ἅμα

ἅμᾰ [ᾰμ], Dor. ἁμᾶ, q.v.: (v. sub fin.):

• A Adv. at once, at the same time, mostly of Time, freq. added to τε . . καί, ἅμʼ οἰμωγή τε καὶ εὐχωλή Il. 8.64; ἅ. τʼ ὠκύμορος καὶ ὀϊζυρός 1.417; σέ θʼ ἅ. κλαίω καὶ ἐμέ 24.773; σαυτόν θʼ ἅ. κἀμέ S. Ph. 772, cf. 119; ἄνους τε καὶ γέρων ἅ. Ant. 281:—with καί only, ἅ. πρόσσω καὶ ὀπίσσω Il. 3.109; with τε . . τε, χειρῶν τε βίης θʼ ἅ. ἔργον ἔφαινον Hes. Th. 677.
• • • 2 ἅ. μέν . . ἅ. δέ . ., partly . . partly . ., Pl. Phd. 115d, X. HG 3.1.3:—ἅ. τε . . καὶ ἅ. Pl. Grg. 497a; ἅμʼ ἡδέως ἔμοιγε κἀλγεινῶς ἅμα S. Ant. 436.
    • 3 in Prose ἅ. δέ . . καί . ., ἅ. τε . . καί . ., ἅ. . . καί . . may often be translated by no sooner . . than . ., ἅ. δὲ ταῦτα ἔλεγε καὶ ἀπεδείκνυε Hdt. 1.112; ταῦγά τε ἅμα ἠγόρευε καὶ πέμπει 8.5; ἅ. ἀκηκόαμέν τε καὶ τριηράρχους καθίσταμεν D. 4.36; ἅ. διαλλάττονται καὶ τῆς ἔχθρας ἐπιλανθάνονται Isoc. 4.157.
    • • b ἅ. μῦθος ἔην, τετέλεστο δὲ ἔργον ‘no sooner said than done’, Il. 19.242; ἅ. ἔπος τε καὶ ἔργον ἐμήδετο h.Merc. 46; ταῦτα εἶπε καὶ ἅ. ἔπος τε καὶ ἔργον ἐποίεε Hdt. 3.134, cf. 9.92: prov., ἅμʼ ἔπος ἅμʼ ἔργον Diogenian. 1.36.
      • c with part. and finite Verb in same sense, βρίζων ἅ. . . ἐξήμελξας εὐτραφὲς γάλα A. Ch. 897; ἅ. εἰπὼν ἀνέστη as soon as he had done speaking, he stood up, X. An. 3.1.47; τῆς ἀγγελίας ἅ. ῥηθείσης ἐπεβοήθουν as soon as news was brought they assisted, Th. 2.5; ἅ. γιγνόμενοι λαμβάνομεν Pl. Phd. 76c; ἡμῖν ἅ. ἀναπαυομένοις ὁ παῖς ἀναγνώσεται Tht. 143b.
    • 4 ἅ. μέν . . ἔτι δέ . . X. Cyr. 1.4.3; ἅ. μέν . . πρὸς δέ . . Hdt. 8.51.
  • II together, at once, both, without direct ref. to time, ἅ. πάντες or πάντες ἅ. Il. 1.495, al.; ἅ. ἄμφω h.Cer. 15; ἅ. κρατερὸς καὶ ἀμύμων Od. 3.111, etc.: of Place, Arist. Metaph. 1028b27.
  • III with σύν or μετά, E. Ion 717, Pl. Criti. 110a.
  • IV abs. with Verb, at one and the same time, αἱ πᾶσαι [νῆες] ἅ. ἐγίγνοντο ἐν ἑνὶ θέρει σʹ καὶ νʹ (250) Th. 3.17, cf. οὐχ ἅ. ἡ κτῆσις παραγίγνεται D. 23.113.
• B Prep. with dat. (freq. with part. added), at the same time with, together with, ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφι at dawn, Il. 9.682, al.; ἅ. ἕῳ, ἅ. ἕῳ γιγνομένῃ, Th. 1.48, 4.32; ἅμʼ ἠελίῳ ἀνιόντι or καταδύντι at sunrise or sunset, Il. 18.136, 210, al.; ἅμʼ ἡμέρῃ διαφωσκούσῃ Hdt. 3.86, al.; ἅμʼ ἡμέρᾳ E. El. 78, Th. 2.94, etc., Att.; ἅμʼ ἦρι ἀρχομένῳ or ἅ. ἦρι at beginning of spring, Th. 5.20, 2.2, etc.; ἅ. κήδεϊ κεκάρθαι τὰς κεφαλάς during the time of . ., Hdt. 2.36; ἅ. τειχισμῷ Th. 7.20; ἅμα τῷ διαυγάζειν Plb. 3.104.5 (without Art. ἅμα εὑρεθῆναι Ps.-Plu. Fluv. 23.2).
• • • 2 generally, together with, ἅ. τινὶ στείχειν Il. 16.257; ὀπάσσαι 24.461, al.; Ἑλένην καὶ κτήμαθʼ ἅμʼ αὐτῇ 3.458; ἅ. πνοιῇς ἀνέμοιο keeping pace with the wind, Od. 1.98; repeated, ἅμʼ αὐτῷ . . ἅμʼ ἕποντο 11.371; οἱ ἅ. Θόαντι Hdt. 6.138, cf. Th. 7.57.
  • II rarely c. gen., Herod. 4.95, POxy. 903 (iv A. D.), Pythag. Sim. 28, Olymp.Hist. p.453 D.; dub. in Thphr. Char. 6.9.
• C Conj., as soon as, ἅ. ἂν ἡβήσῃ τις τῶν ὀρφανῶν Pl. Lg. 928c, cf. Lex ap. D. 46.20; ἅ. κα διεξέλθῃ ὁ χρόνος GDI 2160 (Delph., ii B. C.). (Root sṃ-, cf. A α 11.)

ἅμα, (verw. ὁμοῦ, σύν, ξύν, cum, θαμά, ἅπτομαι, das α copul.), sammt ; als advb. u. als praepos. mit dat., Ctes. auch c. gen.; vom Orte, von der Zeit, u. übertragen ; Hom. oft, z.B. Il. 1.495 πρὸς Ὄλυμπον ἴσαν θεοὶ πάντες ἅμα, Ζεὺς δʼ ἦρχε ; 6.59 ἅμα πάντες Ἰλίου ἐξαπολοίατο, alle mit einander ; Od. 8.121 οἱ δʼ ἅμα πάντες καρπαλίμως ἐπέτοντο κονίοντες πεδίοιο ; 10.231, 257 οἱ δʼ ἅμα πάντες ἀϊδρείῃσιν ἕποντο ; 259 οἱ δʼ ἅμʼ ἀϊστώθησαν ἀολλέες ; Il. 4.320 οὔ πως ἅμα πάντα θεοὶ δόσαν ἀνθρώποισιν, alles zusammen ; 13.729 οὔ πως ἅμα πάντα δυνήσεαι αὐτὸς ἑλέσθαι ; 24.304 χέρνιβον ἀμφίπολος πρόχοόν θʼ ἅμα χερσὶν ἔχουσα ; Od. 19.471 τὴν δʼ ἅμα χάρμα καὶ ἄλγος ἕλε φρένα, zugleich ; Il. 7.255 ἐκσπασσαμένω δολίχʼ ἔγχεα χερσὶν ἅμʼ ἄμφω σύν ῥʼ ἔπεσον ; 19.242 αὐτίκʼ ἔπειθʼ ἅμα μῦθος ἔην, τετέλεστο δὲ ἔργον, kaum war das Wort gesprochen, als schon ; 3.109 ἅμα πρόσσω καὶ ὀπίσσω λεύσσει, sowohl – als auch ; 2.281 ὡς ἅμα θʼ οἱ πρῶτοί τε καὶ ὕστατοι υἷες Ἀχαιῶν μῦθον ἀκούσειαν ; Od. 14.403 ἅμα τʼ αὐτίκα καὶ μετέπειτα ; 9.48 ἅμα πλέονες καὶ ἀρείους ; 3.111 ἅμα κρατερὸς καὶ ἀμύμων ; Il. 1.417 ἅμα τʼ ὠκύμορος καὶ ὀϊζυρὸς περὶ πάντων ἔπλεο ; 8.64 ἔνθα δʼ ἅμʼ οἰμωγή τε καὶ εὐχωλὴ πέλεν ἀνδρῶν ; 24.773 σέ θʼ ἅμα κλαίω καὶ ἔμʼ ἄμμορον ; – Il. 2.249 ὅσσοι ἅμʼ Ἀτρείδῃς ὑπὸ Ἴλιον ἶλθον ; 6.399 ἅμα δʼ ἀμφίπολος κίεν αὐτῇ ; 1.158 ἀλλὰ σοὶ ἅμʼ ἑσπόμεθα. vgl. ohne cas. 3.147 ἅμα δʼ εἵπετʼ ἄκοιτις, 4.274 ἅμα δὲ νέφος εἵπετο πεζῶν ; 24.461 σοὶ γάρ με πατὴρ ἅμα πομπὸν ὄπασσεν ; 16.671, 681 πέμπε δέ μιν πομποῖσιν ἅμα κραιπνοῖσι φέρεσθαι ; Od. 4.123 τῇ δʼ ἄρʼ ἅμʼ Ἀδρήστη κλισίην εὔτυκτον ἔθηκεν ; doppelt Od. 11.371 οἵ τοι ἅμʼ αὐτῷ Ἴλιον εἰς ἅμʼ ἕποντο ; Il. 3.458 Ἑλένην καὶ κτήμαθʼ ἅμʼ αὐτῇ ἔκδοτε ; 16.257 ἅμα Πατρόκλῳ θωρηχθέντες ; Od. 6.31, Il. 9.618 ἅμʼ (ἅμα δʼ) ἠοῖ φαινομένηφιν ; Il. 18.136 ἅμʼ ἠελίῳ ἀνιόντι ; 210 ἅμα δʼ ἠελίῳ καταδύντι ; 16.149 τὼ ἅμα πνοιῇσι πετέσθην, schnell wie der Wind ; Od. 1.98, 5.46 τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφʼ ὑγρὴν ἠδʼ ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο. – Auch bei den Folgend.; mit καί, σοφὸς κἀγαθὸς κεκλῇʼ ἅμα Soph. Phil. 119 ; ᾔσθου φωνῆς ἅμα καὶ βροντῆς Ar. Nub. 292 ; auch in Prosa, αἱρετὸς ἅμα καὶ ἀγαθός Plat. Phil. 22d ; mit τε – καί, ἄνους τε καὶ γέρων ἅμα Soph. Ant. 281 ; ἅμα αὐτοί τε δικασταὶ καὶ ῥήτορες ἐσόμεθα Plat. Rep. I.348b ; auch λυπεῖταί τε ἅμα καὶ χαίρει Phil. 36b ; vgl. Isocr. 4.119 ; mit bloßem τέ, σὸς πατηρ ἐμός θʼ ἅμα Soph. Aj. 987 ; doppelt τέ, ὁθοὔνεκʼ ἔσοιθʼ ἅμα πατρός τʼ ἐκείνης τʼ ὠρφανισμένος Trach. 937 ; – ἅμʼ ἔπος, ἅμʼ ἔργον, gesagt, getan, Zenob. 1.77 ; – καὶ ἅμα, und zugleich, überdies, Plat. Phaed. 116e. – Mit dem partic., ὀρύσσοντες ἅμα τάφρον ἐπλίνθευον, während sie gruben, unter dem Graben, Her. 1.179 ; φεύγοντες ἅμα ἐτίτρωσκον Xen. An. 3.3.7 ; καὶ τρίβων ἅμα – ἔφη Plat. Phaed. 60b ; καὶ ἅμα ταῦτα εἰπὼν ἀνιστάμην, als ich das gesagt hatte, stand ich sogleich auf, Prot. 335c ; mit gen. abs., τῆς ἀγγελίας ἅμα ῥηθείσης, προσεβοήθουν, sobald als die Nachricht gemeldet war, Thuc. 2.5 ; ἅμα ἀποθνήσκοντος τοῦ ἀνθρώπου διασκεδάννυται ἡ ψυχή Plat. Phaed. 77b. Doch finden sich auch zwei Verba, z.B. ἅμα ἔλεγε καὶ ἀπεδείκνυε Her. 1.112 ; vgl. Isocr. 4.157. – Als praepos. ἅμα ἡμέρῃ διαφωσκούσῃ Her. 3.86 ; ἅμα τῷ σίτῳ ἀκμάζοντι, zur Zeit, wo das Getreide reist, Thuc. 4.1 ; ἅμα στρατῷ, mit dem Heere, Her. 6.118 ; ἐσθῆτα ἅμα γνώμῃ φορῶ Ar. Thesm. 148 ; εἴσιθʼ ἅμʼ ἐμοί Ran. 513 ; ἅμα τῷ τοῦ σώματος ἄνθει λήγοντι, sobald die Blüte des Körpers aufhört, Plat. Symp. 183e ; σοὶ γὰρ ἑψόμεσθʼ ἅμα Soph. El. 253 ; στείχειν ἅμʼ αὐτοῖς Phil. 971. – Disjunktiv ἅμα μέν – ἅμα δέ, sowohl – als auch, teils – teils, Plat. Gorg. 452d u. öfter in Prosa ; ἅμα μέν – ἔτι δὲ καί Xen. Cyr. 1.4.3.

ἅμα

[σα-. Cf. ἀ-2, ἅπαξ, ἅπας, ἁπλοΐς, L. simul.]

• I

  Adv.

• • 1

    With, along with, a person or persons, in his or their company: ἁ. ἕποντο Il. 1.424, θέρει ἁ. παῖδα Il. 6.389. Cf. Il. 3.447, Il. 4.274, Il. 9.170, Il. 10.194, Il. 11.344, etc.: κήρυχʼ ἁ. ὀπάσσας Od. 9.90. Cf. Od. 2.287, 413, Od. 6.319, Od. 8.109, Od. 13.68, etc.

  • 2

    All or both together, in a body, without exception: πάντες ἁ. Il. 1.495, ταῦθʼ ἁ. χρὴ σπεύδειν (with united effort) Il. 13.235. Cf. Il. 1.533, Il. 6.59, Il. 8.8, Il. 15.718, Il. 18.50, etc.: ἁ. πλέομεν Od. 3.276. Cf. Od. 8.121, Od. 10.259, Od. 11.232, Od. 12.110, Od. 13.82, etc.

    In reference to things, all at once, without exception: ἁ. πάνθʼ ἑλέσθαι Il. 13.729. Cf. Il. 4.320.

  • 3

    At the same time: σκεψάμενος ἐς νῆʼ ἁ. καὶ μεθʼ ἑταίρους Od. 12.247. Cf. Od. 10.123, Od. 18.356.

    Together, at the same moment: ἁ. ἄμφω σύν ῥʼ ἔπεσον Il. 7.255. Cf. Il. 13.613, Il. 19.242, etc.: ὁμαρτήσαντες ἁ. ἄμφω Od. 8.188.

    In reference to something done while others are doing other things: τῇ ἁ. Ἀ. κλισίην ἔθηκεν, Ἀ. δὲ . . . Φ. δὲ . . . Od. 4.123.

  • 4

    At the same time, besides, too, also: ἁ. δʼ ἄλλʼ ἀποδάσσεσθαι Il. 22.117. Cf. Il. 24.304: Od. 19.376.–ἁ. . . . καὶ . . . , both . . . and . . . : ἁ. πρόσσω καὶ ὀπίσσω Il. 1.343. Cf. Il. 2.707, Il. 13.299, etc.: Od. 3.111, Od. 19.471, etc.

    So ἁ. . . . τε . . . καὶ . . . Od. 24.249.– ἁ. τε . . . τε Il. 13.669.– ἁ. τε . . . δὲ . . . Il. 9.519.– Other combinations in Il. 1.417, Il. 2.281, Il. 4.450, Il. 13.85, Il. 24.773, etc.: Od. 14.403.

• II

  Prep. with dat. (freq. following the case).

• • 1

    With, along with, in company with: ἁ. ἡγεμόνεσσιν Il. 3.1. Cf. Il. 1.158, 226, 251, Il. 2.249, 524, etc.: τῷ ἁ. πομπὸν ἕπεσθαι Od. 4.162. Cf. Od. 1.98, 331, 428, Od. 2.11, Od. 3.359, etc.

  • 2

    At the same time with, at the time of: ἁ. ἠελίῳ καταδύντι Il. 1.592. Cf. Il. 7.331, Il. 9.618, Il. 11.685, Il. 18.136, Il. 24.600, etc.: ἁ. ἠοῖ Od. 4.407. Cf. Od. 6.31, Od. 12.24, Od. 14.266, Od. 16.2, Od. 23.362, etc.

ἅ˘μᾰ

• 1at the same time
• • a adv. ὄλβος ἅμʼ ἕσπετο O. 6.72 [ἀφνεὸς πενιχρός τε θανάτου πέρας ἅμα νέονται (Weiseler: παρὰ σᾶμα codd.) N. 7.20] ἅμα δʼ ἐκαίοντʼ ἐρῆμοι (Er. Schmid: ἁμᾶ codd.) N. 10.72 κτεάνων θʼ ἅμα λειφθεὶς καὶ φίλων I. 2.11
  • b prep. c. dat. together with, at the same time as “οὐκ ἄτερ παίδων σέθεν, ἀλλʼ ἅμα πρώτοις ἄρξεται καὶ τερτάτοις” O. 8.45 τοῦ παῖς ἅμʼ Ἀτρείδαις Τεύθραντος πεδίον μολὼν ἔστα O. 9.70 πενταέθλῳ ἅμα σταδίου νικῶν δρόμον O. 13.30 ὁ δʼ Ἀμφιαρεῖ σχίσσεν κεραυνῷ παμβίᾳ Ζεὺς τὰν βαθύστερνον χθόνα, κρύψεν δʼ ἅμʼ ἵπποις N. 9.25 εἰ γὰρ ἅμα κτεάνοις πολλοῖς ἐπίδοξον ἄρηται κῦδος N. 9.46 τρεχέτω δὲ μετὰ Πληιόναν, ἅμα δʼ αὐτῷ κύων fr. 74. ἅμα† (codd. contra met. ἀλλὰ coni. Hermann: ἁμᾷ Wil.: εὖντα Maas.) O. 1.104

ἅμα : (1) adv., at once, at the same time; ἅμα πάντες, ἅμʼ ἄμφω, Il. 7.255; freq. with τὲ.. καί (Il. 2.281), or with following δέ, ἅμα μῦθος ἔην, τετέλεστο δὲ ἔργον, ‘no sooner said than done,’ Il. 19.242.—(2) prep. w. dat., at the same time with, along with, ἅμʼ ἠελίῳ καταδύντι, ἅμʼ ἕπεσθαι, ‘attend,’ ‘accompany,’ ἅμα πνοίῃς ἀνέμοιο, ‘swift as the winds,’ Od. 1.98, Il. 16.149.

ἅμα Cf. ὁμοῦ, Lat. simul.

• • Iat once, at the same time, Hom., etc.
  • IIprep. c. dat. at the same time with, together with, ἅμʼ ἠοῖ at dawn, Il.; ἅμα ἕῳ, ἅμα ἕῳ γιγνομένῃ Thuc.