adiutor

adiutor, a helper, assistant, confederate

adjūtor, ātus, 1, v. dep., i. q. adjuto, and also ante-class. (found in Pac., Afran., and Lucil.): adjutamini et defendite, Pac. ap. Non. 74, 2; Rib. Trag. Rel. p. 89; Pac. ap. Non. 477, 26: me adjutamini, Afran. ib.: magna adjutatus diu, Lucil. ib.

adjūtor, ōris, m. [adiuvo], one who helps, a helper, assistant, aider, promoter (class. through all periods).

I In gen.: hic adjutor meus et monitor et praemonstrator, Ter. Heaut. 875: ejus iracundiae, id. Ad. 146: ad hanc rem adjutorem dari, id. Phorm. 559: adjutores ad me restituendum multi fuerunt, Cic. Quint. 9: in psaltria hac emunda, Ter. Ad. 966: honoris, Cic. Fl. 1: ad praedam, id. Rosc. Am. 2, 6; so id. de Or. 1, 59; id. Tusc. 1, 12: tibi venit adjutor, id. N. D. 1, 7: L. ille Torquatus auctor exstitit, id. Sull. 34; id. Off. 2, 15; 3, 33; id. Fin. 5, 30; id. Att. 8, 3; 9, 12; Caes. B. C. 1, 7; Sall. J. 82; Liv. 29, 1, 18: nolite dubitare libertatem consule adjutore defendere, with the aid of the consul, Cic. Leg. Agr. 16; and so often, id. Verr. 1, 155; id. Font. 44; id. Clu. 36; id. Mur. 84.—
II Esp., a common name of a military or civil officer, an aid, adjutant, assistant, deputy, secretary, etc.: comites et adjutores negotiorum publicorum, Cic. Q. Fr. 1, 1, 3: dato adjutore Pharnabazo, Nep. Con. 4; so id. Chabr. 2; Liv. 33, 43; Suet. Aug. 39; id. Tib. 63; id. Calig. 26: rhetorum (i. e. hypodidascali), Quint. 2, 5, 3; Gell. 13, 9; and in the inscriptions in Orell. 3462, 3200 al.; under the emperors an officer of court, minister (v. Vell. 2, 127; cf. Suet. Calig. 26); usu. with ab and the word indicative of the office (v. ab fin.): adjutor a rationibus, Orell. Inscr. 32: a sacris, ib. 2847: a commentariis ornamentorum, ib. 2892.— Also with gen.: adjutor cornicularii, ib. 3517: haruspicum imperatoris, ib. 3420 al. —In scenic language, adjutor is the one who, by his part, sustains or assists the hero of the piece (πρωταγωνιστής), to which the class. passage, Cic. Div. in Caecil. 15, refers; cf. Heind. ad Hor. S. 1, 9, 46: in scena postquam solus constitit sine apparatu, nullis adjutoribus, with no subordinate actors, Phaedr. 5, 5, 14; Suet. Gramm. 18; Val. Max. 2, 4, no. 4.

1. adiūtor, ārī, (adiuvo) sich behilflich zeigen, behilflich sein, absol., Pacuv. tr. 98 u. 157: alqm, Afran. com. 207.

2. adiūtor, ōris, m. (adiuvo), der Unterstützer, a) übh. = der unterstützende, fördernde Gehilfe, Beistand, der Förderer, Beförderer, im üblen Sinne = der Helfershelfer (Synon. minister, administer), duc adiutores tecum ad navim qui ferant, Plaut.: non mihi, sed tibi hic venit adiutor, Cic.: quibus adiutoribus regem aggressus, unter deren Beistand, Sall.: u. so paucos homines hoc adiutore Q. Opimium omnibus bonis evertisse, Cic. – hic adiutor meus et monitor, Ter.: Plancus nunc adiutor Bruti, nunc proditor, Vell. – adiutor iracundiae, Ter.: victoriae populi Romani, Cic.: sententiae, Cic.: consiliorum periculorumque, Cic.: harum omnium rerum L. ille Torquatus auctor, adiutor, particeps exstitit, Cic. – m. Dat., deos adiutores incepto invocantes, Dict. 2, 10: cuius ipse honori et dignitati semper faverit atque adiutor fuerit, Caes. b.c. 1, 7, 1: m. in u. Abl., ille absentis in onmibus adiutor, Cic.: in psaltria hac emunda hic adiutor fui, Ter.: his se tribus adiutoribus in re gerenda esse usurum dicebat, Cic.: in quo adiutores Stoicos optimos habemus, Cic.: m. ad od. contra u. Akk. (s. Seyff. zu Cic. Lael. 10, 35. p. 252), ut aut libidinis ministri aut adiutores essent ad iniuriam, Cic.: his adiutor contra patriam inventus est nemo, Cic. – b) der regelmäßige Gehilfe, Beistand, Handlanger, als Tagelöhner, Cato r.r. – als Gehilfe des Hauptschauspielers auf der Bühne (Spieler einer Nebenrolle, mit der Flöte od. mit Gesang Begleitender usw.), Phaedr. 5, 5, 14; übtr., Hor. sat. 1, 9, 46. – als Gehilfe eines Rhetors, Hilfslehrer, Unterlehrer (ὑποδιδάσκαλος), Quint. u. Suet. – als Gehilfe bei literar. Arbeiten, in litteris studiorum alcis, Gell. – bes. der öffentl. bestellte Gehilfe eines Staatsbeamten, wie unser Adjunkt, Adjutant, adiutores triumviris quinqueviri, Liv.: quos tibi comites et adiutores negotiorum publicorum dedit ipsa natura, Cic.: P. Manlius in Hispaniam citeriorem adiutor consuli datus, Liv.: M. Iunius Silanus propraetor adiutor ad res gerendas datus est, Liv.: publice ab Atheniensibus Evagorae adiutor datus, Nep.: huic (quaestori) Fulvium Postumium adiutorem submiserat, Caes.: in qua regione adiutore legatoque fratre meo usus est, Vell.: impetratis a senatu decem adiutoribus, Suet.: die Freunde u. Minister des Kaisers, Vell. u. Suet.: u.a. Hofstellen mit ab, wie adi. ab epistulis, ab actis u. dgl., Inscr.

…; sin Italiam relinquit, ad posterum bellum ἄσπονδον strui existimo. huius igitur belli ego particeps et socius et adiutor esse cogor quod et ἄσπονδον est ; et ; cum civibus deinde vii Idus Febr ., cum…

Cicero, Epistulae ad Atticum
…eorum, sed quanta sit in quoque fides tantum cuique committere atque inter hos eos, quos tibi comites et adiutores negotiorum publicorum dedit ipsa res publica, dumtaxat finibus iis praestabis quos ante praescripsi ; quos vero aut ex domesticis…

Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
…quam tu ponis in verbis, ego positam in re putabam. si satis erit hoc perceptum, in quo adiutores Stoicos optimos habemus, tantam vim esse virtutis, ut omnia, si ex altera parte ponantur, ne appareant…

M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
…exitus sunt, ut non ea solum fiant quae velit victor, sed etiam ut iis mos gerendus sit quibus adiutoribus sit parta victoria. equidem sic iam obdurui ut ludis Caesaris nostri animo aequissimo viderem T. Plancum, audirem…

Cicero, Epistulae ad Familiares
…, quae nos eorum civibus virtutis causa tribuerimus, ea rata esse non possint ; nihil enim magis uteremur iis adiutoribus, sublatis virtutis praemiis, quam si omnino iis versari in nostris bellis non liceret. etenim cum pro sua…

Cicero, pro Balbo
…ita necesse esse arbitrati essent, oratorem ipsum erudire ; in ; iure civili, non ei pragmaticum adiutorem dare. Nam quod dicis senectutem a solitudine vindicari iuris civilis scientia, fortasse etiam pecuniae magnitudine ; sed nos…

Cicero, de Oratore
…tantus et tam praesens habetur deus ; hinc Liber Semela natus eademque famae celebritate Tyndaridae fratres, qui non modo adiutores in proeliis victoriae populi Romani, sed etiam nuntii fuisse perhibentur. quid Ino Cadmi filia nonne Λευκοθέα nominata a…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…redarguebat nisi eum, inquam, exercitum signis infestis in curiam se inmissurum minitaretur, nisi se Cn. Pompeio adiutore, M. Crasso auctore, quae faciebat facere clamaret, nisi consules causam coniunxisse secum, in quo uno…

Cicero, de Haruspicum Responso
…id sequi se profitebantur, ignotum, qui iam conticuerunt paene ab ipso foro inrisi quid futurum putamus, cum adiutore populo, quo utebamur antea, nunc minime nos uti posse videamus est enim philosophia paucis contenta iudicibus, multitudinem…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…qui mihi non tibi, sed patriae natus esse ; videris ;, videre quid agatur, retinere adiutorem, defensorem, socium in re publica, consulem non cupidum, consulem, quod maxime tempus hoc postulat ,…

Cicero, pro Murena

adiutor

Saved

Recent