affectus

affectus, furnished, supplied, endowed, provided, gifted

affectus2, a state

BWL

diversos affectus exprimere, flentis et gaudentis
to express contrary feelings: to cry and to rejoice

affectus (adf-), a, um, P. a., nom. afficio.

affectus (adf-), ūs, m. [afficio].

A state of body, and esp. of mind produced in one by some influence (cf. affectio, I.), a state or disposition of mind, affection, mood: adfectuum duae sunt species: alteram Graeci πάθος vocant, alteram ἦθος, Quint. 6, 2, 8: qualis cujusque animi adfectus esset, talem esse hominem, Cic. Tusc. 5, 16, 47: dubiis adfectibus errat, Ov. M. 8, 473: mentis, id. Tr. 4, 3, 32: animi, id. ib. 5, 2, 8: diversos adfectus exprimere, flentis et gaudentis, Plin. 34, 8, 19, 70, n. 10: adfectu concitati, Quint. 6, 2, 8: adfectus dulciores, id. 10, 1, 101; 1, 11, 2; 6, 1, 7 al.—Of the body: supersunt alii corporis adfectus, Cels. 3, 18; 2, 15.—
II Esp.
- A Love, desire, fondness, good-will, compassion, sympathy (post-Aug.): opes atque inopiam pari adfectu concupiscunt, Tac. Agr. 30: si res ampla domi similisque affectibus esset, Juv. 12, 10: parentis, Suet. Tit. 8: adfectu jura corrumpere, Quint. Decl. 6, 11.—
- B In Lucan and in later prose, meton. for the beloved objects, the dear or loved ones (in plur.; cf. adfectio, II. C.): tenuit nostros Lesbos adfectus, Luc. Phars. 8, 132: milites, quorum adfectus (wives and children) in Albano monte erant, Capitol. Maxim. 23; id. Anton. Phil. 24; hence, adfectus publici, the judges as representatives of the people, Quint. Decl. 2, 17 al.—
- C In Seneca and Pliny, low, ignoble passion or desire: adfectus sunt motus animi improbabiles subiti et concitati, Sen. Ep. 75; Plin. Pan. 79, 3.—
- D In the Latin of the Pandects, ability of willing, will, volition (cf. affectio, II. D.): hoc edicto neque pupillum, neque furiosum teneri constat, quia adfectu carent, Dig. 43, 4, 1; 44, 7, 54; 3, 5, 19, § 2 al.

1. affectus, a, um, PAdj. m. Superl. (v. afficio), angetan, I) m. Abl. = mit etw. begabt, versehen, ausgerüstet, ausgestattet, virgis, spoliis, Plaut.: audaciā, Ter.: virtutibus, vitiis, Cic. – II) absol., irgendwie körperlich oder geistig »behaftet«: 1) körperlich, in einer gewissen Verfassung, einem gewissen Zustande befindlich, aufgelegt, beschaffen, eingerichtet, a) übh.: quomodo te offendo affectum, Ter.: num manus recte affecta (in einem fehlerfreien Zustande) est, cum in tumore est, Cic.: quemadmodum oculus conturbatus non est probe affectus (nicht gehörig im Stande) ad suum munus fungendum, Cic.: sic ad somnum proficisci corporibus affectis, ut etc., sich dem Schlafe in einer solchen Verfassung überlassen, Cic. – übtr., vom Himmel, quomodo affecto caelo compositisque sideribus (bei welchem Zustande des Himmels, bei welcher Stellung der Sterne, d.i. unter welcher Konstellation) quodque animal oriatur, Cic. – b) von nachteiliger Einwirkung, angegriffen, mitgenommen, leidend, geschwächt, erschöpft, zerrüttet, mulier, Plaut.: Caesarem graviter affectum iam videram, Cic.: iam quidem affectum (schwach) sed tamen spirantem adhuc Augustum reperit, Suet.: valetudine affectus, an der Gesundheit angegriffen, krank, Caes.: ultime affectus, Apul.: aetate od. senectute iam affectus, Cic.: affectā iam aetate, Cic.: corpore aegro affectoque, Gell.: affecto eo, erkrankt, Liv. epit.: in corpore affecto vigebat vis animi, Liv.: Superl., hinc remiges firmissimi, illinc inopiā affectissimi, Vell. 2, 84, 1. – übtr., pars rei publicae male affecta, Cic.: civitas aegra et affecta, Cic.: affecta res familiaris, affectae res, zerrüttet, Liv.: affectae civitates, hart mitgenommene, Dict.: affecta alcis fides, der wankende Kredit, Tac.: affecti animi, der gesunkene Mut, Liv. – c) der Vollendung nahe (vgl. Gell. 3, 16, 17), aedificia et templa et alia fere multa, quae prope absoluta affectaque sunt, Gell. 15, 5, 2: bes. der Zeit nach, dem Ende nahe, zur Neige gehend, bellum affectum videmus, et, ut vere dicam, paene confectum, Cic.: bes. von den Jahreszeiten, aestate iam prope affectā, im Spätsommer, Cic. fr.: hieme affectā, Sil. – 2) geistig, in irgend einer Verfassung od. Stimmung befindlich, angegriffen, ergriffen, gestimmt, gesinnt, ita magis affectis animis iudicum quam doctis tua est a nobis tum accusatio victa, mehr durch Rührung der R., als durch Überzeugung, Cic.: quo modo sim affectus, Cic.: eodem modo erit sapiens affectus erga amicum, quo in se ipsum, Cic.: est miro quodam modo affectus, verstimmt, Cic.: affectos (die bekümmerten) animos recreavit, Cic. – ➳ Compar. affectior, Quint. 12, 10, 45.

2. affectus, ūs, m. (afficio), der durch äußere Eindrücke bewirkte körperliche od. geistige Zustand, I) der körperliche Zustand, die Verfassung, corporis affectus (Plur.), Cels. 3, 18 in. u. (ohne corporis) 2, 15 extr. – II) der geistige Zustand, die Verfassung, Stimmung des Gemüts, 1) im allg.: animi, Cic.: mentis, Ov. – absol. = der Gemütszustand, die Gemütsstimmung, die Regung des Herzens, die Empfindung, das Gefühl, tacitus, Ov.: publicus, öff. Stimmung, Sen.: intimi affectus mei, Sen.: matrum affectus, Tac.: veri affectus (Ggstz. affectus ficti et imitati), Quint. u. Tac.: hunc affectum adversus omnes habere, Sen.: dubiis affectibus errat, Ov. – 2) das erregte lebhafte Gefühl = die Aufwallung, die Gemütsbewegung, Leidenschaft (klass. animi motus od. commotio), griech. πάθος (vgl. Quint. 6, 2, 8. Gell. 1, 26, 10), amoris, avaritiae, metus affectus, Quint.: diversos affectus exprimere, flentis et gaudentis, Plin.: affectus erumpunt, frigescunt, languescunt, tepent u. dgl., Quint. – Insbes.: a) von heftigen Regungen (vgl. Sen. ep. 75, 10), die Leidenschaft = die Gier, das Verlangen, Plin. pan., Tac. u. Iuven. – b) von zärtlichen Regungen, die Leidenschaft = die zärtliche Neigung, das Wohlwollen, die Zärtlichkeit, Liebe, erga fratris filiam, Plin. ep.: affectum parentis exhibere, Plin. ep., od. praestare, Suet.: affectu omni diligi, Dict.: dah. meton., Plur. affectus, die geliebten Gegenstände, die Lieben (Weiber u. Kinder), Lucan., Capit. u.a. – c) die Willenskraft, der Wille, aff. furandi, ICt.: absol., quia affectu carent, ICt.

affectus [CL] 1 emotion, feeling. b disposition, frame of mind. c impulse, desire, intention. sermonem habuit ‥ prolatum cum ~u cordis et corporis multa fatigatione W. Dan. Ailred 49; nihil amplius [musica] humanos vel jocundat vel delectat ~us Gir. TH III 12; philosophorum ~us ligati erant plus cum transitoriis quam cum eternis Gros. 1253. b ne quis me ~u cunctos spernentis ‥ edicturum putet Gildas EB pref; pro contribulibus dolitura compatientis ~u Aldh. VirgP 57; simplex actu, purus ~u Ailr. Ed. Conf. 742. c ut ad thalami taedas ‥ ferreos juvenculi ~us ‥ inclinarent Aldh. VirgP 36 p. 281; ob magnum castigandi corporis ~um Bede HE V 12; quid ‥ ilium ~um ‥ in contrariam convertit actionem? Adel. QN 13; [Albion] ameno situ locorum ‥ ~um habitandi Bruto ‥ inferebat G. Mon. I 16; potat ad affectum, qui presto videt sibi lectum Serlo Wilt. 17. 2; laudem mereri poterit, etsi non opus, vel operantis ~us Gir. TH intr. p. 8; 1217 ~um in partes suas se transferendi Pat 113; 1414 tribuens ~u unicuique quod suum est Reg. Cant. III 321. 2 affection, devotion. ~us, megsibbe vel dilectione GlC A 371; Johannes ‥ quem Salvator ‥ peculiariter pio dilexit ~u Aldh. VirgP 23; qui familiari quodam ~u dominum Dunstanum semper dilexerat Osb. Mir. Dunst. 19; quid justius quam ut ille cui datur pretium majus omni debito, si debito datur ~u, dimittat omne debitum? Anselm (Cur Deus 20) II 132; hucusque verba venerabilis Bede presbyteri de eo [Wilfrido], quem miro venerationis et dilectionis ~u excolebat et amplectebatur Ric. Hex. Hist. Hex. 14; perseverat inter eos sine actu conjugali conjugalis ~us Ailr. Ed. Conf. 748; non novercali sed materno diligens ~u Gir. EH I 42; dum amo, ~us cujusdam intime dulcescentis mihi conscius sum Id. Symb. 9 p. 232; ei ecclesiasticum beneficium ‥ ~u vicario contulit Brakelond 132 v; 1218 salutem et sincere dilectionis ~um Pat 185; 1559 majori pietatis ~u Conc. Scot. II 165.

…ipsis inter se dissentientibus atque distractis quem vacuum solutum liberum videris, hunc dubitabis beatum dicere atqui sapiens semper ita adfectus est ; semper igitur sapiens beatus est. Atque etiam omne bonum laetabile est ; quod autem laetabile, id…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…pro te abiecero quam Cn. Planci salutem tradidero contentioni tuae. etenim, iudices, cum omnibus virtutibus me adfectum esse cupio, tum nihil est quod malim quam me et esse gratum et videri. haec enim est una…

Cicero, pro Plancio
…sed refert, quo modo adhibeatur. ut enim tulerit quisque eorum qui sapienter tulerunt, non quo quisque incommodo adfectus sit, praedicandum est. Chrysippi ad veritatem firmissima est, ad tempus aegritudinis difficilis. magnum opus est probare…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…ea Sopatrum, hominem cum domi nobilem tum summo magistratu praeditum, divaricari ac deligari iubet. quo cruciatu sit adfectus venire in mentem necesse est omnibus, cum esset vinctus nudus in aere, in imbri, in frigore .…

Cicero, in Verrem
…Ser. Sulpicius cum aliqua perveniendi ad M. Antonium spe profectus est, nulla revertendi. qui cum ita adfectus esset ut, si ad gravem valetudinem labor accessisset, sibi ipse diffideret, non recusavit quo minus vel extremo…

Cicero, Philippicae
…quo lege communi omnes puberes armati convenire consuerunt ; qui ex eis novissimus convenit, in conspectu multitudinis omnibus cruciatibus affectus necatur. In eo concilio Cingetorigem, alterius principem factionis, generum suum, quem supra demonstravimus Caesaris secutum fidem…

Julius Caesar, Gallic War
…est aptus ad exequendum munus suum. munus autem animi est ratione bene uti ; et sapientis animus ita semper adfectus est, ut ratione optime utatur ; numquam igitur est perturbatus. at aegritudo perturbatio est animi semper igitur ea…

M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
…animorum, qui maxime voce commoventur. Itaque ille perfectus, quem iam dudum nostra indicat oratio, utcumque se adfectum videri et animum audientis moveri volet, ita certum vocis admovebit sonum ; de quo plura dicerem, si hoc…

M. Tullius Cicero, Orator
…ego hanc continentiam appello, quae virtus voluptati resistere videtur. ego in vita mea nulla umquam voluptate tanta sum adfectus quanta adficior hac integritate, nec me tam fama quae summa est quam res ipsa delectat. quid quaeris fuit…

Cicero, Epistulae ad Atticum
…intellegam mihi non necessarias, vobis non inutilis suscepisse. sed ego me hoc honore praeditum, tantis vestris beneficiis adfectum statui, Quirites, vestram voluntatem et rei publicae dignitatem et salutem provinciarum atque sociorum meis omnibus commodis et rationibus…

Cicero, pro Lege Manilia

Menu

Word wheel

affectus

BWL

Saved

Recent