adigo
adigo, to drive, urge, bring by force, take
- I Lit., of cattle (cf. ago, I.: abigo, abigeus, etc.): quis has huc ovīs adegit? Plaut. Bacch. 5, 2, 3 (1122): lactantes vitulos ad matres, Varr. R. R. 2, 5, 16: pecore e longinquioribus vicis adacto, Caes. B. G. 7, 17: equos per publicum, Suet. Galb. 19. —Of persons: mox noctu te adiget horsum insomnia, Ter. Eun. 219: aliquem fulmine ad umbras, Verg. A. 4, 25: quis deus Italiam vos adegit? id. ib. 9, 601.—Hence: adigere aliquem arbitrum (ad arbitrum), to compel one to come before an arbiter (like adigere (ad) jus jurandum; v. infra): finibus regundis adigere arbitrum non possis, Cic. Top. 10, 43; so id. Off. 3, 16, 66; id. Rosc. Com. 9, 25.—Of things: classem e Ponto Byzantium adigi jusserat, Tac. H. 2, 83: ceteras navium per fossas, id. A. 11, 18, and absol.: dum adiguntur naves, i. e. in mare impelluntur, id. A. 2, 7: tigna fistucis, to drive in by rammers, Caes. B. G. 4, 17.—Esp. often of weapons, to drive home, plunge, thrust, to send to a place: ut felum adigi non posset, Caes. B. G. 3, 51; cf. id. B. G. 4, 23; so Verg. A. 9, 431; Ov. M. 6, 271: hastae ardentes adactae, Tac. H. 4, 23: ferrum jugulo, Suet. Ner. 49: cf. Liv. 27, 49: per obscena ferrum, Suet. Calig. 58: ferrum in viscera, Sil. 7, 626.— And from the weapons transf. to the wound, to inflict (in the poets and Tac.): alte vulnus adactum, Verg. A. 10, 850: ubi vulnus Varo adactum, Tac. A. 1, 61: vulnus per galeam adegit, id. ib. 6, 35.
- II Fig.
- A To drive, urge, or bring one to a situation, to a state of mind, or to an act (esp. against his will): tu, homo, adigis me ad insaniam, Ter. Ad. 111: adigit ita Postumia, Cic. Att. 10, 9: acri cupidine adigi, Tac. A. 15, 33: ad mortem, id. ib. 12, 22.—Poet. with the subj. without ut: quae vis vim mihi afferam ipsa adigit, Plaut. Rud. 3, 3, 19 (682).—With the inf.: vertere morsus exiguam in Cererem penuria adegit edendi, Verg. A. 7, 114; cf. 6, 696; so Ov. Am. 3, 6, 3; Sil. 2, 472; Stat. Th. 4, 531.— So also: tres liburnicas adactis per vim gubernatoribus ascendere, Tac. Agr. 28; so id. A. 4, 45; 11, 10; id. H. 4, 15.—
- B Adigere aliquem ad jus jurandum, jus jurandum, or jure jurando, or sacramento (abl.), t. t., to put one on oath, to cause one to take oath, to swear one (from the time of Livy oftener with abl.; so Tac., Just., Flor.; cf. on this point Cortius ad Sall. C. 22; Held ad Caes. B. C. 1, 76; Herz. ad Caes. B. G. 7, 67; Rudd. II. p. 328, no. 16): omnibus jus jurandum adactis, Caes. B. G. 7, 67: cum ad jus jurandum populares sceleris sui adigeret, Sall. C. 22: provinciam omnem in sua et Pompeii verba jus jurandum adigebat, Caes. B. C. 2, 18: censores ita jus jurandum adigebant, Liv. 43, 15 fin.; so Gell. 4, 20; 7, 18: populum jure jurando adegit, Liv. 2, 1: omnibus junioribus jure jurando adactis, id. 6, 33; so 6, 38; 7, 9, 11 al.; Tac. H. 1, 55; ib. 76; Just. 22, 4, 5; 8, 4, 11; Flor. 3, 1, 13.—Hence ellipt.: in verba adigere, for in verba jus jurandum adigere in Tac. and Suet. (cf. the passage cited above, Caes. B. C. 2, 18): neque se neque quemquam Batavum in verba Galliarum adegit, Tac. H. 4, 61: provincia Narbon. in verba Vitellii adacta, id. ib. 2, 14; so 4, 59; Suet. Vesp. 6.— And finally quite absol.: adigere (sc. jure jurando, sacramento), to bind by an oath: magno cum assensu auditus ... universos adigit, Tac. H. 4, 15.—
- C Poet. = subigere, to subject: bisque jugo Rhenum, bis adactum legibus Istrum, Stat. Th. 1, 19: in faciem prorae pinus adacta novae, brought into the form of a ship, Prop. 4, 22, 14.☞ In Caes. B. C. 2, 1: mare quod adigit ad ostium Rhodani, we have a false reading, for which Nipperdey restored adjacet.
➳ adaxint = adegerint Pl. Aul. 50.
- 1. naderbij, binnen drijven of brengen [oves; pecus; homines];
- 2. (jur. t.t.) (ad) arbitrum ~ alqm iem. dagen voor arbitrage;
- 3. slingeren naar; ➤ ex locis superioribus telum in litus ~; sagitta turbine adacta;
- 4. stoten in [alci ensem; sibi gladium; ferrum per pectus];
- 5. brengen, dwingen tot [ad mortem; ad insaniam];
- 6. (milit. t.t.) alqm (ad) ius iurandum (of iure iurando of sacramento) ~ iem. de eed afnemen.
逼迫。阻當。赶强。入之。— eum sacramento 迫彼發誓。— in arborem clavum 釘釘於樹。— eum in insaniam 使彼瘋。— ad umbras 殺人。 — oves 放羊。
Suggest a Translation
See an image
- ad + ago, to drive, urge, bring by force, take(to a place): pecore ex longinquioribus vicis adacto, Cs.—Of persons: te adiget horsum insomnia, T.: aliquem fulmine ad umbras, V.: Italiam vos?V.: arbitrum illum adegit, compelled to come before an arbiter.—Of things: tigna fistucis, to ram in, Cs.—Esp. of weapons, to drive home, plunge, thrust: ut telum adigi non posset, reach its mark, Cs.: viribus ensis adactus, V.— Poet.: alte volnus adactum, inflicted, V.—Fig., to drive, urge, force, compel, bring(to a condition or act): me ad insaniam, T.: vertere morsūs Exiguam in Cererem penuria adegit edendi, V.: adactis per vim gubernatoribus, pressed, Ta.—Poet.: In faciem prorae pinus adacta novae, brought into the form of a ship, Pr.—Adigere aliquem ius iurandum, or ad ius iurandum, or iure iurando, or sacramento (abl.), to put on oath, bind by oath, cause to take an oath, swear: omnibus ius iurandum adactis, Cs.: ad ius iurandum populares, S.: provinciam in sua verba ius iurandum, Cs.: populum iure iurando, L.: adiurat in quae adactus est verba, i. e. takes the oath under compulsion, L.
-
…pristinae virtutis memoriam retinerent neu perturbarentur animo hostiumque impetum fortiter sustinerent, quod non longius hostes aberant quam quo telum adigi posset, proelii committendi signum dedit. Atque in alteram item cohortandi causa profectus pugnantibus occurrit. Temporis tanta fuit…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, conventum dimisit. Fuere ea tempestate, qui dicerent Catilinam oratione habita, cum ad iusiurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse inde cum post exsecrationem omnes degustavissent, sicuti in sollemnibus sacris…
Sallust, Catilina
-
…offirmare Et perpeti ne redeam interea Tene non hercle arbitror. Nam aut iam revertere, aut mox noctu te adiget horsum insomnia. Opus faciam ut defatiger usque ingratiis ut dormiam. Vigilabis lassus ; hoc plus facies. Ah…
Terence, Eunuchus
-
…deserturos neque prodituros neque sibi separatim a reliquis consilium capturos. princeps in haec verba iurat ipse ; idem iusiurandum adigit Afranium ; subsequuntur tribuni militum centurionesque ; centuriatim producti milites idem iurant. edicunt, penes quem quisque sit Caesaris…
Julius Caesar, Civil War
-
…, ut paene castris Pompei legiones subiceret ; tantumque a vallo eius prima acies aberat, uti ne telum tormento adigi posset. Pompeius autem, ut famam opinionemque hominum teneret, sic pro castris exercitum constituebat, ut tertia acies…
Julius Caesar, Civil War
-
…. Cuius loci haec erat natura atque ita montibus angustis mare continebatur, uti ex locis superioribus in litus telum adigi posset. Hunc ad egrediendum nequaquam idoneum locum arbitratus, dum reliquae naves eo convenirent ad horam nonam in ancoris…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quo nulla omnino crassitudo sit, liniamentum longitudinem sine ulla latitudine carentem. haec cum vera esse concessero, si adigam ius iurandum sapientem, nec prius quam Archimedes eo inspectante rationes omnes descripserit eas quibus efficitur multis partibus solem maiorem…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…parentes, ad uxorem aditum habeat, qui non bis per agmen hostium perequitasset. Probata re atque omnibus iureiurando adactis postero die in tres partes distributo equitatu duae se acies ab duobus lateribus ostendunt, una primo agmine iter impedire…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Itaque Calpurnius cum demolitus esset cognossetque Claudium aedes postea proscripsisse, quam esset ab auguribus demoliri iussus, arbitrum ilium adegit, QUICQUID SIBI DARE FACERE OPORTERET EX FIDE BONA. M. Cato sententiam dixit, huius nostri Catonis pater…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…turribus autem excitatis tamen has altitudo puppium ex barbaris navibus superabat, ut neque ex inferiore loco satis commode tela adigi possent et missa a Gallis gravius acciderent. Una erat magno usui res praeparata a nostris, falces praeacutae insertae…
Julius Caesar, Gallic War