sollicitus
sollicitus, thoroughly moved, agitated, disturbed
- I Of physical motion (poet. and rare).
- 1 As attrib. of motus, restless, unceasing: quae sollicito motu carerent, referring to the elements in constant motion, as air, water, etc., Lucr. 1, 343: sic igitur penitus qui in ferro'st abditus aër Sollicito motu semper jactatur, i. e. an unceasing air-current within the iron, to explain its attraction by the magnet, id. 6, 1038.—
- 2 Of the sea agitated by storms: ut mare sollicitum stridet, Verg. G. 4, 262. —
- 3 Pregn., with the idea of distress (v. II. B.): utile sollicitae sidus utrumque rati, to a ship in distress, Ov. F. 5, 720: sollicitae porro plenaeque sonoribus aures, agitated, vibrating (by disease), Lucr. 6, 1185: corpus, Sen. Herc. Fur. 1299.—
- 4 Sollicitum habere (cf. II. A. and B. infra), = sollicitare: omnes sollicitos habui, kept them busy, on the move, Ter. Heaut. 461 Donat. ad loc.
- II Of mental affections, full of anxiety, excitement, distracted by cares, engaged, troubled, disturbed (opp. quietus).
- A Of cares of business; esp. sollicitum habere, to keep busy, engaged (Plaut. and Ter.): (clientes) qui neque leges colunt, neque, etc., sollicitos patronos habent, Plaut. Men. 4, 2, 12 (582) Brix ad loc.; 4, 2, 21 (591): quorum negotiis nos absentum sollicitae noctes et dies sumus semper, id. Stich. 1, 1, 6 (6): hem, tot mea Solius solliciti sunt curā, of servants busy in attending their master, Ter. Heaut. 129: numquid vis? Py. Ne magis sim pulcer quam sum: ita me mea forma habet sollicitum, Plaut. Mil. 4, 2, 95 (1085); cf.: Hispaniae armis sollicitae, Sall. H. 1, 48 Dietsch. —
- B Of restlessness from fear, suspense, etc., full of anxiety, agitated, alarmed, solicitous, anxious (opp. securus; freq. and class.): sollicitum habere, to fill with apprehension and fear, keep in anxiety; constr.,
- 1 Absol.: in quibus si non erunt insidiae ... animus tamen erit sollicitus, Cic. Phil. 12, 11, 36: diutius videtur velle eos habere sollicitos a quibus se putat diuturnioribus esse molestiis conflictatum, id. Fam. 6, 13, 3: quae maxime angere atque sollicitam habere vestram aetatem videtur, id. Sen. 19, 66: sollicitum te habebat cogitatio periculi mei, id. Fam. 7, 3, 1; so id. Att. 2, 18, 1; id. Sest. 11, 25: initia rerum quae ... sollicitam Italiam habebant, Caes. B. C. 3, 22: cum satis per se ipsum Samnitium bellum et, ... sollicitos haberet patres, Liv. 8, 29, 1: solliciti et incerti rerum suarum Megaram referre signa jubent, id. 24, 23, 5: sollicitae ac suspensae civitati, id. 27, 50 med.: quid illis nos sollicitis ac pendentibus animi renuntiare jubetis, id. 7, 30, 22: sollicitae mentes, Ov. F 3, 362: pectus, id. M. 2, 125: mens, Curt. 4, 13, 2: animi, Hor. Ep. 1, 5, 18: ego percussorem meum securum ambulare patiar, me sollicito? Sen. Clem. 1, 9, 4: sollicitus est et incertus sui quem spes aliqua proritat, id. Ep. 23, 2: ut sollicitus sim cum Saturnus et Mars ex contrario stabunt, alarmed, id. ib. 88, 14: fertur sollicitas tenuisse deas, kept them in anxious suspense, Stat. Ach. 2, 338: nunc sollicitam timor anxius angit, Verg. A. 9, 89.—And opposed to securus and securitas: quid est turpius quam in ipso limine securitatis esse sollicitum? Sen. Ep. 22, 5: securo nihil est te pejus, eodem Sollicito nihil est te melius, Mart. 4, 83, 1; so id. 5, 31, 8; Sen. Ep. 124, 19; Quint. 11, 3, 151; Tac. H. 4, 58.—
- 2 With abl.: sollicitam mihi civitatem suspitione, suspensam metu ... tradidistis, Cic. Agr. 1, 8, 23: Sophocles, ancipiti sententiarum eventu diu sollicitus, Val. Max. 9, 12, 5 ext. —
- 3 With de: sollicitus eram de rebus urbanis, Cic. Fam. 2, 12, 1: de tuā valetudine, id. ib. 16, 7, 1: sollicita civitas de Etruriae defectione fuit, Liv. 27, 21 med.: sollicitum te esse scribis de judicii eventu, Sen. Ep. 24, 1: desii jam de te esse sollicitus, id. ib. 82, 1.—
- 4 With pro: ne necesse sit unum sollicitum esse pro pluribus, Cic. Lael. 13, 45.—
- 5 With propter: sollicitus propter iniquitatem locorum, Liv. 38, 40, 9; 44, 3, 5 infra.—
- 6 With adverb. acc. vicem, for the fate of: sollicito consuli et propter itineris difficultatem et eorum vicem, ... nuntius occurrit, Liv. 44, 3, 5: ut meam quoque, non solum reipublicae vicem videretur sollicitus, id. 28, 43, 9: clamor undique ab sollicitis vicem imperatoris militibus sublatus, id. 28, 19, 17.—
- 7 With gen.: non sollicitus futuri, pendet (filius tuus mortuus), Sen. Cons. Marc. 19, 6.—
- 8 With dat. (late Lat.): ne solliciti sitis animae vestrae, neque corpori vestro, Vulg. Matt. 6, 25.—
- 9 With ex: ex hoc misera sollicita'st, diem Quia olim in hunc, etc., Ter. And. 268: haec turba sollicita ex temerariā regis fiduciā, Curt. 3, 1, 17.—
- 10 With ne, like verbs of fearing: (mater) sollicita est ne eundem conspiciat, etc., Cic. Mur. 41, 88: legati Romanorum circuire urbes, solliciti ne Aetoli partis alicujus animos ad Antiochum avertissent, apprehensive, Liv. 35, 31, 1: sollicitis populis ne suas operiant terras, Plin. 11, 29, 35, § 104: sollicitus Solon, ne tacendo parum reipublicae consuleret, Just. 2, 7, 9; Front. Strat. 1, 1, 6.—
- 11 With interrog.-clause: solliciti erant quo evasura esset res, Liv. 30, 21 init.: quam sim sollicitus, quidnam futurum sit, Cic. Att. 8, 6, 3.—
- C In gen., troubled, disturbed, afflicted, grieved; constr. absol., with abl. alone, or with de: sollicitus mihi nescio quā re videtur, Plaut. Merc. 2, 3, 30 (364): neque est consentaneum ullam honestam rem, ne sollicitus sis ... deponere, lest you be troubled by cares, Cic. Lael. 13, 47: vehementer te esse sollicitum et praecipuo quodam dolore angi, id. Fam. 4, 3, 1: vehementer populum sollicitum fuisse de P. Sullae morte, id. ib. 9, 10, 3: num eum postea censes anxio animo aut sollicito fuisse, afflicted by remorse, id. Fin. 2, 17, 55: hoc genus omne Maestum ac sollicitum est cantoris morte Tigelli, Hor. S. 1, 2, 3.—
- D Excited, passionate (rare): qui, ut sint pudici, solliciti tamen et anxii sunt, Cic. Tusc. 4, 33, 70: atqui sollicitae nuntius hospitae, Suspirare Chloen .. Dicens, etc., Hor. C. 3, 7, 9; so, = avidus, with gen. or de (poet. and post-class.): hominem cuppedinis sollicitum, Lucr. 5, 46: de regno sollicitus ( = avidus regni potiundi), Just. 1, 10, 6.—
- E Very careful for, concerned in, punctilious, particular about (post-Aug.; freq.); constr. absol., with de, circa, in, or obj.-inf.: ne decet quidem, ubi maxima rerum monumenta versantur, de verbis esse sollicitum, Quint. 8, 3, 13: de quorum sumus judicio solliciti, for whose judgment we care, id. 10, 7, 24: dixit Cicero, non se de ingenii famā, sed de fide esse sollicitum, id. 11, 1, 74: nec sum in hoc sollicitus, dum res ipsa appareat, id. 8, 4, 15: eloquentia non in verba sollicita, Sen. Ben. 7, 8, 2: si tamen contingere eloquentia non sollicito potest, id. Ep. 75, 5: cur abis, non sollicitus prodesse bonis, nocere malis? id. Hippol. 976; cf. in double sense, Mart. 4, 83, 2 and 5.—
- F = sollicitatus (v. sollicito; poet.): solliciti jaceant terrāque premantur iniquā qui, etc., without repose, Ov. Am. 2, 16, 15.
- III Of abstr. and inanim. things.
- 1 In gen., solicitous, mournful, full of or connected with cares and anxiety, anxious, disturbed (class.; often approaching the signif. II.): scio quam timida sit ambitio, et quam sollicita sit cupiditas consulatūs, how full of cares is the desire for the consulship, Cic. Mil. 16, 42: id est proprium civitatis ut sit libera et non sollicita rei cujusque custodia, i. e. that nobody be disturbed in the quiet possession of his property, id. Off. 2, 22, 78: est enim metus futurae aegritudinis sollicita exspectatio, id. Tusc. 5, 18, 52: quam sit omnis amor sollicitus et anxius, fraught with solicitude, id. Att. 2, 24, 1: assentior, sollicitam et periculosam justitiam non esse sapientis, id. Fragm. Rep. ap. Prisc. p. 801 P. (Rep. 3, 27, 39): sollicitam lucem rapuisti Ciceroni, the mournful light, i. e. life, Vell. 2, 66: in sollicito civitatis statu, Quint. 6, 1, 16: Hermagoras, vir diligentiae nimium sollicitae, evercareful, id. 3, 11, 22: sollicitum dicendi propositum, anxiously accurate, id. 11, 1, 32: sollicita parentis diligentia, earnest care, id. 6, prooem. 1; so id. 6, 12, 16: sollicitae actiones, carefully elaborated, id. 4, 1, 57: causae sollicitae (opp. securae), very doubtful cases, i. e. in which there is anxious suspense about the issue, id. 11, 3, 151: captarum (ferarum) sollicita possessio; saepe enim laniant dominos, Sen. Vit. Beat. 14, 2: maxima quaeque bona sollicita sunt, id. ib. 17, 4; id. Ep. 14, 18: noctes, id. Ira, 2, 20, 1: tutela, id. Cons. Marc. 11, 3: sollicitos fecisti, Romule, ludos, Ov. A. A. 1, 101: quisque, sibi quid sit Utile, sollicitis supputat articulis, id. P. 2, 3, 18: sollicito carcere dignus eras, a prison carefully guarded, id. Am. 1, 6, 64: Cressa ... sollicito revocavit Thesea filo, Stat. S. 2, 6, 26: pudor, Mart. 11, 45, 7: amor, Ov. H. 19 (18), 196: os, id. P. 4, 9, 130: frons, Hor. C. 3, 29, 16: manus, Ov. Tr. 5, 2, 2: preces, id. P. 3, 1, 148: prex, Hor. C. 1, 35, 5: vita, id. S. 2, 6, 62: lux, Ov. Tr. 4, 10, 116: senecta, id. M. 6, 500: libelli, Mart. 9, 58, 5: saccus, id. 12, 60 b, 3 (9): fuga, Ov. Tr. 4, 1, 50: sedes, id. ib. 4, 1, 85: via, id. ib. 1, 11, 2: terrae, id. M. 15, 786.— Hence,
- 2 = sollicitum habens, that causes distress, distressing, trying: quid magis sollicitum dici potest, what more distressing fact can be mentioned? Cic. Mil. 2, 5: in quā (tyrannorum) vitā nulla ... potest esse fiducia, omnia semper suspecta atque sollicita, causing alarm, id. Lael. 15, 52: sollicitumque aliquid laetis intervenit, Ov. M. 7, 454: o mihi sollicitum decus ac suprema voluptas, Stat. Th. 7, 363; so, opes, Hor. S. 2, 6, 79: aurum, Sen. Hippol. 519: pretia, id. Herc. Fur. 461: timor or metus, Ov. H. 1, 12; 8, 76; 13, 124; id. P. 3, 2, 12; id. Tr. 3, 11, 10: cura, id. P. 1, 5, 61; Sen. Thyest. 922: dolor, Ov. A. A. 3, 374: taedium, Hor. C. 1, 14, 17: fatum, Ov. P. 4, 10, 11.
- IV Of animals (rare): sollicitum animal (canis) ad nocturnos strepitus, very attentive to, i. e. watchful, Liv. 5, 47, 3; so Ov. M. 11, 599: solliciti terrentur equi, id. F. 6, 741: lepus, timid, id. ib. 5, 372.
- V Comp.: sollicitior (mostly post-Aug.; for which Cic. has magis sollicitus; v. III. 2. supra) homo, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 3: nos circa lites raras sollicitiores, too particular about, Quint. 7, 1, 43: sollicitior rei familiaris diligentia, id. 12, 1, 6: innocentiam sollicitiore habituri loco, Sen. Ben. 3, 13, 1: (pauperes) sollicitiores divitibus, id. Cons. Helv. 12, 1: quod est sollicitius, id. Tranq. 1, 15: qui non sollicitior de capitis sui decore sit quam de salute, id. Brev. Vit. 12, 3: pro vobis sollicitior, Tac. H. 4, 58.—Sup. (post-Aug. and rare): illorum brevissima ac sollicitissima aetas est, Sen. Brev. Vit. 16, 1.—Adv.: sollĭcĭtē (post-Aug.).
- 1 Carefully, punctiliously, anxiously: vestis nec servata, nec sumenda sollicite, Ser. Samm. ap. Sen. Tranq. 1, 5: in conviviis lingua sollicite etiam ebriis custodienda est, Sen. Clem. 1, 26, 2: recitare, Plin. Ep. 6, 15, 4: exspectatus, Front. Strat. 3, 12, 1; id. Aquaed. 103: sollicitius et intentius, Plin. Ep. 1, 4, 2: custodiendus est honor, id. ib. 1, 19, 4: cavere, Ap. Apol. p. 274, 35.—Sup.: urbis curam sollicitissime agere, Suet. Claud. 18.—
- 2 With grief, solicitude (class.: sollicito animo): sollicite possidentur, their possession is connected with solicitude, Sen. Ep. 76, 30: laetus, Sil. 6, 572.—Sup., Sen. Ep. 93, 12.
sedula sollicitum pulset ne lectio pectus
gavisus ‥ de conlata sibi consolatione sed multum ~us ac mente sedula cogitans quis esset ille
Doec ‥ motus sive ~us ‥ interpretatur
sollicitus pauper fit rebus semper egenus
oratio ad sanctam Mariam cum mens est ~a timore
plangite ‥ quos congrua pacis / solliciti ‥ causa movet
praecipitur nobis ne ~i simus quid comedamus
~us eram, quid mihi nuntiarent de domino meo dulcissimo David
ne sis sollicitus de illa quam perdere nuper / te quereris gaza
maestum eum pro culpa et ~um de venia percepi
adjiciens insuper quod solummodo de personis ad bella doctis et strenuis soliciti essemus
~a [(gl. curiosa, sedula, ] intentione et adsiduis orationibus servare omnimodo festinetisimhigr
~a intentione scrutando
imbuit hic teneros liberalibus artibus annos / sollicita primo mente docendo meos
quis pre pudore potest accidiosus ‥ existere qui respicit quam ~us [ME: ] in terra extitit Dominus noster?bisi
pater ‥ ~us fuerit pro filio suo
ipsi supernae jussionis minus ~i
esto in tua ~us salute
Dominus ~us sit tui, quia ~us es de fama mea
quatenus ~i sitis circa observantiam ordinis vestri
ego mei ~a sum
de decore domus Dei pie †solutus [l. solicitus ]
domina, omnia intima mea ~a sunt, ut tantorum beneficiorum tibi gratias exsolvant
quoniam semper ~us ero inquirere conversationem illorum
dum se pro Dei persecutoribus offerebat, in id solum ~us erat, ne proximi in aliquo lederentur
Petrus ‥ abbas ~us fuerat, erga presentis monasterii dotationem ‥ operam dare
ille ‥ quum hac illac sollicitos emitteret visus, vidit ‥ quandam virginem stantem cum aliis duabus psallentem
sollic[it ]iori ‥ censura
besy ‥ sillicitus [l. sollicitus ]
- 1. (poët.) hevig bewogen of in beweging gebracht [mare; arma energiek gehanteerd];
- 2. (metaf.) verontrust, ongerust, bezorgd, angstig (door: abl.; ook de; propter; gen. e.a.; tgv.: ex; dat: ne; m. afh. vr.) [civitas; animus; morte amici; de patris valetudine; propter difficultatem locorum; futuri voor de toekomst]; ➤ alqm -um habere iem. bezorgd maken, verdriet doen; -um hostem ad lucem tenere in angstige spanning houden;
- 3. aandachtig, nauwgezet, zorgvuldig; ➤ ipse ~ omnia incedebat;
- 4. (poët.; postklass.) (v. dieren) onrustig, schuw [equus; lepus]; waakzaam (bij: ad) [canes ad nocturnos strepitus];
- 5. (v. niet-lev.) (a) verstoord, onrustig [pax; spes; nox; vita; manus trillend]; (b) verontrustend, angstig makend [dolor; amores; metus; cura]; / adv. -ē (postklass.) (a) bezorgd; (b) zorgvuldig, gewetensvol.
罣心。躊躇。心亂。摇動。惶。使罣心者。Mare sollicitum 不平之海。Habere eum sollicitum 使之掛念。Solliciti equi 受驚之馬。
Suggest a Translation
See an image
- sollus- (3 SAL-)+ citus, thoroughly moved, agitated, disturbed: mare, V.: Utile sollicitae sidus rati, tossed(by a storm), O.: Omnīs sollicitos habui, kept stirring, T.—Fig., of the mind, troubled, disturbed, afflicted, grieved, disquieted: ne sollicitus sis, lest you be troubled by cares: anxio animo aut sollicito fuisse, afflicted by remorse: sollicitae nuntius hospitae, H.: animum sollicitum efficere, uneasy, L.: de P. Sullae morte: morte Tigelli, H.—Of things, solicitous, full of care, anxious, restless, disturbed: scio quam sollicita sit cupiditas consulatūs: ut sit non sollicita rei cuiusque custodia, i. e. not full of apprehension: sollicito carcere dignus eras, carefully guarded, O.: frons, H.: vita, H.: senecta, O.: sedes, O.: terrae, O.—Causing distress, painful, disquieting: quid magis sollicitum dici potest, what more distressing fact?: in quā (tyrannorum) vitā, omnia semper suspecta atque sollicita, alarming: Sollicitumque aliquid laetis intervenit, O.: opes, H.: dolor, O.—Of animals, watchful, uneasy, restless: animal ad nocturnos strepitūs, L.: equi, O.: lepus, timid, O.—Full of anxiety, agitated, alarmed, apprehensive, solicitous, anxious: animus: sollicitum te habebat cogitatio periculi mei: senatus sollicitus petendum esse auxilium arbitrabatur: res, quae . . . sollicitam Italiam habebant, Cs.: solliciti et incerti rerum suarum, L.: civitas, L.: mentes, O.: civitas suspitione: de meo periculo: pro pluribus: pro vobis sollicitior, Ta.: propter iniquitatem locorum, L.: et propter itineris difficultatem et eorum vicem, for their fate, L.: vicem imperatoris milites, L.: (turba) ex temerariā regis fiduciā, Cu.: (mater) sollicita est ne eundem conspiciat, etc.: legati solliciti, ne avertissent, etc., apprehensive, L.: solliciti erant quo evasura esset res, L.: quam sum sollicitus, quidnam futurum sit.
-
…non ulla meae laesit petulantia linguae, quae solet irato dicere tota loco ut me tam longa raucum patiare querela sollicitas trivio pervigilare moras. at tibi saepe novo deduxi carmina versu, osculaque impressis nixa dedi gradibus. ante tuos…
Propertius, Elegies
-
…coniuratorum incitata vis, duce tribuno plebis, consulibus auctoribus, adflicto senatu, perterritis equitibus Romanis, suspensa ac sollicita tota civitate, non tam in me impetum faceret quam per me in omnis bonos, me vidisse, si…
Cicero, de Domo sua
-
…qui negotia, qui res pecuarias habent, honesti homines et summo splendore praediti, difficile dictu est quam sint solliciti, quam laborent. non multi mihi ab uno sic diligi videntur ut hic ab his universis. quam doleo…
Cicero, pro Cluentio
-
…exspectaris dum Arimino rediret et iam in Epirum profectus sis, magisque vereor, ut scribis, ne in Epiro sollicitus sis non minus quam nos hic sumus. de Atiliano nomine scripsi ad Philotimum ne appellaret Messallam. itineris nostri…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…licet. Id enim est proprium, ut supra dixi, civitatis atque urbis, ut sit libera et non sollicita suae rei cuiusque custodia. Atque in hac pernicie rei publicae ne illam quidem consequuntur, quam putant, gratiam…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…K. Quint. a. . M. CICERO IMP. S. D. M CAELIO AEDILI CVRVLI sollicitus equidem eram de rebus urbanis ; ita tumultuosae contiones, ita molestae Quinquatrus adferebantur nam citeriora nondum audiebamus ; sed…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…interitus consequetur. nam in quem cadit aegritudo, in eundem metum cadere necesse est est enim metus futurae aegritudinis sollicita expectatio ; in quem autem metus, in eundem formido timiditas pavor ignavia ; ergo, ut idem vincatur interdum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…absurdius quam, quo viae minus restet, eo plus viatici quaerere quarta restat causa, quae maxime angere atque sollicitam habere nostram aetatem videtur, appropinquatio mortis, quae certe a senectute non potest esse longe. O miserum senem…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…Oceanum, timebam litus insulae ; reliqua non equidem contemno, sed plus habent tamen spei quam timoris magisque sum sollicitus exspectatione ea quam metu. te vero ὑπόθεσιν scribendi egregiam habere video. quos tu situs, quas naturas rerum…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…suspicarere, quod scribis, nescio ; quid enim in illis fuit praeter querelam temporum quae non meum animum magis sollicitum habent quam tuum. nam non eam cognovi aciem ingeni tui, quod ipse videam, te id ut non…
Cicero, Epistulae ad Familiares