick up: λᾶαν Il. 7.268. Cf. Il. 12.383, 453, Il. 14.411, 429, Il. 17.718: λᾶαν Od. 9.537, σῖτον Od. 17.335, ἄρτους Od. 18.120.

    So with ἀνά: ἂν δʼ ἄρα πελέκεας ἄειρεν Il. 23.882. Cf. Il. 22.399.

  • 3

    To raise for action: ἔγχος Il. 8.424. Cf. Il. 20.373, Il. 23.362: Od. 9.332.

    To raise (the hands) in supplication Il. 7.130: Od. 11.423.

  • 4

    To raise (a mast) to an erect position Od. 2.425 = Od. 15.290.

    To brail up (a sail) Od. 3.11.

  • 5

    With σύν, to harness (horses) together (cf. συναείρω) Il. 10.499 (in this sense perh. a different word).

  • 6

    To carry, bear, take, bring, fetch Il. 6.264, Il. 16.678, Il. 17.588, 724, Il. 18.615, Il. 24.266, 583: Od. 1.141 = Od. 4.57, Od. 13.117, 120, Od. 16.285, Od. 21.18, Od. 24.165.

    Of ships, to carry (as cargo) Od. 3.312.

• II

  In mid.

• • 1

    Much like I.2, to take up, pick up: πέπλων ἕνʼ ἀειραμένη Il. 6.293. Cf. Il. 23.856: Od. 15.106.

  • 2

    To win, carry off Il. 14.510.

    To achieve (feats): ὅσʼ ἤρατο Od. 4.107.

    To win (glory or fame) Il. 3.373 = Il. 18.165, Il. 22.393: Od. 1.240 = Od. 14.370, Od. 24.33.

• III

  In pass.

• • 1

    To be lifted or raised up, to rise, mount: πρὸς οὐρανὸν ἄερθεν Il. 8.74, ἴρηξ ἀπὸ πέτρης ἀρθείς (mounting and poising himself) Il. 13.63: ὑπὸ κύματος ἀρθείς Od. 5.393. Cf. Od. 8.375, Od. 12.432, Od. 19.540.

    Of dust, to rise in a cloud Il. 2.151, Il. 23.366.

  • 2

    Of horses, to bound: ὑψόσʼ ἀειρέσθην (ἀειρόμενοι) Il. 23.501: Od. 13.83.

    Of a river, to rise in a wave Il. 21.307.

    Sim. of the water: κῦμα ποταμοῖο ἵστατʼ ἀειρόμενον Il. 21.327.

    Of the stern of a ship, to rise to the sea Od. 13.84.

  • 3

    To be taken up and carried off: ἑταίρων ἀειρομένων Od. 12.249. Cf. Od. 12.255.

  • 4

    To be suspended, hang: μάχαιραν, ἣ πὰρ ξίφεος κουλεὸν ἄωρτο Il. 3.272 = Il. 19.253.

ἀ˘είρω (aor. ειρε, ἀείραις: med. ραντο: pass. ἀείρεται: aor. ἀερθείς, -εῖσα, -έντα. ἀρόμαν v. ἄρνυμαι.)

• 1 act. lift up τέλος δʼ ἀείραις πρὸς στιβαρὰς ἐπάραξε πλευράς fr. 111. 3.
• 2 med. win, gain cf. ἄρνυμαι, ἄραντο γὰρ νίκας ἀπὸ παγκρατίου (synizesin αε vidit Schroeder.) I. 6.60
• 3 pass. be lifted up
• • a be exalted, extolled ἀρετὰ ἐν σοφοῖς ἀνδρῶν ἀερθεῖσʼ ἐν δικαίοις τε πρὸς ὑγρὸν αἰθέρα N. 8.41 εἴη μιν εὐφώνων πτερύγεσσιν ἀερθέντʼ ἀγλααῖς Πιερίδων ἔρνεσι φράξαι χεῖρα I. 1.64 σοφίᾳ γὰρ ἀείρεται πλει[ Pae. 14.40 λάμπει δὲ χρόνῳ ἔργα μετʼ αἰθέρʼ ἀερθέντʼ (Boeckh: λαμπευθέντα codd.) fr. 227. 3
  • b be elated νικῶντί γε χάριν, εἴ τι πέραν ἀερθεὶς ἀνέκραγον, οὐ τραχύς εἰμι καταθέμεν N. 7.75
• 4 in tmesis, ἀνὰ κάρα τʼ ἄειρ[ε v. ἀναείρω Pae. 20.10

ἀείρω , αἴρω (ἀϝείρω), aor. ἤειρα and ἄειρα, mid. I. ἀειράμην, pass. ἀέρθην (ἀερθείς, ἀρθείς), plupf. ἄωρτο, cf. ἄρνυμαι: raise up, lift; freq. w. ὑψόσε; of ‘swinging’ the lash (μάστῑγα), of the ‘carrying’ capacity of ships (ἄχθος ἄειραν, Od. 3.312), ‘made him light,’ Il. 19.386; mid. and pass., rise up, lift oneself, of dust in the air, of the balance, Il. 8.74, of birds ‘soaring,’ and of horses flinging up their heels. The part. ἀείρᾱς is added to verbs by way of amplification, Od. 1.141. Of ‘bringing and offering,’ Il. 6.264, esp. mid. (out of oneʼs store), 293, Od. 15.106.

ἀείρω Attic αἴρω Root ΑΕΡ ἀ_ρῶ contr. as if from ἀερῶ, which is not in use. Compare the morphological problems of ἀείδω.

• • Ito lift, heave, raise up, Hom., etc.; ἱστία στεῖλαν ἀείραντες furled the sails by brailing them up, Od.:—esp. to lift for the purpose of carrying, to bear away, carry, Il.; ἄχθος ἀείρειν, of ships of burden, Od.; μή μοι οἶνον ἄειρε offer me not wine, Il.
  • • 2to raise, levy, λεκτὸν ἀροῦμεν στόλον Aesch.
  • IIMid. to lift up for oneself, i. e. bear off, c. acc. rei, Il.
  • • 2to raise or stir up, ἀείρασθαι πόλεμον to undertake a long war, Hdt.; βαρὺς ἀείρεσθαι slow to undertake, Hdt.
    • 3ἀείρασθαι τὰ ἱστία to hoist sail, with or without ἱστία, Hdt.
  • IIIPass. to be lifted or carried up, Od.; ἀείρεσθαι εἰς . . to rise up and go to a place, Hdt.;—mostly of seamen, but also of land-journeys, Od.
  • • 2to be suspended, πὰρ κουλεὸν αἰὲν ἄωρτο the dagger] hung always by the sword-sheath, Il.
    • 3metaph. to be lifted up, excited, Soph.