ἐλαύνω

ἐλαύνω, ἐλαύνω, ἐλάω, ἤλασα, -ἐλήλακα, ἐλήλαμαι, ἠλάθην, drive, march

ἐλαύνω, Il. 12.62, etc.: Ion. impf. ἐλαύνεσκον (ἀπ-) Hdt. 7.119: fut. ἐλάσω [ᾰ], part. ἐλάσοντας X. An. 7.7.55 codd., cf. D.H. 2.36, (ἐξ-) Hp. Loc.Hom. 46, Nat.Mul. 32 (ἐλάσσω (παρ-) is f.l. in Il. 23.427, and ξυνελάσσομεν is subj. in Od. 18.39); ἐλάω A.R. 3.411; Att. ἐλῶ, ᾷς, ᾷ, inf. ἐλᾶν, also Hdt. 1.207, etc., and so Hom. in the resolved form ἐλόω Il. 13.315, Od. 7.319: inf. ἐλάαν (though this is also inf. pres., v. infr.) Il. 17.496, Od. 5.290: aor. 1 ἤλᾰσα, Ep. ἔλᾰσα Il. 5.80, ἔλασσα 18.564, Ion. 3 sg. ἐλάσασκεν 2.199: pf. ἐλήλᾰκα (ἀπ-, ἐξ-) X. Cyr. 4.2.10, Ar. Nu. 828: plpf. ἐληλάκειν (ἐξ-) Hdt. 5.90:— Med. (v. infr. I.2), fut. ἐλάσομαι (παρ-) dub. l. in Arr. An. 3.30.3: aor. ἠλασάμην Il. 11.682, rare in Att., as Pl. Grg. 484b; 3 sg. ἤλσατο Ibyc. 55; Ep. ἐλάσαιο, -ασαίατο, -ασσάμενος, Od. 20.51, Il. 10.537, Od. 4.637:—Pass., fut. ἐλασθήσομαι (ἐξ-) D.H. 4.9: aor. ἠλάθην [ᾰ] E. Heracl. 430, Ar. Ec. 4; later ἠλάσθην AP 7.278 (Arch.), Sammelb. 997 (iv A.D.), (ἐξ-, συν-) Plb. 8.24.9, 18.22.6, etc. (in Hdt. the Mss. vary between the two forms, ἐξελαθείς 7.165, ἀπηλάσθησαν 3.54): pf. ἐλήλαμαι Od. 7.113, Hdt. 7.84 (ἐξ-), etc.; ἐλήλασμαι Hp. Mul. 2.133, Aen.Tact. 31.4 (prob.), (ἐξ-) Plb. 6.22.4, (συν-) A.D. Conj. 233.30: plpf. ἠλήλατο Il. 5.400; poet. also ἐλήλατο 4.135; 3 pl. ἠλήλαντο Hes. Sc. 143, also ἐληλέδατʼ, ἐληλέατʼ, ἐληλάδατʼ vv.ll. in Od. 7.86.— The pres. ἐλάω is rare and mainly Poet., imper. ἔλα Pi. I. 5(4).38, A. Fr. 332, E. HF 819, Fr. 779.1 (also non-thematic 3 pl. ἐλάντω SIG 1025.8 (Cos)): inf. ἐλᾶν Canthar. 4, X. HG 2.4.32: inf. ἐλάαν as Ep. inf.pres. is freq. in Hom. (v. infr. I.2): part. ἐλάουσα Emp. 4.5: impf. 3 pl. ἔλων Od. 4.2, 3 sg. ἔλαεν A.R. 3.872; ἀπ-έλα X. Cyr. 8.3.32; but ἀπ-ήλαον in Ar. Lys. 1001 is prob. an error for -ήλα῾αν, Dor. for -ήλασαν:—

radic. sense, drive, set in motion, of driving flocks, εἰς εὐρὺ σπέος ἤλασε μῆλα Od. 9.237; κακοὺς δʼ ἐς μέσσον ἔλασσεν Il. 4.299; aor. Med. ἠλασάμην in act. sense, 10.537, 11.682: freq. of horses, chariots, ships, drive, ἐλάαν (inf. pres.) ἅρμα καὶ ἵππους 23.334; ἐς τὴν ἀγορὴν τὸ ζεῦγος Hdt. 1.59; ἐ. ἵππον ride it, Id. 4.64, al.; κέλητας καὶ ἅρματα ἐ. ride and drive, Id. 7.86; ἐ. νῆα row it, Od. 12.109, etc.; στρατὸν ἐ. Pi. O. 10(11).66, Hdt. 1.176, 4.91, etc.
- - - b with acc. omitted, intr., go in a chariot, drive, μάστιξεν δʼ ἐλάαν (sc. ἵππους) he whipped them on, Il. 5.366, al., cf. S. El. 734, 739; βῆ δʼ ἐλάαν ἐπὶ κύματα he drove on over the waves, Il. 13.27; διὰ νύκτα ἐλάαν travel the night through, Od. 15.50; ἐς τὸ ἄστυ ἐ. drive into the city, Hdt. 1.60; ἐπὶ ζευγέων ἐ. ib. 199; ride, Id. 7.88, X. Eq.Mag. 3.9, etc.; ἐλῶν ἐς Θρηΐκην marching . ., Hdt. 9.89, etc.; row, μάλα σφοδρῶς ἐλάαν Od. 12.124; ἐλαύνοντες rowers, 13.22, etc.
    - c in this intr. sense, it sts. took an acc. loci, γαλήνην ἐλαύνειν to sail the calm sea, i.e. over it, 7.319; so τὰ ἕσπερα νῶτʼ ἐ. E. El. 731 (lyr.); also ἐλαύνειν δρόμον run a course, Ar. Nu. 28; ὁδόν D.P. 586.
    - d Pass., [νηῦς] ἐλαυνομένη a ship under way, Od. 13.155 (but πλοῖα ὑπὸ σκληρῶν ἀνέμων ἐλαυνόμενα Ep.Jac. 3.4); τὰ κατάντη ἐλαύνεσθαι, of horses, to be ridden on steep ground, X. Eq.Mag. 8.3.
  - 2 drive away, carry off, in Hom. of stolen cattle or horses, βοῶν ἀρίστας Od. 12.353; ἵππους Il. 5.236; ἐ. ὅ τι δύναιντο X. HG 4.8.18:—Med., Od. 4.637, 20.51; ῥύσιʼ ἐλαυνόμενος Il. 11.674, etc.
  - 3 drive away, expel, ἐ. [τινὰ] ἐκ δήμου 6.158; ἄνδρας ἀπʼ Οἰνώνας Pi. N. 5.16: freq. in Trag., ἐ. τινὰ γῆς E. Med. 70; μύσος, μίασμα ἐ., A. Ch. 967 codd., Eu. 283 (Pass.), cf. S. OT 98; ἄγος ἐ.,= ἀγηλατέω, Th. 1.126; ἐ. λῃστάς Ar. Ach. 1188, etc.:—Pass., γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι A. Pr. 682.
  - 4 drive (to extremities), persecute, plague, οἵ μιν ἄδην ἐλόωσι . . πολέμοιο who will harass him till he has had enough of war, Il. 13.315; ἔτι μέν μίν φημι ἄδην λάαν κακότητος I think I shall persecute him till he has had enough, Od. 5.290; θεὸς ἐλαύνει πόλιν S. OT 28; Ἰωνίαν ἤλασεν βίᾳ A. Pers. 771; μή τι δαιμόνιον τὰ πράγματα ἐλαύνῃ D. 9.54; σὺ δʼ ἀπειλεῖς πᾶσιν, ἐλαύνεις πάντας Id. 21.135, cf. 173:—Pass., ἐλαυνομένων καὶ ὑβριζομένων Id. 18.48; λύπῃ πᾶς ἐλήλαται κακῇ S. Aj. 275; κακοῖς πρός τινος E. Andr. 31; ὑπʼ ἀνάγκης καὶ οἴστρου Pl. Phdr. 240d; τὴν ψυχὴν ἐρωτικῇ μανίᾳ Ael. NA 14.18; ἐλαύνεσθαι τὴν γνώμην to be out of oneʼs mind, Philostr. VS 2.27.5.
  - 5 = βινέω, Ar. Ec. 39, Pl. Com. 3.4.
  - 6 intr. in expressions like ἐς τοσοῦτον ἤλασαν they drove it so far (where πρᾶγμα must be supplied), Hdt. 5.50; ἐς πᾶσαν κακότητα Id. 2.124; εἰς κόρον ἐλαύνειν push matters till disgust ensued, Tyrt. 11.10; εἰς ἴσον (sc. τισί) Onos. Praef. 4: hence, push on, go on, ἐγγὺς μανιῶν E. Heracl. 904 (lyr.); ἔξω τοῦ φρονεῖν Id. Ba. 853; πόρρω ἐ. σοφίας go far in . ., Pl. Euthphr. 4b, cf. Grg. 486a, X. Cyr. 1.6.39.
- II strike, ἐλάτῃσιν πόντον ἐλαύνοντες Il. 7.6; κιθάραν πλήκτρῳ E. HF 351 (lyr.).
- - 2 strike with a weapon, but never with a missile, τὸν σκήπτρῳ ἐλάσασκεν Il. 2.199; ξίφει ἤλασε κόρσην 5.584; κόρυθος φάλον ἤλασεν 13.614; ὀδόντας ἐ. knock out, A.R. 2.785: c. dupl. acc., τὸν μὲν . . μεταδρομάδην ἔλασʼ ὦμον him he struck on . ., Il. 5.80; χθόνα δʼ ἤλασε παντὶ μετώπῳ struck earth with his forehead, of a falling man, Od. 22.94: c. acc. cogn., inflict a wound, οὐλὴν τήν ποτέ με σῦς ἤλασε 21.219:—Pass., c. acc. νῶτον ὄπισθʼ αἰχμῇ δουρὸς ἐληλαμένος Tyrt. 11.20; ἐλαύνεται εἰς τὸν μηρόν Luc. Tox. 61.
  - 3 strike one thing against another, πρὸς γῆν ἐ. κάρη Od. 17.237; of weapons, drive through, διαπρὸ χαλκὸν ἔλασσε 22.295; [δόρυ] διὰ στήθεσφιν ἔλασσε Il. 5.57, cf. 20.269; ἤλασε Λυγκέος ἐν πλευραῖσι χαλκόν Pi. N. 10.70:—Pass., go through, Il. 4.135, 13.595; to be fixed in, ὀϊστὸς ὤμῳ ἐνὶ στιβαρῷ ἠλήλατο 5.400; διὰ [σφονδύλου] διαμπερὲς ἐληλάσθαι Pl. R. 616e.
- III metaph.,
- - 1 beat out metal, forge, ἀσπίδα . . ἣν ἄρα χαλκεὺς ἤλασεν Il. 12.296; πέντε πτύχας ἤλασε beat out five plates, 20.270; περὶ δʼ ἕρκος ἔλασσε κασσιτέρου make a fence of beaten tin (with a play on signf. 2), 18.564; εὐνὴ Ἡφαίστου χερσὶν ἐληλαμένη χρυσοῦ a bed of beaten gold, Mimn. 12.6; σίδηρος λεπτῶς ἐληλ. Plu. Cam. 41.
  - 2 draw a line of wall, trench, etc., ἀμφὶ δὲ τάφρον ἤλασαν Il. 7.450; ἀμφὶ δὲ τεῖχος ἔλασσε πόλει Od. 6.9; σταυροὺς δʼ ἐκτὸς ἔλασσε 14.11; τοῖχοι ἐληλέατʼ 7.86; τεῖχος τοὺς ἀγκῶνας ἐς τὸν ποταμὸν ἐλήλαται the wall has its angles carried down to the river, Hdt. 1.180, cf. 185, 191; ἐληλαμέναι πέρι πύργον having a wall built round, A. Pers. 872 (lyr.); ὄγμον ἐλαύνειν work oneʼs way down a ridge or swathe in reaping or mowing, Il. 11.68; ἐ. αὔλακα Hes. Op. 443; ἀμπελίδος ὄρχον ἐ. to draw a line of vines, i.e. plant them in line, Ar. Ach. 995: generally, plant, produce, ἐλᾷ τέσσαρας ἀρετὰς αἰών Pi. N. 3.74.
  - 3 κολῳὸν ἐλαύνειν prolong, keep up the brawl, Il. 1.575.
  - 4 ἐξ ὄσσων ἐς γαῖαν ἐ. δάκρυ E. Supp. 96.

ἐλαύνω
• Morfologia: [pres. inf. ἐλαυνέμεν Il.23.531, A.R.3.1154, Q.S.9.231, ἐλαυνέμεναι Antim.5.1, part. dat. plu. ἐλαυνόντεσσιν Pi.O.6.76; fut. ép. ἐλόω Il.13.315, ἐλάσσω AP 7.424 (Antip.Sid.), inf. ἐλάαν Il.17.496; aor. ind. 1^a sg. ἔλασσα h.Merc.340, 379, 3^a sg. ἔλασσε Il.10.455, Od.14.11, Opp.H.2.158, ἔλᾰσε Il.5.81, A.Ch.939, ép. iter. ἐλάσασκεν Il.2.199, dór. 1^a plu. ἐλάσαμες Plu.2.211b, 3^a plu. ἔλασαν Il.19.281, Hes.Sc.372, ἔλασσαν Il.24.349, subj. ἐλάσσῃ Il.5.236, opt. 2^a sg. ἐλάσειας Hes.Op.475, ἐλάσσαις Call.Lau.Pall.141, 3^a sg. ἐλάσειε Od.11.290, 3^a plu. ἐλάσειαν A.R.2.265, inf. ἐλάσσαι Il.13.607, Call.Fr.24.11, v. med. ind. ἠλσάμην Semon.16, 3^a sg. ἤλσατο Ibyc.51, ἐλάσσατο Orph.H.44.4, opt. 3^a plu. ἐλασαίατο Il.10.537, part. ἐλασσάμενος Od.4.637; plusperf. 3^a plu. ἠλήλαντο Hes.Sc.143, ἐληλέατο Od.7.86]

A tr.

I c. suj. gener. de pers. y ac. de vehículos, anim. o grupos que son dirigidos

1 c. ac. del vehículo o de anim. de tiro o monta conducir, llevar ὠκέας ἵππους Il.15.259, cf. Od.15.215, Hes.Sc.372, B.Fr.20A.24, Ar.Nu.1272, Antim.84.2, Q.S.9.231, καμήλους Hdt.7.86, οὐρῆας A.R.3.1154, c. dat. instrum. μάστιγι ... ἤλασεν ἵππους Il.15.352, ἅρμα καὶ ἵππους Il.23.334, Hes.Sc.464, κέλητας καὶ ἅρματα Hdt.7.86, cf. Il.23.531, Emp.B 3.5, Paus.6.5.6, D.S.4.73, τὰς συνωρίδας D.H.3.30, ἅμαξαν Longus 1.30.5, εἰσόκεν ἠέλιος πυριλαμπέα δίφρον ἐλαύνει mientras que el sol conduzca su carro resplandeciente, AP 1.10.41, c. prep. y ac. indic. direcc. ἵππους ... μετὰ νῆας Il.5.165, ἤλασεν ἐς τὴν ἀγορὴν τὸ ζεῦγος Hdt.1.59, ἅρμα πρὸς πόλιν Ar.Nu.69, cf. Call.Lau.Pall.61, Paus.9.3.7, ἀπὸ κράτους ἐλαύνοντες τοὺς ἵππους εἰς τὰς συμμαχίδας πόλεις D.S.17.34, en v. pas. ἵππος ... ἐλαυνόμενος ὥστε διαρκεῖν X.Cyr.8.6.17, τὰ δρεπανηφόρα τῶν ἁρμάτων ἀπὸ κράτους ἐλαυνόμενα los carros falcados lanzados a galope D.S.17.58, τῶν ἵππων ... οἱ πλεῖστοι πρὸς ἐναντίους ἐλαυνόμενοι τοὺς κοντούς Plu.Crass.25

• ref. anim. y carros fabulosos ἐλαύνων πτηνὸν ἅρμα, πρῶτος πορεύεται de Zeus, Pl.Phdr.246e, cf. Luc.Rh.Pr.26, ἐλαύνεις τι νεώτερον;¿traes algo nuevo? e.d. ¿anuncias algo nuevo? del Sol eclipsado como presagio, Pi.Fr.52k.6, cóm. κάνθαρον ζεύξαντ' ἐλαύνειν εἰς θεούς habiendo uncido un escarabajo conducirlo hacia los dioses Ar.Pax 128

• usos fig.

• manteniéndose la imagen del carro conducir, dirigir μή με ... ὑπ' ἄμαξαν ἔλαυνεno me unzas bajo el carro del amor, Thgn.371, ἐλᾷ ... τέσσαρας ἀρετὰς <ὁ> θνατὸς αἰών la vida mortal conduce una cuadriga de virtudes Pi.N.3.74, τί μακρὰν γ[λ]ῶ[σ]σαν ... ἐλαύνω ἐκτὸς ὁδοῦ; ¿por qué conduzco fuera del camino una lengua prolija? e.d., ¿por qué me he extendido más de lo debido? B.10.51, cf. Luc.Rh.Pr.11, obviando la imagen del carro Λοξίας ... τὴν τύχην ἐς τοῦτ' ἐλαύνει E.Io 68, cf. D.9.54, ἐλαύνει ... αἰγίδι λαμπρᾷ πάντα τὰ πράγματα dirige todos los asuntos con su égida resplandeciente Aristid.Or.9.36, cf. Orph.H.19.1, πρὸς μήκιστον τὴν ψυχὴν ἐλαύνων Ph.2.204, ὁ χρόνος ... πᾶν τὸ ἐν αὐτῷ τυγχάνον ἐλαύνων πρὸς τὸ τῆς φθορᾶς τέλος el tiempo que dirige todo lo que en él ocurre a la destrucción final Gr.Nyss.Paup.1.107.17, en v. pas. ἡ πολυτίμητος πολιτεία ... διὰ πόσων ἐλαύνεται δεινῶν; Pl.Ax.368c, cf. Polem.Phgn.9, ἐλαύνεσθαι τὴν γνώμην extraviarse la mente Philostr.VS 619, c. ac. de rel. ἐλαύνεται δὲ τὴν ψυχὴν ἐρωτικῇ μανίᾳ y es extraviado en su espíritu por la locura amorosa Ael.NA 14.18.

2 c. ac. de pers. y ejércitos dirigir, conducir c. compl. de direcc. κακοὺς δ' ἐς μέσσον ἔλασσενdirigió a los cobardes hacia el centro del ejército, como táctica Il.4.299, ἐπὶ πᾶσαν χθόνα ποιμανόριον θεῖον ἐλαύνει A.Pers.75, ἑπτὰ πρὸς Θήβας λόχους E.Supp.131, ἐς τὸ Ξάνθιον πεδίον ... τὸν στρατόν Hdt.1.176, ἀπίκετο ἐλαύνων ἐπὶ Σκύθας στρατόν Hdt.4.91, AP 11.73, ἐκ Σούσων ... πολὺν ὄχλον ... εἰς τὴν Ἑλλάδα D.Chr.4.45

• sin compl. de direcc. dirigir, ir al frente de ἷκεν δὲ Μιδέαθεν στρατὸν ἐλαύνων había llegado de Midea conduciendo un ejército Pi.O.10.66, cf. SEG 16.863.2 (Abu Simbel VI a.C.), δύναμιν Luc.Tox.50.

3 c. ac. de anim. gregarios arrear, conducir, llevar ganado, rebaños πίονα μῆλα Od.9.237, (τὰς αἶγας) Theoc.3.2, cf. D.Chr.4.71, Longus 4.12.1, πολλὰ πρόβατα D.Chr.4.44, cf. Arr.Epict.1.16.5, ἀγέλας Opp.H.4.393, Hld.5.28.1, ζεύγη I.AI 8.353, c. compl. de lugar πρόβατα ἐπὶ τὴν θάλασσαν Hdt.8.19, αἶγα καὶ πρόβατον καὶ δέλφακα εἰς ἄστυ Aesop.189, τὸν ... ἐν τῷ Μαραθῶνι ταῦρον ... ἐς τῆν ἀκρόπολιν Paus.1.27.10, ref. anim. de carga τοὺς ὄνους Hdt.1.194, en v. pas. τὰ ὑποζύγια ἐλαυνόμενα ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα Hdt.7.25, (ὁ ταῦρος) ἐς στομάλιμνον ἐλαύνεται Theoc.4.23, cf. 16.36, Paus.9.20.5, (ὄνος) ἐλαυνόμενος ἐκ τοῦ ἀγροῦ Paus.10.18.4, ἐλαυνομένων πάλιν αἰγῶν cabras llevadas de regreso Opp.H.4.344, ὥσπερ τι ὑποζύγιον ἐλαύνεσθαι Artem.5.60, abs. ἐλαύνων ἐργ(άτης)arriero, conductor de burros SB 9379A.93 (II d.C.)

• fig. de Zeus en figura de toro νυμφίον Εὐρώπης οὐ βουκόλος οἶδεν ἐλαύνειν al novio de Europa ningún boyero sabe conducirlo Nonn.D.4.298, de la constelación de Tauro μὴ δίζεο Ταῦρον ἐλαύνειν Nonn.D.38.263, de peces, en v. pas. ῥιπῇ ἐλαυνόμενοι δυσκραέϊ llevados por un desenfrenado impulso Opp.H.2.517, νεκροὶ ἰχθύες ἐλαυνόμενοι ὑπὸ τοῦ ῥοῦ Str.6.2.11.

4 mediante robo o abigeato llevarse, robar, pillar οὐ γάρ πώ ποτ' ἐμὰς βοῦς ἤλασαν οὐδὲ μὲν ἵππους Il.1.154, h.Merc.340, Ἠελίοιο βοῶν ἐλάσαντες ἀρίστας Od.12.353, de las vacas de Gerión βοῦς ἤλασεν Hes.Th.291, cf. Pi.Fr.169a.8, A.Fr.74.2, Hdt.4.8, no ref. anim. πόθεν ταύτην μενοεικέα ληΐδ' ἐλαύνεις παῖδα νέον γεγαῶτα; ¿de dónde te llevas (al Olimpo) esa grata presa, un niño recién nacido?, h.Merc.330

• c. ac. de cosa saquear, pillar ὅ τι δύναιντο X.HG 4.8.18, cf. Luc.Herc.2

• en v. med. mismo sent. τὰ μὲν (μῆλα) ἠλασάμεσθα Πύλον Νηλήϊον εἴσω Il.11.682, τῶν (ἡμιόνων) κέν τιν' ἐλασσάμενος δαμασαίμην Od.4.637, cf. 20.51, Ibyc.51, Paus.3.18.13, τινας καὶ βοῦς ἐκ τῆς Δόρκωνος ἀγέλης Longus 1.28.1, cf. 2.20.3.

5 c. ac. de naves gobernar, maniobrar, impulsar νῆα μέλαιναν Od.12.276, ναῦς μακράς Ar.Eq.1366, cf. Isoc.7.54, D.C.50.29.1, τριήρεις Pl.R.396a, κοῦφον ἀκάτιον Hld.5.23.3, en v. pas. νῆυς ἐλαυνομένηnave impulsada por los remos Od.13.169, cf. D.S.14.72, πλοῖα ... ὑπὸ σκληρῶν ἀνέμων ἐλαυνόμενα Ep.Iac.3.4, πλοῖον ἐλαυνόμενον ἀπὸ τῆς νήσου Plu.Sol.8.5, ἡ δ' (νῆυς) οὐ ῥοθίοισιν ἐλαύνεται Opp.H.1.232, πορθμεῖον κατὰ τὴν ἀρόσιμον ἐλαυνόμενον un barco impulsado a través del campo arado (a través de un foso), Hld.9.5.5

• cóm., c. sent. sexual τὴν νύχθ' ὅλην ἤλαυνέ μ' ἐν τοῖς στρώμασιν me estuvo maniobrando toda la noche entre las mantas Ar.Ec.39, en v. pas. ἡ μὲν ἐλαυνομένη λαθρίοις ἐρετμοῖς, ὁ δ' ἐλαύνων impulsada la una por furtivos remos, y el otro sacudiendo Pl.Com.3.4, cf. AP 11.73

• c. suj. de un fenóm. atmosférico impulsar, empujar τῶν ἐτησίων ... τὰ νέφη πρὸς τὴν Αἰθιοπίαν ἐλαυνόντων Plu.2.366c, cf. Hld.2.28.3, en v. pas. νέφη ... ἐλαυνόμενα ... Νότοιο βίῃ Theoc.25.90, cf. Q.S.8.50, Orph.H.21.2.

II c. mov. ‘desde’

1 gener. c. ac. de pers. expulsar, echar c. gen. o más frec. c. ἀπό, ἐκ y gen. ὅς ῥ' ἐκ δήμου ἔλασσεν ... Ἀργείων (Βελλεροφόντην) Il.6.158, τούσδε παῖδας γῆς ... Κορινθίας E.Med.70 ἄνδρας ἀλκίμους ἀπ' Οἰνώνας Pi.N.5.16, τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων A.Eu.210, cf. 421, de Edipo βάθρων ἐκ τῶνδέ μ' ... ἐλαύνετε S.OC 264, ἐλαύνειν αὐτὸν ἐξ ἁπάσης τῆς Ἑλλάδος expulsarlo (a Alcibíades) de toda Grecia Isoc.16.9, cf. Paus.8.43.3, τοὺς ἀγαθοὺς ἐκ τῆς πόλεως D.H.10.13, cf. Nonn.D.33.128, c. otros compl. de lugar τήνδ' ... ἐλαύνειν ... ὑπὲρ Νείλου ῥοάς E.Andr.650, ἐς ταύτην (Τευθρανίαν) Γάλατας ἐλαύνουσιν ἀπὸ θαλάσσης echan hacia ésta (Teutrania) a los gálatas lejos del mar Paus.1.4.5, εἰς ὄρος ... ἤλασε Βάκχας Nonn.D.20.342

• sólo c. ac. δοκοῦσί γε δόμοι τ' ἐλαύνειν ... οἵδε με esta casa parece expulsarme E.Andr.924, cf. E.Rh.480, τοὺς γενναιοτάτους ἐξ αὐτῶν D.H.10.12

• c. predic. del compl. dir. ἐκεῖνον ... φυγάδα ἐλαύνει expulsa a aquél desterrado, e.d., lo destierra I.AI 17.344, (ἐμέ) ἀγαπῶντα ἐλαύνει Luc.Abd.18, en v. pas. κατ' τῆς ὄπισθεν ὀρσοθύρης ἠλσάμην Semon.16, φυγὰς δὲ χώρας ἄτιμος ἐλαύνῃ y eres expulsada del país al destierro sin honor E.Med.438, cf. D.18.48, D.S.14.34, ἐκ τῆς Ῥώμης ἐλαυνόμενος Plu.2.605e, cf. Ph.2.14, ἐλαυνόμενος ὑπὸ τῶν συγγενῶν I.AI 1.281, cf. Paus.3.23.5, πρὸς τῶν οἰκείων ἐλαύνεσθαι D.H.6.80.

2 c. ac. de abstr. c. valor neg. echar fuera, alejar, ahuyentar c. prep. y gen. o gen. solo ὅταν ἀφ' ἑστίας μύσος <ἅ>παν ἐλάσῃ cuando (el tiempo) destierre todo crimen del hogar A.Ch.967, μίασμα χῶρας S.OT 98, cf. Arist.Ath.20.2, πενίην AP 6.190 (Gaet.), cf. 9.150 (Antip.Thess.), ὕβριν ἐλαύνειν ψυχῆς desterrar del alma la soberbia, AP 8.168, cf. Orph.H.64.6, tb. c. n. concr. ἑρπετά Orph.L.493

• en v. med. mismo sent. ξηρὴν δίψαν AP 6.33, λύσσαν Nonn.D.32.111

• de ahí expiar τὸ ἄγος ἐλαύνειν τῆς θεοῦ expiar la falta contra la diosa Th.1.126, cf. 128, 2.13.

3 c. ac. de cosa quitar, sacar ἐκ δ' ἀγγέων ἐλάσειας ἀράχνιαentonces de las orzas debieras quitar las telarañas para llenarlas con la cosecha, Hes.Op.475.

4 medic. purgar ὑστέρας Hp.Nat.Mul.32.

III usos fig., gener. c. ac. de pers.

1 perseguir, acosar, hostigar λῃστὰς ἐλαύνων ... δορί E.Fr.705a, cf. D.21.135, gener. fig. καί ἑ κακὴ βούβρωστις ἐπὶ χθόνα δῖαν ἐλαύνει y a él una dañina miseria lo persigue por la divina tierra, Il.24.532, de unos peces ἀδηφάγος οἶστρος ἐλαύνει κείνους un apetito voraz les acosa Opp.H.1.252, τοὺς ἠσεβηκότας ... Ποινὰς ἐλαύνειν Aeschin.1.190, cf. Luc.Am.47, Hld.2.11.1, ἔχθρᾳ ἐλαύνειν τινά hostigar a uno por enemistad D.21.66, εἰ δέ ἑ μαχλοσύνῃσιν ἐλαύνοι δῖ' Ἀφροδίτη Orph.L.323, tb. c. ac. de ciu. y pueblos ὁ πυρφόρος θεὸς ... ἐλαύνει, λοιμὸς ἔχθιστος, πόλιν S.OT 28, en v. pas. κεῖνός τε λύπῃ ... ἐλήλαται κακῇ de Ayante, S.Ai.275, κακοῖς πρὸς αὐτῆς σχετλίοις ἐλαύνομαι E.Andr.31, ἐλαύνεσθαι ὑπὸ τῆς Ἥρας κατὰ πᾶσαν γῆν καὶ θάλατταν de Leto, Hyp.Fr.67, cf. A.Ch.1062, E.Or.412, S.Tr.1045, I.AI 6.307, οἱ ὑπὸ χειμόνων ἀγρίων βίᾳ ἐλαυνόμενοι Pl.Lg.919a, Βάκχοιο καὶ Ἀπόλλωνος ... κέντρῳ ἐλαυνόμενος aguijoneado (Orfeo) por el aguijón de Baco y Apolo Orph.A.10, (οἱ πλούσιοι) ὑπὸ τῶν πενήτων ἐλαυνόμενοι Luc.Nec.20, ὑπὸ τούτων τῶν κακῶν ἐλαυνομένων τῶν Αἰγυπτίων I.AI 2.298, τὸ ἀνθρώπειον ὑπὸ τῇ ἀγνοίᾳ ἐλαυνόμενον Luc.Fug.5, γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνεσθαι ser perseguido de país en país Luc.Alex.46, c. ac. adverb. τοῦτον τὸν τρόπον ... ἐλαυνόμενος D.21.111

• en aor. dominar por la fuerza Ἰωνίαν τε πᾶσαν ἤλασεν βίᾳ A.Pers.771.

2 empujar, impulsar ἐλπίδων ... ἐς τί<ν' ἔτι> με δαίμων ... ἐλαύνει; ¿a qué esperanza me empuja ya la divinidad? S.OC 1750, cf. Philostr.VA 4.20, αὐτοὺς ὁ Ἔρως ἐλαύνει κατὰ τουτὶ τὸ ἄντρον Ach.Tat.8.12.7, δοκέω ... ποτὶ σκοπὸν ἰθὺν ἐλάσσειν ἰόν creo que voy a impulsar la flecha directa al blanco, AP 7.424 (Antip.Sid.), en v. pas. πάντοσ' ἐλαυνόμενοι Emp.B 2.6, μάστιγι θείᾳ ἐλαύνομαι A.Pr.682, cf. Nonn.D.3.267, ὑπ' ἀνάγκης καὶ οἴστρου ἐλαύνεται Pl.Phdr.240d, ὑπὸ τῆς φιλοδοξίας ἐλαυνόμενος Plb.3.70.7, πρὸς ἐπιθυμίας ἐλαύνεται Ph.2.470, ἐλαυνόμενος μανίῃσι Orph.H.46.5, cf. LXX Sap.16.18, D.H.12.3, Luc.Peregr.34.

IV c. mov. ‘de arriba abajo’, real o fig.

1 dejar caer, echar, verter ἐκ ... γερασμίων ὄσσων ἐλαύνουσ' οἰκτρὸν ἐς γαῖαν δάκρυ de sus viejos ojos dejan caer a tierra lágrimas dignas de piedad E.Supp.96

• fig. dejar caer, malmeter, promover ἐν δὲ θεοῖσι κολῳὸν ἐλαύνειν promover discordia entre los dioses, Il.1.575.

2 clavar, hincar gener. en tierra σταυροὺς δ' ἐκτὸς ἔλασσε ... ἔνθα καὶ ἔνθα Od.14.11, πρὸς γῆν ... κάρη Od.17.237, ἄροτρον ἐπὶ γαῖαν AP 8.176 (Gr.Naz.), en v. pas. δύο ... στρόφιγγες ἐλαυνόμενοι κατὰ δύο βάσεων dos pivotes encajados en dos huecos I.AI 3.117

• fig. imponer, fijar, determinar Ἰλίῳ ... κῆδος ... Μῆνις ἤλασεν la Ira impuso a Ilión una dolorosa boda A.A.701, μανίας ... ἐπ' ἀνδρὶ τῷδε ... ἔλαυνε fija tus ataques de locura contra ese hombre E.HF 837, οὐρανοῦ ... ὑπὸ μέσσαν ἐλαύνει χέρας ἕδραν fija sus brazos bajo el punto medio de la bóveda celeste E.HF 404, en perf. pas. (χρόνος) ὅς σφιν ἀμοιβαῖος πλατέος παρ' ἐλήλαται ὅρκου (el tiempo) que por turno les está fijado por un amplio contrato (al odio y al amor), Emp.B 30.3

• en el juego de dados sacar τέσσαρα κῦβος ἐλαύνει el dado saca un cuatro, AP 14.8.

3 golpear al caer, batir c. dat. instrum. χθόνα δ' ἤλασε παντὶ μετώπῳgolpeó la tierra con toda su frente un guerrero que cae Od.22.94, ἐλάτῃσιν πόντον ἐλαύνοντες Il.7.6, cf. D.S.13.99, τὸν σκήπτρῳ ἐλάσασκεν Il.2.199, ἔλαυν' ἐκεῖνον ¡pégale! Men.DE.fr.16

• c. dat. de armas golpear atravesando, herir ξίφει ἤλασεν κόρσην Il.5.584, c. doble ac. τὸν μὲν ... ἔλασ' ὦμον φασγάνῳ a éste hirió el hombro con su espada, Il.5.81, c. ac. de resultado δι' ὀστέων ἐλαύνουσα τὰς πληγάς Plu.2.341d, en v. pas. νέκυς ... ὄπισθ' αἰχμῇ δουρὸς ἐληλαμένος Tyrt.7.20, cf. Nonn.D.43.160, ἐλαύνεται εἰς τὸν μηρόν es herido en el muslo Luc.Tox.61, fig. c. dat. de abstr. τίν' αὐχεῖς ... κακοῖς ἐλαύνειν; E.Alc.676, en v. pas. ἐλαύνεται συμφοραῖς οἶκος E.Io 1619

• c. ac. del arma u objeto clavar χαλκόν Od.22.295, (δόρυ) διὰ στήθεσφιν Il.5.57, cf. 20.269, Λυγκέος ἐν πλευραῖσι χαλκόν Pi.N.10.70, διὰ τῶν στέρνων παρὰ τὸν μαζὸν ... τὸ ξίφος Hld.1.30.7, ἔμελλε δὲ μαινομένη χεὶρ ... κατὰ χροὸς ἆορ ἐλάσσαι la mano enloquecida iba a clavar la espada en la carne, AP 2.11 (Christod.).

4 esp. en la tierra echar, lanzar, abrir, trazar ref. a obras y construcciones que se extienden a lo largo τάφρον Il.7.450, cf. 11.68, τεῖχος Od.6.9, cf. Hdt.1.185, ἰθείην αὔλακα Hes.Op.443, fig., del sol μέγαν ὄγμον ἐλαύνων Arat.749, οἶμον ἐλαύνων abriendo un camino Orph.H.8.7, ὁ ἐλάσας ὁδὸν ἐν τοῖς πτεροῖς τῶν ἀνέμων PMag.Christ.13.8, en v. pas. τὸν πέρι χάλκεον ἕρκος ἐλήλαται en torno a él (el Tártaro) está trazado un muro de bronce Hes.Th.726, cf. Od.7.86, Hdt.9.7β, αἱμασιὰς ... τὰς παρὰ τὰ χείλεα τοῦ ποταμοῦ ἐληλαμένας Hdt.1.191, c. ac. de rel. τὸ ... τεῖχος ἑκάτερον τοὺς ἀγκῶνας ἐς τὸν ποταμὸν ἐλήλαται cada uno de los dos muros se extiende por sus ángulos hasta el río Hdt.1.180, c. ref. cóm. al acto sexual ἀμπελίδος ὄρχον ἐλαύνειν μακρόν trazar a empellones un gran surco de renuevos de vid Ar.Ach.995.

5 de metales y objetos de metal forjar, batir ἀσπίδα ... ἣν ἄρα χαλκεὺς ἤλασεν Il.12.296, cf. 20.269, περὶ δ' ἕρκος ἔλασσε κασσιτέρου forjó alrededor una cerca de hierro, Il.18.564, ἐλαύνειν τὸν σίδηρον Arist.Aud.803^a1, c. dat. loc. ἐπ' ἄκμονι χαλκὸν ἐλαύνων Nonn.D.22.337, en v. pas. εὐνὴ Ἡφαίστου χερσὶν ἐληλαμένη χρυσοῦ un lecho de oro forjado por las manos de Hefesto Mimn.10.6, σίδηρος ἐληλασμένος Plu.Cam.41

• fig., del alma κατὰ τὰς τῶν ἐπιθυμιῶν μακρὰς ... ἐκτάσεις ἐλαυνομένη forjada en los fuertes impulsos de sus pasiones Ph.1.247.

6 mús. pulsar, tañer κιθάραν ἐλαύνων πλήκτρῳ χρυσέῳ E.HF 351.

B intr.

I c. un animal de tiro o monta que es dirigido por el suj.

1 guiar el carro, marchar, ir en carro frec. de dioses y reyes ἐς Ἴστρον de Apolo, Pi.O.8.47 de Ártemis ὅτ' ἐς Διὸς οἶκον ἐλαύνεις Call.Dian.141, βασιλεὺς δ' ἐπεὶ ... ἐλαύνων ἵκετ' ἐκ Πυθῶνος Pi.O.6.48

• c. ac. de espacio recorrer en carro τὰ δ' ἕσπερα νῶτ' ἐλαύνει del sol, E.El.731, c. constr. prep. κατὰ τὴν τοῦ πατρὸς ὁδὸν ἐλαύνειν Pl.Ti.22c, de dignatarios διὰ τῆς γῆς ἁπάσης ἐλαύνων ἐφ' ἅρματος I.AI 2.90, cf. D.Chr.1.67

• tb. en v. med. ἅρματα ἐναντία ἐλαύνεσθαι cruzarse carros en dirección contraria Paus.1.44.6.

2 montar gener. a caballo, cabalgar, ir a caballo Hdt.7.88, X.Cyr.1.4.19, c. constr. prep. ἐπ' αὐτούς X.Cyr.1.4.19, cf. I.AI 4.160, Paus.2.22.3, πρὸς ἄναντες δὲ καὶ κατὰ πρανοῦς καὶ πλάγια ἐλαύνοντα X.Eq.3.7, εἰς χώραν X.Eq.Mag.1.18, cf. Plu.Mar.37, διὰ στενῶν ὁδῶν X.Eq.Mag.4.3, ἐκ τοῦ ἐπὶ θάτερα X.Eq.Mag.4.15, ἀνὰ κράτος X.Eq.8.10, οἷον ἱππεὺς παρὰ πεζοὺς ἐλαύνων Luc.Dem.Enc.5, c. adv. ταπεινῶς καὶ ἀναξίως X.Cyr.5.5.8, θᾶττον ἐλαύνειν cabalgar más deprisa Arist.Pr.882^a12, de una montura de camellos ζεύξι τοσαύτῃ χρεώμενοι ἐλαύνουσι ἐπὶ τὸν χρυσόν Hdt.3.104, cf. 105

• en v. med. mismo sent., c. ac. int. τὰ κατάντη ταχὺ ἐλαύνεσθαι galopar por pendientes X.Eq.Mag.8.3, cf. Eq.8.6, 9.7

• en cont. bélico cargar, hacer una carga de caballería ἡ δὲ ἵππος ἅπασα τῶν βαρβάρων ἐπὶ τὸ δεξιὸν ἡμῶν ἐλαύνουσιν Luc.Nau.36.

II náut. remar μή τιν' ἑταίρων βλάπτοι ἐλαυνόντων no fuera que hiriese a alguno de los compañeros mientras remaban, Od.13.22, πῶς δυνήσομαι ... ἐλαύνειν; Ar.Ra.205, cf. Plb.34.3.3, ἤσθιον ... ἅμα ἐλαύνοντες Th.3.49, cf. Isoc.8.48, D.50.16, τὸ ... τῶν ἐλαυνόντων πλῆθος la masa de los remeros Hyp.Fr.157, cf. Plu.Lys.11, Eu.Marc.6.48

• navegar, bogar c. ac. de espacio γαλήνην ἐλαύνειν navegar por el mar en calma, Od.7.319, νοτίην ὁδόν D.P.586, δρόμον ὑγρόν ἔλαυνε Nonn.D.43.203, c. constr. prep. διὰ τάχους ἐλαύνει πρὸς τὴν Τιβεριάδα I.BI 2.635, cf. Philostr.Her.12.5, Ach.Tat.3.20.3

• en v. med. mismo sent. οἱ ἐλαυνόμενοι πρὸς ᾠδὴν καὶ αὐλόν los que reman al son del canto y de la flauta Plu.2.162f.

III gener.

1 c. suj. de un arma pasar a través, penetrar (ἔγχος) δύω ... ἔλασσε διὰ πτύχας Il.20.270

• en v. med. (ὀϊστός) διὰ ... ζωστῆρος ἐλήλατο (el dardo) pasó a través del cinturón, Il.4.135.

2 c. suj. de pers. y giro prep. indic. direcc. o adv. de lugar dirigirse hacia ἐλαύνοντα ἐς ἀγρόν Hdt.1.59, cf. 4.118, 121, ἐπὶ τοὺς Ρωμαίους D.H.2.55, ἐπ' Ἀθήνας Hdt.9.116, cf. Paus.10.19.8, διὰ τοῦ πεδίου por la llanura X.An.2.5.32, cf. D.H.10.27, Luc.VH 2.26, ὅκῃ ἂν ἐλαύνῃ adondequiera que vaya Hdt.1.188, c. pred. ἐλαύνει ἀντίος marcha de frente X.An.1.8.24, ἐν τάξει ἁθρόοι ἐλαύνετε X.Cyr.4.2.24, c. adv. de modo ἐντόνως καὶ ῥύδην Plu.Sull.21, ἐλαύνει ᾗ τάχιστα X.An.6.5.13

• fig. c. suj. de cosa τὰ ἡμέτερα πρὸς κίνδυνον ἐλαύνει mi situación se encamina al mayor peligro Hld.6.9.6

• en v. med. ὅκκ' ἀργύριον ᾖ, πάντα θεῖ κἠλαύνεται cuando hay dinero, todo corre y avanza, Com.Adesp.Dor.17, cf. Cerc.5.5

• c. ac. de espacio recorrer τὴν ταχίστην ἐλαύνειν ὀπίσω volver por el camino más rápido Hdt.3.105, πέντ' ... ἑκατοντάδας ... ἐλαύνων AP 14.121 (Metrod.).

3 en v. med. lanzarse ἐλαυνόμενοι προτροπάδην de soldados, Plu.Caes.39.6

• correr ἐν σταδίῳ AP 9.342 (Parmen.)

• de ríos correr, fluir εἰς ἓν ἐλαυνόμενοι corriendo en un único curso A.R.4.135, cf. Arat.365, ἐλαυνόμενα ῥέεθρα εἰς βυθίους κευθμῶνας Nonn.D.6.378.

4 fig. llegar a o hasta c. constr. prep. de direcc. y abstr. ἐς κόρον ἠλάσατε Tyrt.7.10, ἔλασε δ' εἰς τὸ πᾶν llegó hasta el final A.Ch.939, ἐς πᾶσαν κακότητα Hdt.2.124, cf. 5.50, Plu.2.538a, c. adv. ἐγγὺς μανιᾶν ἐλαύνει E.Heracl.904, cf. Ba.853, ἐγγὺς ... ἐλάσαι τῆς ἀκοῆς llegar cerca de la audición, e.d., llegar a oír lo que para los demás es inaudible Aristid.Quint.120.15, (τοῦ) πόρρω ... σοφίας ἐλαύνοντος del que adelanta en sabiduría Pl.Euthphr.4b, cf. Grg.486a, πρόσω πάνυ ἐλάσαι τῆς πρὸς τοὺς πολεμίους πλεονεξίας adelantar mucho en la ventaja sobre los enemigos X.Cyr.1.6.39.

•DMic. e-ra-se.

•Denom. a partir de un tema ἐλα-υν-. Quizá de una r. *(H)elH^u̯- tb. presente en ἦλθον, lat. ambulare, arm. eli.

ἐλαύνω (impf. ἤλαυνον, f. ἐλάσω, att. ἐλῶ, ao. ἤλασα, pf. ἐλήλακα ; pass. ao. ἠλάθην, pf. ἐλήλαμαι, pl. q. pf. ἠληλάμην)

A tr.

I pousser en avant, d’où :

1 conduire, diriger : ἅρμα καὶ ἵππους, Il. 23, 334 ; ζεῦγος, Hdt. 1, 59, un char et des chevaux ; un attelage ; νῆα, Od. 12, 109 ; 15, 502 ; τριήρεις, Plat. Rsp. 396a, faire avancer un vaisseau, des trirèmes (en ramant) ; τὸν δρόμον, Ar. Nub. 25 ; ὁδόν, DP. 586, poursuivre sa course, sa route ; στρατόν, Pd. O. 11, 69 ; στρατιήν, Hdt. 1, 176, conduire une armée, une expédition ||

2 abs. pousser, syn. de βινεῖν, Ar. Eccl. 38 ; Plat. Com. (Ath. 456a) ||

3 pousser en avant, prolonger, étendre : τάφρον, Il. 7, 450, conduire une tranchée ; τεῖχος, Od. 6, 9 ; Hdt. 1, 180, prolonger une ligne de fortification ; σίδηρος λεπτῶς ἐληλαμένος, Plut. Cam. 31, fer étendu par le marteau et aminci ||

4 pousser devant soi, d’où verser, répandre : ἐξ ὄσσων ἐλ. εἰς γαῖαν δάκρυ, Eur. Suppl. 96, répandre une larme à terre ||

5 fig. produire, provoquer, faire naître : ἀρετάς, Pd. N. 3, 129, des vertus ; κολῳόν, Il. 1, 575, exciter du tumulte ||

II pousser en chassant devant soi, d’où :

1 emmener en chassant devant soi : βοῦς, Od. 12, 353, des bœufs ; ἐλ. ὅ τι δύναιντο, Xén. Hell. 4, 8, 18, pousser devant soi tout le bétail qu’ils pourraient emmener ||

2 pourchasser, poursuivre, d’où malmener : τινὰ ἄδην ἐλ. πολέμοιο, Il. 13, 315 ; ou κακότητος, Od. 5, 290, malmener ou pourchasser qqn jusqu’à ce qu’il ait assez de la guerre ou des mauvais traitements ; ὑπ’ ἀνάγκης καὶ οἴστρου ἐλαύνεσθαι, Plat. Phædr. 240d, être poussé par la nécessité et par l’aiguillon ; ἐλαύνεσθαι καὶ ὑβρίζεσθαι, Dém. 241 fin, être malmené et injurié ; d’où soumettre (un pays), Eschl. Pers. 757 ; avec un suj. de chose : λοιμὸς ἐλαύνει πόλιν, Soph. O.R. 28, un fléau poursuit, c. à d. désole la ville ||

3 expulser : τινὰ ἐκ δήμου, Il. 6, 158, chasser qqn du peuple ; τινὰ ἐκ δόμων, Eschl. Eum. 201, d’une maison ; ἐκ γῆς, Soph. O.R. 44 ; γῆς, Eur. Med. 70, d’un pays ; ἀφ’ ἑστίας, Eschl. Ch. 961, d’un foyer ; μίασμα ἐλαύνειν, Soph. O.R. 97 ou ἄγος ἐλαύνειν, Thc. 1, 126, chasser une souillure, c. à d. expier un sacrilège ; cf. Thc. 1, 127, 128, 135 ; 2, 13 (cf. ἁγηλατέω) ||

4 lancer devant soi : ἐν πλευραῖσι χαλκόν, Pd. N. 10, 70, enfoncer son glaive dans les flancs ; διὰ στήθεσσιν (s. e. δόρυ), Il. 5, 57, enfoncer sa lance à travers la poitrine ; au pass. ὀϊστὸς ὤμῳ ἐνὶ ἠλήλατο, Il. 5, 400, le trait s’était enfoncé dans son épaule ; d’où frapper : τινὰ σκήπτρῳ, Il. 2, 199, qqn d’un sceptre ; κιθάραν ἐλαύνων πλήκτρῳ, Eur. H.f. 351, frappant la lyre de son plectre ; ἐλ. χθόνα μετώπῳ, Od. 22, 94, frapper la terre de son front ; avec un double acc. ἐλ. τινὰ ὦμον, Il. 5, 80, frapper qqn à l’épaule ; ἐλ. χαμάδις ὀδόντας, A. Rh. 2, 785, briser et faire tomber à terre les dents de qqn ||

Moy. (f. ἐλάσομαι, ao. ἠλασάμην) emmener avec soi, particul. du butin, Il. 11, 674, etc. ; Od. 4, 637 ; 20, 51 ; Plat. Gorg. 484b ; Plut. Rom. 23 ||

B intr. en appar. (s. e. ἵππον, νῆα, στρατόν), s’avancer à cheval, sur un navire, à la tête d’une armée : βῆ δ’ ἐλάαν ἐπὶ κύματα, Il. 13, 27, (Poseidôn) s’avança sur son char pour s’élancer sur les flots ; en parl. des rameurs : μάλα σφοδρῶς ἐλάαν, Od. 12, 124, ramer (litt. faire avancer le navire) vigoureusement ; οἱ ἐλαύνοντες, Od. 13, 22, les rameurs ; avec un suj. de chose : ἅρματα εἰς τὰς τάξεις τῶν Ἑλλήνων ἐλῶντα, Xén. An. 1, 8, 10, les chars qui pousseront jusque dans les rangs des Grecs ; fig. pousser jusqu’à, en venir à ; εἰς κόρον τινός, Tyrt. 2, 10, en venir à la satiété de qqe ch. ; ἐς πᾶσαν κακότητα, Hdt. 2, 124, en venir à toute sorte de méchanceté ; ἔξω τοῦ φρονεῖν, Eur. Bacch. 853, sortir de son bon sens, perdre la raison ||

ἐλαύνω, Ion. en poët. ἐλάω, ep. praes. ook ἐλόω, ptc. f. ἐλάουσα, inf. ἐλάαν en ἐλᾶν, ἐλαυνέμεν, imperf. ep. ἔλαυνον, 3 sing. ἔλαεν, 3 plur. ἔλων, Ion. iter. (ἀπ)ελαύνεσκον; aor. ἤλασα, ep. ook ἔλασ(σ)α, iter. ἐλάσασκεν, ep. opt. med. 2 sing. ἐλάσαιο, 3 plur. ἐλασαίατο, ep. ptc. med. ἐλασσάμενος; aor. pass. ἠλά(σ)θην; perf. act. ἐλήλακα, plqperf. 3 sing. ἐληλάκει; perf. med. ἐλήλα(σ)μαι, plqperf. ἠληλάμην, ep. en later ἐληλάμην, ep. 3 plur. ἐληλέδατο; fut. ἐλάω en ἐλῶ
1. met acc.
a. (aan)drijven, voortdrijven, van dieren, voertuigen, vaartuigen: ἐλάαν σχεδὸν ἅρμα καὶ ἵππους zijn paarden en wagen er vlak langs drijven Il. 23.334; νῆα παρὲξ ἐλάαν het schip erlangs doen varen Od. 12.109; pass.: ὁππότε κεν ... πάντες ἐλαυνομένην προΐδωνται wanneer iedereen toeziet hoe het (schip) wordt weggeroeid Od. 13.155; seks.: ὁ γὰρ ἀνήρ ... τὴν νύχθ’ ὅλην ἤλαυνέ με want mijn man heeft me de hele nacht voortgeroeid Aristoph. Eccl. 39; uitbr. opjagen, kwellen: ἔτι μέν μίν φημι ἅδην ἐλάαν κακότητος ik denk dat ik hem meer dan genoeg narigheid zal bezorgen Od. 5.290; θεὸς ἐλαύνει πόλιν een godheid kwelt de stad Soph. OT 28; pass.: λύπῃ πᾶς ἐλήλαται κακῇ hij gaat geheel en al gebukt onder vreselijk verdriet Soph. Ai. 275.
b. wegdrijven, verdrijven: ἐ. βοῶν ἀρίστας de beste runderen wegdrijven Od. 12.353; ἐκ δήμου ἔλασσεν hij verdreef hem uit het land Il. 6.158.
c. oprichten, aanleggen: ἀμφὶ δὲ τάφρον ἤλασαν eromheen hebben zij een gracht aangelegd Il. 7.450; σταυροὺς δ’ ἐκτὸς ἔλασσε aan de buitenkant had hij een rij palen gezet Od. 14.11; ἰθεῖαν αὔλακ’ ἐλαύνειν een rechte vore trekken Hes. Op. 443; ἀμπελίδος ὄρχον ἐλάσαι een rij wijnstokken planten Aristoph. Ach. 995.
d. stoten, slaan, in ... drijven: πόντον ἐ. de zee slaan (d.w.z. roeien) Il. 7.6; ξίφει ἤλασε κόρσην met het zwaard trof hij zijn slaap Il. 5.584; met acc. en acc. v.h. inw. obj.: οὐλήν, τήν ποτέ με σῦς ἤλασε een litteken dat een zwijn mij ooit had bezorgd Od. 21.219; spec. van metaal drijven, smeden: ἀσπίδα ... ἣν ... χαλκεὺς ἤλασεν een schild dat een smid gesmeed had Il. 12.296; overdr.: κολῳὸν ἐλαύνειν tumult veroorzaken Il. 1.575.
2. abs. en intrans. rijden, lopen: μάστιξεν δ’ ἐλάαν hij zweepte ze op tot galop Il. 5.366; νύκτα διὰ δνοφερὴν ἐλάαν door het duister van de nacht rijden Od. 15.50; roeien: μάλα σφοδρῶς ἐλάαν uit alle macht roeien Od. 12.124; subst. ptc.: ἐλαύνοντες roeiers Od. 13.22; optrekken, marcheren, met bep. van richting: πρὸς βορέω ἐλαύνειν naar het noorden marcheren Hdt. 4.121; overdr: ἐς τοσοῦτον ἤλασαν ze zijn slechts zo ver gekomen Hdt. 5.50.1; ἔξω ... ἐλαύνων τοῦ φρονεῖν wanneer hij buiten zinnen raakt Eur. Ba. 853; πόρρω σοφίας ἐ. ver in wijsheid gevorderd zijn Plat. Euthyph. 4b.

ἐλαύνω, treiben ; fut. ἐλάσω, Her. 1.77 ; ἐλάσοντες Xen. An. 7.7.55 ; gew. att. ἐλῶ, ἐλᾷς, Ar. Ran. 203, ἐλᾶν, ἐλώντων, Xen. An. 1.8.10 ; bei Hom. ἐλόωσι, Od. 7.319 ; aor. ἤλασα, poet. auch ἔλασσα, iterativ. ἐλάσασκεν Il. 2.1991 perf. ἐλήλακα, ἐλήλαμαι, aor. ἠλάθην, erst ganz spät ἠλάσθην, wie ἐλήλασμαι, vgl. Pierson Moer. 13 ; ἐληλέδατο Od. 7.86 ; ἠλήλαντο Hes. Sc. 143. Sehr selten erscheint ein praes. ἐλάω bei Dichtern, vgl. s.v. ἀπελαύνω ; ob bei Homer in der Formel μάστιξεν δʼ ἐλάαν, z.B. Od. 3.484, ἐλάαν praes. oder futur. sei, kann zweifelhaft erscheinen ; wahrscheinlich ist praes. Od. 15.50 οὔ πως ἔστιν ἐπειγομένους περ ὁδοῖο νύκτα διὰ δνοφερὴν ἐλάαν ; 3. plur. ἔλων, = ἔλαον, imperfect. oder aorist. 2, Il. 24.696, Od. 4.2 ; ἔλαε Ap.Rh. 3.872.
1) treiben, in Bewegung setzen, von Hom. an überall, ἅρμα, ἵππους, ζεῦγος, Il. 5.237 u. öfter, Her. 1.59 Ar. Nub. 69 Plat. Phaedr. 246e ; νῆα, Od. 16.502, rudern ; νηῦς ἐλαυνομένη, das fahrende Schiff, 13.155 ; vgl. Ar. Eq. 1178 ; τριήρεις, Plat. Rep. III.396a ; ἐλαύνειν ἐρετμοῖς, Ap.Rh. 2.949 ; τὸν δρόμον Ar. Nub. 25 ; ὁδόν Dion.Per. 586. Daher auch οἱ δʼ ἐλόωσι γαλήνην, auf dem ruhigen Meere fahren, Od. 7.319 ; πόντον ἐλάταις ἐλαύνειν, das Meer mit Rudern in Bewegung setzen, es befahren, Il. 7.6 ; τὰ δʼ ἕσπερα νῶτʼ ἐλαύνει θερμᾷ φλογί Eur. El. 731. Von Flüssen, ῥόον ἐλαύνειν Dion.Per. 1090. – Häufig ohne acc. = fahren ; εἰ γάρ κε – παρὲξ ἐλάσησθα διώκων, sc. ἵππους, Il. 23.344 ; μάστιξεν δʼ ἐλάαν, er schwang die Geißel, um die Pferde anzutreiben, zu fahren, 5.366 ; βῆ δʼ ἐλάαν ἐπὶ κύματα, er ging, um dahinzufahren über die Wogen, Il. 13.27 ; διὰ νύκτα ἐλᾶν, durch die Nacht fahren, Od. 15.50 ; vom Seefahrer, 12.124 ; παρὲξ τὴν νῆσον ἐλαύνειν, an der Insel vorbeifahren, 12.276 ; οἱ ἐλαύνοντες, die Rudernden, 13.22 ; vgl. Xen. Hell. 6.2.29. Auch vom Wagen selbst, τὰ ἅρματα εἰς τὰς τάξεις τῶν Ἑλλήνων ἐλῶντα καὶ διακόψοντα Xen. An. 1.8.10 ; – sc. ἵππον, reiten, Her. 1.59 ; ἀναβὰς ἐπὶ τὸν ἵππον ἤλασε Xen. Cyr. 4.1.7 ; vgl. Ar. Pax 128 ; pass., vom Pferde, laufen, Xen. Cyr. 8.6.17 ; vgl. γῆν πρὸ γῆς ἐλαύνομαι Aesch. Prom. 682 ; mit accusat. vom Reiten Od. 5.371 ἀμφʼ ἑνὶ δούρατι βαῖνε, κέληθʼ ὡς ἵππον ἐλαύνων ; – στρατόν, στρατιήν, ein Heer in Bewegung setzen, es führen, Pind. Ol. 11.69, Her. 1.176 u. öfter. Gew. ohne Zusatz, marschieren, anrücken, sowohl von dem Feldherrn, als vom Heere, Her. 1.77 ; Xen. sehr oft u. andere Historiker.
2) wegtreiben, wegführen ; βοῦς Il. 1.154 u. öfter ; Xen. Hell. 4.8.18 ; so im med., Il. 1.682, Od. 4.637 ; Plat. Gorg. 484b, wie λείαν ἐλάσασθαι Plut. Rom. 23 ; – τοὺς ματραλοίας ἐκ δόμων Aesch. Eum. 201, 329 ; ἐκ γῆς Soph. O.R. 44, u. öfter ; παῖδας γῆς ἐλᾶν Eur. Med. 70. – Bes. μύσος ἀφʼ ἑστίας, entfernen, also = sühnen, Aesch. Ch. 961 ; vgl. Eum. 273 ; μίασμα χώρας Soph. O.R. 98 ; ἄγος ἐλαύνειν Thuc. 1.126, 2.13 ; φυγῇ ἀϊδίῳ ἐλαθείς, in ewige Verbannung geschickt, Dion.Hal. 8.1.
3) in die Enge treiben, bedrängen. Hierher gehören vor Allem drei merkwürdige Homerische Stellen : Il. 13.315 οἵ μιν ἄδην ἐλόωσι καὶ ἐσσύμενον πολέμοιο ; 19.423 οὐ λήξω πρὶν Τρῶας ἄδην ἐλάσαι πολέμοιο ; Od. 5.290 ἀλλʼ ἔτι μέν μίν φημι ἄδην ἐλάαν κακότητος. Also ἄδην ἐλάαν τινά τινος, = Einen genügend bedrängen in Etwas, bei Etwas, mit Etwas, mit Elend, im Kampfe. Bei Il. 13.315 gibt es folgendes Schol. aus Didymus : κατʼ ἔνια τῶν ὑπομνημάτων (d.h. »nach der Behauptung einiger der von Aristarcheern verfaßten Commentare«, nicht etwa »nach dem Zeugnis einiger der von Aristarch selbst verfaßten Commentare«, »schrieb Aristarch«) οἵ μιν ἄδην ἐάσουσι, ὅ ἐστι κορέσουσιν. καὶ ἐπὶ τοῦ Ποσειδῶνος (Od. 5.290) » ἀλλʼ ἔτι μέν μίν φημι ἄδην ἐλάαν κακότητος« διὰ τῶν δύο αα παρέκειτο (d.h. lag nach Angabe der betreffenden Aristarcheer dem Aristarch vor die var. lect.) ἑάαν. μαρτυρεῖ καὶ τὸ » ἄσειν ἐν Τροίῃ ταχέας κύνας (Il. 11.818)«. οὕτως Ἀρίσταρχος (d.h. »das zunächst Vorhergehende«, wenn keine Lücke da ist, der Satz μαρτυρεῖ κτἑ., »sind Aristarchs eigene Worte«). Zu derselben Stelle Il. 13.315 gibt es folgendes Schol. aus Aristonicus : ἡ διπλῆ, ὅτι Ζηνόδοτος ἀγνοήσας τὸ σημαινόμενον πεποίηκε καὶ ἐσσύμενον πολεμίζειν. ἔστι δὲ τὸ ἄδην ἐλόωσιν ἀντὶ τοῦ κορεσθῆναι αὐτὸν ποιήσουσι τοῦ πολέμου, καίπερ προθυμίαν ἔχοντα. Friedländer druckt dies ohne Aenderung u. Bemerkung ab. In der Tat folgt aus der Metalepsis κορεσθῆναι ποιήσουσι nicht notwendig, daß das ἄδην ἐλόωσιν verderbt und in ἄδην ἐάσουσι oder ἄδην ἑόωσι zu ändern sei, welches nach Aristonicus Aristarchs Lesart gewesen sei. Doch ist durch Didymus Bericht wohl unzweifelhaft nicht nur, daß es die mit ἄω »sättigen« zusammenhangenden Lesarten ἄδην ἐάσουσι oder ἄδην ἑόωσι Il. 13.315, ἄδην ἑάαν oder ἄδην ἆσαι Il. 19.423, ἄδην ἑάαν Od. 5.290 gegeben habe, sondern auch, daß Aristarch diese Lesarten nicht unbedingt verwarf. Besonders wichtig ist die Vergleichung von Il. 19.402 ἐπεί χʼ ἑῶμεν πολέμοιο, wo es folgendes Schol. des Aristonicus gibt, welches Lehrs irrtümlich dem Herodian zuschreibt : (ἡ διπλῆ) ὅτι δασυντέον τὸ ἑῶμεν· ἔστι γὰρ ἄδην ἔχωμεν, κορεσθῶμεν. Vgl. s.v. ἌΩ und Buttmann Lexilog. 2.130 ff. – Χεὶρ ὀξείῃς ὀδύνῃσιν ἐλήλαται, wird gepeinigt, Il. 16.518 ; ähnl. δαίμων, Ἀθάνας μῆνις ἐλαύνει με, treibt mich umher, Soph. Aj. 499, 743 ; λύπῃ πᾶς ἐλήλαται κακῇ 268 ; κακοῖς Eur. Andr. 31 ; Plat. ὑπʼ ἀνάγκης τε καὶ οἴστρου ἐλαύνεται Phaedr. 240d, u. öfter ; μή τι δαιμόνιον τὰ πράγματα ἐλαύνῃ Dem. 9.54 ; Sp.; ἐλαύνεται τὴν ψυχὴν ἐρωτικῇ μανίᾳ Ael. H.A. 14.18 ; geradezu = mißhandeln, beschimpfen, καὶ ὑβρίζεσθαι Dem. 18.48, u. öfter. Auch unterjochen, Ἰωνίαν ἤλασε βίᾳ Aesch. Pers. 757. Woran sich die obszöne Bdtg = βινεῖν schließt, Ar. Eccl. 38 ; Plat. com. bei Ath. X.456a ; vgl. Nicarch. 4 (XI.73).
4) schlagen, stoßen. Bei ἐλαύνειν in dieser Bedeutung kann im accusat. sowohl dasjenige stehn, womit man stößt oder schlägt, die Waffe, Il. 20.259 ἐν σάκει ἤλασεν ἔγχος, als auch dasjenige, welchem der Stoß oder Schlag gilt, das Ziel, Il. 11.109 Ἄντιφον παρὰ οὖς ἔλασε ξίφει. Im letzteren Falle unterscheidet nach Aristarchs Beobachtung Homer ἐλαύνειν genau von βάλλειν, gebraucht also ἐλαύνειν nie vom Wurfe, sondern nur vom Stoße oder Schlage im strengsten Sinne des Wortes, vom Angriff ἐκ χειρός, d.h. von solchem Angriffe, bei welchem man die Waffe nicht fahren läßt, wie beim Wurfe, sondern festhält. S. Scholl. Aristonic. Il. 11.68 und Lehrs Aristarch. ed. 2 p. 51-70, besonders p. 64 sq. Ausdrücklich entgegengesetzt werden βάλλειν und ἐλαύνειν einander Od. 17.279 μή τίς σʼ ἔκτοσθε νοήσας ἢ βάλῃ ἢ ἐλάσῃ. Dem gemäß schrieb Aristarch Od. 5.132, 7.250 ἔλσας, nicht ἐλάσας, wie Zenodot, der die hier erörterte Regel nicht kannte, s. Scholl. Aristonic. Od. 5.132 u. vgl. εἴλω. Il. 16.467 also kann ὁ δὲ Πήδασον ἤλασεν ἵππον nicht Aristarchs Lesart sein ; denn das Tier ward durch einen Wurf getroffen. Mit doppeltem accusat. des Zieles Il. 5.80 τὸν Εὐρύπυλος ἔλασʼ ὦμον φασγάνῳ ἀΐξας ; das Ziel und die Wunde bei einander im accusat. Od. 21.219 οὐλήν, τήν ποτέ με σῦς ἤλασε λευκῷ ὀδόντι ; – Od. 22.94 χθόνα δʼ ἤλασε παντὶ μετώπῳ, von einem Fallenden ; 5.313 ἃς ἄρα μιν εἰπόντʼ ἔλασεν μέγα κῦμα κατʼ ἄκρης ; – Od. 17.237 ὁ δὲ μερμήριξεν Ὀδυσσεὺς ἠὲ μεταΐξας ῥοπάλῳ ἐκ θυμὸν ἕλοιτο, ἦ πρὸς γῆν ἐλάσειε κάρη ἀμφουδὶς ἀείρας. – Wenn die Waffe als Objekt im accus. bei ἐλαύνειν steht oder hinzugedacht werden muß, gebraucht Homer ἐλαύνειν auch vom Wurfe, Il. 17.519 προΐει ἔγχος, καὶ βάλεν Ἀρήτοιο κατʼ ἀσπίδα – · ἡ δʼ οὐκ ἔγχος ἔρυτο, διαπρὸ δὲ εἴσατο χαλκός, νειαίρῃ δʼ ἐν γαστρὶ διὰ ζωστῆρος ἔλασσεν, verstehe τὸ ἔγχος, und passivisch Il. 5.400 αὐτὰρ ὀϊστὸς ὤμῳ ἔνι στιβαρῷ ἠλήλατο. – Vgl. noch Il. 2.199, 4.135, 5.57, 584, 11.68, 13.614. – Den Homerischen Unterschied von ἐλαύνειν u. βάλλειν beobachteten die Folgenden keineswegs genau, s. Lehrs Aristarch. ed. 2 p. 66 sqq.; Pind. O. 10.85 ἄκοντι ἔλασε σκοπόν ; N. 10.70 ἤλασε Λυγκεὺς ἐν πλευραῖσι χαλκόν ; Luc. ἐλαύνεται εἰς τὸν μηρόν, er wird am Schenkel verwundet ; Apoll.Rh. 2.785 ἐ. χαμάδις ὀδόντας, herausschlagen ; Eur. Herc.Fur. 351 κιθάραν ἐλαύνων πλήκτρῳ.
5) Wie unser treiben von Metallen ; ἀσπίδα, einen Schild aus Erz treiben, Il. 12.296 ; πτύχας 20.270 ; εὐνὴ Ἡφαίστου χερσὶν ἐληλαμένη χρυσοῦ Mimnerm. bei Ath. XI.470b ; σίδηρον λεπτῶς ἐληλαμένον Plut. Camill. 31, a.Sp. In dieser Bdtg »geschmiedet« ist vielleicht ἐληλάμενος akzentuiert worden, vgl. Buttmann gr. Gr. I p. 444. Uebh. = hinziehen, in einer Richtung, τάφρον, τεῖχος, Il. 9.349 ; σταυροὺς δʼ ἐκτὸς ἔλασσε, stellte sie in einer Linie auf, Od. 14.11 ; αὔλακα Hes. O. 441, wie Pind. P. 4.228 ; κατὰ χέρσον ἐληλαμέναι περὶ πύργον Aesch. Pers. 852 ; ἠλακάτην διὰ μέσου ἐληλάσθαι Plat. Rep. X.616e, mehr an die vorige Bdtg erinnernd ; öfter Her., τεῖχος, αἱμασιάς, 1.191, 6.137 ; ἀμπελίδος ὄρχον Ar. Ach. 995. – Dah. = hervorbringen, erzeugen ; ἐλᾷ δὲ καὶ τέσσαρας ἀρετὰς ὁ μακρὸς αἰών Pind. N. 3.71 ; κολῳόν, erregen, Il. 1.575 ; ἐξ ὄσσων εἰς γαῖαν δάκρυ, hervortreiben, Eur. Suppl. 108.
6) Wie es in 1) scheinbar intr. steht, so braucht Plat. auch πόρρω σοφίας, φιλοσοφίας ἐλαύνειν, weit in der Weisheit vorschreiten, Crat. 410e, Gorg. 486a ; πρόσω τῆς πλεονεξίας Xen. Cyr. 1.6.39 ; ἐγγὺς μανιῶν ἐλαύνει, kommt dem Wahnsinn nahe, Eur. Heracl. 904 ; ἔξω ἐλ. τοῦ φρονεῖν, wahnsinnig sein, Bacch. 853 ; ἐσπᾶσαν κακότητα ἐλάσαι Her. 2.124 ; vgl. 5.50 ; εἰς τοσοῦτον ἤλασε ἐπιμελείας DL. 4.67 ; Plut.; εἰς κόρον τινὸς ἐλαύνειν, es bis zur Uebersättigung in einer Sache treiben, Tyrt. 2.10.

ἐλαύνω

Infin. ἐλάαν Il. 5.366, Il. 8.45, Il. 13.27, Il. 22.400, Il. 23.334: Od. 3.484, 494, Od. 6.82, Od. 12.47, 109, 124, Od. 15.50, 192.

3 pl. impf. ἔλων Il. 24.696: Od. 4.2.

3 sing. pa. iterative ἐλάσασκε Il. 2.199.

3 pl. fut. ἐλόωσι Il. 13.315: Od. 7.319.

Infin. ἐλάαν Il. 17.496: Od. 5.290.

Aor. ἤλασα Od. 9.375.

3 sing. ἤλασε Il. 4.279, Il. 9.349, Il. 16.338, Il. 23.514, etc.: Od. 3.449, Od. 5.367, Od. 18.95, Od. 22.94, etc. ἔλασε Il. 5.80, Il. 11.109, Il. 16.293, 465, Od. 24.332. ἔλασσε Il. 4.299, Il. 5.539, Il. 16.309, Il. 20.269, etc.: Od. 6.9, Od. 14.11, Od. 18.96, Od. 22.93, 295, 328.

3 pl. ἤλασαν Il. 1.154, Il. 7.450, Il. 12.6, Il. 23.13. ἔλασαν Il. 19.281: Od. 3.493, Od. 15.146, 191. ἔλασσαν Il. 24.349, 421.

3 sing. subj. ἐλάσσῃ Il. 5.236. ἐλάσῃ Od. 3.422, Od. 10.293, Od. 17.279.

3 pl. ἐλάσωσι Il. 16.388: Od. 12.55.

3 sing. opt. ἐλάσειε Od. 11.290, Od. 17.237, Od. 22.97, etc.

Imp. ἔλασσον Il. 22.284.

Pple. ἐλάσας, -αντος Il. 6.529, Il. 16.87, Il. 21.217: Od. 12.343, 353, 398, Od. 13.164. ἐλάσσας Il. 16.713, Il. 24.392.

Infin. ἐλάσαι Il. 5.264, Il. 19.423: Od. 18.94. ἐλάσσαι Il. 13.607, 647.

Mid.

1 pl. aor. ἠλασάμεσθα Il. 11.682.

2 sing opt. ἐλάσαιο Od. 20.51.

3 pl. ἐλασαίατο Il. 10.537.

Pl. ἐλασσάμενος Od. 4.637.

Pass. 3 sing. pf. ἐλήλαται Il. 16.518: Od. 7.113.

3 sing. plupf. ἐλήλατο Il. 4.135, Il. 10.153, Il. 13.595. ἠλήλατο Il. 5.400.

3 pl. ἐληλέατο Od. 7.86 (vv.ll. ἐληλάδατο, ἐληλέδατο). (δι-, εἰσ-, ἐξ-, ἐπ-, παρ-, παρεξ-, συν-.)

- 1
  To drive (cattle, etc.) Il. 4.279, Il. 19.281: Od. 9.237, 337, Od. 10.390.
  
  To drive in or fetch (them) for some purpose Od. 12.343, 353, 398.
  
  In mid. Od. 4.637.
  
  Absol.: ὄφρʼ ἐλάσῃ ἐπιβουκόλος ἀνήρ Od. 3.422.
- 2
  In reference to persons, to drive: κακοὺς ἐς μέσσον Il. 4.299. Cf. Il. 24.532.
  
  To drive or chase, to drive or chase away: ἐκ Τροίης Ἀχαιούς Il. 6.529. Cf. Il. 16.87, 293, Il. 21.217, Il. 24.392.
  
  To banish Il. 6.158.
  
  For ἅδην ἐλάαν see ἅδην: Fig. οἴ ἐκ δίκην ἐλάσωσιν Il. 16.388.
- 3
  To drive off (cattle, etc., as spoil) Il. 1.154: Od. 9.405, 465, Od. 11.290, Od. 15.235.
  
  In mid.: ῥύσιʼ ἐλαυνόμενος Il. 11.674. Cf. Il. 11.682: Od. 20.51.
  
  To drive off (captured horses) Il. 5.165, 236, 264, 327, 589, Il. 17.496.
  
  In mid. Il. 10.537.
- 4
  To drive (horses, a chariot, a team of oxen, etc.): ἅρματα καὶ ἵππω Il. 5.237. Cf. Il. 2.764, Il. 11.289, Il. 23.334, Il. 24.325, etc.: Od. 15.215.
  
  Absol.: μάστιξεν ἐλάαν (to start the horses) Il. 5.366. Cf. Il. 11.274, Il. 13.27, Il. 16.713, Il. 23.356, etc.: εἰ βόες εἶεν ἐλαυνέμεν Od. 18.371. Cf. Od. 3.484, 493, Od. 4.2, etc.
  
  To drive up to the rescue: ἵππους Il. 17.614.
  
  To ride (a horse) Od. 5.371.
  
  Fig., to carry on, keep going: κολῳόν Il. 1.575.
- 5
  To propel (a ship) with oars, row (her) Od. 7.109, Od. 12.109, 276, Od. 13.155, 169, Od. 15.503.
  
  Absol.: ἀναβάντες ἐλαύνομεν Od. 3.157, ἐλόωσι γαλήνην (through...) Od. 7.319. Cf. Od. 12.47, 55, 124, Od. 13.22.
- 6
  Of operations conducted in line, to drive or form (a ditch, a wall, etc.): τάφρον Il. 7.450 = Il. 12.6, Il. 9.349, ὄγμον Il. 11.68. Cf. Il. 18.564: τεῖχος Od. 6.9, σταυρούς (a line of ...) Od. 14.11. Cf. Od. 7.86, 113.
- 7
  To drive or thrust (a weapon): διαπρὸ χαλκὸν ἔλασσεν Il. 15.342. Cf. Il. 5.41, 539, Il. 20.259, Il. 24.421, etc.: Od. 22.93, 295.
  
  To drive (a weapon) into the ground Il. 10.153.
  
  To drive or thrust (something into a specified position): μοχλὸν ὑπὸ σποδοῦ Od. 9.375.
  
  In pass. of an arrow or a spear, to pass, take its way: διὰ ζωστῆρος ἐλήλατʼ [ὀϊστός] Il. 4.135. Cf. Il. 5.400, Il. 13.
- 8
  To strike or wound (never with a missile): Ὑψήνορα ὦμον (in the . . .) Il. 5.80, κόρυθος φάλον Il. 13.614. Cf. Il. 2.199, Il. 5.584, Il. 10.455, Il. 11.109, Il. 13.576, Il. 14.497, Il. 15.352, Il. 16.338, Il. 20.475, Il. 22.326: πέτρην Od. 4.507, δεξιὸν ὦμον Od. 18.95. Cf. Od. 10.293, Od. 17.279, Od. 18.92, 96, Od. 22.94, 97, 296, 328.
  
  Absol.: Il. 21.425, Il. 22.284: Od. 3.449, Od. 13.164, Od. 18.91, 94.
  
  To dash (against the ground): πρὸς γῆν κάρη Od. 17.237.
  
  Of a wave striking Od. 5.313, 367.
  
  Of a boar wounding with its tusk Od. 19.449, 465.
  
  With cognate acc. of the wound inflicted by it Od. 19.393 = Od. 23.74, Od. 21.219, Od. 24.332.
  
  With σύν, to dash(one’s teeth) together Od. 18.98.
  
  To beat (the sea with oars) (cf. τύπτω 3) Il. 7.6.
  
  Fig., of pain, to pierce: χεὶρ ὀδύνῃσιν ἐλήλαται Il. 16.518.
- 9
  To beat or hammer out (metal) Il. 7.223.
  
  To form by beating or hammering out Il. 12.296, Il. 20.270.

ἐλαύνω ἐλάω

- IRadic. sense: to drive, drive on, set in motion, of driving flocks, Hom.; so aor. mid. ἠλασάμην Il.: often of chariots, to drive, Il., Hdt.; also, ἐλ. ἵππον to ride it, Hdt.; ἐλ. νῆα to row it, Od.:—in this sense the acc. was omitted, and the Verb became intr., to go in a chariot, to drive, μάστιξεν δʼ ἐλάαν (sc. ἵππους) he whipped them on, Il.; βῆ δʼ ἐλάαν ἐπὶ κύματα he drove on over the waves, Il.; διὰ νύκτα ἐλάαν to travel the night through, Od.; — to ride, Hdt., etc.; to march, Hdt.; to row, Od.
- - - bin this intr. sense, it sometimes took an acc. loci, γαλήνην ἐλαύνειν to sail the calm sea, i. e. over it, Hdt.; ἐλαύνειν δρόμον to run a course, Ar.
  - 2to drive away, like ἀπελαύνω, of stolen cattle, Hom., Xen.: —so in Mid., Hom.
  - 3to drive away, expel, Il., Trag.
  - 4to drive to extremities, ἄδην ἐλόωσι πολέμοιο will harass him till he has had enough of war, Il.; ἄδην ἐλάαν κακότητος shall persecute him till he has had enough, Od.:—then in Attic to persecute, attack, harass, Soph., etc.
  - 5intr. in expressions like ἐς τοσοῦτον ἤλασαν, they drove it so far (where πρᾶγμα must be supplied), Hdt.:—hence, to push on, go on, Eur., Plat.
- IIto strike, ἐλάτηισιν πόντον ἐλαύνοντες, cf. Lat. remis impellere, Il.
- - 2to strike with a weapon, but never with a missile, Il.:— c. dupl. acc., τὸν μὲν ἔλασʼ ὦμον him he struck on the shoulder, Il.; χθόνα ἤλασε μετώπωι struck earth with his forehead, Od.
  - 3to drive or thrust through, δόρυ διὰ στήθεσφιν ἔλασσε Il.; and in Pass. to go through, Il.
- IIIin metaph. senses:
- - 1to beat with a hammer, Lat. ducere, to beat out metal, Il.; περὶ δʼ ἕρκος ἔλασσε κασσιτέρου around he made a fence of beaten tin, Il.
  - 2to draw a line of wall or a trench, Lat. ducere murum, Hom., etc.; τεῖχος ἐς τὸν ποταμὸν τοὺς ἀγκῶνας ἐλήλαται the wall has its angles carried down to the river, Hdt.; ὄγμον ἐλαύνειν to work oneʼs way down a ridge or swathe in reaping or mowing, Il.; ὄρχον ἀμπελίδος ἐλ. to draw a line of vines, i. e. plant them in line, Ar.
  - 3κολωιὸν ἐλαύνειν to prolong the brawl, Il.

…. δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί. οἱ δʼ ἷξον κοίλην Λακεδαίμονα κητώεσσαν, πρὸς δʼ ἄρα δώματʼ ἔλων Μενελάου κυδαλίμοιο. τὸν δʼ εὗρον δαινύντα γάμον πολλοῖσιν ἔτῃσιν υἱέος ἠδὲ θυγατρὸς ἀμύμονος ᾧ ἐνὶ οἴκῳ. τὴν μὲν…

Homer, Odyssey
…δὲ θεοὶ κάλλός τε καὶ ἠνορέην ἐρατεινὴν ὤπασαν · αὐτάρ οἱ Προῖτος κακὰ μήσατο θυμῷ, ὅς ῥʼ ἐκ δήμου ἔλασσεν, ἐπεὶ πολὺ φέρτερος ἦεν, Ἀργείων · Ζεὺς γάρ οἱ ὑπὸ σκήπτρῳ ἐδάμασσε. τῷ δὲ γυνὴ Προίτου ἐπεμήνατο…

Homer, Iliad
…νῆα φέροντες Ἀχιλλῆος θείοιο. καὶ τὰ μὲν ἐν κλισίῃσι θέσαν, κάθισαν δὲ γυναῖκας, ἵππους δʼ εἰς ἀγέλην ἔλασαν θεράποντες ἀγαυοί. Βρισηῒς δʼ ἄρʼ ἔπειτʼ ἰκέλη χρυσέῃ Ἀφροδίτῃ ὡς ἴδε Πάτροκλον δεδαϊγμένον ὀξέϊ χαλκῷ, ἀμφʼ αὐτῷ χυμένη…

Homer, Iliad
…τυχὼν μέσον · ἐκ δʼ ἄρα χειρῶν ἡνία λεύκʼ ἐλέφαντι χαμαὶ πέσον ἐν κονίῃσιν. Ἀντίλοχος δʼ ἄρʼ ἐπαΐξας ξίφει ἤλασε κόρσην · αὐτὰρ ὅ γʼ ἀσθμαίνων εὐεργέος ἔκπεσε δίφρου κύμβαχος ἐν κονίῃσιν ἐπὶ βρεχμόν τε καὶ ὤμους. δηθὰ μάλʼ…

Homer, Iliad
…ἐκ χροὸς ἔγχος ἀνεσπάσατʼ ἐγγύθεν ἐλθὼν ἥρως Μηριόνης · τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψε. Δηΐπυρον δʼ Ἕλενος ξίφεϊ σχεδὸν ἤλασε κόρσην Θρηϊκίῳ μεγάλῳ, ἀπὸ δὲ τρυφάλειαν ἄραξεν. ἣ μὲν ἀποπλαγχθεῖσα χαμαὶ πέσε, καί τις Ἀχαιῶν μαρναμένων μετὰ…

Homer, Iliad
…χέρεσσιν · ταύτην γάρ οἱ μοῖραν ἐδάσσατο μητίετα Ζεύς. δῆσε δʼ ἀλυκτοπέδῃσι Προμηθέα ποικιλόβουλον δεσμοῖς ἀργαλέοισι μέσον διὰ κίονʼ ἐλάσσας · καί οἱ ἐπʼ αἰετὸν ὦρσε τανύπτερον · αὐτὰρ ὅ γʼ ἧπαρ ἤσθιεν ἀθάνατον, τὸ δʼ ἀέξετο ἶσον ἁπάντη…

Hesiod, Theogony
…· ὃ μὲν φύγαδʼ ἔτραπεν ἵππους · τῷ δὲ μεταστρεφθέντι μεταφρένῳ ἐν δόρυ πῆξεν ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσεν · ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ. τὸν δὲ μετʼ Ἀτρεΐδαι Ἀγαμέμνων καὶ Μενέλαος ,…

Homer, Iliad
…δῶκε δὲ Δηϊπύλῳ ἑτάρῳ φίλῳ, ὃν περὶ πάσης τῖεν ὁμηλικίης ὅτι οἱ φρεσὶν ἄρτια ᾔδη, νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν · αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως ὧν ἵππων ἐπιβὰς ἔλαβʼ ἡνία σιγαλόεντα, αἶψα δὲ Τυδεΐδην μέθεπε κρατερώνυχας ἵππους ἐμμεμαώς ·…

Homer, Iliad
…τρίτην στάσιν · συλλέξας δὲ στασιώτας καὶ τῷ λόγῳ τῶν ὑπερακρίων προστὰς μηχανᾶται τοιάδε. τρωματίσας ἑωυτόν τε καὶ ἡμιόνους ἤλασε ἐς τὴν ἀγορὴν τὸ ζεῦγος ὡς ἐκπεφευγὼς τοὺς ἐχθρούς, οἵ μιν ἐλαύνοντα ἐς ἀγρὸν ἠθέλησαν ἀπολέσαι δῆθεν, ἐδέετό…

Herodotus, The Histories
…αὐτὸς καλέων δεῦρʼ εἴσεται, οὐδέ ἕ φημι ἂψ ἰέναι κενεόν · μάλα γὰρ κεχολώσεται ἔμπης. ὣς ἄρα φωνήσας ἔλασεν καλλίτριχας ἵππους ἂψ Πυλίων εἰς ἄστυ, θοῶς δʼ ἄρα δώμαθʼ ἵκανε. Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνων ἐκέλευσεν · ἐγκοσμεῖτε…

Homer, Odyssey

Menu

Word wheel

ἐλαύνω

Saved

Recent