certificare

certificare 1 to make (a person) certain, assure, convince, apprise; b (w. de or sim); c (w. indir. qu); d (w. quod); e (refl.). his indiciis ~atus, suggere ‥ ut ipse nuntiet ‥ Gosc. V. Iv. 6. 85A; tanto ~ati miraculo, ‥ gratias ‥ exsolvimus T. Mon. Will. V 17; quo testimonio plane ~ati, ‥ canonici ‥ miraculum hoc ‥ publice propalandum tunc denique dignum duxerunt Gir. Hug. II 5; ipsa dubitantem ~avit M. Par. Maj. I 204; 1239 ad melius ~andum justiciarios foreste in adventu suo, convenerunt foristarii ‥ et [fecerunt] inquisitionem SelPlForest 70; nolumus nos inspirati sive ~ati per fidem ‥ Duns PW VI 160.  b supplicabat ut, cum migrasset a seculo, ipsum ‥ de statu suo ~aret H. Bos. Thom. VI 11; s1177 rex ‥, volens per eos ~ari de jure suo, quesivit ‥ G. Hen. II I 196; s1214 precipiens ‥ ut ~aretur de quantitate solute pecunie Wend. II 102; s1257 ut ipsi jurati ~assent ipsos super dictis articulis Leg. Ant. Lond. 31; 1340 ad ~andum ‥ episcopum de eleccione prioris Ac. Durh. 539; s1413 dominus Cantuariensis regem ~avit super premissis Chr. S. Alb. 76; c1430 quod inde †~ient scrutatores Mem. York I 193; 1459 ~avit regem de navibus Anglicorum venientibus ExchScot 539.  c 1213 tu inde habeas rotulum tuum ad nos ~andum qui remanserint (Breve Regis) Wend. II 67; s1257 rex ‥ voluit ~ari qui divites fuerunt deportati in tallagiis Leg. Ant. Lond. 31; 1276 qualiter mandatum presens fueritis executi nos ‥ districte et aperte personaliter ~are curetis Val. Norw. 620; 1443 rogo quatinus ‥ me ~are velitis quid qualiterque proficitis Bekynton I 186.  d 1194 quousque ~etur quod filii prioris uxoris patris sui sint mortui CurR RC I 53; curia ‥ satis ~ata est quod ‥ abbas ‥ [vivus] fuit State Tri. Ed. I 4; ~atus quod Deus eundem eligit et movet electorem quod ipsum eligat Wycl. Sim. 52.  e 1200 ad ~andum se de ‥ conventione CurR I 147; 1220 se interim inde ~ent Ib. IX 337; 1231 se inde interim ita ~ent quod predicto R. et J. plenius ‥ ~are possint Ib. XIV 1375. 2 to assure, make secure. b to satisfy (by giving surety). s1223 Leolinus in potestate sua ~atus et roboratus Flor. Hist. II 178.  b s1286 Judei ‥, dominum regem de xijm li. ei solvendis ~antes, ad propria quique redierunt Oxnead Chr. 268. 3 (w. abstr. obj.) to enlighten (ignorance), resolve (doubt), confirm (hope). s1138 summus rerum opifex ‥ aliquando per quelibet ‥ accidentia ‥ inscitiam nostram ~at et premunit G. Steph. I 24; ut ibi servientium semper augeatur devotio, spes ~etur, caritas nutriatur Ailr. SS Hex prol.; 12‥ si quis de ‥ pronunciatione ‥ hesitaverit, cantor illud dubium ~abit Chr. Abingd. II app. 369. 4 to certify (a fact), testify to, make known, demonstrate; b (absol., usu. w. de or sim); c (w. indir. qu); d (w. quod). finis rem certificavit Nig. Laur. 31b; 1199 xij milites summoniti ad ~andum magnam assisam inter I. ‥ et A. CurR I 75; animo desideranti nihil satis ~atur Gir. Symb. 9 p. 230; certificare data non est leve vulnera Garl. Tri. Eccl. 62; Bacon Maj. II 74 (v. certificabilis); astrologia speculativa ‥ ~at numerum et figuram ‥ stellarum Id. Tert. 106; 1293 si haberem ‥ rotulos curie ‥, ego vobis ~arem et vobis monstrarem multa mirabilia non oportune facta SelPlMan 166; metaphysica ‥ habet ~are principia aliarum scienciarum Duns Ord. III 55; non ~etur numerus candelarum Cust. Cant. 103.  b scientia experimentalis ‥ negligit argumenta, quoniam non ~ant ‥ nisi simul adsit experientia conclusionis Bacon Tert. 43; 1300 qui ‥ inde ‥ ~et thesaurario nostro (Bristol) BBC 365; 1308 de beneficiis ‥ vacantibus ‥ non valeo ~are (Lit. Collectorum Apostol.) EHR XLI 353; 1388 rediit majori et ei inde ~avit (CoramR) Peasants' Rising.  c 799 quid egeritis ‥ nobis ~ate Alcuin Ep. 183; c1200 petiit a nobis dilectio vestra ut ~aremus vobis quibus ‥ privilegiis utebamur (Lit. Abb.) Reg. S. Osm. I 231; 1232 ut interim ~ari possit regi quantum restat ei reddendum Cl 73.  d si ~are valeat quod amplius non potuit (Leg. Hen. 90. 7) GAS 606. 5 to certify (a document), authenticate. 1296 quedam alia [littera] ‥ sub eadem forma ~anda ut prior littera Reg. Carl. I 19; 1457 commissionarii ~ent in Scaccarium nostrum ‥ unam partem ‥ talis scripti indentati Lit. Cant. III 228; ~anda est haec citatio personaliter per ipsum mandatarium vel per certificatorium authenticum Praxis 15. 6 (?) to drain. Cf.certus 5; but cf. 2 certificatio.. c1360 cuidam homini operanti super mundacionem stagni ‥; cuidam homini ~anti campos decimales in villa de S. inter priorem et magistrum de K. Ac. Durh. 564.