ἐξαπατάω
ἐξαπατάω, ἐξαπατάω, deceive, trick
- deceive or beguile, deceive thoroughly, εἴ τινά που . . ἔτι ἔλπεται ἐξαπατήσειν Il. 9.371, cf. Od. 9.414, Pi. O. 1.29, Hdt. 1.153, Ar. V. 901, etc.; ἐ. τινὰ φρένας Id. Pax 1099 (hexam.); ἐ. καὶ φενακίζειν D. 21.204; seduce a woman, Hdt. 2.114: c. dupl. acc., ἐ. τινά τι in a thing, X. Cyr. 3.1.19; also ἐ. ἐπὶ τοῖς ἰδίοις συμβολαίοις Isoc. 10.7; περὶ σαυτὸν ποιεῖσθαι . . ἐφʼ οἷς ἐξαπατᾷς ἔλεον surround yourself with compassion for your swindling tricks, D. 21.196; ἐ. τινὰ ὡς . . cheat him into believing that . ., X. An. 5.7.6, cf. Pl. Cra. 413d; ἐ. νόσον beguile or assuage it, Luc. Nigr. 7:—Pass., ὡς ἐξαπατηθείς Hdt. 9.94; ἐνόμιζον ἐξηπατῆσθαι Th. 5.42; ᾔδει ὑπὸ τῆς μητρυιᾶς ἐξαπατωμένη Antipho 1.19; τὸ δεῖπνον ἐξαπατώμενος Ar. V. 60; ἐ. ἀπάτην Plot. 2.9.6:—Med. like Act., f.l. in Pl. Cra. 439c.
I tr.
1 c. suj. de pers. y gener. ac. de pers. engañar, burlar
a) c. suj. y ac. de pers.
εἰ τινά που Δαναῶν ἔτι ἔλπεται ἐξαπατήσειν
si es que aún espera engañar a algún dánaoἀλλήλους ὀμνύντες ἐξαπατῶσι
se engañan unos a otros con sus juramentosεἰ γὰρ μὴ νύμφαι ... Βάκιν ἐξαπάτασκον
pues si las ninfas no engañaran a Bacisἐξαπατήσειν μ' οἴεται
ἐμαυτὸν ἐ.
μὴ φίλον ἐξαπάτα
ἐνόμιζον ἐξηπατῆσθαι
ἐξηπατήθη δαίμονος βουλεύμασιν
μηδ' ὑμεῖς ἐξαπατᾶσθε
no os dejéis engañarοὐκ ᾤμην ... ὑπὸ σοῦ ἑκόντος ... ἐξαπατηθήσεσθαι
οὔτε ἐξαπατήσεσθαι ἔτι ὑμᾶς
ὡς ἐξαπατηθείς
en la idea de que había sido engañadoὑπὸ τῆς μητρυιᾶς ... ἐξαπατωμένη
Δὶς Ἐξαπατώμενος
El Engañado dos veces tít. de una obra de Heníoco
b) c. doble ac. de pers. y cosa o abstr.
σὲ δὲ οἶδεν, ἃ μὲν ἐβουλήθης ἐξαπατῆσαι αὐτόν, οὕτως ἐξαπατήσαντα
sabe que tú lo engañaste en lo que querías engañarloἔστιν οὖν ὅστις τοῦτο ἂν δύναιτο ὑμᾶς ἐξαπατῆσαι ...;
¿hay alguien entonces que pudiera engañaros en eso?ἴσως γὰρ ἄν σε καὶ τὰ ἐπίλοιπα ἐξαπατήσαιμι
Ἡρακλῆς τὸ δεῖπνον ἐξαπατώμενος
Heracles al que le birlan el banqueteοἱ μὴ ἐξαπατώμενοι τὴν ἐπιθέουσαν εἰς ἀνθρώπους ἀπάτην
los no engañados con la mentira difundida entre los hombres
• c. ac. int.
ὅταν ἐξαπατᾷ τι
c) c. giro prep. mentir, engañar
οἱ ἐπὶ τοῖς ἰδίοις συμβολαίοις ἐξαπατῶντες
los que mienten en los contratos privadosποιεῖσθαι ... ἐφ' οἷς ἐξαπατᾷς ἔλεον
tener compasión de aquellos a los que engañas
• abs.
μοιχὸς εἴ τις ἐξαπατᾷ ψευδῆ λέγων
ἐξαπατῶν καὶ φενακίζων
engañando y embaucando
• en part. subst. οἱ ἐξαπατῶντες los mentirosos
τὸ μὴ ῥαδίως μαλάττεσθαι ... ἐπὶ ... τοῖς ἐξαπατῶσι
el no confiar fácilmente en los mentirosos
d) ref. dinero engañar, estafar
τοὺς ... δανειστάς
2 c. suj. de pers. y gener. ac. de pers. o ref. pers. embaucar, seducir
ἐξαπατήσας τὴν γυναῖκα
παρθηνικῆς τ' ἐθέλων ἀταλὸν νόον ἐξαπατῆσαι
de Zeus, ref. al rapto de Europaδόλῳ φρένας ἐξαπατήσας
τῶν παρόντων τὴν ἄνοιαν ἐξαπατᾷ
• fig. mitigar, suavizar
ἐρασταὶ ... ἐξαπατῶσι τὴν νόσον
3 c. suj. no de pers. y ac. de pers. inducir a engaño
ὅπως μὴ ἡμᾶς ... ὀνόματα ... ἐξαπατᾷ
para que los nombres no nos lleven a engaño
• abs.
ὡς ὄνομ' ἐξαπάτησεν ἐμόν
cómo mi nombre provocó el engañoδεδαιδαλμένοι ψεύδεσι ποικίλοις ἐξαπατῶντι μῦθοι
embellecidos por mentiras variadas los mitos son falacesπάντα τὰ ὑπόμυξα ... ἐξαπατᾷ
ἐξαπατᾷ τε ἕως ...
de la perdiz zigzgueando junto al cazador
II intr., en v. med.-pas.
1 c. giro prep. equivocarse
(οἱ ἰητροί) ἐξαπατῶνται ἐν τούτοισιν
• en perf. estar equivocado
ἐξηπάτηνται ... οἱ ἄνθρωποι πρὸς τὴν γνῶσιν τῶν φανερῶν
2 c. gen. desviarse de
τῆς τῶν ὄντως ὄντων θέας ἐξεπατήθησαν
1. act. met acc. bedriegen;
2. med.-pass., intrans. zich vergissen:
[ἐξ- 9.]
To trick, cheat, beguile, deal unfairly with Il. 9.371, Il. 22.299.
Absol., to work deceit, induce a false belief Od. 9.414.
To deal falsely Od. 13.277.
- 1deceive βροτῶν φάτις δεδαιδαλμένοι ψεύδεσι ποικίλοις ἐξαπατῶντι μῦθοι (φάτιν Σγρ·) O. 1.29
- to deceive or beguile thoroughly, Hom., Hdt., etc.:— also, ἐξ. τινά τι in a thing, Xen.
-
…οὐ γάρ μοι δοκοῦσιν ἴσου ἄξιοι γεγενῆσθαι · ὁ μὲν γὰρ Λακεδαιμονίων ἀκόντων ᾠκοδόμησεν αὐτά, οὗτος δὲ τοὺς πολίτας ἐξαπατήσας καθεῖλε. περιέστηκεν οὖν τῇ πόλει τοὐναντίον ἢ ὡς εἰκὸς ἦν. ἄξιον μὲν γὰρ ; ἦν ; καὶ τοὺς…
Lysias, Speeches
-
…κτῆσιν πλείστου ἀξίαν εἶναι, οὔ τι παντὶ ἀνδρὶ ἀλλὰ τῷ ἐπιεικεῖ καὶ κοσμίῳ. τὸ γὰρ μηδὲ ἄκοντά τινα ἐξαπατῆσαι ἢ ψεύσασθαι, μηδʼ αὖ ὀφείλοντα ἢ θεῷ θυσίας τινὰς ἢ ἀνθρώπῳ χρήματα ἔπειτα ἐκεῖσε ἀπιέναι δεδιότα, μέγα μέρος…
Plato, Republic
-
…ἔοικεν γὰρ ὥσπερ αἴνιγμα συντιθέντι διαπειρωμένῳ ἆρα γνώσεται Σωκράτης ὁ σοφὸς δὴ ἐμοῦ χαριεντιζομένου καὶ ἐναντίʼ ἐμαυτῷ λέγοντος, ἢ ἐξαπατήσω αὐτὸν καὶ τοὺς ἄλλους τοὺς ἀκούοντας ; οὗτος γὰρ ἐμοὶ φαίνεται τὰ ἐναντία λέγειν αὐτὸς ἑαυτῷ ἐν τῇ γραφῇ ὥσπερ…
Plato, Apology
-
…δὲ αὐτῶν ἓν ἐθαύμασα τῶν πολλῶν ὧν ἐψεύσαντο, τοῦτο ἐν ᾧ ἔλεγον ὡς χρῆν ὑμᾶς εὐλαβεῖσθαι μὴ ὑπʼ ἐμοῦ ἐξαπατηθῆτε ὡς δεινοῦ ὄντος λέγειν. τὸ γὰρ μὴ αἰσχυνθῆναι ὅτι αὐτίκα ὑπʼ ἐμοῦ ἐξελεγχθήσονται ἔργῳ, ἐπειδὰν μηδʼ ὁπωστιοῦν φαίνωμαι…
Plato, Apology
-
…μαθήμασιν δήπου, ἦν δʼ ἐγώ. καὶ ὅπως γε μή, ὦ ἑταῖρε, ὁ σοφιστὴς ἐπαινῶν ἃ πωλεῖ ἐξαπατήσῃ ἡμᾶς, ὥσπερ οἱ περὶ τὴν τοῦ σώματος τροφήν, ὁ ἔμπορός τε καὶ κάπηλος. καὶ γὰρ οὗτοί που…
Plato, Protagoras
-
…δὴ αὖ τὸ μετὰ τοῦτο, μᾶλλον δʼ ἐρωτῶ · πότερον ἃ ἄν τις ὁμολογήσῃ τῳ δίκαια ὄντα ποιητέον ἢ ἐξαπατητέον ; ποιητέον. ἐκ τούτων δὴ ἄθρει. ἀπιόντες ἐνθένδε ἡμεῖς μὴ πείσαντες τὴν πόλιν πότερον κακῶς τινας ποιοῦμεν ,…
Plato, Crito
-
…τῇδε τῇ πόλει εἰθισμένον ἐστί, πρὸς μὲν τὰ κατηγορημένα μηδὲν ἀπολογεῖσθαι, περὶ δὲ σφῶν αὐτῶν ἕτερα λέγοντες ἐνίοτε ἐξαπατῶσιν, ὑμῖν ἀποδεικνύντες ὡς στρατιῶται ἀγαθοί εἰσιν, ἢ ὡς πολλὰς τῶν πολεμίων ναῦς ἔλαβον τριηραρχήσαντες, ; ἢ ;…
Lysias, Speeches
-
…ἀλλὰ πρῶτον μέν, ἃ ἂν εἴπῃς, ἔμμενε τούτοις, ἢ ἐὰν μετατιθῇ, φανερῶς μετατίθεσο καὶ ἡμᾶς μὴ ἐξαπάτα. νῦν δὲ ὁρᾷς, ὦ Θρασύμαχε ἔτι γὰρ τὰ ἔμπροσθεν ἐπισκεψώμεθα ὅτι τὸν ὡς ἀληθῶς ἰατρὸν τὸ πρῶτον ὁριζόμενος…
Plato, Republic
-
…Ἤλιδα δῖαν, ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί. ἀλλʼ ἦ τοι σφέας κεῖθεν ἀπώσατο ἲς ἀνέμοιο πόλλʼ ἀεκαζομένους, οὐδʼ ἤθελον ἐξαπατῆσαι. κεῖθεν δὲ πλαγχθέντες ἱκάνομεν ἐνθάδε νυκτός. σπουδῇ δʼ ἐς λιμένα προερέσσαμεν, οὐδέ τις ἡμῖν δόρπου μνῆστις ἔην…
Homer, Odyssey
-
…με θεοὶ θάνατόνδε κάλεσσαν · Δηΐφοβον γὰρ ἔγωγʼ ἐφάμην ἥρωα παρεῖναι · ἀλλʼ ὃ μὲν ἐν τείχει, ἐμὲ δʼ ἐξαπάτησεν Ἀθήνη. νῦν δὲ δὴ ἐγγύθι μοι θάνατος κακός, οὐδʼ ἔτʼ ἄνευθεν, οὐδʼ ἀλέη · ἦ γάρ ῥα…
Homer, Iliad