ἐξανίημι
ἐξανίημι, to send forth, let loose
- send forth, let loose, εὔπρηστον ἀϋτμὴν ἐξανῐεῖσαι Il. 18.471; [ὀδμήν] A.R. l.c.; ἐξανῆκε γᾶ ὄψιν E. Ph. 670 (lyr.); κρήνην ἐξανῆκʼ οἴνου θεός Id. Ba. 707; ἐ. αἷμα make it spout forth, Id. IT 1460; [ῥόον] Call. Del. 207; ἀρὰς σφῷν ἐξανῆκα I have sent forth curses against you, S. OC 1375.
- b c. gen., send forth from, τίς σε πολιᾶς ἐξανῆκεν γαστρός; Pi. P. 4.99; θύρσους ἐξανῑεῖσαι χερῶν E. Ba. 762; νάματʼ ὄσσων μηκέτʼ ἐξανίετε Id. HF 625.
- 2 let go, Id. IA 372; τὴν ἀρετὴν ἐ. relax, slacken, Plu. Cat.Ma. 11:—Pass., to be set free from, πόνων Hp. Nat.Hom. 12: abs., Ph. 2.371.
- 3 loosen, undo, στροφίδας E. Andr. 718:—Pass., Plu. An seni 2.788b.
- 4 dilute, Heras ap. Gal. 13.795:—Pass., pf. part. -ειμένος Orib. l.c.
- II intr., slacken, relax, Hp. Nat.Hom. 7; ἁνίκʼ ἐξανείη . . ἄτα (Herm. for ἐξανίησι) S. Ph. 705: c. gen., ὀργῆς ἐξανεὶς κακῆς E. Hipp. 900.
- 2 burst forth from, γῆς, of a river, A.R. 4.293: abs., of seed, spring up, Arist. Mir. 833b2.
I tr.
1 echar fuera, desprender, exhalar ref. aire, vapores
εὔπρηστον ἀϋτμὴν ἐξανιεῖσαι
el fuelleφάρυγγος αἰθέρ' ἐξανεὶς βαρύν
ὀδμῇ ... τήν ῥ' ἄσχετον ἐξανίεσκον ... ἐπιρροαὶ Ἠριδανοῖο
• de líquidos emitir, hacer manar
κρήνην ἐξανῆκ' οἴνου θεός
αἷμά τ' ἐξανιέτω
νάματ' ὄσσων μηκέτ' ἐξανίετε
no echéis ya lágrimas de vuestros ojosῥόον ὅν τε βάθιστον γαῖα τότ' ἐξανίησιν
ἐξανέηκεν ἄναξ ... πηγήν
• de seres vivos, c. o sin gen. hacer salir, hacer brotar
τίς ... σε ... πολιᾶς ἐξανῆκεν γαστρός;
¿quién te hizo salir de su blanco vientre?ἐξανῆκε γᾶ πάνοπλον ὄψιν
de los hombres armados nacidos de los dientes del dragónσπυροῦ Ἐλευσίνοιο, τὸν ... Δημήτηρ λαγόνων ... ἐξανέηκεν
del trigo eleusinio que Deméter hizo brotar de las laderasἈαρών, μόσχον ὅτ' ἐξανέηκε μέσου πυρός
• gener. arrojar, lanzar
θύρσους ἐξανιεῖσαι χερῶν
Ἀρὰς σφῷν ... ἐξανῆκ' ἐγώ
contra vosotros dos he lanzado maldiciones
2 dejar marchar libremente ref. pers.
βαρβάρους ... καταγελῶντας ἐξανήσει διὰ σέ
dejará marchar a unos bárbaros que se ríen por tu causa
• en v. pas. ser liberado c. gen.
τούτους ... ἐξανεθέντας τῶν πόνων
ἐδικαίωσα τὴν ἱερὰν χώραν ἐξανίεσθαι
determiné que la tierra sagrada fuera liberada tras producir durante seis años
3 en v. med. soltar, aflojar
ἱμάντων στροφίδας ἐξανήσομαι
• fig. c. ac. de abstr. relajar, debilitar
τὴν ἀρετήν
ἡ τοῦ φρονεῖν ἕξις ... ὑπ' ἀργίας ἐξανιεμένη
la capacidad de raciocinio debilitada por la inactividadἁπαλῇ κἀξανειμένῃ γλώσσῃ
con una lengua blanda y fofa
4 farm. suavizar, debilitar, rebajar la fuerza de un medicamento
ἐξανιεὶς ὅσον ἐξαρκεῖ ἐλαίῳ ναρδίνῳ μίσγε
κεφαλικῇ δυνάμει ἐξανειμένῃ τῷ ῥοδίνῳ χρήσθω
II intr.
1 ceder, cesar, remitir
ἁνίκ' ἐξανείη ... ἄτα
cuando cedía la ofuscaciónτά τε γὰρ ψύχεα ἐξανιεῖ
• c. gen. abstenerse de, cesar en
ὀργῆς δ' ἐξανεὶς κακῆς
2 manar, brotar c. gen.
ὑμετέρης γαίης Ἀχελώιος ἐξανίησιν
1. naar buiten omhoog laten gaan; uitblazen:
2. laten weggaan, loslaten;
1) heraus-, hervorsenden, -lassen ; von Blasebälgen, ἀϋτμὴν ἐξανιεῖσαι, Il. 18.471 ; τίς σε πολιᾶς ἐξανῆκεν γαστρός Pind. P. 4.99 ; ἀρὰς σφῷν ἐξανῆκʼ ἐγώ, Flüche habe ich gegen euch ausgestoßen, Soph. O.C. 1376 ; θύρσους ἐξανιεῖσαι χερῶν, aus den Händen schleudernd, Eur. Bacch. 762 ; κρήνην ἐξανῆκʼ οἴνου θεός 707 ; ῥόον Callim. Del. 207 ; ὀδμὴν ἐξανίεσκον, aushauchen, Ap.Rh. 4.622 ; τὴν ἀρετήν, der Tugend entsagen, Plut. Cat. mai. 11. – Med., auflösen, πλεκτὰς ἱμάντων στροφίδας ἐξανήσομαι Eur. Andr. 718 ; pass., πόνων, davon befreit werden, Hippocr.
2) intr., nachlassen ; ἁνίκʼ ἐξανείη ἄτα Soph. Phil. 699, ch ; ὀργῆς ἐξανεὶς κακῆς, vom Zorn ablassend, Eur. Hipp. 500 ; – hervorströmen, vom Flusse, γῆς Ap.Rh. 4.293.
[ἐξ- 1 + ἀν-, ἀνα- 1 + ἵημι1.]
Fem. pple. pl. ἐξανιεῖσαι.
To send up and forth, emit in an upward direction: φῦσαι ἀϋτμήν Il. 18.471.
- 1bear (of women in labour) τίς ἀνθρώπων σε χαμαιγενέων πολιᾶς ἐξανῆκεν γαστρός;” P. 4.99
- 1to send forth, let loose, Il., Soph.:—c. gen. to send forth from, Eur.
- 2to let go, Eur.
- 3to slacken, undo, Eur.:—and intr. to slacken, relax, Soph.; c. gen., ὀργῆς ἐξανείς Eur.