ὑπεξίστημι
ὑπεξίστημι, alter gradually; mid. make way, withdraw
ὑπεξ-ίστημι,
- alter gradually, Hsch.; esp. for the worse, perplex, Callistr. Stat. 2.
- II Pass., with aor. 2 and pf. Act., withdraw from, τοῦ νεώ Luc. Am. 17; τῆς πόλεως Plu. Cat.Mi. 19; τῆς ἀγορᾶς Id. CG 1; ὑ. τῆς ἀρχῆς give up all claim to it, Hdt. 3.83: c. inf., ὑ. ἄρχειν Luc. Sat. 6.
- 2 c. acc., go out of the way of, avoid, ὑπεκστῆναι βούλομαι τὸν λόγον Pl. Phlb. 43a; cf. ὑπεξέρχομαι I.
- 3 c. dat., give place to, make way for, X. Ath. 1.10; yield to, give way to, ταῖς ἀπορίαις, τῷ καιρῷ, Plu. Sol. 25, Cat.Mi. 35.
ὑπ·εξίστημι (f. ὑπεκστήσω, ao. 2 ὑπεξέστην, etc.)
I tr. renverser, d’où réfuter, Callistr. Stat. p. 892 ||
II intr. (à l’ao. 2, au pf., au pl. q. pf. et au moy.)
1 se lever du fond de, sortir furtivement ou tout à coup, Ant. 128, 9 ; Plut. Cam. 22 ; avec un gén. Luc. Am. 17 ||
2 se retirer doucement, par déférence ou par crainte, devant : τινί, Xén. Ath. 1, 10 ; Plut. C. Gracch. 3 ; Luc. Tim. 40, devant qqn ; τινὶ ὁδῶν, Philstr. p. 719, laisser les chemins libres devant qqn ; fig. se retirer devant, éviter, acc. Plat. Phil. 43a ; p. suite, se désister, renoncer à : τῆς ἀρχῆς, Hdt. 3, 83, au pouvoir ; avec un inf. ἄρχειν, Luc. Sat. 6, renoncer à commander.
ὑπεξίστημι, (ἵστημι), allmälig herausstellen, Sp. – Gew. med. nebst den intr. tempp. des act.,
1) darunter heraus- od. hervorgehen, unvermerkt hervorkommen, bes. aus einem Hinterhalte, Sp.
2) ausweichen, aus dem Wege gehen, vermeiden, τινά, ὑπεκστῆναι βούλομαι τὸν λόγον Plat. Phil. 43a ; auch c. dat., οὔτε ὑπεκστήσεταί σοι ὁ δοῦλος Xen. Ath. 1.9 ; u. absolut, ὑπεκστῆναι, Plut. Sol. 25.
3) von einer Sache abstehen, keine Ansprüche auf sie machen, sie aufgeben, ὑπεξίστασθαι τῆς ἀρχῆς, die Herrschaft abtreten, Her. 3.83 ; auch ἄρχειν, Luc. Saturn. 6.
1) darunter heraus- od. hervorgehen, unvermerkt hervorkommen, bes. aus einem Hinterhalte, Sp.
2) ausweichen, aus dem Wege gehen, vermeiden, τινά, ὑπεκστῆναι βούλομαι τὸν λόγον Plat. Phil. 43a ; auch c. dat., οὔτε ὑπεκστήσεταί σοι ὁ δοῦλος Xen. Ath. 1.9 ; u. absolut, ὑπεκστῆναι, Plut. Sol. 25.
3) von einer Sache abstehen, keine Ansprüche auf sie machen, sie aufgeben, ὑπεξίστασθαι τῆς ἀρχῆς, die Herrschaft abtreten, Her. 3.83 ; auch ἄρχειν, Luc. Saturn. 6.
ὑπεξίστημι
- 1Mid.-Pass., with aor2 and perf. act., to depart secretly, ὑπ. τῆς ἀρχῆς to give up all claim to it, like Lat. abdicare se magistratu, Hdt.; so c. inf., ὑπ. ἄρχειν Luc.
- 2c. acc. to go out of the way of, to give place to, make way for, Xen.: c. dat. to yield to, give way to, Plut.