abscedo
abscedo, to give way, go off, move away, retire, withdraw, depart
- I Lit.
- A In gen.: abscede hinc, sis, sycophanta, Plaut. Poen. 1, 2, 162 (371): meo e conspectu, id. Capt. 2, 3, 74 (434): numquam senator a curiā abscessit aut populus e foro, Liv. 27, 50, 4; so, a corpore (mortui), Tac. A. 1, 7; cf. id. ib. 3, 5: ut abscesserit inde (i. e. e castris) dictator, Liv. 22, 25, 9: illorum navis longe in altum abscesserat, Plaut. Rud. prol. 66.
- B In partic.
- 1 Milit. t. t., to march off, to depart, retire: non prius Thebani Spartā abscessissent quam, etc., Nep. Iphicr. 2 fin.: longius ab urbe hostium, Liv. 3, 8, 8; cf.: a moenibus Alexandriae, id. 44, 19, 11.—Absol.: si urgemus obsessos, si non ante abscedimus quam, etc., Liv. 5, 4, 10; so Nep. Epam. 9.—Impers.: abscedi ab hoste, Liv. 22, 33, 10; cf. id. 27, 4, 1: nec ante abscessum est quam, etc., id. 29, 2, 16; so, a moenibus abscessum est, id. 45, 11, 7: manibus aequis abscessum, Tac. A. 1, 63.
- 2 To disappear, withdraw, be lost from view: cor (est) in extis: jam abscedet, simul ac, etc., will disappear, Cic. Div. 2, 37 fin.—Poet.: Pallada abscessisse mihi, has withdrawn from me, from my power, Ov. M. 5, 375.—Of stars, to set, Plin. 2, 17, 14, § 72 al.
- 3 Of localities, to retire, recede, retreat: quantum mare abscedebat, retired, Liv. 27, 47 fin.; so in architecture: frontis et laterum abscedentium adumbratio, of the sides in the background, Vitr. 1, 2, 2; so id. 7, praef. 11.
- 4 With respect to the result, to retire, to escape: abscedere latere tecto, to escape with a whole skin, Ter. Heaut. 672.
- II Fig., to leave off, retire, desist from, constr. with ab, the simple abl., or absol.: labor ille a vobis cito recedet, benefactum a vobis non abscedet (followed by abibit), Cato ap. Gell. 16, 1 fin.; so, cito ab eo haec ira abscedet, Ter. Hec. 781.— With abl. only: haec te abscedat suspicio, Plaut. Ep. 2, 2, 100 (280): abscedere irrito incepto, to desist from, Liv. 20, 7, 1.—Absol.: aegritudo abscesserit, Plaut. Merc. 1, 2, 29 (139); so, somnus, Ov. F. 3, 307: imago, Plin. Ep. 7, 27, 6: ille abscessit (sc. petitione sua), desisted from the action, Tac. A. 2, 34: ne quid abscederet (sc. de hereditate), Suet. Ner. 34; so, semper abscedente usufructu, Dig. 7, 1, 3, § 2.
➳ abscessem = abscessissem Sil. 8, 109.
- 1. weggaan, zich verwijderen, zich terugtrekken; (milit.) afmarcheren, zich terugtrekken;
- 2. terugtreden, toegeven;
- 3. wijken, vergaan; ➤ abscessit somnus;
- 4. (v.d. maan) afnemen; ➤ luna accedens . . . abscedens;
- 5. (metaf.) verloren gaan; ➤ urbes, quae regno (dat.) abscedunt.
走。離開,生癰。— incoepto (abl.) 放開手。停止。— a sole 離日。避晒。
Suggest a Translation
See an image
- to give way, go off, move away, retire, withdraw, depart: a moenibus, L.: mihi ne abscedam imperat, T.: inde, L.: procul, O.—Of troops, to march away, retire, depart: longius ab urbe hostium, L.: Spartā, N.: abscedi non posse ab hoste, L.—Of things, to disappear: quantum mare abscedebat, tanto, etc., the farther the sea receded from view, L.—Fig., of a purpose or office, to desist from, abandon, give up: muneribus, L.—To get out of reach: Dianam Abscessisse mihi, O.: tecto latere, to get off unhurt, T.—Of conditions, etc., to pass away, disappear: ab eo ira abscedet, T.: somnus, O.
-
…dum haruspicinam veram esse vultis, physiologiam totam pervertitis. caput est in iecore, cor in extis ; iam abscedet, simul ac molam et vinum insperseris ; deus id eripiet, vis aliqua conficiet aut exedet non ergo omnium…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…mit ulcus ; Nuda te heu miserum me e xcrucior. incipit labi, deinde ilico desinit Operi te, abscedite ia m iam Mitti te nam attrectatu e t quassu Saevum a mplificatis dolo rem. videsne, ut obmutuerit…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…olim ante Iovem et summis apicem sibi poscit in astris. Iamque intra muros nullo sudore receptum gaudentes heroa ferunt abscesserat ultro Tantalidum venerata cohors ; subit agmine longo colla inter iuvenum, laetisque favoribus omni concinitur vulgo Cadmum atque Amphiona…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…vera coniectatio existit, haut frustra spiritus sidus lunam existimari ; hoc esse quod terras saturet accedensque corpora impleat, abscedens inaniat. ideo cum incremento eius augeri conchylia et maxime spiritum sentire quibus sanguis non sit, sed et sanguinem…
Pliny the Elder, Natural History
-
…vincentibus, iniquam nesciis, ni Caesar productas legiones instruxisset inde hostibus terror, fiducia militi ; et manibus aequis abscessum. mox reducto ad Amisiam exercitu legiones classe, ut advexerat, reportat ; pars equitum litore Oceani petere Rhenum…
Tacitus, Annales
-
…te summovit, et quicquid potest auferre cuiquam mors, tibi hoc vita abstulit ; regni tumultus turba fortunae prior abscessit a te iussa, quem, genitor, fugis Oedip. Me fugio, fugio conscium scelerum omnium pectus ,…
Seneca, Phoenissae
-
…sed mite adloquium et saevis pax quaeritur armis haec quoque castra patent, necdum meruere timeri, an suspectus ego abscedo et mea volnera dono. intret et hic genetrix eadem mediaeque sorores, finge autem pactis evictum excedere regnis ,…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…mortem locum mansionis inter haec, quae cernis, agmina laetabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem. Haec mihi cum…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…exarserat rursus in maius. Utque bestiae custodum neglegentia raptu vivere solitae, ne his quidem remotis, appositisque fortioribus abscesserunt, sed tumescentes inedia, sine respectu salutis, armenta vel greges incursant, ita etiam illi, cunctis quae…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…noluerit ego te absque ulla dubitatione suscipiam vivit Dominus dormi usque mane dormivit itaque ad pedes eius usque ad noctis abscessum surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo et dixit Booz cave ne quis noverit quod huc veneris et rursum expande inquit…
Vulgate, Latin Vulgate