aedes
aedes, building; temple, house
BWL
the temple of Minerva
Frieze-Dennison Vergil
Could not find Aedemque in Logeion dictionaries.
Aedemque Noun: feminine accusative singular of aedes
- I Sing., a dwelling of the gods, a sanctuary, a temple (prop., a simple edifice, without division into smaller apartments, while templum is a large and splendid structure, consecrated by the augurs, and belonging to one or more deities; cf. Manut. ad Cic. Fam. 4, 7; but after the Aug. period aedes was used for templum; cf. Suet. Caes. 78 with id. ib. 84): haec aedis, Varr. ap. Non. 494, 7: senatum in aedem Jovis Statoris vocavi, Cic. Cat. 2, 6: aedis Martis, Nep. Fragm. ap. Prisc. p. 792 P.: aedes Mercurii dedicata est, Liv. 2, 21: hic aedem ex marmore molitus est, Vell. 1, 11, 5: inter altare et aedem, Vulg. Luc. 11, 51: aedem Concordiae, Plin. 33, 1, 6, § 19: aedes Veneris genitricis, Suet. Caes. 78; v. above; id. ib. 10: aedem Baal, Vulg. 4 Reg. 10, 27; ib. Act. 19, 24 al.: haec ego ludo, quae nec in aede sonent, i. e. in the temple of the Muses, or of the Palatine Apollo, where poems were publicly recited, Hor. S. 1, 10, 38; cf.: quanto molimine circumspectemus vacuam Romanis vatibus aedem, id. Ep. 2, 2, 94.—Plur. in this sense generally in connection with sacrae, divinae, deorum, and only when several temples are spoken of: aedes sacrae, Cic. Dom. 49; cf. Suet. Aug. 30, 100: Capitolii fastigium et ceterarum aedium, Cic. de Or. 3, 46; cf. Liv. 38, 41: Deorum aedes, Suet. Cat. 21; cf. id. Ner. 38; id. Claud. 21 al.—
- II A dwelling for men, a house, habitation, abode (syn. domus; usu. only in the plur., as a collection of several apartments; but in the earliest period the sing. also may have had this signif., though but few certain examples of it have been preserved in the written language; cf. Plaut. As. 1, 3, 67 (219): hic noster quaestus aucupii simillimust ... aedis nobis areast, auceps sum ego): aedes probae et pulchre aedificatae, Plaut. Merc. 5, 2, 60 (901); id. Most. 1, 2, 18 (101): ultimae, Ter. Heaut. 902: apud istum in aedibus, Cic. Verr. 2, 1, 19, § 50, and soon after: in mediis aedibus; cf. Verg. A. 2, 512: liberae, a house that is rent-free, Liv. 30, 17: privatae, Suet. Ner. 44 al.—Hence sometimes used for a part of the domus, a room, an apartment, chamber: insectatur omnes domi per aedīs, Plaut. Cas. 3, 5, 31 (651); Verg. G. 2, 462; cf. id. A. 2, 487 (v. also Gell. 4, 14; Curt. 8, 6; Hor. C. 1, 30, 4).—In Plaut., by comic license, aedes for familia: credo hercle has sustollat aedīs totas atque hunc in crucem, Mil. 2, 3, 39 (310): ut ego suffringam his talos totis aedibus, to break the legs of this whole house (i. e. family), Truc. 2, 8, 7 (637): ab aedibus, denoting office (cf. ab), a castellan: CVM AB AEDIBVS ESSEM, Inscr. Grut. 697, 1.— *
- B Met., the cells (or hive) of bees: clausis cunctantur in aedibus, Verg. G. 4, 258.— *
- C Trop.: fac, sis, vacivas aedīs aurium, mea ut migrare dicta possint, the chambers of your ears, Plaut. Ps. 1, 5, 54 (468).— *
- D Aedes aurata, a gilded funeral structure, on which the dead body of Caesar was laid, a catafalque, Suet. Caes. 84.
clientelae resonant singultibus aedes
multi de fratribus ejusdem monasterii qui aliis erant in ~ibus
in ~ibus,on hofum
Diogenes fixus animo sed mobilis ede
mus murem suscipit, edem / commodat
cleri qui sunt in hac ede / pauca volunt facere sine donis
basilicam Domino restaurans aede renata
ego Aðelwold Wintoniensis presul edis
nonnulli senes ‥ religiosi in ede sancta prestolabantur
majori cedes intranti templa vel edes
relliquie, quas ede sacrata / sacras ille colit
edificari mandavit ‥ edem binam super Thamisiam flumen, unam Cartusiensibus viris religiosis, ‥ alteram sacris mulieribus Beate Brigide
coram crucifixo in ede B. Virginis
in ede dive Virginis
apud ~em Dominicanorum Fratrum
Petrus apostolicae qui culmen praesidet aedis
➳ arch. aide = ædem CLE 6, 6.
- 1. tempel [sacra; Minervae; deorum];
- 2. vertrek, kamer; II. plur.
- 1. (woon)huis [marmoreae; imperatoriae keizerlijk paleis];
- 2. (Plaut.) (meton.) familie;
- 3. (Verg.) bijenkorf.
Ædes templorum, in leg. 3. cod. tit. dicuntur. In Excerptis ab Henrico Stephano ex veterib. Lexicis pag. 259. titulus concipitur :
De ædibus,
- see aedis.
-
…in exsilium iussus est, paruit. quin hesterno die, cum domi meae paene interfectus essem, senatum in aedem Iovis Statoris convocavi, rem omnem ad patres conscriptos detuli. quo cum Catilina venisset, quis eum senator appellavit…
Cicero, in Catilinam
-
…, tametsi cum singulis multa saepe egerat, tamen in rem fore credens univorsos appellare et cohortari in abditam partem aedium secedit atque ibi omnibus arbitris procul amotis orationem huiusce modi habuit Ni virtus fidesque vostra spectata mihi forent, nequiquam…
Sallust, Catilina
-
…profugerat. Consul Lentulum, quod praetor erat, ipse manu tenens in senatum perducit, reliquos cum custodibus in aedem Concordiae venire iubet. Eo senatum advocat magnaque frequentia eius ordinis Volturcium cum legatis introducit ; Flaccum praetorem scrinium cum…
Sallust, Catilina
-
…, magnam illi invidiam conflaverant usque eo, ut nonnulli equites Romani, qui praesidi causa cum telis erant circum aedem Concordiae, seu periculi magnitudine seu animi mobilitate inpulsi, quo studium suum in rem publicam clarius esset, egredienti…
Sallust, Catilina
-
…in hanc detur domum Quid ita Rogitas Summa forma semper conservam domi Videbit ; colloquetur ; aderit una in unis aedibus ; Cibum nonnunquam capiet cum ea ; interdum propter dormiet. Quid si nunc tute fortunatus fias Qua re Parmeno…
Terence, Eunuchus
-
…causa esse declamandi solet. cum is dies quo me adesse iusserat, venisset, tum vero agmine quadrato in aedem Concordiae venit atque in me absentem orationem ex ore impurissimo evomuit. quo die, si per amicos mihi cupienti…
Cicero, Philippicae
-
…multos annos ante valvas Iunonis Samiae steterunt, habes quo modo emeris, haec, inquam, duo quae in aedibus tuis sola iam sunt, quae sectorem exspectant, relicta ac destituta a ceteris signis. at, credo ,…
Cicero, in Verrem
-
…nominis ; eademque mente P. Valerius et fasces primus demitti iussit, cum dicere in contione coepisset, et aedis suas detulit sub Veliam, posteaquam, quod in excelsiore loco Veliae coepisset aedificare eo ipso, ubi rex Tullus…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…omni ratione subveni. avi tui pronepos scribit ad patris mei nepotem se ex Nonis iis quibus nos magna gessimus aedem Opis explicaturum idque ad populum. videbis igitur et scribes. Sexti iudicium exspecto. Scr. in Arpinati ante…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…non sit, ex altera autem parte, ea re, quia turpe sit, non esse faciendum. Vendat aedes vir bonus propter aliqua vitia, quae ipse norit, ceteri ignorent, pestilentes sint et habeantur salubres, ignoretur…
M. Tullius Cicero, De Officiis
AEDES[DOMUS; TEMPLUM. ]
See domus; templum.