anxius
anxius, anxious, troubled, solicitous
anxious in the heart
- I Lit.: neque omnes anxii, qui anguntur aliquando, nec qui anxii semper anguntur, Cic. Tusc. 4, 12, 27; cf.: anxietas and angor.—But frequently momentary: anxiae aegritudines et acerbae, Cic. Tusc. 4, 15, 34: anxio animo aut sollicito esse, id. Fin. 2, 17, 55: spiritus anxius, Vulg. Bar. 3, 1: senes morosi et anxii, Cic. Sen. 18, 65: Oratio pauperis, cum anxius fuerit, Vulg. Psa. 101, 1: anxius curis, Ov. M. 9, 275: mentes, * Hor. C. 3, 21, 17: anxius angor, Lucr. 3, 993; 6, 1158: anxium habere aliquem, to bring one into trouble, to make anxious or solicitous, Auct. B. Afr. 71; Tac. A. 2, 65.—With gen. animi or mentis: animi anxius, Sall. J. 55, 4 Cort., where Dietsch reads animo, and Gerl. omits it altogether: anxius mentis, Albin. 1, 398 (for this gen. v. animus, II. B. 1.).—The object on account of which one is anxious or solicitous is put,
- α In abl.: gloriā ejus, Liv. 25, 40: omine adverso, Suet. Vit. 8: venturis, Luc. 7, 20.—
- β In gen. (diff. from the preced. gen. animi and mentis): inopiae, Liv. 21, 48: furti (i. e. ne furtum fiat), Ov. M. 1, 623: vitae, id. H. 20, 198: securitatis, Plin. 15, 18, 20, § 74: potentiae, Tac. A. 4, 12: sui, id. H. 3, 38; in acc. vicem, Liv. 8, 35.—
- γ With de: de famā ingenii, Quint. 11, 1, 50: de successore, Suet. Calig. 19: de instantibus curis, Curt. 3, 2; with pro, Plin. Ep. 4, 21.—
- δ With ad: ad eventum alicujus rei, Luc. 8, 592.—
- ε With in and abl.: noli anxius esse in divitiis, Vulg. Eccli. 5, 10.—
- ζ With ne and an: anxius, ne bellum oriatur, Sall. J. 6, 6: anxius, an obsequium senatūs an studia plebis reperiret, Tac. A. 14, 13.—
- II Transf.
- A In an act. sense, that makes anxious, troubles, awakens solicitude, troublesome: curae, Liv. 1, 56 (cf.: anxius curis, Ov. M. 9, 275): timor, Verg. A. 9, 89: accessu propter aculeos anxio, Plin. 12, 8, 18, § 33.—
- B Prepared with anxious care: elegantia orationis neque morosa neque anxia, Gell. 15, 7, 3; cf. anxietas, II.—Hence, adv.: anxĭē, anxiously, with anxiety (not in Cic.): aliquid ferre, Sall. J. 82, 3: auguria quaerere, Plin. 11, 52, 114, § 273: certare, Suet. Ner. 23: aliquam prosequi, Justin. 1, 4: loqui, Gell. 20, 1: anxie doctus, Macr. S. 5, 18; 7, 7.—Comp.: anxius, Gargil. Mart. p. 395 Mai; and formed by magis: magis anxie, Sall. ad Caes. Ord. Re Publ. 2 fin.
~ius,sorgendi
germana ‥ deplorans anxia curis
una tenebris / anxia nocturnis privataque lumine solis / nil videt
cum hoc ‥ pervigil et ~ius expectaret
cum [moriens ] propriis edibus ~ia quadam parentum et filiorum festinatione propellitur
mens ‥ anxia pugnat; / pugnat enim secum
de morte ipsius Roberti de Broys ~ius †pertractarunt [v. l. pertractavit ]
~ii de flagellis lapidum et pene desperantes de succursu habendo
siquidem ille Mercios, iste Britannos ~ia clade perculerint
Gilebertus febrium molestia ‥ ~ia pulsabatur
vulneribus duris in me, dolor anxie, sevis
in tam ~ia necessitate periclitantem ecclesie naviculam
nonne illa vox est ad pastores inter alias decem millia †iores?
- 1. angstig, vol bange voorgevoelens, bezorgd [(wegens: erga) erga Seianum; (m. abl.) inopia; (m. gen.) futuri; nepotum securitatis; (pro) pro mundi regno; pro eius salute; (de) de successore]; (ook circa; m. ne en conj.; m. afh. vr.); ➤ alqm -um habere angst aanjagen;
- 2. vreeswekkend, beangstigend, kwellend [aegritudines; curae].
- ANG-, of a state or mood, anxious, troubled, solicitous: nec, qui anxii, semper anguntur: mentes, H.: suam vicem, magis quam eius, L.: animi, S.: animo, S.: erga Seianum, Ta.: de curis, Cu.: pro regno, O.: inopiā, L.: furti, O.: ne bellum oriatur, S.—Causing anxiety, troublesome, afflicting: aegritudines: curae, L.: timor, V.—Prudent, cautious: et anxius et intentus agere, Ta.
-
…qua terram, mare, sidera movit. Talibus inde modis ora indignantia solvit Non ego pro mundi regno magis anxius illa tempestate fui, qua centum quisque parabat inicere anguipedum captivo bracchia caelo. Nam quamquam ferus hostis erat ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…salo, et quamvis numquam post haec visura, dolebat illa tamen, longae conscia laetitiae nec sic Aesoniden rapientibus anxia ventis Hypsipyle vacuo constitit in thalamo Hypsipyle nullos post illos sensit amores, ut semel Haemonio tabuit hospitio. Alphesiboea…
Propertius, Elegies
-
…At illum ingens cura atque laetitia simul occupavere. Nam laetabatur intelligens coniuratione patefacta civitatem periculis ereptam esse porro autem anxius erat dubitans, in maxumo scelere tantis civibus deprehensis quid facto opus esset poenam illorum sibi oneri inpunitatem perdundae rei…
Sallust, Catilina
-
…vacca negaretur, poterat non vacca videri. Paelice donata non protinus exuit omnem diva metum timuitque Iovem et fuit anxia furti, donec Arestoridae servandam tradidit Argo. Centum luminibus cinctum caput Argus habebat inde suis vicibus capiebant bina quietem…
Ovid, Metamorphoses
-
…ante diximus, turbidi animorum concitatique motus, aversi a ratione et inimicissimi mentis vitaeque tranquillae. inportant enim aegritudines anxias atque acerbas animosque adfligunt et debilitant metu ; idem inflammant adpetitione nimia, quam tum cupiditatem tum libidinem dicimus ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ab ira differt, estque aliud iracundum esse, aliud iratum, ut differt anxietas ab angore neque enim omnes anxii, qui anguntur aliquando, nec, qui anxii, semper anguntur, ut inter ebrietatem et ebriositatem interest ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…libido cupiditasve sit, non libidinosus et cupidus esse in quo ira, non iracundus in quo angor, non anxius in quo timor, non timidus libidinosum igitur et iracundum et anxium et timidum censemus esse sapientem de cuius excellentia…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…m sator, Iace, o bsecro, in me vi m coruscam fu lminis Nunc, nu nc dolorum anxi feri torquent ve rtices, Nunc se rpit ardor. o a nte victrice s manus, O pe ctora…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…si quid potes. ac ne sis perturbatus novi enim te et non ignoro quam sit amor omnis sollicitus atque anxius sed res est, ut spero, non tam exitu molesta quam aditu. Vettius ille, ille noster index…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, non iracundus in quo angor, non anxius in quo timor, non timidus libidinosum igitur et iracundum et anxium et timidum censemus esse sapientem de cuius excellentia multa quidem dici quamvis fuse lateque possunt, sed brevissime illo modo…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes