Logeion | sacramentum

Tiberio sacramentum dixerunt copiae
the troops took an oath of alliance to Tiberius

să̄crāmentum, i, n. [sacro].

In good class. Lat., a jurid. and milit. t. t.
- A Jurid. t. t., the sum which the two parties to a suit at first deposited, but afterwards became bound for, with the tresviri capitales; so called because the sum deposited by the losing party was used for religious purposes, esp. for the sacra publica; v. Fest. p. 344 Müll.; or, perh. more correctly, because the money was deposited in a sacred place; v. the foll. passage of Varro and Müller's note. (Another reason is given in Isid. Orig. 5, 24 fin.: sacramentum est pignus sponsionis; vocatum autem sacramentum, quia violare, quod quisque promittit, perfidia est): ea pecunia, quae in judicium venit in litibus, sacramentum a sacro. Qui petebat et qui infitiabatur, de aliis rebus utrique quingenos aeris ad pontem deponebant, de aliis rebus item certo alio legitimo numero assum; qui judicio vicerat, suom sacramentum e sacro auferebat, victi ad aerarium redibat, Varr. L. L. 5, § 180 Müll. N. cr.: qui prior vindicaverat, dicebat: quando tu injuria vindicavisti, de aeris sacramento te provoco; adversarius quoque dicebat: similiter ego te; seu L. asses sacramenti nominabant... Postea praedes Praetor ab utroque accipiebat sacramenti, quod id in publicum cedebat, Gai. Inst. 4, 16; cf. id. ib. 4, 16, § 13 sq.; 95: sacramenti autem nomine id aes dici coeptum est quod et propter aerarii inopiam et sacrorum publicorum multitudinem consumebatur id in rebus divinis, Fest. p. 344 Müll.: cum in rem aliquam agerent litigatores et poena se sacramenti peterent, poscebant judicem, qui dabatur post trigesimum diem, Pseudo-Ascon. ad. Cic. Verr. 2, 1, 9, § 26 (p. 164 Orell.): de multae sacramento consules comitiis centuriatis tulerunt, Cic. Rep. 2, 35, 60.—
- - 2 Meton., a cause, a civil suit or process: decemviri re quaesitā et deliberatā sacramentum nostrum justum judicaverunt, Cic. Caecin. 33, 97; cf. transf. in gen.: homines graves, quibuscum tibi justo sacramento contendere, non liceret, on equal terms, with a fair chance of success, id. de Or. 1, 10, 42: cetera ... ἔντεχνα et arguta adparebunt, ut sacramento contendas mea non esse, lay a wager, i. e. confidently assert, id. Fam. 7, 32, 2: injustis vindiciis ac sacramentis ali enos fundos petere, id. Mil. 27, 74: si Xviri sacramentum in libertatem injustum judicassent, id. Dom. 29, 78.—
- B Milit. t. t. (cf. infra, 2, the passage from Cic. Off. 1, 11, 36), orig. the preliminary engagement entered into by newly-enlisted troops (this was followed by the proper military oath, jusjurandum, which was at first voluntary, but, after the second Punic war, was demanded by the military tribune): milites tum (i.e. 538 A.U.C.), quod numquam antea factum erat, jurejurando ab tribunis militum adacti milites [jussu consulis conventuros]: nam ad eam diem nihil praeter sacramentum fuerat; et, ubi ad decuriatum aut centuriatum convenissent, suā voluntate ipsi inter sese decuriati equites, centuriati pedites conjurabant, sese fugae atque formidinis ergo non abituros neque ex ordine recessuros, nisi, etc.... Id ex voluntario inter ipsos foedere ad tribunos ac legitimam juris jurandi adactionem translatum, Liv. 22, 38, 2 seq. Weissenb. ad loc.; cf. Front. Strat. 4, 1, 4; and v. Becker, Antiq. 3, 2, p. 292 sq.—Hence, since that time,
- - 2 For jusjurandum, the military oath of allegiance (very freq. and class.): milites Domitianos sacramentum apud se dicere jubet, to take the oath of allegiance, Caes. B. C. 1, 23; so, sacramentum dicere, id. ib. 1, 86 fin.: quos consulis sacramento rogavisset, id. B. G. 6, 1: sacramentum dicere alicui, Tac. A. 1, 28; and in a like signif. in Livy: sacramento (abl.) dicere, Liv. 2, 24 fin.; 4, 53; 25, 5; 41, 5 fin.: sacramento dicere alicui, id. 24, 8: ut omnes minores quinquaginta annis sacramento (abl.) rogaret, should administer the oath of allegiance to them, swear them in, id. 40, 26; so, rogare (aliquos) sacramento, id. 32, 26; 35, 2; Quint. 12, 2, 26; in a like sense: adigere sacramento aliquos, Liv. 4, 5; 7, 11; 9, 29; Tac. A. 1, 37; id. H. 1, 55: adigere aliquos sacramento Othonis, id. ib. 1, 76: Vitellii, id. ib. 2, 55: Vespasiani, id. ib. 2, 79: adigere aliquos sacramento in nomen senatūs, Suet. Galb. 16: sacramento aliquem tenere ... sacramento tenere, Caes. B. C. 2, 32; cf.: secundo eum obliget militiae sacramento, quia, priore amisso, jure cum hostibus pugnare non poterat, Cic. Off. 1, 11, 36 (in which passage the primary jurid. signif. is alluded to): ex quibus (legionibus) aetate aut valetudine fessi sacramento solvebantur, Tac. A. 16, 13 fin.: legionibus, quae sacramentum mutaverant, in paenitentiam conversis, i. e. had revolted, Suet. Claud. 13; cf.: paenitentia mutati sacramenti, id. Galb. 10: alicujus sacramentum exuere, Tac. H. 3, 42: hoc sacramento (viz. in the service of Bacchus) initiatos juvenes milites faciendos censetis? Liv. 39, 15.—
  - - b Transf., in gen., an oath, a solemn obligation or engagement (mostly post-Aug.): ut sacramento contendas mea non esse, Cic. Fam. 7, 32, 2: non ego perfidum Dixi sacramentum: ibimus, ibimus, etc., Hor. C. 2, 17, 10: in verba Eumolpi sacramentum juravimus, Petr. 117, 5: amicitiae sacramentum delevi, id. 80, 4: sacramento quodam nexi, Just. 20, 4, 14: se sacramento obstringere, ne, etc., Plin. Ep. 10, 96 (97), 7: si quod inesset mutis animalibus tacitum ac naturale sacramentum, Ap. Met. 3, 26, 15.—
II In eccl. and late Lat., something to be kept sacred.
- - 1 A secret: sacramentum regis abscondere, Vulg. Tob. 12, 7.—
  - 2 The gospel revelation: nolite verba, cum sacramentum meum Erit canendum, providenter quaerere, Prud. στεφ. 10,15.—
  - 3 A mystery: sacramentum stellarum, Vulg. Apoc. 1, 20: pietatis, id. 1 Tim. 3, 16; Lact. 7, 24; Aug. de Agone Christi, 24.—
  - 4 A sacrament: signa, cum ad res divinas pertinent, sacramenta appellantur, Aug. Ep. 138: baptismi, id. Doctr. Christ. 3, 13: sanguinis Christi, id. Ep. ad Bonif. 98, 9: (matrimonii), Vulg. Eph. 5, 32.—
  - 5 The office of the ministry: Athanasium episcopum... coctus in unum quaesitus (synodus ut appellant) removit a sacramento quod obtinebat, Amm.15, 7, 7.

sacrāmentum, ī, n. (sacro), I) das, wodurch man sich od. einen anderen zu etw. verbindlich macht, die Weihe, dah. A) als jurist. t. t. = die Summe Geldes, die man im Zivilprozeß niederlegte u. die die den Prozeß verlierende Partei zugleich mit einbüßte, das Haftgeld, die Strafsumme, Varro LL. 5, 180. Gaius inst. 4, 12 sqq. Ps. Ascon. Cic. Verr. 1, 9, 26. p. 164 B: multae sacramentum, Cic. de rep. 2, 60. – meton., die gegenseitige Provokation auf eine Strafsumme, eine Art Wette, die der Kläger und Beklagte um die Wahrheit u. Unwahrheit ihrer Behauptung eingingen, worüber dann die Zentumvirn u. der Iudex zu entscheiden hatten (vgl. Prob. de litt. sing. § 4. p. 273 K. si negas, te sacramento quingenario provoco), sacramento contendere cum alqo, mit jmd. unter Pr. auf eine Str. prozessieren, Val. Max.: iusto sacramento contendere cum alqo, Cic.: sacramentum alcis iustum iudicare, den Prozeß zu jmds. Gunsten entscheiden, Cic.; vgl. sacramenta pronuntiare non iusta, Arnob.: übtr. v. Wetten, ut sacramento contendas mea non esse, eine Wette eingehst, wettest, Cic. ep. 7, 32, 2. – Vgl. Pflüger die legis actio sacramento. 1898. Sohm Institutionen¹³ S. 272. – B) milit. t. t. = die Verpflichtung zum Kriegsdienste u. bes. der damit verbundene Diensteid, Eid der Treue (vollst. sacr. militare od. militiae, s. im folg.), 1) eig. u. meton.: a) eig.: alqm militiae sacramento obligare, vereidigen, zur Fahne schwören lassen, Cic.: so auch milites sacramento rogare, Caes. u. Liv., od. adigere, Liv., schwören lassen, in Eid nehmen: dicere sacramentum, Caes., od. sacramento, Liv., schwören, zur Fahne schwören, den Fahneneid leisten: vollst. dicere sacramento militari, Plin. ep.: alci sacramento od. sacramentum dicere, einem schwören, Liv. u. Tac.: sacramentum neglegere, Caes. – b) meton., der Kriegsdienst, longo Caesarum sacramento imbutus, Tac.: qui sacramento non tenerentur, die zum Kriegsdienste nicht verpflichtet wären, Suet.: praemia sacramentorum, Iuven. – 2) übtr.: a) die Verpflichtung, amicitiae, Petron.: si quod inesset mutis animalibus tacitum... sacramentum, Apul. – b) der Eid, sacramento quodam nexi, Iustin.: perfidum sacramentum dicere, Hor.: sacramento se obstringere, Plin. ep.: contra religionem sacramenti occīdi, Eutr. – II) im Kirchenlatein = das religiöse Geheimnis, Lact. u.a.

sacramentum [CL] 1 formal oath. b (~um corporale or corporaliter praestitum) oath made in physical contact with a sacred object, corporal oath; c (in informal context). post horribile ~um juramenti Gildas EB 28; 722 hoc autem indiculum ~i ego Bonifatius exiguus episcopus manu propria scripsi positum supra sacratissimum corpus tuum ‥ Deo teste et judice prestiti ~um, quod et conservare promitto Bonif. Ep. 16; ~o facto juravit quod ‥ (Kent) DB I 2ra; dicitur ‥ ~um etiam jusjurandum, non quod rei cujuspiam similitudinem habeat, sed quia supra res sacras alicujus rei confirmatio vel negatio fiat Lanfr. Corp. & Sang. 423B; Goduinum quoque obliquis oculis intuitus ad ~um purgationis compulit W. Malm. GR II 188; 1221 juratores testantur super ~um suum quod ‥ PlCrGlouc 56; quibus dominus rex, addito magno ~o, ait “nunquam certe prevalebit” M. Par. Maj. V 231; 1406 domino quondam David Flemyng, pro expensis suis, transeunti in Angliam pro ~o regis Anglie recipiendo ‥ cl li. ExchScot 646; 1412 inter cetera consueta ~um speciale prestare teneantur quod statuti hujus formam ‥ observabunt StatOx 218. b ~o corporaliter prestito Dial. Scac. II 4A; contra ~a plurima eidem ‥ super reliquias pretiosissimas corporaliter prestita Gir. IK II 2 p. 112; 1216 accepto ‥ ~o suo corporali , 1271 per corporale ~um , 1304 corporale ~um prestiterunt (v. corporalis 1d); 1352 idem Patricius ~um prestitit corporale quod ipse aut aliquis hominum suorum ‥ nobis ‥ dampnum vel molestiam non facient RScot 751b. c respondit ‥ talia per resurrectionem et splendorem Dei pronuntians, quod soleret ex industria talia ~a facere quae ipso hiatu oris terrificum quiddam auditorum mentibus insonarent W. Malm. GR III 281. 2 mystery, something that is not understood by human reason. quis victoribus solum et in tricentenario numero, hoc est Trinitatis ~o ‥ sacrificium offerens Gildas EB 69; p675 Dominicae incarnationis ~um et passionis patibulum ac resurrectionis tropeum voce libera per populum praedicabo Aldh. Ep. 4 p. 486; juxta sui nominis [i. e. Felix] ~um ‥ ad fidem et opera justitiae, ac perpetuae felicitatis dona perduxit Bede HE II 15; c1102 vide subtile ~um: eo tempore prolatam esse ultionem incesti sororum cum patre impudicarum H. Los. Ep. 6; sacre scripture mysteria et arcana fidei ~a R. Bury Phil. 11. 168. 3 sacrament: a (of Old Testament); b (Christian); c (spec. as seven or two). d element of sacrament. a propter ‥ ~um sabbati, quod in Veteri Testamento servabatur Bede Gen. 164D; mutentur ‥ pro tempore ~a. olim misisti Abraham, postea Moysen cum cultello circumcisionis P. Blois Serm. 7. 585A; Christus ‥ ~a veteris legis observavit Gros. Cess. Leg. I 10 p. 66. b quidquid ‥ in ~o vel ministerio sanctae catholicae ecclesiae gesta sunt, adque in augmento filiorum Dei peracta sunt Theod. Laterc. 22; 1006 in coena Domini crisma ab episcopo sacrandum est, quia eo die ~a aecclesiae Dominus discipulis contradidit Comp. Swith. 186; queritur vestra reverentia de ~is ecclesiae Anselm (Sacr.) II 240; 1236 invenimus ‥ pro pecunia non soluta denegari ~a ecclesiastica et etiam in die Pasche ~um Eucharistie Gros. Ep. 22 p. 76; Agnes ‥ usque ad mortem infirmata ‥ omnibus ~is ecclesiasticis inuncta Mir. Montf. 77; 1325 capellano ‥ quia ministravit villanis de W. in ~is ecclesiasticis Pri. Cold. app. II iii. c idem namque septiformis ~orum numerus sacrosanctis testamentorum oraculis frequentissime adstipulatur Aldh. Met. 1; 1219 sunt autem vij ~a quorum v omnibus fidelibus communia sunt et necessaria ‥ baptisma ‥ confirmatio ‥ penitentia ‥ eukaristia ‥ extrema unctio ‥ ordo et conjugium ‥ vij articuli sequentes sunt vij ~a Gros. Templ. 3. 4; duo ‥ ~a, quae eo nomine proprie censenda sint, agnoscimus, baptismum et eucharistiam Jewel Apol. B4v. d de latere ejus in cruce dormientis exivit sanguis et aqua, de quibus ~is nascitur ac nutritur ecclesia Bede Gen. 38B; iratus sibi juramentum ad ~a que tangebat fecit, nullo se amplius pacto id genus cibi comesurum W. Malm. GP IV 137; agitur in altari celeste mysterium, manibus sacerdotis divina ~a tractantur Ailr. Ed. Conf. 760C; in extenta enim aree cortina ponuntur a patre regia et secularia ornamenta et in medio ecclesiastica ~a, textus evangelii, calix et patena Brev. Hyda f. 265; ~um post consecracionem non remanet pure panis Wycl. Blasph. 249. 4 (other eccl. rite). dicitur quoque ~um alicujus rei sacratio Lanfr. Corp. & Sang. 423B; ad divina ~a, viz. matutinas horas, vesperas, et missas ibidem dicenda et celebranda Entries 202rb.

săcrāmentum, (9) ī, n. (sacro), ¶ 1 enjeu [consigné entre les mains des Pontifes par les parties qui plaidaient (procédure per sacramentum ) ; lʼenjeu du perdant était employé au service des dieux, Fest. 344 ; ou acquis au trésor public Varro L. 5, 180 ] ; sacramentum justum judicare Cic. Cæc. 97 ; injustum Cic. Domo 78, juger la revendication (la prétention) juste, injuste ; justo sacramento contendere Cic. de Or. 1, 42, soutenir légitimement, avec raison ¶ 2 serment militaire : sacramentum apud aliquem dicere Cæs. C. 1, 23, 5, prononcer le serment devant qqn ; alicui Tac. Ann. 1, 28, prêter le serment à qqn ; consulis sacramento rogare Cæs. G. 6, 1, 2, enrôler au moyen du serment prêté au consul, cf. Liv. 40, 26, 7 ; adigere sacramento Othonis Tac. H. 1, 76, faire prêter serment de fidélité à Othon, cf. Tac. H. 2, 55, etc.; sacramento dicere Liv. 25, 5, 8, sʼengager par serment [parler suivant la formule du serment] ; sacramento dicere consulibus Liv. 24, 8, 19, prêter serment aux consuls ¶ 3 [en gén.] serment : Hor. O. 2, 17, 10 ; Plin. Min. Ep. 10, 96, 7 ; Petr. 117, 5 ¶ 4 a) mystère ; b) sacrement : Eccl.

sacrāmentum, ī n (sacro)

1. (jur. t.t.) (a) waarborgsom, garantiebedrag (in een civiel proces door beide partijen als cautie gesteld); (b) aanspraak, claim (in een proces); ➤ -um alcis iustum iudicare iems. claim geldig verklaren; iusto -o contendere cum alqo met een geldige claim; iniustis vindiciis ac -is alienos fundos petere;
2. eed v. trouw, ambtseed, eed op het vaandel [militiae]; ➤ -um en -o dicere de eed v. trouw zweren; -o teneri door een eed aan de militaire dienst gebonden zijn; milites -o obligare, rogare, adigere beëdigen;
3. (postklass.) (meton.) militaire dienst;
4. (poët.; postklass.) (metaf.) eed, plechtige verplichting [amicitiae];
5. (eccl.) religieus geheim; sacrament.

sacramentum , i. n.
發誓。兵誓。原吿于司敎手當之銀。訟。Sacramento justo contendere 公道之訟。Sacramento solvi 免誓。免當兵。Obligare eum sacramento 命發當兵之誓。

Suggest a Translation
See an image

*sacramentum, i. n.
密事。聖事。聖體。

Suggest a Translation
See an image

dupliciter dicitur, inquit Hugo a S. Victore lib. 2. Speculi Eccl. cap. 22 : Aliquando enim Sacramentum dicitur sacræ rei signum, velut in Baptismo exterior ablutio, quæ interiorem significat emundationem. Aliquando dicitur Sacramentum, quasi sacrum secretum, velut Sacramentum Incarnationis et hujusmodi. Glossæ Casinensis Monast. : Sacramenta sunt Baptismus et Chrisma, corpus et sanguis, quæ ob id Sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorumdem sacramentorum operatur. De priori significatione, ut cæteros omittam, qui de Sacramentis commentarios ediderunt, lubet hic exscribere, quæ adnotavit olim charissimus frater Michael du Fresne, Societatis Jesu Presbyter et Theologiæ Professor, in Dissertationibus sacris, ac Historicis de Antiquis Sacramentorum ritibus, rebusque in eorum usu et administratione controversis, necdum editis, Dissert. 2. part. 1. cap. 1 : De Sacramenti mysteriique nominibus. De Sacramentis, deque Baptismo primum dicere aggrediens, qui fidei Sacramentum est, et Christianæ gentis proprium signaculum, quo videlicet non consignamur modo, sed etiam sacramur, (id quod synagogæ circumcisio præstabat,) quodque Eugenius IV. in Concil. Florent. spiritualem vocat januam, per quam introducti Ecclesiæ adjungimur, cæterorum effecti consortes Sacramentorum : ante omnia id faciam, quod in principio fieri, cum in omnibus dissertationibus, tum in hac magis oportere censeo ; ut quid illud sit, de quo disputatio sit, explanetur ; ne vagari ac errare cogatur oratio, si ii, qui inter se dissenserint, non idem esse illud, de quo agitur, intelligent. Adde quod plerumque istud, vel experientia usque ipso verissimum videri solet, quod scite omnino sapienterque in Cratylo pronunciavit Plato, qui ipsarum rerum nomina penitius pervideret, eumdem et res itidem ipsas funditus exploratas compertasque habiturum. Inprimis igitur, de ipso Sacramenti nomine dicam universe, ex occasione baptismi, quireliquis velut aditus præit, ac vestibulum pietatis, ut eum nuncupat Gregorius Nazianzenus, de varia ipsiusmet postmodum acturus nuncupatione. Principio enim de ipso Sacramenti nomine litem Catholicis intendunt nonnulli Novatores, post Lutherum, Calvinumque, qui lib. Instit. 4. cap. 14 : Abunde liquet, ait, veteres, qui Sacramentorum nomen signis indiderunt, minime respexisse quis fuisset verbi hujus usus Latinis Scriptoribus ; sed novam hanc significationem pro suo commodo affinxisse, qua simpliciter signa designarent. Unde ipse significationem aliam e jure repetit, quam ut in nostra Sacramenta accommodet ; qua Sacramentum pro jurejurando accipitur, quod olim ducibus præstabant legiones : quod Imperii Romani grave mysterium lib. 8. Herodianus, τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς σεμνὸν μυστήριον, arcanum dominationis, Tacitus appellat : ita ut tamen in Calvini sententia Sacramentum, non tam sit juramentum, quo se homo obstringit Deo, quam quo sese Deus obligat homini. Verum ut ita sit, hanc minime reperiri subjectam in Scriptura huicce verbo notionem, eo, quo ab Ecclesia sensu accipitur, pro rei sacræ signo ; quid inde conficient sectarii, num expungendam penitus e Catholicorum scriptis vocem hanc, ut in locis communibus, cum aliis, stulte Melanchthon censuit ; qui caput, in quo de Sacramentis disserit, de Signis inscribit ? Nam quæ alii, inquit, Sacramenta, nos Signa appellamus. Qui autem id affirmare audeant, qui Trinitatis nomina, ὁμοούσιον, cum Nicænis Patribus, sive consubstantialis ὑποστάσεως, sive personæ, cæteraque id genus amplectuntur, quæ tamen sacris in Litteris non exstant : quique, ni prorsus imperiti sunt, non nesciunt a sanctis Patribus id nominis usurpari, ubi de Baptismo, Eucharistia, aliisque Sacramentis sermonem instituunt. Tritum istud Tertulliani lib. de Præscriptionibus cap. 16 : Ipsas quoque res, inquit de cacodæmone, Sacramentorum divinorum in idolorum mysteriis æmulatur ; tingit et ipse quosdam, utique credentes et fideles suos, etc. Tum postea : Signat in frontibus milites suos, etc. Huic adde Cyprianum, qui lib. 2. Epist. 1. de Baptismo, ut Tertullianus de Confirmatione, sic aperte loquitur : Si Sacramento utroque nascantur. Mitto cæteros : isti enim antiquissimi omnium sufficiunt, ut intelligant adversarii nos minime sectari prophanas vocum novitates, quas prorsus cavendas in fidei negotio, post Apost. 1. ad Timoth. 6. animadvertit Augustinus lib. 10. de Civit. Dei cap. 23 : Nam liberis, inquit, vocibus loquuntur Philosophi, nec in rebus ad intelligendum difficillimis offensionem religiosarum aurium pertimescunt : nobis autem ad certam regulam loqui fas est ; ne verborum licentia, etiam de rebus, quæ his significantur, impiam gignat opinionem. Cæterum neque caremus Scripturæ locis, quæ receptæ tot ab hinc sæculis vocis istius significationi suffragentur. Tametsi vero sacris in Paginis vocem hanc, Sacramentum, de nostris speciatim usurpari Sacramentis, probare sectariis non possumus ex illo Apostoli ad Ephesios loco cap. 5. Sacramentum, (sive ut Græce legitur, mysterium) hoc magnum est ; ut qui matrimonium e numero Sacramentorum ejiciunt : nihilominus operosum non est e Scripturis eruere nomen istud, Sacramenti, ut genus est, et communione quadam complectitur nostra Sacramenta, et alias res quasdam, nimirum ut signum rei sacræ vel arcanæ significat. Quid enim aliud indicat vox ista loco mox laudato ad Ephesios 5. qui sic habet : Propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam, et adhærebit uxori suæ, et erunt duo in carne una : Sacramentum hoc magnum est ; ego autem dico, in Christo et in Ecclesia. Quasi dicat : mysterium hoc, sive Sacramentum, ego ipsum sic explico, aioque ; eam viri feminæque conjunctionem, rei sacræ signum esse et arcanæ, Christi videlicet cum Ecclesia arctissimæ communionis. Absurde vero cum Erasmo Calvinus, ne matrimonium, ex hoc testimonio, Sacramentis Ecclesiæ cogatur annumerare, Sacramentum, sive mysterium, a Paulo dici contendit, non viri et feminæ ; sed Christi et Ecclesiæ, vel Adami Evæque conjunctionem : cum insulsam hanc interpretationem, vel duæ voculæ satis evertant, pronomen relativum, hoc, tum verbum substantivum est, Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, hoc : dixit, ut indicaret id vocabulum ad id referendum, quod ante dictum fuerat, de utriusque conjugis copulatione : Erunt duo in carne una. Dum autem in præsenti subjicit : Sacramentum hoc magnum est, neque dicit, fuit, satis innuit, de Adami et Evæ conjugio nequaquam esse sermonem ; sed de quolibet connubio, rite inito, quod Sacramentum certe magnum est, ex quo certam conferendæ gratiæ promissionem ei Christus annexuit. Huc etiam accedit, quod nisi subjecta sit huicce vocabulo ea sententia, quam Hieronymus, Chrysostomus, Oecumenius, aliique Patres In hunc locum afferunt, tota vis argumenti infringitur, qua persuadere nititur Apostolus, ut suas mariti uxores colant atque diligant, nempe quia istud : Erunt duo in carne una ; magnum est Sacramentum in Christo et in Ecclesia : hoc est ejusmodi, quod cæleste Christi cum Ecclesia connubium adumbret : proindeque efficere debeat, ut uxorem conjux quasi suam carnem, imo quasi seipsum impensius amet ac colat, sicut Redemptor Ecclesiam enixe diligit. Huic Apostoli testimonio subjungere possem Danielis locum cap. 2. ubi Nabuchodonosoris statua sæpius appellatur mysterium sive Sacramentum ; razi, Hebraice, Chaldaice, raza, quod Thargum deducit a vocabulo, raz, quod secretum et mysterium sonat. Nempe quod signum existeret rei latentis et obscuræ ; regnorum utique quatuor, quæ ex Alexandri Magni cineribus enata sunt ; Ægyptiaci, Syriaci, Macedonici, et Asiatici ; tum etiam regni Servatoris, quod post illa demum exortum est : quæ omnia ab Daniele obscuris significationibus, quasi totidem Sacramentis, adumbrata sunt. Eadem porro Mysterii ratio est, e qua voce Sacramenti nomen vulgatæ editionis antiquus interpres expressit. Quamquam non una eademque est etymologia, sive notatio nominis ; cum mysteria primum appellent Græci, quæ vocat initia Tullius lib. 2. de Legibus, hoc est, ritus quosdam, quibus homines sacris initiantur, a verbo μυέομαι hoc est, initior ; cui significationi vox Hebræa respondet, milluin, ab radice, male implevit ; quod, ut scribit R. Salomon, hi ritus compleant perficiantque homines sacros. Sunt autem a Græcis, ejusmodi initia, appellata mysteria ; quod occultissimis mysteriis, noctu plerumque, peragerentur, quæ sacra opertanea Plinius, Operta Flaccus nuncupat. Quippe enim vox eadem arcanum sonat : unde Tullius 3. de Orat. : Hoc tacitum tanquam mysterium teneas ; et Paulus ad Ephesios 1. e Græco textu : Patefacto nobis mysterio, seu arcano voluntatis suæ. Tum 1. ad Corinth. 2 : Loquimur Dei sapientiam in mysterio, hoc est, arcano, ut interpretatur Chrysostomus Homil. 7. in eam Epist. quoniam, ut ait, suum illud consilium Deus de redemptione hominum clam habuit, ac ne Angelis quidem aperuit, priusquam hominibus ipsis panderet. Qua in significatione, mysterii etymologia petitur ἀπο τοῦ μύειν, a claudendo ; non autem e vocabulo Hebræo mistar, quod secretum sonat ; ab radice sathar, quod est occulere, ut non nemo somniavit. Verum ad rem nostram magis accommodata ejusdem vocabuli notio est, cujus usum jam inde a principio sibi, ut et Sacramenti, quemadmodum ostendimus, vindicavit Ecclesia ; cum non solum in commune omnia Religionis arcana nominavit Mysteria, et Sacramenta ; sed peculiari quadam significatione doctrinæ illi, quam de signis nonnulli, Συμβολικὴν Θεολογίαν, Symbolicam Theologiam appellant Græci, eas dictiones accommodavit. Qua notione mysterium, dicitur signum omne concretum, et corporeum, quod sub sensum cadit, latentium rerum, minimeque aspectabilium. Ita ut, quemadmodum homo animo constat et corpore ; ita quoque mysterium e rebus, quæ partim usurpentur sensibus, partim oculos aliosve sensus fugiant, coalescat. Quo sensu de antiqua Lege Gregorius Nazianz. Oratione de Baptismo præclare dixit, adumbrare verum, et magni luminis, legis utique novæ, mysterium seu Sacramentum esse. Sed significantius de Sacramentis Gratiæ loco jam prolato Chrysostomus, Homil. scilicet 7. in priorem ad Corinth. ad hæc Pauli verba : Loquimur Dei sapientiam in mysterio : mysterium, ait, appellatur, cum alia inspicimus, alia credimus, quod in Eucharistia, Baptismoque demonstrat. Quæ postrema mysterii acceptio apud Auctores prophanos minime reperitur, quibus mysteria vel fuere tantum ceremoniæ, quibus Deorum Religioni homines consecrarentur ; vel res abditæ et a sensibus ac cogitatione remotæ. Quæ duæ etiam significationes in nostra vel mysteria, vel Sacramenta mirifice quadrant, quippe et homines mysteriis initiantur, et consecrantur Deo, cælesti gratia perfusi. Inde Sacramenta manarunt, inquit Augustinus lib. 15. de Civit. Dei cap. 26. quibus credentes initiantur. Deinde vero ea profanis prodere nefas est, nec temere apud indignos evulganda ; sed, ut pretiosæ margaritæ a contemptu sunt vindicanda. At longe aptius in eadem convenit, quam ad ultimum subjeci, significatio. Nam ut recte Chrysostomus, loco mox allato, innuit, rem sacram occultamque continent ; cælestem nempe gratiam ; ac nonnulla etiam characterem. Quam ob causam a Dionysio Eccl. Hierarch. cap. 1. et 2. symbola, seu signa, divina sacraque nuncupantur ; nec qualiacumque, sed quæ cum occulto divinæ gratiæ fructu, effectuque, similitudinem quandam habeant atque convenientiam : ut lotio externa baptismatis, sicut explicat Chrysost. cum interna animi lotione, quam repræsentat, et efficit. Quæ genuina est germanaque Sacramentorum nostrorum descriptio, ut sint signa rei sacræ ; ex Augustino, invisibilis gratiæ formæ visibiles ; ex Catechismo Tridentino, res subjectæ sensibus, quæ ex Dei institutione, sanctitatis et justitiæ tum significandæ, tum etiam efficiendæ vim habeant. Neque vero absque gravi causa, concreta ejusmodi signa, et tractabilia constituit Deus, puta lotionem et aquam in baptismo, quibus cælestem occultamque gratiam, cum oculis sensibusque repræsentaret, tum etiam in animis vi quadam abdita divinaque, gigneret. Nam si incorporei essemus, Chrysost. ait Homil. 62. in Matthæum, nuda et incorporea nobis hæc ipsa daret : nunc quia corporibus insertas habemus animas, sub iis, quæ percipiuntur sensibus, tradit spiritualia, ἐν αἰσθητοῖς τὰ νοητά σοι παραδίδωσι : cui assentitur August. in Joan. Homil. 86 : Sacramenta, inquit, exercitia sunt, quæ certiorem verbi Dei fidem nobis faciunt : et quia carnales sumus, sub rebus carnalibus exhibentur ; ut ita pro tarditatis nostræ captu nos erudiant, et perinde ac pueros pædagogi manu ducant. , apud S. Augustinum lib. 2. de peccatorum meritis et remissione cap. 26. ubi de Catechumenis : Et quod accipiunt, quamvis non sit corpus Christi, sanctum est tamen et sanctius, quam cibi, quibus alimur. Quod Cellotius et alii de Eulogiis interpretantur, cum de sale dictum contendat supra laudatus frater, quod unum et perpetuum erat Catechumenorum Sacramentum, et ad Eulogias iis nisi post baptismum aspirare non licuerit. Idem porro Augustinus lib. 4. de Baptismo contra Donatistas cap. 21 : An Catechumeni Sacramentum baptismi Sacramento præferendum putamus ? Ubi quidam intelligi volunt ritus et ceremonias, quæ Catechumenis ante baptismum adhibentur, quas idem Augustinus tract. 4. in Joannem Sacramenti nomine donat. Sed cæteris ante baptismum adhiberi solitis ritibus hunc, quo sal peculiari benedictione consecratus dabatur Catechumenis, per antonomasiam Sacramentum appellarunt, Catechumenorum, Sacramenti voce latius accepta, quod eis esset Eucharistiæ loco, cum fideles communicarent, præsertim ad festos Paschatis dies, atque adeo Catechumenis etiam Eulogiæ seu panes benedicti interdicerentur. Nam eo plerique referunt Concilium Carthaginense III. can. 5 : Item placuit ut etiam per solemnissimos Paschales dies Sacramentum Catechumenis non detur, nisi solitum salis : quia si fideles per illos dies Sacramenta non mutant, neque Catechumenis oportet mutare. Ea certe notione accipitur in lib. 7. Capitul. cap. 263. ubi et nominis Sacramenti ratio exponitur : Ut per solemnissimos Paschales dies Sacramentum Catechumenis non detur, nec eis qui a liminibus Ecclesiæ sunt exclusi, neque eis, ante canonicam reconciliationem, qui publicam gerunt pœnitentiam, sed tantum benedictum Sal a sacerdotibus pro communione tribuatur. Adde Addit. 4. cap. 63. et 76. Salis autem Catechumenorum, cujus consecrandi modum refert Ordo Romanus, meminerunt non semel Patres, inprimisque Origenes Homilia 6. super Ezechielem, Liber I. Sacramentorum Eccl. Roman. cap. 31. Isidorus lib. de Divin. Offic. cap. 20. etc. , Idem quod Catechumenorum, quibus sal peculiari benedictione consecratus dabatur. Libel. de Sacram. a Bonizone Sutrino episc. apud Murator. tom. 3. Antiq. Ital. med. ævi col. 604 : Veniam nunc ad sacramenta ab Apostolis instituta. Et primum de Sacramento salis.... Quum quis ad catechisandum accesserit, petit exsufflationem sacerdotis, qua spiritus immundus expellitur ; sal per manus accipiat sacerdotis, dicente eodem : Accipe sal sapientiæ, quod proficiet tibi in vitam æternam : non quod vita æterna donetur catechumenis, sed quia sal Sacramentum est fidei, quæ per dilectionem operatur et baptizatos perducit ad vitam æternam. In plerisque vero ecclesiis sal semel datur catechumenis : in quibusdam vero omnibus scrutiniis. , Baptismi videlicet et pœnitenciæ, in Lit. Innoc. PP. III. ann. 1207. inter Probat. tom. 1. Hist. Nem. pag. 42. col. 2. . S. Augustinus lib. de Catech. rudib. cap. 13 : Accepit Symboli remedium contra antiqui serpentis venenum, ut si quando voluerit adversarius diabolus denuo insidiari, noverit redemptus cum Symboli Sacramento, et Crucis vexillo ei debere occurrere. In Ordine Romano sic animantur Catechumeni ante traditionem Symboli : Accedite suscipientes Evangelici Symboli Sacramentum a Domino inspiratum, ab Apostolis institutum. V. infra Symbolum. , Subscriptio. Anonymus de Berengarii damnatione : Nos ipsi interfuimus et vidimus, quando Berengarius in media Synodo constitit, et hæresim de corpore Domini coram omnibus propriæ manus Sacramento abdicavit. Non male, quia glossatoris est generatim definire : si vero locum hic laudatum duntaxat attendis, est Retractatio, propriæ manus subscriptione firmata. , quomodo altera notione intelligi dixit Hugo a S. Victore, quasi scilicet sacrum secretum, velut Sacramentum Incarnationis, et hujusmodi. Collatio 1. Carthagin. cap. 5 : Et quod veri invenerit fides, per admirabile mysterium Trinitatis, per Incarnationis Dominicæ Sacramentum, et per salutem supramemoratorum Principum judicaturum me esse promitto. Concilium Carthaginense ann. 525 : Intimamus Resurrectionis dominicæ Sacramentum 7. Iduum Aprilium adfuturum fore. Paulinus Natali 9 : Quod Paschale Epulum ! nam certe jugiter omni Pascha die cunctis Ecclesia prædicat horis, Contestans Domini mortem Cruce, de Cruce vitam Cunctorum : tamen hoc magnæ pietatis in omnes Grande Sacramentum præscripto mense quotannis Totus ubique pari famulatu mundus adorat, Æternam celebrans redivivo corpore Regem. Gelasius I. PP. Epist. 9. ait, non baptizandum præter Paschale festum, et Pentecostes venerabile Sacramentum. Sic Crucis, Resurrectionis et Ascensionis Sacramenta dixit S. Hieronymus Epist. 48. ad Sabinianum Diaconum. Sacramentum Symboli, Sacramentum Resurrectionis ex mortuis, Rufinus lib. 1. in eumdem Hieronymum, et in Præfat. ad Origenem περὶ ἀρχῶν, Sacramentum Natalis Domini, S. Gregorius in Sacrament. pag. 6. et Tremundus Clarevallensis Epist. 7. Vide S. Augustinum Epist. 118. ad Januarium. Sacramentorum scientiam, dixit S. Fulgentius Epist. 4. , Sacra Missarum Liturgia, apud Optatum lib. 2. et 6. contra Parmenianum, S. Ambrosium lib. 3. de Virginitate, S. Augustinum Epist. 59. ad Paulinum, et lib. de Dono perseverantiæ cap. 13. , Hostia sacra. Ordo officii Gotthici inter Concil. Hispan. tom. 3. pag. 266 : Tunc Sacramentum præ manibus habens supra calicem Sacerdos... recitat symbolum Apostolorum. Chron. Saltzburg. apud R. Duellium tom. 2. Miscell. pag. 130 : Anno Domini mcccciv. Judæi Saltzburgenses et in Salina omnes capti sunt propter Sacramentum furto interceptum ab ecclesia B. Virginis in Mullen, quod ipsi emerunt et martyrisaverunt. Sacrement, eadem acceptione, apud nostrates. Ceremon. inaugurat. reg. in Reg. Cam. Comput. Paris. sign. Pater fol. 164. v° : Après ce repere à l'autel li arcevesques pour faire le Sacrement de la Messe. MS. : Li Apostoles sans plus atendre, S'est revestus isnelement, Et fait à Dieu son Sacrement. Quant il eut la Messe chantée, etc. , Pars Missæ, in qua Corpus et Sanguis Christi fidelibus a Sacerdote ostenditur, Galli vocamus l'Elévation. Statutum Capituli Autiss. ann. 1373 : Fuit tractatum de pulsatione Primæ et Nonæ, quæ nimis succincte pulsantur, quoniam Prima debet pulsari usque ad Sacramentum ultimæ Missæ B. Mariæ in civitate, etc. Seu ipsamet hostiæ consecratio, nostris etiam Sacrement. Charta ann. 1399. ex Chartul. episc. Carnot. : Ducentas libras dedit (Radulphus de Refugio) pro fundatione missæ, qualibet die.... dicendæ.... immediate post Sacramentum majoris missæ..... Porro ut populus valeat levationis Sacramenti dictæ majoris missæ habere noticiam,....... dum incipietur cantari Sanctus pro Sacramento dictæ majoris missæ, una campanularum, super medio chori appensarum, pulsabitur. MS. : Li sains homs la messe canta ; Et quant ce vint au Sacrement, Que le Corps Dieu tint en présent, etc. Stat. ann. 1376. tom. 6. Ordinat. reg. Franc. pag. 187. art. 10 : Deux torches pour alumer au Sacrement. Lit. remiss. ann. 1380. in Reg. 117. Chartoph. reg. ch. 35 : Sur quoy advint que l'en sonna au Sacrement de la messe à l'église, à laquelle icelles gens coururent pour veoir Dieu. , Episcopatus, dignitas Ecclesiastica. Ammianus lib. 15. de exauctoratione S. Athanasii : Cœtus in unum quæsitus ejusdem loci multorum (Synodus, ut appellant) removit a Sacramento, quod obtinebat. , Liber Sacramentorum, promiscue dicitur liber Ecclesiasticus, in quo sacræ Liturgiæ ad Sacramentum conficiendum continentur, cujus primum Auctorem fuisse Gelasium PP. scribit Joannes Diaconus in Vita S. Gregorii M. a quo emendatum, recensitum, et breviatum ait, quod et præfert titulus Codicis Rivipullensis apud Stephanum Baluzium in Notis ad Agobardum. Librum vero Sacramentorum appellasse Gregorium M. tradit idem Diaconus, qua nomenclatura donatur ab eodem Agobardo lib. de Imaginibus cap. 30. Walafrido Strabo lib. de Reb. Eccl. cap. 22. Bernone lib. de Missa cap. 1. Micrologo cap. 6. Flodoardo lib. 3. Hist. Rem. cap. 9. in Concilio Remensi cap. 5. apud Burchardum et Reginonem, in Vita Aldrici Episc. Cenoman. n. 20. etc. Liber Sacramentarius, appellatur a Fulberto Carnotensi Epist. 79. Sacramentarium eumdem librum vocant alii, maxime Ordo Romanus non semel, Capitula Caroli M. lib. 7. cap. 143. 305. 202. 389. Aytho Basileensis Episcop. in Capitul. cap. 6. Alcuinus de Divin. Offic. Amalarius, Leo Ostiensis lib. 3. cap. 19. 42. 73. et ult. Fatendum tamen, Gelasium non primum fuisse Sacramentarii auctorem, sed forte emendatorem : siquidem antea Salvianum, Musæum Massiliensem Presbyterum, et Voconium Castellanensem Episcopum, Sacramentorum volumina conscripsisse auctor est Gennadius : qua quidem voce Missas indicari satis prodit in Musæo. Et quod Sacramentum ille vocat, Julianus Episcopus Toletanus Missas appellat, in Ildephonsi Episcopi Toletani elogio, quem ait Missas scripsisse, ut Julianum ipsum librum Missarum de toto circulo anni in quatuor partes divisum Felix Toletanus perinde Episcopus : Salvum denique Abbatem Arnoldensem et Petrum Ilerdensem, Anonymus iisdem Scriptoribus subditus. Sed et Auctor Catalogi Abbatum Floriac. lib. 1. Miscellan. Baluzii ait, Theodulfum Aurelianensem Sacramentum Missæ, seu eorum, quæ in ea geruntur, digessisse ; et in Statutis Synodalibus Joannis Episcopi Leodiensis ita etiam Missa appellatur. Adde Guidonem in Discipl. Farf. lib. 1. cap. 17 : Sicque Missam celebrent sicut in Sacramentario continetur. Librum porro Sacramentorum, qui Gregorii nomen præfert, et quem eruditissimis observationibus illustravit Hugo Menardus Benedictinus sitne genuinus sancti Pontificis fœtus, jure in dubium vocant viri docti, adeo ut si ejus sit, multis in locis interpolatum, vel certe auctum liceat conjicere, cum in eo mentio fiat Sacramentarii alterius, et post Caroli M. ætatem scriptum adverterit supra laudatus Baluzius. Sacramentarium vero Gregorii, si non fallor, genuinum possidet Bibliotheca illustrissimi Archiepiscopi Remensis Caroli Mauritii le Tellier, venerandæ omnino antiquitatis, et ante Carolum M. scriptum, cum hocce titulo : In nomine Domini incipit Sacramentarium de circulo anni expositum a sancto Gregorio Papa Romano, editum ex authentico libro Bibliothecæ cubiculi, scriptum qualiter Missa Romana celebratur. Eadem verba præfert codex Menardi, nisi quod pro Sacramentarium, habet Liber Sacramentorum. Edidit Romæ anno 1680. Josephus Maria Thomasius libros tres Sacramentorum Ecclesiæ Romanæ, Gregoriano Sacramentario antiquiores. Vide eumdem Menardum et Baluzium ad Capit. Regum pag. 1206. , Eadem notione, in Gestis Aldrici Episc. Cenoman. apud Baluzium tom. 3. Miscell. pag. 49. , Reliquiæ. Ita Sacramentum S. Gregorii Papæ, inter sacras reliquias recensetur in Bulla Adriani PP. ann. 1013. in Metropoli Salisburgensi tom. 2. pag. 196. quod in Monasterio Andezzensi in Bavaria asservatur. Chartul. B. M. Magdalenæ Castridun. fol. 59 : Ad duellum autem vidit Sacramenta S. Leobini portari a presbytero S. Leobini in domo Comitis. Joan. de la Gogue in Histor. MS. Principum de Deols in Biturigibus : Et à la parfin, quant il vit, que il fu temps, il demanda le Sacrement de Monseigneur saint Jacques, et appella Madame Anthoine sa femme, etc. Dicitur etiam de sanctorum imaginibus et statuis. Cerem. vet. MS. eccl. Carnot. : Post Primam cooperiantur altare et capsa et alia Sacramenta. , Chrisma, Oleum sanctum, etc. quæ et Consecrationis instrumenta dicuntur, in Bulla Lucii PP. III. an. circiter 1188. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. novæ edit. col. 90 : Porro subjectarum cellarum fratres a suæ diœceseos episcopo, si gratiam et communionem apostolicæ sedis habuerit, omnia consecrationis instrumenta percipiant, si tamen gratis et sine pravitate illis voluerit exhibere : alioquin liceat eis quemcumque maluerint adire antistitem et ab eo consecrationum Sacramenta recipere. . Synodus Exoniensis ann. 1287. cap. 12. ubi de Ministeriis sacris : Pyxis ad oblatas, tres phialæ, Sacramentarium lapideum et immobile, thuribulum, vas ad incensum, etc. Id est, lapis, in quo sacrosanctum Sacrificium peragitur. , Juramentum. Sacramenta magna vel majora appellabantur juramenta, quæ duello pugnaturi super sanctam Crucem, sanctas Reliquias aut sancta Evangelia præstabant. Charta Theob. comit. Trec. ann. 1198. in Reg. 155. Chartoph. reg. ch. 310 : Vadia duelli in manu prioris (de Condis) dabuntur, et tenebit illud usque ad majora Sacramenta. Alia ann. 1268. in Reg. 151. ch. 167 : Si qui vadia duelli dederint, et postea inter se composuerint uterque solvet duos solidos et dimidium pro emenda : si magna Sacramenta facta fuerint, et postea composuerint, uterque reddet quindecim solidos. Vide in Duellum pag. 951. , Juramentum tactis sacrosanctis Evangeliis præstitum. Chartul. Celsinian. ch. 11 : Quod ut melius sit ratum, Sacramento Evangelico confirmavit, ne ipse vel alii successorum ejus aliquid injuriæ amodo inferant pro hujusmodi beneficio. Quod vero ad Sacramentorum seu juramentorum species vel ritus spectat, legesis in voce Juramentum ; ubi fusius hæc pertractantur. , Aliquem a jurata sibi fidelitate absolvere. Charta ann. 1143. in Probat. novæ Hist. Occit. tom. 2. col. 499 : Inprimis ipse comes debet reddere Narbonam Dominæ Hermengardi, et debet solvere ipsa Sacramenta quæ homines Narbonæ et Narbonensis ei fecerunt de Narbona et de ipsis honoribus qui ad Narbonam pertinent vel pertinere debent ; et debet reddere ipsa Sacramentalia quæ de eis habet. Ubi Sacramentalia nuncupantur Instrumenta præstiti sacramenti. , quo quis militiæ sese addixit, in leg. 54. Cod. de Decurion. . Vide Obscariones.

sacrāmentum ī, n

sacro.—In law, a sum deposited by a party in a civil process, as security for a future judgment, forfeit money, guaranty: de multā et sacramento comitiis ferre: ut sacramento contendas mea non esse, you may assert under forfeit, i. e. lay a wager.—A wager of law, civil process in which the loser forfeits a deposit, law-suit: re deliberatā, sacramentum nostrum iustum iudicaverunt: quibuscum iusto sacramento contendere, i. e. on equal terms.—An oath: perfidum dicere sacramentum, H.—The voluntary oath of recruits, preliminary engagement: iure iurando adacti milites . . . nam ad eam diem nihil praeter sacramentum fuerat, L.—The military oath of allegiance: milites sacramentum apud se dicere iubet, to take the oath of allegiance, Cs.: sacramento dicere, L.: omnes sacramento rogare, swear in, L.: eum obligare militiae sacramento.

SACRAMENTUM

SACRAMENTUM[JUSJURANDUM; VINDICIAE. ]

Sacramentum

The Roman term for the military oath of allegiance, originally the preliminary engagement entered upon with the general by newly enlisted troops ( De Off. i. 11. 36; Livy, xxii. 38. 2). The oath was taken first by the legates and tribunes. These officers then administered it to the soldiers in the following manner: one soldier in each legion recited the formula of the oath, and the rest were called up by name, and, coming forward one by one, swore to the same oath with the words idem in me—i. e. “the same (holds good) for me.” The oath remained in force only till the next campaign, and whenever there was a new general a new oath was taken. After the introduction of the twenty years' service by Marius (about B.C. 100), the men raised for service took the oath, not one by one, but all together and for the whole time of service, in the name of the State, afterwards in that of the emperor.

Sacramentum in the oldest and most general form of civil lawsuit, named after it legis actio per sacramentum, is a deposit made beforehand by the parties in the suit. It was originally five sheep or five oxen, according to the value of the object in dispute, afterwards a sum of money at the rate of ten asses for each sheep and one hundred for each ox. The deposit was given back to the successful party, while that of the loser was originally applied to religious purposes; afterwards it went to the aerarium, or public treasury. See ius iurandum.

sacramentum

Saved

Recent