appono
appono, to put at, place by, lay beside, set near
BWL
a lamp set on the table
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- A In gen.: adpone hic mensulam, Plaut. Most. 1, 3, 150 (306): appositas instruxere epulis mensas, Ov. M. 8, 570; so id. ib. 8, 831: sitellam, Plaut. Cas. 2, 6, 11 (363): Sy. Onus urget. Mi. At tu adpone, put it down then, id. Poen. 4, 2, 35 (857): illam alteram apud me, quod bonist, adponito, id. Trin. 4, 3, 60 (1067): munera eorum illis apponentur, Vulg. Bar. 6, 26: At istos rastros interea tamen adpone, Ter. Heaut. 89; so id. And. 725 al.: aër Omnibus est rebus circumdatus adpositusque, Lucr. 6, 1036; 3, 373: omnes columnae machinā appositā dejectae, Cic. Verr. 2, 1, 55, § 144: notam ad malum versum, id. Pis. 30; so id. Fam. 13, 6; cf. Suet. Claud. 16: manus ad os (eorum more, qui secreto aliquid narrant, Manut.), Cael. ap. Cic. Fam. 8, 1: scalis appositis urbem defenderunt, Liv. 37, 5: adpositā aure ad glaciem, Plin. 8, 28, 42, § 103: adpositum in mensā lumen, Tac. A. 2, 31: paenulam ad vulnus, Suet. Ner. 49 et saep.: dominum Adpositum flavis in Simoenta vadis, Prop. 2, 9, 12.—So freq. of the putting on of garments, crowns, etc.: cur tamen appositā velatur janua lauro, Ov. Tr. 3, 1, 39: gemmas toris, id. H. 9, 60 Loers; cf. the same, id. ib. 7, 100: meretrix Appositā populum submovet ante serā, id. Am. 3, 14, 10 (cf.: ponere seram, Juv. 6, 347): candelam valvis, i.e. to set fire to, Juv. 9, 98 al.—
- B Esp.
- 1 Freq. as t. t. of food, dishes, to serve up, set before one (cf. Gr. παρατίθημι; the simple verb pono is often so used, q. v.): adposita sit cena, Plaut. Trin. 2, 4, 69 (470): apposuit eis mensam, Vulg. Act. 16, 34: adpositum est ampliter, Plaut. Mil. 3, 1, 160 (755): apposuit patellam, Cic. Verr. 2, 4, 22, 48: Cenabat apud eum: argentum ille ceterum purum apposuerat, etc., id. ib. 4, 22, 49; id. Tusc. 5, 32, 91; id. Att. 6, 1; 14, 21; Liv. 1, 7; Plin. 8, 51, 78, § 210: convivis panem et obsonia apponere, Suet. Calig. 37; id. Caes. 43; id. Tib. 34; id. Galb. 12; Vitr. 13: Appositaque est eis ciborum magna praeparatio, Vulg. 4 Reg. 6, 23 al.; Albanum sive Falernum Te magis appositis delectat, Hor. S. 2, 8, 17; 2, 8, 69 al.—
- 2 Aliquem alicui or alicui rei, to appoint or designate one to any service or duty, to place in any station, to join to as an aid: custodem Tullio me apponite, Cic. Div. in Caecil. 16, 51; so Tac. A. 4, 60; cf.: adpositus custodiae (dat.), id. ib. 1, 6; 2, 68: accusator apponitur civis Romanus, Cic. Verr. 2, 1, 29, § 74; so id. ib. 2, 1, 5, § 41 fin.: calumniatores, id. ib. 2, 2, 10: praevaricatorem, id. Phil. 2, 11: non illicitatorem venditor adponet, id. Off. 3, 15, 61; cf. id. Verr. 2, 1, 54: custodes, Nep. Dion, 4, 5: moderator et magister consulibus appositus, Liv. 2, 18, 6; so, rectorem, Suet. Aug. 48: scrutatores, id. Claud. 35 al.—
- 3 To put to something by way of increase, to add to, superadd (rare; cf. addo, adicio): nihil his novum adposivi, Plaut. Mil. 3, 3, 31 (905); id. Trin. 4, 3, 18 (1025): aetas illi, quos tibi dempserit, adponet annos, Hor. C. 2, 5, 15: exemplum, Gell. 1, 13, 9: si quis apposuerit ad haec, apponet Deus super illum etc., Vulg. Apoc. 22, 18; ib. Gen. 49, 32.—
- II Trop.
- A Of the mind, to apply (eccl. Lat.): appone cor ad doctrinam, Vulg. Prov. 22, 17: apposui cor meum, ut etc., ib. Eccl. 8, 16.—
- B In eccl. Lat., after the Hebrew, of an act, to do further, also to do something: non apponet, ut complacitior sit adhuc? Vulg. Psa. 76, 8; so ib. Act. 12, 3: apposuerunt adhuc peccare, ib. Psa. 77, 17; 88, 23.—
- C With a dat. of end, to set down for something, count, reckon, or consider as, to hold as (very rare): cum is nil promereat, postulare id gratiae adponi sibi, Ter. And. 332 (addi in gratiam suam, Don.): aliquid lucro, Hor. C. 1, 9, 15.
- —Hence, appŏsĭ-tus (adp-), a, um, P. a., put or applied to, etc.
- A Of relations of space, placed or situated at or near to, contiguous to, bordering upon; constr. with dat.: regio mari adposita, Plin. 3, 18, 22, § 126: platanus itineri, id. 12, 1, 5, § 9: castellum Lupiae flumini adpositum, Tac. A. 2, 7.—Trop.: audacia fidentiae non contrarium, sed appositum ac propinquum, Cic. Inv. 2, 54, 165.—
- B Metaph.
- 1 Fit, proper, suitable, appropriate, apposite, etc. (like aptus, q. v.; hence in MSS. freq. interchanged with it; cf. Spald. ad Quint. 3, 11, 9); constr. with ad (in this signif. very freq. in Varr. and Cic.; elsewhere very rare, perh. not found except in Quint. and Gell.): ager ad vitem adpositus, Varr. R. R. 1, 7, 5: loca adposita ad faenum, ad vinum, ad oleum, id. ib. 1, 23, 1: equus ad medendum adpositus, id. ib. 2, 7, 5: (gallinae) adpositissimae ad partum, id. ib. 3, 9, 9; 2, 10, 4: menses ad agendum maxime appositi, Cic. Verr. 2, 1, 11; 2, 5, 41 fin.; id. Att. 3, 14: multo appositior ad deferenda, id. Verr. 2, 4, 57: argumentatio appositissima ad judicationem, id. Inv. 1, 14. —*
- 2 Inclined to; constr. with dat.: judex juri magis an aequo sit adpositus, Quint. 4, 3, 11 (cf.: adclinis falsis animus, Hor. S. 2, 2, 6).—
- 3 Subst.: appŏsĭtum, i, n., in rhet. and gram., an epithet, adjective: adposita, quae epitheta dicuntur, ut dulce mustum, Quint. 8, 2, 10; 2, 14, 3; 9, 4, 24.
- —Hence, appŏsĭtē, adv., suitably, fitly, etc.: ad persuasionem, Cic. Inv. 1, 5; cf. Spald ad Quint. 2, 15, 3 praeclare et apposite et facete scribere, Gell. 2, 23, 11 (comp. and sup not used).
I placer auprès ¶ 1 machinā appositā Cic. Verr. 2, 1, 145 ; scalis appositis Liv. 37, 5, 1, ayant dressé (contre) une machine, des échelles ; manus ad os Cæl. d. Cic. Fam. 8, 1, 4, mettre la main devant la bouche [pour communiquer un secret] ; statio portæ adposita Liv. 34, 15, 7, le poste placé à côté de la porte || appliquer [à une blessure] : aliquid ad morsum Cato Agr. 102 ; ad vulnus Suet. Nero 49, appliquer qqch. à une morsure, à une blessure || ad malum versum notam Cic. Pis. 73, mettre une marque à côté dʼun vers mauvais ; epistulis notam Cic. Fam. 13, 6, 2, mettre une marque à des lettres ; vitiis modum Cic. Tusc. 4, 42, fixer une limite aux vices ¶ 2 présenter, mettre sur la table, servir : Pl. Men. 212 ; Mil. 753 ; Amph. 804, etc.; apposita secunda mensa Cic. Att. 14, 6, 2, au second service ; legatis apposuit tantum, quod satis esset Tusc. 5, 91, il servit aux ambassadeurs des mets à suffisance ; argentum purum Cic. Verr. 2, 4, 49, servir de lʼargenterie sans ornements ¶ 3 [en parl. de pers.] placer auprès : aliquem alicui, mettre qqn aux côtés dʼune personne ; custodem alicui aliquem Cic. Cæc. 51, mettre qqn comme gardien (surveillant) auprès de qqn ; appositus custodiæ alicujus rei Liv. 23, 29, 4, attaché à la garde de qqch., cf. Tac. Ann. 1, 6 ; 2, 68 || [souvent en mauv. part.] aposter : calumniatores apposuit, qui dicerent Cic. Verr. 2, 1, 27, il aposta des calomniateurs pour déclarer ; non illicitatorem venditor apponet Cic. Off. 3, 61, le vendeur nʼenverra pas sous main un enchérisseur ; adponitur eis accusator Nævius Turpio quidam Cic. Verr. 2, 5, 108, on aposte pour être leur accusateur un certain Nævius Turpion.
II placer en outre ¶ 1 ad rem aliquid, ajouter qqch. à qqch. : Pl. Mil. 905 ; Cic. Inv. 2, 117 ; cantat et apponit... Hor. S. 1, 2, 107, il chante et ajoute... || ætas illi, quos tibi dempserit, adponet annos Hor. O. 2, 5, 15, le temps lui apportera en plus les années quʼil tʼaura ravies || ajouter une épithète à un nom : Quint. 8, 6, 29 ; 8, 6, 40, etc. || quem fors dierum cumque dabit, lucro appone Hor. O. 1, 9, 15, toute journée que le destin tʼaccordera, ajoute-la au compte des bénéfices ¶ 2 [avec idée dʼordre] : appositumque ut teneretur insula Tac. Ann. 3, 38, et il fut décidé en outre quʼil serait détenu dans une île.
➳ pf adposivi Pl. Mil. 905 [mss adposui ] ; Apul. d. Prisc. Gramm. 10, 37.
- 1. plaatsen, zetten, leggen (op, tegen, bij: prep. of dat.) [puerum ante ianuam];
- 2. (voedsel, servies) voorzetten, opdienen [cenam; convivis panem; patellam];
- 3. (als begeleiding, bescherming e.d.) meegeven [alci alqm custodem als bewaker];
- 4. toevoegen [annos alci; vitiis modum een eind maken aan];
- 5. rekenen tot, beschouwen als (m. dat.) [diem lucro als winst].
加于。相挨。送。進。— patellam 送碟。 onus 卸擔。— hoc lucro 以爲利,— ei paedagogum 請保其。— hoc gratiae 以爲恩惠,— signum epistolae 書信内寫名,— accusatorem ei 賄嘱妄證彼。— ei annos 加多其歲。— aprum in epulis 席中進野猪。— in vasis fictilibus 以瓦器送飯。
Suggest a Translation
See an image
- to put at, place by, lay beside, set near: appositae mensae, O.: machina adposita: notam ad versum: statio portae apposita, L.—Esp., to serve, set before: patellam: appositis (vinis), H.: iis, quod satis esset: his exta, L.—To put upon, apply: appositā velatur ianua lauro, O.: scalis appositis, against the walls, L.: candelam valvis, to set on fire, Iu. — To put away, lay down: rastros, T.: hunc (puerum) ante ianuam, T.—To add, give in addition (poet.): aetas illi Apponet annos, H. — Fig., to appoint, assign, designate: custodem Tullio me: accusator apponitur civis: magister consulibus appositus, L.: alqm custodiae, Ta.: appositum, ut, etc., it was besides ordered, Ta.—To set on, instigate: calumniatores: alqm qui emeret. — To set down, deem, regard, consider, account: postulare id gratiae adponi sibi, T.: (diem) lucro, H.
-
…in Siciliam postulassem, c et VIII sibi in Achaiam postularet. mensis mihi tris cum eripuissetis ad agendum maxime adpositos, reliquum omne tempus huius anni me vobis remissurum putastis, ut, cum horis nostris nos essemus usi ,…
Cicero, in Verrem
-
…audi Thyestem Ipsus hortatu r me frater, u t meos mali s miser Ma nderem nato s eorum viscera apponit. quid est enim quo non progrediatur eodem ira, quo furor itaque iratos proprie dicimus exisse de potestate ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…commovi me adhuc Thessalonica. sed iam extrudimur non a Plancio nam is quidem retinet verum ab ipso loco minime apposito ad tolerandam in tanto luctu calamitatem. in Epirum ideo, ut scripseram, non veni, quod subito mihi…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…Lanuvium totum mentiebatur qui cum esset in cunabulis educareturque in Solonio, qui est campus agri Lanuvini, noctu lumine apposito experrecta nutrix animadvertit puerum dormientem circumplicatum serpentis amplexu. quo aspectu exterrita clamorem sustulit. pater autem Rosci ad haruspices…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, Caesarem meo consilio interfectum. iam vereor, patres conscripti, ne, quod turpissimum est, praevaricatorem mihi apposuisse videar, qui me non solum meis laudibus ornaret sed etiam oneraret alienis. quis enim meum in ista societate…
Cicero, Philippicae
-
…clamarent. etenim quid erat operis id quod vos vidistis ; omnes illae columnae, quas dealbatas videtis, machina adposita nulla impensa deiectae eisdemque lapidibus repositae sunt. hoc tu HS DLX milibus locavisti. atque in illis columnis dico…
Cicero, in Verrem
-
…esset aut togatus, qui Dolabellae gratia, aut Graecus, qui eiusdem vi et imperio non moveretur accusator autem adponitur civis Romanus de creditoribus Lampsacenorum ; qui si dixisset quod iste iussisset, per eiusdem istius lictores a populo pecuniam…
Cicero, in Verrem
-
…posse ut eorum alia percipi possint alia non possint, quartum nullum esse visum verum a sensu profectum cui non adpositum sit visum aliud quod ab eo nihil intersit quodque percipi non possit. horum quattuor capitum secundum et tertium omnes…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…interest, utrum moderatas perturbationes adprobent an moderatam iniustitiam, moderatam ignaviam, moderatam intemperantiam ; qui enim vitiis modum apponit, is partem suscipit vitiorum ; quod cum ipsum per se odiosum est, tum eo molestius, quia sunt…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…suis civitatibus, in ferrum atque in vincla coniectos, Cleomenem propter flagitiorum ac turpitudinum societatem familiarissimum esse praetori. adponitur iis tamen accusator Naevius Turpio quidam, qui C. Sacerdote praetore iniuriarum damnatus est, homo bene adpositus ad…
Cicero, in Verrem