certo
certo, with certainty, certainly, surely, of a truth, in fact, really
certo2, to match, vie with, fight, contend, struggle, combat, do battle
BWL
we fought with arms for sovereignty
they competed for superiority in ill-will against Rome
Frieze-Dennison Vergil
Could not find certabatur in Logeion dictionaries.
certabatur Verb: imperfect passive indicative 3rd singular of certo2
- I Of a physical contest of strength; mostly of battle: utrum igitur utilius Fabricio... armis cum hoste certare, an venenis? Cic. Off. 3, 22, 87: adulescentium greges Lacedaemone videmus ipsi incredibili contentione certantis pugnis, calcibus, unguibus, morsu denique, id. Tusc. 5, 27, 77: manu, Sall. H. 2, 41, 6 Dietsch: proelio, id. J. 81, 3: cum Gallis pro salute, id. ib. 114, 2; cf. Tac. Agr. 5: de ambiguo agro bello, Liv. 3, 71, 2: de imperio cum populo Romano, Cic. de Or. 2, 18, 76: de principatu armis, Tac. H. 2, 47; cf. Suet. Vesp. 5: odiis etiam prope majoribus certarunt quam viribus, Liv. 21, 1, 3: acie, Verg. A. 2, 30 et saep.—Impers.: dignus quicum certetur, Pac. ap. Non. p. 473, 16: certatur limine in ipso Ausoniae, Verg. A. 10, 355; 11, 313: die quo Bedriaci certabatur, Tac. H. 2, 50: quā in parte rex pugnae affuit, ibi aliquamdiu certatum, Sall. J. 74, 3: in cujus (amnis) transgressu multum certato pervicit Vardanes, Tac. A. 11, 10; id. H. 4, 61.—Mostly poet. in pass.: certata lite deorum Ambracia (for the possession of which Apollo. Diana, and Hercules contended), Ov. M. 13, 713: certatus nobis orbis (i. e. de quo certavimus), Sil. 17, 342; cf. II. infra.—
- II Out of the sphere of milit. operations, to contend, struggle, strive, emulate, vie with: certabant urbem Romam Remoramne vocarent, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 85 Vahl.): haut doctis dictis certantes sed maledictis, Enn. ap. Gell. 20, 10, 4 (Ann. v. 274 ib.): minis mecum, minaciis, Plaut. Truc. 5, 56 (948): malitiā tecum, id. Pers. 2, 2, 56 (238): benedictis, Ter. Phorm. 20: certare ingenio, contendere nobilitate, Lucr. 2, 11: cum aliquo dicacitate, Cic. Brut. 46, 172: officiis inter se, id. Fam. 7, 31, 1; cf.: certatum inter collegas maledictis, Liv. 5, 8, 13; and: eo modo inter se duo imperatores certabant, Sall. J. 52, 1: cum civibus de virtute, id. C. 9, 2: pro sua quisque potentia, id. ib. 38, 3: contumaciā adversus contemnentes humilitatem suam nobiles certavit (Licinius), Liv. 9, 46, 4: cum usuris fructibus praediorum, to contend against interest (to strive to pay interest) with the produce of estates, Cic. Cat. 2, 8, 18: cum a Cheruscis Longobardisque pro antiquo decore aut recenti libertate; et contra, augendae dominationi certaretur, Tac. A. 2, 46: ob hircum, Hor. A. P. 220: joco, id. C. 2, 12, 18: mero, id. ib. 4, 1, 31: animis iniquis, Verg. A. 10, 7: parsimoniā et vigiliis et labore cum ultimis militum, Liv. 34, 18, 5: sententiis, Tac. A. 1, 29 al.: ut si nautae certarent, quis eorum potissimum gubernaret, Cic. Off. 1, 25, 87: mos gentis est, equitare jaculari cursu cum aequalibus certare, Sall. J. 6, 1: dic mecum quo pignore certes, Verg. E. 3, 31: celeri sagittā, id. A. 5, 485: certemus, spinas animone ego fortius an tu Evellas agro, Hor. Ep. 1, 14, 4.— Poet., with acc.: hanc rem ( = de hac re), Sedigit. ap. Gell. 15, 24; cf. in pass.: cui (multae) certandae cum dies advenisset, Liv. 25, 3, 14.—With dat. instead of cum: solus tibi certat Amyntas, Verg. E. 5, 8; Hor. S. 2, 5, 19; id. Epod. 11, 18; 2, 20; id. C. 2, 6, 15; Verg. E. 8, 55; id. G. 2, 138; Ov. M. 14, 794.—
- 2 Particularly of judicial disputations, to contend at law: inter se, Cic. Verr. 2, 2, 16, § 39; cf. id. ib. 2, 2, 13, § 32: in centumvirali judicio, id. de Or. 1, 39, 177: si a duumviris provocarit, provocatione certato, Liv. 1, 26, 6: si quid se judice certes, Hor. S. 2, 1, 49: foro si res certabitur olim, id. ib. 2, 5, 27.—
- 3 With inf. (mostly poet.), to strive to do something, to labor, endeavor, struggle earnestly, to exert one’s self: certantes ad summum succedere honorem, Lucr. 5, 1123; so, inter se cernere, id. 5, 394: dimittere se (nubes), id. 6, 509: populum alium suorum sepelire, id. 6, 1247: Phoebum superare canendo, Verg. E. 5, 9: superare, Ov. M. 5, 394: vincere, Verg. A. 5, 194: tollere (hunc) tergeminis honoribus, Hor. C. 1, 1, 8: inter se eruere quercum, Verg. A. 4, 443: certat quisque evadere, Curt. 9, 4, 33: frangere fluctus, Plin. Pan. 81 fin.; Sil. 13, 222; Stat. S. 5, 3, 191.
I intr., chercher à obtenir lʼavantage sur qqn en luttant, lutter, combattre : armis, pugnis, dicacitate Cic. Off. 3, 87 ; Tusc. 5, 77 ; Br. 172, lutter avec les armes, les poings, faire assaut de verve ; cum aliquo de aliqua re, contre qqn sur qqch. : Cic. de Or. 2, 76 ; inter se officiis certant Cic. Fam. 7, 31, 1, ils luttent entre eux (rivalisent) de bons offices || [avec interr. indir.] certabant quis gubernaret Cic. Off. 1, 87, ils luttaient pour savoir qui tiendrait le gouvernail || [en justice] : Verr. 2, 2, 39 ; de Or. 1, 77 || [poét., avec dat.] tenir tête à : Virg. B. 5, 8 ; G. 2, 138 ; Hor. S. 2, 5, 19 || [poét., avec inf.] lutter pour, tâcher de : Lucr. , Virg. , Hor. , Curt. 9, 4, 33 ; Plin. Min. Pan. 81.
II tr., débattre une chose, rem : Volcat. d. Gell. 15, 24 ; multam Liv. 25, 3, 14, débattre le taux de lʼamende.
- 1. wedijveren (om: de; abl.; pro) [cum civibus de virtute; officiis inter se; pro sua quisque potentia]; (poët. m. iem.: alci) [solus tibi certat Amyntas];
- 2. vechten; ➤ proelio ~; de imperio cum populo Romano ~; de principatu armis ~; cum Gallis pro salute ~; multum certato na lange strijd;
- 3. (rede)twisten, strijden [verbis];
- 4. (voor het gerecht) twisten over, (be)pleiten (m. acc.) [multam over de straf];
- 5. erg zijn best doen, streven (m. inf.; ut m. conj.) [vincere; aequales superare].
打仗。 爭。爭鬥。— cum hoste 同仇敵打仗。— de imperio 爭競王位。— mulctam ei 訟爲罰彼錢。— foro 打官司。— mero 爭飲酒。— in omne facinus 犯罪無度。 — laudibus (dat.) ejus 逆讚彼。— aliquid 圖何事。— gladio 以刀打仗。— bello 打仗。
Suggest a Translation
See an image
- certus, with certainty, certainly, surely, of a truth, in fact, really: nihil ita exspectare quasi certo futurum: ego rus abituram me esse certo decrevi, T.—With scio, I know fully, it is beyond doubt: hoc certo scio, aiebat, etc., T.: haec omnia facta esse certo scio.
- certus, to match, vie with, fight, contend, struggle, combat, do battle: armis cum hoste, an venenis?: pugnis, calcibus: proelio, S.: de salute, Ta.: de ambiguo agro bello, L.: acie, V.: animis iniquis, V.: in Bruti salute certatur: maximā vi certatur, S.— Fig., to contend, struggle, strive: inter se quo iure certarent: in centumvirali iudicio: provocatione, L.: si quid se iudice certes, H.: foro si res certabitur olim, be tried, H.: cui (multae) certandae cum dies advenisset, L.: certata lite deorum Ambracia, the subject of arbitration, O.: quicum omni ratione certandum sit: (carmina) certantia iudice Tarpā, recited in competition, H.— To contend, compete, wrestle, struggle, strive, vie, match: cursu cum aequalibus, S.: si nautae certarent, quis eorum potissimum gubernaret: dic, mecum quo pignore certes (in music), V.: Carmine vilem ob hircum, H.: solus tibi certat Amyntas, is your only rival, V.: Certent et cycnis ululae, V.—With inf: Phoebum superare canendo, V.: aequales certat superare legendo (violas), O.: inter se eruere quercum, V.: praedas certantes agere, with all their might, S.: Avidi gloriae certantes murum petere, striving to outdo one another, S.—Fig., to compete, vie, emulate, rival: Benedictis si certasset, T.: cum civibus de virtute, S.: cum aliorum improbitate: contumaciā adversus nobiles, L.: vobiscum de amore rei p.: virtute oportere, non genere certari.—Poet.: viridique certat Baca Venafro, H.: decerpens Certantem uvam purpurae, H.: (hunc) tergeminis tollere honoribus (i. e. tollendo), H.