ὑπεξαιρέω
ὑπεξαιρέω, to take away from below
ὑπεξαιρ-έω,
- take away from below or gradually, αἷμʼ ὑ. τῶν κτανόντων drain away their blood, S. El. 1420 (lyr.); ἀντλεῖν καὶ ὑ. τὴν θάλατταν Plu. Sanit. 2.127c: Medic., βραχύ τι προστίθει ἢ ὑπεξαίρει take away (from the dose), Alex.Trall. Febr. 7.
- 2 make away with, destroy secretly or gradually, τινας Pl. R. 567b; ὄλβον δωμάτων -ελών E. Hipp. 633; ὑ. τινὶ τὰ δεινά set him quit of all danger, Th. 4.83; κεἰ μὲν φοβεῖται τοὐπίκλημʼ ὑπεξελεῖν (-ελὼν codd.), αὐτὸς καθʼ αὑτοῦ [σημαινέτω] and even if he fears [thus] to do away with the accusation, let him give evidence himself against himself, S. OT 227 (other explanations are given in Jebbʼs commentary):— Pass., to be made away with, ἐπιτήδειοι ὑπεξαιρεθῆναι Th. 8.70; τούτων ὑπεξαραιρημένων these being out of the question, Hdt. 7.8.γʹ.
- II Med., take out privily for oneself, steal away, ὑπὲκ μήλων αἱρεύμενοι (sc. ἄρνας, ἐρίφους) Il. 16.353; steal, τὴν τιμὴν τοῦ σίτου Ph. 2.71.
- b remove for oneʼs own advantage, γεωργὸς . . τὴν ἀλλοτρίαν ὑπεξελόμενος ὕλην τότε σπείρει Sor. 1.40.
- 2 put aside, except, exclude, τὴν πρώτην ἡμέραν Ph. 1.3; κατηγορήσειν ἕνα . . ὑπεξελόμενος διʼ οἰκειότητα Plu. Cat.Mi. 21; τὰ δόγματα Arr. Epict. 4.7.35; exempt, τινὰ τῆς ὕβρεως Ph. 2.328; οὐδεμίαν ὑ. πρόφασιν making no exception, Theopomp. Hist. 118: hence in Rhet., Alex. Fig. 1.7 (and in Act., Zonae. Fig. 5 p.162 S.).
- 3 remove, Pl. Tht. 151c; τὸ ἄλγημα Sch. Epicur. Sent. 29:—Pass., Diog.Oen. 29.
- 4 reserve, put aside in safety, ἰδίων τι κτημάτων D. 19.78:—Pass., χῶραι ὑπεξειρημέναι (sic) reserved, IG 7.413.20, al. (Oropus, i B.C.); to be excluded, excepted, Gal. 16.528, PLond. 5.1708.159 (vi A. D.).
ὑπ·εξαιρέω-ῶ (f. ήσω, ao. 2 ὑπεξεῖλον, etc.)
I ôter doucement, d’où :
1 mettre de côté, écarter, éloigner, Soph. O.R. 227 ||
2 écarter, excepter, au pass. Hdt. 7, 8 ; Thc. 8, 70 ||
3 supprimer ou détruire, acc. Plat. Rsp. 567b ; Eur. Hipp. 633 ||
II tirer peu à peu, épuiser : αἷμα τῶν κτανόντων, Soph. El. 1420, faire couler le sang des meurtriers ; τοὺς χυμοὺς τοῦ σώματος, Sext. P. 1, 206, faire sortir les humeurs du corps ||
Moy.
I supprimer pour soi ou sur soi, d’où :
1 supprimer dans son intérêt, acc. Xén. Hier. 5, 2 ||
2 prélever pour mettre de côté, mettre en réserve une partie de son propre bien, Dém. 365, 27 ||
II excepter, exclure, Plat. Theæt. 151c ; Plut. Cato mi. 21 ; t. de rhét. traiter comme une exception, Rhét. 8, 437 W.
1. act.
a. wegnemen:
b. uit de weg ruimen, uitschakelen:
2. med.
a. voor zich roven:
b. uitzonderen:
ὑπεξαιρέω, (αἱρέω), unten od. heimlich herausnehmen ; heimlich aus dem Wege räumen, Plat. Rep. VIII.567b ; vgl. Soph. El. 1410 ; ἀπέκτειναν οὐ πολλούς, οἳ ἐδόκουν ἐπιτήδειοι εἶναι ὑπεξαιρεθῆναι Thuc. 8.70 ; übh. bei Seite schaffen, beseitigen, τουτέων ὑπεξαραιρημένων Her. 7.8.3 ; τοὐπίκλημʼ ὑπεξελὼν αὐτός Soph. O.R. 227 ; ὄλβον δωμάτων ὑπεξελών Eur. Hipp. 633 ; τὰ δεινά τινι, Thuc. 4.83.
Med. heimlich für sich herausnehmen, entnehmen ; davon abziehen, abrechnen ; ἐὰν ὑπεξαιρῶμαι καὶ ἀποβάλλω Plat. Theaet. 151c ; τῶν ἰδίων κτημάτων ὑπεξαιρούμενοι Dem. 19.78 ; ἀλγηδόνα τοῦ σώματος Plut. Symp. proœm.
Med. heimlich für sich herausnehmen, entnehmen ; davon abziehen, abrechnen ; ἐὰν ὑπεξαιρῶμαι καὶ ἀποβάλλω Plat. Theaet. 151c ; τῶν ἰδίων κτημάτων ὑπεξαιρούμενοι Dem. 19.78 ; ἀλγηδόνα τοῦ σώματος Plut. Symp. proœm.
ὑπεξαιρέω
fut. ήσω
aor2 -έξεῖλον
- Ito take away from below, αἷμα ὑπ. to drain away blood, Soph.
- 2to make away with, to destroy gradually, Eur.; τοὐπίκλημʼ ὑπεξελών having done away with the charge, Soph.:—Pass., Hdt., Thuc.
- IIMid. to take out privily for oneself, steal away, Il.
- 2to put aside, except, exclude, Plat., Dem.