oblata
oblāta, æ, f. (offero), [s.-ent. hostia ] hostie : Eccl.
Oblata non consecrata, apud Bromptonum in Stephano Rege. Petrus Damian. lib. 4. Epist. 1. extrema :
Oblati per celebriora solemnia panes.Concilium Aurelian. V. can. 1 :
Ut Oblatæ, quæ in sancto offeruntur altario, non aliter nisi ad formam Arelatensis offerantur Ecclesiæ.Ordo Romanus :
Tunc subdiaconi levantes Oblatas de manu Subdiaconi sequentis porrigunt Archidiacono, et ille componit altare.Leo IV. PP. de Cura Pastorali, et Ratherius Veronensis in Synodica pag. 261 :
Calicem et Oblatam recta cruce signate, id est, non in circulo et varicatione digitorum, ut plurimi faciunt, sed strictis duobus digitis et pollice intus incluso, per quod Trinitas innuitur, etc.Concilium Toletan. XVI. can. 6 :
Ut aliter panis in altari Domini sacerdotali benedictione sanctificandus proponatur, nisi integer et nitidus, qui ex studio fuerit præparatus, neque grande aliquid, sed modica tantum Oblata, secundum quod Ecclesiastica consuetudo retentat.Hincmarus Remensis in Capitul. ad Presbyt. ann. 852. cap. 7 :
Ut de Oblatis quæ offeruntur a populo, et consecrationi supersunt, etc.Vetus Charta in Actis Murensis Monasterii :
Accepit iterum.... in prædio meo duos diurnales persolventes in censum 2. modios tritici, et dedi S. Martino, ut ex ipso tritico fiant Oblatæ ad divinorum mysteria peragenda.Vide Christianum de Scala in Vita S. Wenceslai pag. 54.
Fractio Oblatarum illam fractionem significat, quam Dominus duobus fecit in Emaus. Qua de re solent aliqui Episcoporum, quando invicem communicant, tres portiones facere de una Oblata.... Si enim requiris quare non integra Oblata ponatur in calicem, etc.Ordericus Vitalis pag. 817. ubi de Eucharistia :
Hianti ore Oblatam de manu Presbyteri assumpsit.
Oubléeusurpatur in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1 :
Desour l'autel a pris l'Oublée, Que li prestre avoit sacrée.
Oblatænon consecratæ, in altari tamen benedictæ, Monachis qui sanctam Eucharistiam non acceperant, ante cibum in refectorio distribuebantur a Sacerdote. Bernardus Monachus in Ordine Cluniac. part. 1. cap. 19 :
Nihil omnino comedit antequam sit incepta lectio, et antequam de manu Sacerdotis Oblatam accipiat.Qui ritus perantiquus est, ut patet ex Libello supplici Monachorum Fuld. ad Carolum M. :
Ut communicationemVide Eulogiæ 2. et 3.fracti panis ante cibum quotidie sumere non respuatur, secundum exempla præcedentium Patrum.
in forma nummi, confectas etiam prioribus Christianissimi temporibus, probant nummi aliquot Regum nostrorum primæ stirpis quos descripsit Bouterous. Liber Ord. S. Victoris Parisiensis MS. cap. 20 :
Similiter hostias de frumento electo et purissimo in alba faciat,Ut porro(Sacrista) in loco mundissimo linteis cooperto, cui duo fratres subministrent, ne aliud quam ipsas hostias tractare cogatur : quorum unus ignem sollicite faciat, alter vero instrumentum ferreum ad coquendas hostias teneat.
hostiæseu
oblatæex grano purissimo, ab ipsis Monachis, cum statis ceremoniis et precationibus, in
ferramento characteratofiebant, pluribus prosequuntur Udalricus lib. 3. Consuet. Cluniac. cap. 13. et Usus antiqui Cistercienses cap. 114. Anselmus Episcopus Havelbergensis lib. 3. Dialogor. cap. 18. de Oblatis :
Quod etiamRaymundus Ord. Prædicatorum in Summula :(Azymum) apud religiosos Latinos per manus Diaconorum, et ex electis granis, et ex mundissima simila, in sacrario ad futuram hostiam cum decantatione psalmodiæ reverenter præparatur, et sub diligenti custodia usque ad tempus sacrificii reservatur.
Wolphardus Presbyter in Miraculis S. Walburgis cap. 1 :Munda sit Oblata, numquam sino lumine cantes. Hostia sit modica, sic Presbyteri faciant hanc. Candida, triticea, tenuis, non magna, rotunda, Expers frumenti, non falsa sit hostia Christi. Spernitur Oblata duplex vel a terra levata Facta, vel inflata, vel discolor, aut maculata.
Actas est nitide coctas, atque in buxula obtrusas altario Oblatas impone, etc.Vide Miracula S. Wandregisili n. 36.
Oblatarumconficiendarum curam haud ita Presbyteris et ministris sacris fuisse delegatam, quin aliquando matronæ piæ seu devotæ, quas Sanctimoniales vocabant, id officii in se susciperent, etiam eo tempore, inquit Mabillonius in Dissert. de Azymo cap. 8. quo hostias infermentatas fuisse constat. Ibi enim legitur, quandam devotam feminam, quæ meritis sancti viri ann. 891. sanata fuerat,
sodales suas Sanctimoniales feminas multimoda prece rogitasse, ut Oblatas, quas oblatura Domino in crastinum erat, formarent. Eadem religione S. Radegundis Regina
Oblationes suis manibus faciens, locis venerabilibus incessanter dispensavit, ut Fortunatus habet in Ejus Vita lib. 1. num. 16. Notum etiam illud Matronæ Rom. quæ, ut narrat Johannes Diaconus in Vita S. Gregorii lib. 2. cap. 41. cum audisset B. Pontificem dicentem :
Corpus Domini, etc. ridere præsumpsit, quia panem, quem propriis,. Adde Miracula S. Walpurgis Abbatissæ sæc. 3. Benedict. part. 2. pag. 300. Ex quibus tandem innotescit, nisi me fallo, quænam fuerintinquit , manibus me fecisse cognoveram tu Corpus dominicum perhibebas
Oblatrices, de quibus in voce Quadragintariæ, Sanctimoniales eas fuisse credo, seu mulieres Deo devotas, quæ
Oblataspræparabant ad sacrificium.
Illius amoris memor beata Mechtildis, inquit, O in Christo Pater et Domine,... ego misella precor, vestra provida dispensatione mihi detur,Infra :ut de decima per præsentem patrem meum huic Ecclesiæ Diezzen nomine meo collata pars tantæ quantitatis ad Oblatas instituatur, ut etiam omnibus adjacentibus Ecclesiis large et perpetim tribuantur. Gaudium enim mihi generat et salutem omnibus residuis ejusdem decimæ partibus fruentibus, si panis ille mysticus, qui de cœlo descendens in uterum Virginis, et in cruce pendens, qui teste Oseo Propheta (7. Levit. 2.) coctus est in clibano, ut nobis fieret esibilis.
Ut igitur tui offertum desiderii ad optatum ducam affectum,... præcipio, ut singulis annis in tam superabundanti quantitate medulla frumenti de decima in Dingen, et de consilio ibidem specialiter ad Oblatas, sicut beata Mathildis petiit, perenniter tribuatur ; et sicut salutaris illa Eucharistia in eadem panis forma figurata, nulli pœnitentis simul et postulantis affectui est neganda, ita etiam ipsa panis substantia nunquam cuiquam denegetur.Vide quæ de ejusmodi Oblatis congessit Mabillonius in Præfat. ad tom. 3. SS. Ordinis S. Benedicti § 53. et seqq. et in Dissertat. de Azymo.
Oblatæ a custode presbytero quidem et diacono componi debent ; super tabulam singula eligantur grana, mola ex alio frumento mundetur, multiplicer farina purificetur, massa sine fermento conficiatur, maceretur ab ipsis, si revestiti sint capitibus coopertis et constrictis ; dum compositæ fuerint et ferro parumper adustæ, manibus non tangantur, nisi a presbyteris vel diaconis ad altare.
Oblatasejusmodi conficiendi licentia quibuscumque feminis denegatur Ordinatione ann. 1406. ex Reg. 161. Chartoph. reg. ch. 135 :
Item que femme, quelle qu'elle soit, ne puisse faire pain à célébrer en église.
Oblatæsuper pectus defunctorum positæ, non consecratæ, uti par est credere. Anonymus in Vita sancti Cuthberti Episcopi Lindisfarn. lib. 4. cap. 3 :
Postquam ergo Cuthbertus Episcopus abiit in viam Patrum, a navigantibus ad insulam nostram delatus, toto corpore lavato, capite sudario circumdato, Oblatis super sanctum pectus positis, vestimenta sacerdotalia indutus, in sepulchro lapideodepositus est. Iso Magister de Miraculis S. Othmari lib. 1. cap. 3 :
Sub capite autem, et circa pectus viri Dei quædam panis rotulæ, quæ vulgo Oblatæ dicuntur, ita illæsæ atque ab omni corruptione extraneæ ab eodem Episcopo inveniebantur, ut in nulla omnino parte colorem vel specimen sui amittentes aspicientium oculis infra spatium ipsius hebdomadæ viderentur esse confectæ.Adde lib. 2. cap. 2. Vide Osculum.
Oblie. Nam quod Casaubonus ad Athenæum lib. 3. cap. 25. vocem ex Græco
His panibus, quos Oblatas vocant, conficiendis pariter et excoquendis exhibebat ministerium.Udalricus lib. 1. Consuetud. Cluniacensium cap. 49 :
In Quinquagesima, quia de cætero nec caseum nec ova comedimus, post vesperos ad cœnam de ipsis ovis coctis in pipere habemus generale,Monastic. Angl. tom. 1. pag. 149 :quod toto anno amplius non contingit, ut aliud quod ea vice habeamus præter solum panem, et si forte sunt in promptu, cruda poma, vel ea quæ in ferramento characterato de conspersione farinæ tenuissimæ fiunt, et ab hominibus Romanæ linguæ Nebulæ, a nostratibus appellantur Oblatæ.
Item singulis diebus Dominicis in Quadragesima dimidium præbendarium frumenti de granario ad Oblatas ad cœnam : et dimidium similiter in Cœna Domini ad idem.Et pag. 419 :
In crastina omnium solemnitatum, in quibus Oblatæ ad cœnam deferuntur, mittit Eleemosynarius singulis eorum, sicut singulis Monachis apponi solet, hoc est quatuor Oblatas.Burchardus de Casib. S. Galli cap. 6 :
Quia in hebdomada Paschali, etiam in meridie, vinum et Oblatas fratribus dari constituit.Charta Odonis de Sulliaco Episc. Paris. anno 1202. ex Tabulario Episc. Paris. anno 1202. ex Tabulario Episc. Paris. Putaneo fol. 56 :
Panes qui Eschaudati dicuntur, et Oblatas, et vinum, quæ solent reddi Clericis Parisiensibus in vigilia Ascensionis.Chron. Abbat. Gemblac. pag. 534 :
In 12. præcipuis solemnitatibus, omni hora prandii placentas et Oblatas cum aliis bellariis ad cœnam ministrari præcepit.Vide Vitam Aldrici Episcopi Cenoman. pag. 54. 67. Falconem Beneventanum pag. 222. Radulphum in Miracul. S. Richardi Episc. Cicestr. num. 3. et in voce
Nebulæ.
Oblata, ex Gallico
Oblie. Gaufridus Vosiensis 1. part. cap. 74 :
Sunt qui depravant Eulogias, quas vocamus Oblias, seu hostias.Statutum de Hospitio Philippi Magni Reg. Fr. ann. 1317 :
Jean de Vernon fera le pain de bouche, les patez et les Oublées, et fera l'en à luy marché de la patisserie, et ne fera l'en que dix soudées de bouches et 12. denrées d'Oublées de bouche le jour.Statutum aliud de Hospitio Joannæ Reginæ Fr. et Navar. ann. 1316. Decemb. :
Il y aura un paticier à qui l'en fera marché de faire le pain de bouche, les Oublées, et les pastez de bouche et du commun.
Oblatarum, seu panum tenuissimorum præstationes, quæ certis diebus fiebant dominis a vassallis et subditis, quæ postea in tenuem et pusillam pecuniæ quantitatem evaserunt :
Droit d'Oubliage, in Blesensi art. 40. ubi nolim ut quispiam amplectatur Dion. Pontani sententiam ita scribentis :
Obliagia : hoc nomine ab oblivione tracto Gallorum vulgus utitur pro juribus quæ pœnam seu mulctam suæ desidiæ habent annexam, seu quod nostro vulgari idiomate dicimus, quæ secum suam important emendam, ob solutionem stata die non factam, eoque obliviosum sua sequatur pœna.Sic nempe viri peritiores sæpius cæcutiunt in vocabulorum quæ in Consuetudinibus municipalibus occurrunt significatu. Tabularium Ecclesiæ Uzeticensis ann. 1224 :
Obliæ quæ solent præstari, videlicet 12. nummi Præposito, etc.Charta ann. 1306. in Regesto Philippi Pulcri Regis Franc. ann. 1299. pag. 91 :
Pro minutis Obliis debitis annuatim.Charta Raimundi Comitis Tolosani anno 1149 :
Dimitto et reddo...... tibi Amelio ejusdem loci Abbati omnem medietatem totius Montis-Albani, de omni dominio, de omnibus justitiis, de Obliis, de leddis, de aquis, de omnibus rentis et de omnibus quæ pertinent ad dominium Montis-Albani.
Feudatarius..... tenetur solvere domino feudi pro dicto feudo Oblias, census et alias dominationes in cartis feudi contentas. Oblia nummorum,art. 18.
In hac terra mainaverunt monachi rusticos, qui reddunt eis quartum terræ et Oblias, viginti scilicet et duos solidos.Saisimentum Comitatus Tolos. apud
La Faillein Probat. Annal. Tolos. tom. 1. pag. 15 :
Comes ex antiqua consuetudine percipiebat in dicta villa.... 30. solidos Tolos. Obliis. Pro pretio et summa... 12. Morlanorum Obliarum annuatim solvendorum,in Charta Edwardi II. Regis Angl. ann. 1321. apud Rymer. tom. 3. pag. 881.
Sub Obliis 20. solidorum Turon. in Charta anni 1488.
Item de quolibet solo de 4. canis vel ulnatis in latitudine et 12. in longitudinem habebimus sex denarios Caturcenses Obliarum.Historia Abbatiæ Condomensis pag. 485 :
Et dedit ei Ecclesiam quæ dicitur sancta Gelada, quæ reddit 30. panes Obliales, et 2. solidos, etc.Tabular. S. Eparchii Inculism. fol. 130 :
De panibus vero Obliaus, concordatum est, ut duo fierent de una moldureira bene concussa et in testa rasa, etc.
Oblatascensuales non semper fuisse tenuissimos panes ; duo namque panes
Obliausfieri debent ex una
moldureira, id est, ex certæ quantitatis frumenti molitione, quæ forte tanta erat, quantum frumenti in molendini infundibulum mitti solebat qualibet vice. Illud confirmat Charta Theobaldi de Fontenellis ann. 1262. ex Tabulario Calensi fol. 56 :
Item et masura dicti Galteri honerata est in plena mina avenæ et uno capone ac una Oblita, videlicet uno magno pane, debitis annuatim eidem Theobaldo in crastino Nativitatis Dominicæ. Item et masura dicti Gileberti honerata est in uno capone et dimidia Oblita in dicto crastino Nativitatis Dominicæ.Chartularium Abb. S. Germani Pratensis fol. 5 :
Masura defuncti Mathæi piscatoris unam Obleiam.... masura defuncti Gaufridi le Chanverier quartam partem de una Oblia.Vide
Obliis, pensitabatur. Exemplis supra allatis hæc addo. Charta ann. 1193. ex Chartul. Lezat. :
Obliam trium panum, unius sextarii tritici in festo Assumptionis B. Mariæ, quas Oblias debent annuatim præfato die dare homines casalis de la Anglada.Chartul. S. Eligii Noviom. circa ann. 1300 :
Oblia continet in se unum minotum frumenti, unum sextarium bonæ avenæ et duos capones, vel duos solidos pro valore.Vide infra Obliagium.
Obliarumnomine interdum non solos panes, sed et alias res censuales intelligendas esse patet ex Capitulis conventionis Archirinci Abb. Montis-Majoris cum incolis Correni, ubi sic legere est :
Ublias autem unusquisque qui stationem habet, et per se focum facit, circa Kal. Januarias ex debito persolvere debent ; in Ublia autem continentur gallina et hemina hordei et panis frumentitius, qui duobus hominibus sufficere possit.Sic latiori modo vocem
Obliasintelligo in Transactione ann. 1242. apud
Bouchetom. 2. Hist. Provinc. :
Census, Oblias panum, fogassarum etSaisimentum Comitatus Tolos. apudhordei, caponum, etc.
la Failletom. 1. Annal. Tolos. pag. 37 :
Homines dicti loci præstant annuatim Domino Regi quatuor arietes de Obliis.
In hebergamento, hortis, censibus, Oubleiis, pratis, lanis, etc.Literæ Caroli Regentis regni Franciæ ann. 1358. ex Chartophylacio Regio Regest. 89. Ch. 521 :
Item octoaginta Oubleyas ibidem anno quolibet in crastino Nativitatis Domini solvendas seu solvere consuetas, scilicet quamlibet Oublyam furnitam uno sextario avenæ ad mensuram Castri Nantonis.
De vineis, de pratis, de censu, de frixingis, de Obligis, et de omnibus reddituris tibi medietatem dabo.
Ut habeamus ipsos census et ipsa Obliga de ipsis supradictis præanderiis.Ibid. col. 985 :
Et census et Obliga omnia, quanta ipsi homines de ipsis rebus a vestro monasterio per præstitum tenent, qualiter tibi Johanni Abbati vel successoribus tuis dare debent, sic omnia mihi Attoni Comiti et Adelgundæ conjugi meæ donent et persolvant, diebus vitæ nostræ.
Oblata, et
Oblia. Capitulare Aquisgran. ann. 817. cap. 59 :
Ut Oblagiæ Fratribus a Presbyteris in refectorio dentur.
Debet insuper Celerarius ipsi Præposito dare et assignare duo Oblagia.
Oblagia. Statuta mox laudata art. 29. pag. 123 :
Item quod nullus Celerarius, Custos vel Obligarius, aut alter officialis, infra anni spatium mutari debeat.
Ad cœnam habeant Obletas et nebulas.
Oblia, Census. Chartular. SS. Trinit. Cadom. fol. 61 :
Dant unam augam de campartagio et summagio, et tres quartas frumenti de Oblictis.
Oblia. Charta Gosleni Episc. Carnotensis in Tabulario ejusdem Ecclesiæ n. 59 : ...
Deposuisse clamorem adversus Radulfum Præpositum de Nogento super Oblitis agrippennorum de culturis quæ apud unum pilum sunt. Mox :
Proinde memoratus Radulphus... eas Oblitas Capitulo quietas dimisit, eo rursus a Capitulo sibi prece nostra obtento, quod dum Præposituram illam teneret, Oblitas sub nomine precariæ haberet.Occurrit præterea in Consuetud. Lorriacensi ann. 1494. cap. 3. art. 4.
Erunt quitti et immunes... de omnibus redebentiis... de Oblitis, etc.
Obliæ, ut videtur. Charta Manassis Episc. Lingon. ann. 1193 :
Magister Girardus de Vangionisrivo concessit Ecclesiæ S. Stephani Vangionis rivi in præsentia mea terram, quam habet apud Ferrunclas cum omnibus reddilibus suis... inter quos redditus sunt quatuor paria Obliviarum.
Oblada, seu
Oblata. Tabular. Brivatense ch. 110 :
Et habet concessum, et Ubladas, et nebulas, et pigmentum. Ublia,in Tabulario Prioratus de Domina.
Oblies, etiamnum
Ainsi que l'on gettoit des Oblyes des voultes de l'église de Havraincourt en bas, comme l'on a acoustumé faire audit jour de Penthecouste en plusieurs églises.
obliasconficit, in Ordinatione Hospitii S. Ludovici Reg. Franc. ann. 1261.
Oublierin alia Gallico ann. 1285. Habentur vero statuta pro
ObleariisParisiens. in Regesto 1. Artificum Parisiensium. Vide Consuetud. Monasterii Regulæ apud Labbeum pag. 746.
Oubloyeret
Obloyer, unde
Oubloyerieet
Oblayerie, ejusdem ars. Stat. ann. 1397. tom. 8. Ordinat. reg. Franc. pag. 149 :
Au roy nostre sire supplient humblement voz Oubloyers et ceux de la royne vostre compaigne, comme pluseurs ordonnances aient esté faictes sur le fait du mestier de l'Oubloyerie en la ville de Paris, etc. Obloyeret
Oblayerie, in Lit. ann. 1406. ex Reg. 161. Chartoph. reg. ch. 135.
ObliasCanonicis distribuit, in Charta Henrici Episcopi Ratisbonensis ann. 1278. in Metropoli Salisburgensi tom. 1. pag. 285.
Item 42. solidos 8. denar. Turon cum picta et dimidia Obliales annui reditus.
Oblialis terra, in Charta Occitan. ann. 1313. in 49. Regesto Philippi Pulcri Tabularii regii Charta 92.
Oblialis borda, in Charta ann. 1313. ex Reg. 49. Chartoph. reg. ch. 92.
Obliale feudum, vide supra in Feudum et mox Obligialis.
obliarum. Charta Guillelmi Abb. Floriac. ann. 1316 :
Exceptis duntaxat decimis terrarum et vinearum, quæ a Priore de Duracio Oblialiter tenentur, seu censivæ quæ dicto prioratui remanebunt.
Obliarum, in Charta R. Abbatis Caroffensis ann. 1308. in 2. Regesto Philippi Pulcri Regis Franc. num. 11. ex Tabulario Regio :
A solutione cujuslibet pensionis, aut Obliariæ, seu redhibentiæ, etc.
obliadicto, obnoxius est. Recognit. feud. MS. pro castel.
Item corvées de chascun Obliau... Item de chascun Obliau une journée de plesseurs.
Cum dominus Herveus de Leon miles, dominus de Noione, dedisset et concessisset quatuor Oblatas vini Vasconici competentis, ad mensuram de Landeguenneuc solitam et communem, ad usum octo canonicorum... singulis diebus et festis in anno, videlicet Natalis Domini, Paschæ, Ascensionis ejusdem, Pentecostes, Assumptionis Virginisgloriosæ et festi omnium Sanctorum.
commissumvenerunt, exigitur. Pactum inter episc. Apam. et comit. Fuxi ann. 1297. ex Tabul. castri Fux. :
Quod omnes incursus et bona vacantia rerum mobilium et immobilium,... et Obliæ Clavarum... sint communia inter dom. episcopum,... et dom. comitem... Ordinamus quod si aliquæ res obliales veniant in commissum, quarum rerum Obliæ dom. comiti non solvantur, dom. comes et dom. episcopus teneantur infra annum et diem extra manum suam ponere.