ἐξανύω
ἐξανύω, to accomplish, fulfil, make effectual
- accomplish, make effectual, Θέτιδος δʼ ἐξήνυσε βουλάς Il. 8.370; θεῶν θέσμιʼ ἐξήνυσε S. Aj. 712 (lyr.); ἔμελλες ἐξανύσειν κακὰν μοῖραν ib. 926 (lyr., -ύσσειν cod. Med.); τί μοι ἐξανύσεις χρέος; Id. OT 156 (lyr.); πάθεα E. Ion 1066 (lyr.); λειτουργίαν POxy. 904.8 (v A. D.):—Med., accomplish or finish for oneself, κακῶν μῆχος E. Andr. 536 (lyr.); τέκνοις τάφον Id. Supp. 285 (dact.).
- 2 finish, dispatch, i.e. kill, ἦ θήν σʼ ἐξανύω (fut.) Il. 11.365; κενταυροπληθῆ πόλεμον E. HF 1273.
- b conquer, ἔθνη App. Ill. 15.
- 3 of Time and Distance, bring to an end, finish, accomplish, βίοτον S. Tr. 1022 (dact.); ἁμέραν τάνδε E. Med. 649 (lyr.); δρόμον, ἴχνος, πόρον, Id. Ph. 163 (lyr.), Tr. 232 (lyr.), IT 897 (anap.): abs. (like ἀνύω I.6). finish oneʼs way to a place, arrive at it, ἐς or ἐπὶ . ., Hdt. 6.139, 7.183: also c. acc. loci, ἐξανύσαι τὰν νεκρῶν πλάκα (Vauvill. for ἐκτανύσαι) S. OC 1562; πόλον ἐξανύσας E. Or. 1685 (anap.).
- 4 c. inf., manage to do, ἐ. κρατεῖν Id. Hipp. 400.
- 5 Med., obtain, borrow, τι παρά τινος Id. Ba. 131 (lyr.).
I tr.
1 c. ac. de abstr. cumplir, hacer efectivo, ejecutar designios de la divinidad, oráculos
Θέτιδος ... βουλάς
θεῶν ... πάνθυτα θέσμια
τί μοι ἢ νέον ἢ περιτελλομέναις ὥραις πάλιν ἐξανύσεις χρέος
qué cosa nueva, o con los años repetida, cumplirás dice el coro al oráculo de Apoloἔμελλες ... ἐξανύσσειν κακὰν μοῖραν
debías dar cumplimiento a tu desgraciado destino
• c. ac. de n. de espacio o tiempo cumplir, completar una meta o un ciclo, llevar, recorrer hasta el final
ἐξανύσαι τὰν παγκευθῆ κάτω νεκρῶν πλάκα
λαμπρῶν ἄστρων πόλον
λεπτὴν ... τρίβον ἐξανύσαντες
ἔλαφοι ... ὁμόστολον ... ναυτιλίην πλώοντες, ὅτ' ἐξανύουσι θάλασσαν
ἁμέραν τάνδε
βιοτᾶς ἐξανύσαντος ὁδόν
ἐξανύσαντα τὸ λειπόμενον τῆς ζωῆς
ἑπτὰ [κ]ὲ τριάκοντα ἐτῶν μίτον ἐξανυσάσῃ
habiendo llevado al final el hilo de 37 años, e.e., habiendo muerto a los 37 años
• cumplir, desempeñar hasta el final
τὴν τοιαύτην λειτουργίαν
2 c. ac. de cosa o abstr. lograr, conseguir
λαθίπονον δ' ὀδυνᾶν οὔτ' ἔνδοθεν οὔτε θύραθεν ἔστι μοι ἐξανύσαι
pero no está en mi mano conseguir un alivio del dolor ni dentro ni fuera de casa
• tb. en v. med.
τί δ' ἐγὼ κακῶν μῆχος ἐξανύσωμαι;
τέκνοις τάφον ἐξανύσασθαι
(κύκλωμα τόδε) παρὰ δὲ ... ματέρος ἐξανύσαντο θεᾶς
τὴν αὐτονομίαν παρ' αὐτῶν ἐξανύσασθαι
• llevar a cabo, realizar
ἀνεμώκεος εἴθε δρόμον νεφέλας ποσὶν ἐξανύσαιμι
μέγαν πόνον ἐξανύοντες
τὴν διμερῆ δαπάνην ἐξανύσας χάρισιν
realizando el doble gasto con generosidadἐκ καμάτων ἰδίων σῆμα τόδ' ἐξανύσας
3 c. ac. de pers. acabar con, derrotar, vencer, someter
ᾖ θήν σ' ἐξανύω
te venceréποίους ποτ' ἢ λέοντας ... ἢ Γίγαντας ἢ ... κενταυροπληθῆ πόλεμον οὐκ ἐξήνυσα;
¿a qué leones o qué Gigantes no derroté o qué guerra de Centauros no gané?τάδε τὰ ἔθνη
4 tard. econ. recaudar, ejecutar el cobro
ἐξανύσαι τὰ δημόσια τοῦ ἡμῶν κτήματος
II intr., c. compl. de proced. y direcc. finalizar la travesía, llegar, arribar
ἐπεὰν ... ἐξανύσῃ νηῦς ἐκ τῆς ὑμετέρης (χώρης) ἐς τὴν ἡμετέρην
οἱ βάρβαροι ἐξανύουσι τῆς Μαγνησίης χώρης ἐπὶ Σηπιάδα
1. voltooien
a. volbrengen:
b. spec. een weg (helemaal) afleggen:
2. bereiken:
1) vollenden, ausführen ; Θέτιδος δʼ ἐξήνυσε βουλάς Il. 8.370 ; τί μοι ἐξανύσεις χρέος Soph. O.R. 157 ; θεῶν πάνθυτα θέσμιʼ ἐξήνυσε Aj. 699, Schol. ἐξεπλήρωσε ; μοῖραν πόνων ἐξανύσειν [mit langem υ, wie es scheint], 909 ; ἄστρων πόλον Eur. Or. 1685 ; sp.D. Auch im med., ἐξανύσασθαι τάφον τέκνοις, ein Grab erlangen, Eur. Suppl. 297, vgl. Bacch. 131. Wie Eur. sagt ταχύπουν ἴχνος ἐξανύων, Tr. 232, u. δρόμον, Phoen. 164, so wird mit Weglassung des acc. gesagt ἐξανύουσι τῆς μαγνησίης χώρης ἐπὶ Σηπιάδα, gehen nach Sep., Her. 7.183 ; ἐπεὰν αὐτήμερον νηῦς ἐξανύσῃ ἐκ τῆς ὑμετέρης εἰς τὴν ἡμετέρην 6.139.
2) von lebenden Wesen, töten ; Il. 11.365, 20.452 ; λέοντας Eur. Herc.Fur. 1273 ; in Prosa, App. Illyr. 15, B.Civ. 2.73.
[ἐξ- 9.]
Fut. ἐξανύω Il. 11.365, Il. 20.452.
3 sing. aor. ἐξήνυσε Il. 8.370.
- 1
To give accomplishment to, bring to pass: Θέτιδος βουλάς Il. 8.370.
- 2
To make and end of, slay Il. 11.365 = Il. 20.452.
- 1
- 1to accomplish, fulfil, make effectual, Il., Soph.:—Mid. to accomplish or finish for oneself, Eur.
- 2to finish or dispatch, i. e. kill, Lat. conficere, Il.
- 3of Time and Distance, to bring to an end, finish, accomplish, βίοτον Soph.; δρόμον Eur.:—absol. to finish oneʼs way to a place, arrive at it, ἐς or ἐπὶ τόπον Hdt.; also c. acc. loci, Soph., Eur.
- 4c. inf. to manage to do, Eur.
- 5Mid. to obtain, τι παρά τινος Eur.