aditus
aditus2, a going to, drawing near, approach, access
to prevent someone from entering
aditus , ūs, m.: a going to; an approach, avenue, access, passage, entrance, 2.494; (fig.), approach, 4.423. (adeō)
ădĭtus, a, um, Part. of 1. adeo.
ădĭtus, ūs, m. [1. adeo], a going to, approach, access.
- I Lit.: quorum abitu aut aditu, Lucr. 1, 677: urbes permultas uno aditu atque adventu esse captas, Cic. Imp. Pomp. 8: quo neque sit ventis aditus, Verg. G. 4, 9; so id. A. 4, 293, 423 al.—With ad: aditus ad eum difficilior, Cic. Att. 15, 8; so id. N. D. 2, 47 fin.; Ov. F. 1, 173; Tac. A. 2, 28.—With in (cf. 1. adeo): aditus in id sacrarium non est viris, Cic. Verr. 2, 4, 45; so Auct. Or. pro Dom. 42, 110 al.: aditus ad me minime provinciales, which are not made in the manner customary (with the praetor), Cic. Att. 1, 2.—
- II Transf.
- A The possibility, leave, permission, or right of approaching, or of admittance, access (cf. accessus): faciles aditus ad eum privatorum, Cic. Imp. Pomp. 14; so id. Rosc. Am. 38; id. Fam. 6, 13; Nep. Paus. 3; Liv. 41, 23; Hor. S. 1, 9, 56: homo rari aditūs, a man rarely accessible, Liv. 24, 5.—Trop.: si qui mihi erit aditus de tuis fortunis agendi, Cic. Fam. 6, 10; so Caes. B. G. 5, 41; id. B. C. 1, 31.—
- B Coner., the place through which one approaches a thing, an entrance, avenue, etc. (opp. abitus; cf. also accessus): primo aditu vestibuloque prohibere, Cic. Caecin. 12; Cic. Verr. 2, 2, 66, § 160: aditus insulae muniti, id. Att. 4, 16; so id. Phil. 1, 10; Caes. B. G. 4, 20; id. B. C. 2, 16; Liv. 36, 10; Ov. M. 3, 226; id. F. 6, 157; id. H. 18, 44.—Hence trop. (in Cic. very freq.): quartus aditus ad initia rerum, Varr. L. L. 5, § 8 Müll.: aditus ad causam, Cic. Sull. 2: vestibula honesta aditusque ad causam illustres facere, id. Or. 15; so id. de Or. 1, 21, 47; 3, 2; id. Off. 2, 9; id. Font. 5; id. Caecin. 25, 72; id. Agr. 2, 15; id. Att. 2, 17 al.
1. aditus, a, um, s. 2. ad-eo.
2. aditus, ūs, m. (2. adeo), das Heran-, Hinzugehen, der Hingang (Ggstz. abitus), I) eig. u. meton.: 1) eig.: a) übh.: quorum aditu aut abitu, Lucr.: uno aditu atque adventu, Cic.: litoris, Cic.: finium, Liv.: difficiles aditus habere ad pastum, Cic.: huc aditum ferre, seine Schritte lenken, Catull. u. Apul. – b) insbes.: α) die Möglichkeit-, die Erlaubnis-, das Recht des Hinzugehens, der Zutritt, der Zugang, in forum, in curiam, Cic.: aditus in id sacrarium non est viris, Cic.: quibus solis aditus in domum familiarior erat, freierer Zutritt, Liv.: ventis est aditus, W. dringen hin, Verg. – zu einer Pers., um sie zu sprechen, der Zutritt, die Audienz (die jmd. erlangt, dagegen admissio = der Zutritt, die Audienz, die jmd. gibt), aditus commendationis, Z. durch E., Caes.: homo rari aditus, ein schwer zugänglicher Mensch, Liv.: faciles aditus ad eum privatorum, Cic.: aditus ad eum difficilior esse dicitur, Cic.: difficiles aditus primos habet, Hor.: aditus ad alqm intercludere, Cic.: aditum petentibus conveniendi non dare, Zutritt zur Audienz, Nep.: nullum aditum in scaenam mimis dare, Val. Max.: aditum ad alqm postulare, Tac.: per Parmenionem aditum regis (zum K.) obtinere, Iustin. – β) das Recht, durch das Feld eines andern nach dem seinigen zu gehen, praestare alci aditum, aditum redimere etc. ICt. – 2) meton., der Eingang, Zugang als Ort (Ggstz. exitus), aditus insulae muniti, Cic.: in primo aditu vestibuloque templi, Cic.: aditus ad castra difficilis et angustus, Caes.: duo sunt aditus in Ciliciam ex Syria, Cic.: omnes aditus claudere u. aditum utrumque intercludere, Cic.: aditum occupare, Verg., obsidēre, Ov.: aditus firmare, Tac.: aditus obserare, Amm. – II) übtr.: a) der Schritt, Eintritt in etw., primus aditus et postulatio Tuberonis haec fuit, ut etc., Cic.: qui aditus ad causam Hortensio patuerit, Cic.: vestibula honesta aditusque ad causam illustres facere, Cic.: aditus tantum mortis durior longiorque erat, der Übergang zum Tode, das Hinscheiden, Plin. ep. – b) die Gelegenheit, zu etwas zu gelangen od. etwas zu erlangen, der Zutritt, Zugang, ad alcis aures, Cic.: ad honorem, Cic.: patefacere aditum rerum, Cic.: aditus laudis, qui semper optimo cuique patuit, Cic.: aditum sibi facere ad amicitiam tyranni, Sen. rhet.: c) die Möglichkeit, Veranlassung, Berechtigung, aditum oppagnationis alci dare, Auct. b. Alex.: ad ea conanda, Caes.: aditum conveniendi alci dare, Nep.: postulandi, Caes.: sermonis, Caes.
per magis difficiles et inaccessibiles ~us ipsum ex industria circumduxit
domum circuit ~uque reperto irruit
non habes aliquem ~um castigando ‥ ipsum corrigere
difficiles aditus impetus omnis habet
preter ‥ tria, exercitus ~um, pontis edifitium, munitionis castellique auxilium
1 ădĭtus, a, um, part. de adeo.
2 ădĭtŭs, (8) ūs, m. , action dʼapprocher, approche ¶ 1 urbes uno aditu captæ Cic. Pomp. 21, villes prises du seul fait dʼapprocher ; hostium aditus urbe prohibere Cic. Phil. 5, 9, défendre la ville contre lʼapproche des ennemis ¶ 2 abord, accès : in id sacrarium non est aditus viris Cic. Verr. 2, 4, 99, les hommes nʼont pas accès dans ce sanctuaire ; litoris Cic. Verr. 2, 5, 85, lʼaccès du rivage || [en parlant des pers.] : ad aliquem Cic. Pomp. 41 ; Att. 6, 2, 5, etc., accès auprès de qqn ; scilicet aspera mea natura, difficilis aditus Cic. Vat. 8, évidemment jʼai un caractère âpre, un abord difficile ¶ 3 entrée [temples, monuments, camp, etc.] : Cic. Verr. 2, 2, 160 ; Arch. 27 ; Scauro 47 ; Phil. 2, 89 ; Cæs. G. 6, 37, 5, etc. ¶ 4 [fig.] entrée, accès : ad consulatum Cic. Mur. 17 ; in illum summum ordinem Cic. Sest. 137, lʼaccès au consulat, dans cet ordre éminent ; misericordiæ Cic. Verr. 2, 5, 21 ; laudis Cic. Pomp. 1 ; honorum Cic. Planc. 59, accès à la pitié, à la gloire, aux magistratures ¶ 5 possibilité de qqch. : sermonis aditum habere Cæs. G. 5, 41, 1, avoir possibilité de sʼentretenir ; commendationis aditum ad aliquem Cæs. C. 1, 74, 5, avoir des possibilités (moyens) de recommandation auprès de qqn ; si qui mihi erit aditus de tuis fortunis agendi Cic. Fam. 6, 10, 2, si jʼai quelque possibilité de mʼemployer pour tes biens ; neque aditum neque causam postulandi justam habere Cæs. G. 1, 43, 5, nʼavoir aucun titre, aucune raison légitime pour demander.
- 1. het naderen;
- 2. recht, mogelijkheid om te naderen [in curiam; in forum; litoris tot de kust];
- 3. toegang, audiëntie; ➤ aditum ad alqm postulare; aditum regis (audiëntie bij de koning) obtinere; aditum petere;
- 4. in-, toegang (als plaats) [ad castra; insulae landingsplaats]; ➤ duo sunt aditus in Ciliciam ex Syria; omnes aditus claudere;
- 5. (metaf.) gelegenheid (tot: ad; gen.) [ad honorem; laudis];
- 6. mogelijkheid, recht [postulandi; sermonis];
- 7. begin, aanvang, eerste stap; ➤ primus ~ et postulatio Tuberonis haec fuit ut; ~ mortis afscheid van het leven.
Hunc locum meus genitor Gumbaldus Deo et S. Petro devote obtulit, cum terris et vineis atque casalibus, aquis aquarumve decursibus, Intrandi et exeundi Aditibus et cunctis ad eum pertinentibus, absque ulla reservatione pro salute sua ex redemptione sui spiritus.
aditus (1)
- P. of 1 adeo.
aditus (2) ūs, m
- 1 adeo, a going to, drawing near, approach, access: urbīs uno aditu atque adventu captas: temptare aditūs, seek to approach, V.: viri mollīs aditūs novisse, how to approach gently, V.—A privilege of admittance, access: faciles aditūs ad eum privatorum: aditum petentibus conveniendi dare, an opportunity of conversing, N.: sermonis aditum cum Cicerone habere, Cs.: in id sacrarium.—Concr., a way of approach, entrance, avenue, entry: primo aditu vestibuloque prohibere: aditu carentia saxa, inaccessible, O.—Hence, a way of approach, means of reaching: ad causam: ad huius modi res.