addico
addico, to give assent
- I Of a favorable omen, to be propitious to, to favor, usually with aves as subj., and without obj.: cum sacellorum exaugurationes admitterent aves, in Termini fano non addixere, Liv. 1, 55, 3; so, Fabio auspicanti aves semel atque iterum non addixerunt, id. 27, 16, 15; also with auspicium as subj.: addicentibus auspiciis vocat contionem, Tac. A. 2, 14; cf. Drak. Liv. 1, 36, 3; 27, 16, 15.—And with acc. of obj.: illum quem aves addixerant, Fest. p. 241 Müll.—In judicial lang.: alicui aliquid or aliquem, to award or adjudge any thing to one, to sentence; hence Festus, with reference to the adjudged or condemned person, says: “alias addicere damnare est,” p. 13 Müll.: ubi in jus venerit, addicet praetor familiam totam tibi, Plaut. Poen. 1, 1, 57 (185): bona alicui, Cic. Verr. 2, 1, 52: addictus erat tibi? had he been declared bound to you for payment? id. Rosc. Com. 14, 41; hence ironic.: Fufidium . . . creditorem debitoribus suis addixisti, you have adjudged the creditor to his debtors (instead of the reverse), id. Pis. 35: liberum corpus in servitutem, Liv. 3, 56.—Hence subst., addictus, i, m., one who has been given up or made over as servant to his creditor: ducite nos quo jubet, tamquam quidem addictos, Plaut. Bacch. 5, 2, 87 (1206): addictus Hermippo et ab hoc ductus est, Cic. Fl. 20 extr.; cf. Liv. 6, 15, 20. (The addictus, bondman, was not properly a slave = servus, for he retained his nomen, cognomen, his tribus, which the servus did not have; he could become free again by cancelling the demand, even against the will of his dominus; the servus could not; the addictus, when set free, was also again ingenuus, the servus only libertinus; v. Quint. 7, 3, 27. The inhuman law of the Twelve Tables, which, however, was never put in execution, that one indebted to several creditors should be cut in pieces and divided among them, is mentioned by Gell. 20, 1: Niebuhr, Rom. Gesch. 1, 638; Smith's Antiq.):
- IIaddicere alicui judicium, to grant one leave to bring an action, Varr. L. L. 6, § 61 Müll.: addicere litem, sc. judici, to deliver a cause to the judge. This was the office of the praetor. Such is the purport of the law of XII. Tab. Tab. I.: POST MERIDIEM PRAESENTI STLITEM ADDICITO, ap. Gell. 17, 2: judicem or arbitrum (instead of dare judicium), to appoint for one a judge in his suit, Dig. 5, 1, 39, 46 and 80: addicere aliquid in diem, to adjudge a thing to one ad interim, so that, upon a change of circumstances, the matter in question shall be restored in integrum, Dig. 18, 2; 6, 1, 41; 39, 3, 9.—
- B In auctions, to adjudge to the highest bidder, knock down, strike off, deliver to (with the price in abl.): ecquis est ex tanto populo, qui bona C. Rabirii Postumi nummo sestertio sibi addici velit, Cic. Rab. Post. 17; so id. Verr. 2, 1, 55; Suet. Caes. 50.—Addicere bona alicujus in publicum, i. e. to confiscate, Caes. B. C. 2, 18; hence in Plaut., of a parasite, who strikes himself off, as it were, i. e. promises himself to one as guest, on condition that he does not in the mean time have a higher bid, i. e. is not attracted to another by a better table, Plaut. Capt. 1, 2, 76 (185) sq.—
- C In gen., to sell, to make over to: addice tuam mihi meretricem, Plaut. Poen. 2, 50 (498): hominem invenire neminem potuit, cui meas aedes addiceret, traderet, donaret, Auct. Or. pro Dom. 41, 107. Antonius regna addixit pecunia, Cic. Phil. 7, 5, 15; so Hor. S. 2, 5, 109.—In a metaph. signif.,
- D To deliver, yield, or resign a thing to one, either in a good or a bad sense.
- a In a good sense, to devote, to consecrate to: senatus, cui me semper addixi, Cic. Planc. 39, 93: agros omnes addixit deae, Vell. 2, 25; hence, morti addicere, to devote to death, Cic. Off. 3, 10, 45: nolite . . . omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti addicere, to devote to perpetual slavery, Caes. B. G. 7, 77.—
- b In a bad sense, to give up, to sacrifice, to abandon (very freq.); ejus ipsius domum evertisti, cujus sanguinem addixeras, Cic. Pis. 34, 83: libidini cujusque nos addixit, id. Phil. 5, 12, 33; so id. Mil. 32; id. Sest. 17; id. Quint. 30; hence poet.: quid faciat? crudele, suos addicere amores, to sacrifice, to surrender his love, Ov. M. 1, 617 (where some read wrongly abdicere).—
- E In later Latin, to attribute or ascribe a work to one: quae (comoediae) nomini eius (Plauti) addicuntur, Gell. 3, 3, 13.
- —Hence, addictus, P. a. (after II. D.), dedicated or devoted to a thing; hence,
- a Destined to: gladiatorio generi mortis addictus, Cic. Phil. 11, 7, 16; cf. Hor. Epod. 17, 11.—
- b Given up to, bound to: qui certis quibusdam destinatisque sententiis quasi addicti et consecrati sunt, Cic. Tusc. 2, 2, 5: nullius addictus jurare in verba magistri, Hor. Ep. 1, 1, 14: Prasinae factioni addictus et deditus, Suet. Cal. 55.—Comp., sup., and adv. not used.
➳ impér. arch addice Pl. Pœn. 498 || pf. addixti Mart. 10, 31, 1 ; 12, 16, 1.
- 1. (in de taal v.d. augures) (a) gunstig zijn; (b) goedkeuren; ➤ aves addicunt;
- 2. (als rechter, ihb. als pretor) als eigendom toewijzen [alci bona; liberum corpus in servitutem een insolvente schuldenaar tot tijdelijke slaaf (v.d. schuldeiser) maken; alcis bona in publicum confisqueren]; — subst. addictus, ī m tijdelijke slaaf;
- 3. verkopen (wat eigenlijk niet verkocht zou mogen worden) [regna; consulatum];
- 4. (op veilingen) aan de meest biedende toewijzen, gunnen;
- 5. wijden, toekennen [agros deae];
- 6. overlaten, prijsgeven, overgeven [alci totum patrimonium; alci animum zijn hele hart geven]; — (pejor.) se alci ~ zich willoos aan iem. overgeven, zich slaafs aan iem. onderwerpen [senatui]; — adj. addictus, a, um slaafs onderworpen aan, toegedaan;
- 7. (postklass.) een geschrift aan iem. toeschrijven.
斷與人。定斷。— bona in publicum 抄家。— morti 定死罪。 — sententiam 受贿以斷。— opus定工價。— ei totam familiam 斷一家爲其奴。— eum muneri 給他功名。— se ei 服侍其爲業。— servum in libertatem 放奴。— se servituti 甘心爲奴。 Aves non addixere 雀兆不准。
Suggest a Translation
See an image
- to give assent.—In augural lang., to be propitious, favor: nisi aves addixissent, L.: in Termini fano, L.—In law: alicui aliquid or aliquem, to award, adjudge, sentence: bona alicui.—Esp., of a debtor assigned to his creditor till the debt is paid: addictus Hermippo. — Absol: prohibendo addictos duci, those adjudged bondsmen for debt, L.—Ironic.: Fufidium ... creditorem debitoribus suis addixisti, you have adjudged the creditor to his debtors.—In auctions, to award, knock down, strike off: alcui meas aedīs: bona Rabiri nummo sestertio: bona alicuius in publicum, to confiscate, Cs.—In gen., to sell, make over: regna pecuniā: nummo (fundum), for a penny, H.—Fig., to devote, consecrate: senatus, cui me semper addixi: me, V.: Nullius addictus iurare in verba magistri, H.: sententiis addicti, wedded. — To give up, sacrifice, sell out, betray, abandon: pretio habere addictam fidem: libidini cuiusque nos addixit: gladiatorio generi mortis addictus, destined; hence, poet.: Quid faciat? crudele, suos addicere amores, to betray, O.
-
…Iuppiter e terra genitam mentitur, ut auctor desinat inquiri. Petit hanc Saturnia munus. Quid faciat crudele suos addicere amores, non dare suspectum est. Pudor est qui suadeat illinc, hinc dissuadet amor. Victus pudor esset…
Ovid, Metamorphoses
-
…vos verum etiam perculisse atque adflixisse videamini. quem si nobis, si suis, si rei publicae conservatis, addictum, deditum, obstrictum vobis ac liberis vestris habebitis omniumque huius nervorum ac laborum vos potissimum, iudices, fructus…
Cicero, pro Caelio
-
…omnium commutare cum vituperatione sine quaestu Pergam atque insequar longius. iniqua lege vendebas, quo pluris venderes. cur addictis iam et venditis decumis, cum iam ad summam decumarum nihil, ad tuum quaestum multum posset accedere, subito…
Cicero, in Verrem
-
…in adventu cum, accepta pecunia a Dyrrachinis ob necem hospitis tui Platoris, eius ipsius domum devertisti cuius sanguinem addixeras, eumque servis symphoniacis et aliis muneribus acceptis timentem multumque dubitantem confirmasti et Thessalonicam fide tua venire iussisti. quem…
Cicero, in Pisonem
-
…quem unum habemus in orbe terrarum fidelissimum huic imperio atque amantissimum nostri nominis, Brogitaro, ut ante dixi, addictum pecunia tradidisti. atque hunc tamen Deiotarum saepe a senatu regali nomine dignum existimatum, clarissimorum imperatorum testimoniis ornatum ,…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…publicam maximam dissipavit, exsules sine lege restituit, vectigalia divendidit, provincias de populi Romani imperio sustulit, regna addixit pecunia, leges civitati per vim imposuit, armis aut obsedit aut exclusit senatum ut haec, inquam, omittam…
Cicero, Philippicae
-
…. adest ad tabulam, licetur Aebutius ; deterrentur emptores multi partim gratia Caesenniae, partim etiam pretio. fundus addicitur Aebutio ; pecuniam argentario promittit Aebutius ; quo testimonio nunc vir optimus utitur sibi emptum esse. quasi vero aut…
Cicero, Pro Caecina
-
…legatos mittamus, cui bellum moremur inferre qui ne sorti quidem fortunas nostras destinavit, sed libidini cuiusque nos ita addixit ut ne sibi quidem quicquam integrum quod non alicui promissum iam sit reliquerit. cum hoc, patres conscripti ,…
Cicero, Philippicae
-
…se contra luxuriem ac licentiam rusticana illa atque inculta parsimonia defendere an deformata atque ornamentis omnibus spoliata nuda cupiditati petulantiaeque addicatur. non comparat se tecum gratia P. Quinctius, Sex. Naevi, non opibus, non facultate contendit…
Cicero, pro Quinctio
-
…vexandas diripiendasque esse voluit huius audaciae nequitiae crudelitati fidelissimos socios optimosque civis scitota hoc praetore traditos, iudices, atque addictos fuisse novis institutis et edictis, tote Hieronica lege, quem ad modum antea dixi, reiecta ac repudiata .…
Cicero, in Verrem