certe
certe, really, surely, assuredly, actually, certainly, as a fact
he was a man certainly worthy of such glory
a conjecture either false or at least unclear
certē: (adv.), certainly, surely, at any rate, at least, 1.234, et al.
certē, adv., v. certus, adv. B.
certē, Adv. (certus), I) vollständig bekräftigend = mit Gewißheit, gewiß, sicherlich, ohne Zweifel, zuverlässig, a) obj.: molestus certe ei fuero, Ter.: si enim scit, certe illud eveniet, sin certe eveniet, nulla fortuna est, Cic.: addit ea, quae certe vera sunt, Cic.: Compar., si reperire vocas amittere certius, Ov. – In bestätigenden Antworten, estne ipsus an non est? Is est, certe is est, is est profecto, Ter. – u. zur Bestätigung einer vorhergehenden Tatsache, venerat, ut opinor, haec res in iudicium. Certe, allerdings, Cic. – b) subj.: certe scio, ja gewiß, in der Tat, ich weiß es, Ter. u. Cic. – in Antworten, Ch. Ain tu? So. Certe sic erit, Ter. – bei subjektiver Voraussetzung, Vermutung, daß etw. so sei, gewiß, sicher, sicherlich (griech. ἴσως), si me tanti facis, quanti certe facis, Cic.: auch in der Frage, certe... Romulus Proculo Iulio dixerit, se deum esse? Cic.: certe patrem tuum non occidisti, Suet. – II) einschränkend bekräftigend, doch sicherlich, doch gewiß, ja doch, doch wenigstens, mihi c., Cic.: ego c., Quint.: c. ego, Sall.: ipse c., Quint.: c. tamen, Cic.: c. quidem, Cic.: certen(e), Cic.
certius idcirco promulgat tempora Christi / omnibus antiquis ‥ prophetis
cujus ut meritum vel vita qualis fuerit ~ius clarescat
scio ~issime qui es
quid amplius facis in die? ~e [AS: ] adhuc plus faciogewyslice
ut †certio [(l. certo ] ~ius dicere possimus ‥
sperabatur ~issime tunc quod ipse comes ‥ esset liberaturus terram
etiamsi ‥ regulam ‥ exerceat, aut ~e ‥ contemplativam ‥ peragat vitam
littera si titubet vel certe sillaba nutet
ut ‥ Pascha nostrum ‥ vel totam eam [(septimanam ], id est omnes vij ‥ dies, vel ~e aliquos de illis teneat
certē (7) (certus), ¶ 1 certainement, de façon certaine, sûrement, sans doute : certe is est Ter. Ad. 53, cʼest bien lui ; est miserum igitur, quoniam malum ? Certe Cic. Tusc. 1, 9, cʼest donc un malheur, puisque cʼest un mal ? Assurément ¶ 2 du moins, en tout cas : ut homines mortem vel optare incipiant, vel certe timere desistant Cic. Tusc. 1, 112, pour que les hommes commencent à souhaiter la mort ou du moins cessent de la craindre ; aut non potuerunt, aut noluerunt, certe reliquerunt Cic. Fin. 4, 7, ils ne lʼont pas pu, ou bien ils ne lʼont pas voulu, en tout cas ils y ont renoncé || sed certe Cæs. G. 6, 31, 2, ce qui est certain, cʼest que.
- 1. zeker, beslist, zonder twijfel; ➤ ~ scio; si enim scit, ~ illud eveniet: sin ~ eveniet, nulla fortuna est;
- 2. (in antwoorden) beslist, inderdaad, natuurlijk, zeker;
- 3. (beperkend) toch zeker, toch, tenminste.
certē adv.with comp.
- certus, really, surely, assuredly, actually, certainly, as a fact: fuit certe id aequum: ea certe vera sunt, admitted facts: qui certius explorata referant, L.: Si reperire vocas amittere certius, O.: o dea certe, V.: Certe edepol nutricem video, T.— Esp., in answers: estne hic ipsus? et certe is est, T.: numis est Cluentius? certe non est. — In confirmation, no doubt, of course, certainly: venerat, ut opinor, haec res in iudicium. Certe: atqui vis in foro versata est. Certe, admitted.—Of belief, without doubt, with assurance, confidently, surely, certainly: iste certe statuerat non adesse: de casu Cottae certius ex captivis cognoscit, Cs.—With scio, to have no doubt, be sure: ex litteris certe scire potuistis: (legiones) comprobaturas esse certe scio. — Ironic.: Regium certe genus Maeret, no doubt, H.: credo fore qui ... inponant, certe quibus videtur, etc., men who no doubt think, etc., S.—Restrictive, at least, yet certainly, but surely: Si non ipsā re tibi istuc dolet, simulare certe est hominis, T.: res fortasse verae, certe graves: desilite, milites ... ego certe meum officium praestitero, Cs.: quo quid sit beatius, mihi certe in mentem venire non potest: si tibi fortuna non dedit ... at natura certe dedit: maior haec praeda, sed illa impudentia certe non minor: hoc vero edictum certe silentio non potest praeteriri: vestrae quidem certe vitae prospiciam, Cs.(quidem emphasizes the preceding word, while certe belongs to the whole clause): bona femina, locuples quidem certe: sed alias ubi sit animus; certe quidem in te est (quidem emphasizes certe).