circumago
circumago, to drive in a circle, turn round
- To drive or turn in a circle, turn round (most freq. since the Aug. per.; not in Cic. or Quint.): impera suovetaurilia circumagi, Cato R. R. 141, 1.—And with two acc. (on account of circum): terram fundumque meum suovetaurilia circumagi jussi, Cato R. R. 141, § 2: (annus) qui solstitiali circumagitur orbe, Liv. 1, 19, 6: chamaeleonis oculos ipsos circumagi totos tradunt, Plin. 11, 37, 55, § 152.—Act. in mid. sense (very rare): Aegeum pelagus summotas terras hinc ad promunturium, quod Sunium vocatur, magno ambitu mollique circumagit, rolls around, surrounds, Mel. 2, 2, 8.—
- 2 To drive around, produce by going around: pinctis bobus ... aratro circumagebant sulcum, Varr. L. L. 5, § 143 Müll.—Hence,
- B T. t., to manumit a slave by turning him round. since the slave, in such a case, was taken by his master with the right hand, and turned around in a circle (cf. vertigo, Casaub. Pers. 5, 75 sq., and Dict. of Antiq.); fig.: qui se illi (philosophiae) subjecit et tradidit, statim circumagitur: hoc enim ipsum philosophiae servire libertas est, Sen. Ep. 8, 6.—
- C Trop.
- 1 Of time, with se, or more freq. in pass, to pass away, to be spent (so most freq. in temp. perf. and in Liv.): in ipso conatu rerum circumegit se annus, Liv. 9, 18, 14: sed prius se aestas circumegit, quam, etc., id. 23, 39, 4: prius circumactus est annus, quam, etc., id. 6, 38, 1: circumactis decem et octo mensibus, id. 9, 33, 3; 6, 1, 4; 26, 40, 1; 27, 30, 11; 44, 36, 1; Plin. 7, 16, 17, § 76; and in tmesis: circum tribus actis annis, Lucr. 5, 881.—In temp. pres.: annus, qui solstitiali circumagitur orbe, Liv. 1, 19, 6: nobis in apparatu ipso annus circumagitur, id. 24, 8, 8.—
- 2 Of the vicissitudes of fortune, etc.: cum videamus tot varietates tam volubili orbe circumagi, Plin. Ep. 4, 24, 6.—
- II To turn, turn about, wheel around: equos frenis, Liv. 1, 14, 9; 8, 7, 10; 10, 11, 1; Curt. 3, 11, 14 sq.: collum in aversam se, Plin. 11, 47, 107, § 256: corpora, Tac. H. 4, 29: se ad dissonos clamores, Liv. 4, 28, 2: circumagitur, cum venit, imago (in speculis), Lucr. 4, 316 (340): circumagente se vento, Liv. 37, 16, 4: aciem, id. 42, 64, 5: signa, id. 10, 36, 9; 6, 24, 7; Curt. 4, 6, 14: ut qui (milites) ultimi stabant... verti tamen et in frontem circumagi possent, id. 4, 13, 32: se, to turn about, Plin. 6, 31, 36, § 199; 16, 41, 80, § 220: legiones, to lead back, Flor. 3, 21, 6. —Hence, prov.: circumagetur hic orbis, the tide will turn, Liv. 42, 42, 6; cf.: praecipua cenationum rotunda, quae perpetuo diebus ac noctibus vice mundi circumageretur, Suet. Ner. 31.—
- 2 Esp., to agitate, disturb: verna (mala) stomacho inutilia sunt, alvom, vesicam circumagunt, Plin. 23, 6, 54, § 100.—
- B Trop.: hic paululum circumacta fortuna est, changes, is changed, Flor. 2, 2, 22: sed unā voce, quā Quirites eos pro militibus appellarat, tam facile circumegit et flexit, Suet. Caes. 70: quo te circumagas? whither will you now turn? Juv. 9, 81: universum prope humanum genus circumegit in se, brought over to his side, Plin. 26, 3, 7, § 13.—
- III (Acc. to circum, II. C.) To run or drive about, proceed from one place to another: (milites) huc illuc clamoribus hostium circumagi, Tac. H. 3, 73: nil opus est te Circumagi, i. e. that you wander about with me, * Hor. S. 1, 9, 17.—
- B Trop.: non pendere ex alterius vultu ac nutu, nec alieni momentis animi circumagi, Liv. 39, 5, 3: rumoribus vulgi circumagi, id. 44, 34, 4; 26, 8, 3.—
- IV Aliquem aliquā re = circumdare, to surround with something: fratrem Saturnum muro, Lact. 1, 14.
- —Hence, circumactus, a, um, P. a., bent around, curved (perh. only in the two Plin.): in orbem circumactus, Plin. 9, 33, 52, § 102; 15, 14, 15, § 51; 16, 34, 62, § 146: sensim circumactis curvatisque litoribus, Plin. Ep. 6, 16, 12.
- 1. in een cirkel rondvoeren;
- 2. omdraaien, omwenden, omkeren [equos frenis]; refl. en pass. zich omdraaien, zich (om)wenden; ➤ ventus se circumagit draait; fortuna circumagitur keert;
- 3. (Tac.) ronddrijven; ➤ huc illuc clamoribus hostium circumagi; refl. en pass. (Hor.) rondzwerven;
- 4. van mening doen veranderen; pass. van mening veranderen; ➤ rumoribus vulgi circumagi;
- 5. (v. tijd) refl. en pass. voorbijgaan, verstrijken; ➤ annus circumactus est;
- 6. (postklass.) omgeven, omringen met [muro].
園令。繞赶。拘朿。息。— equos 策馬轉走。— servum 放奴。Annus circumagit se 年漸過。Hoc stomachum circumagit 此討人嫌。
Suggest a Translation
See an image
- to drive in a circle, turn round.—In tmesis: (navem) fluctus Torquet agens circum, V.: quocumque deus circum caput egit, i. e. has made his way, V.—Fig., of time, with se, or pass, to roll on, pass away, be spent: circumegit se annus, L.: prius circumactus est annus, quam, etc., L.: annus, qui solstitiali circumagitur orbe, L. — To turn, turn about, wheel around: equos frenis, L.: aciem, L.: se ad dissonos clamores, L. — Fig.: quo te circumagas? whither will you turn? Iu.—Pass, to be dragged about, be led from place to place: nil opus est te Circumagi, i. e. stroll with me, H.—Fig.: nec alieni momentis animi circumagi, be swayed, L.: circumagi ad nutūs Hannibalis, be driven, L.
-
…sumptuosa tutela. Cuius in prima parte atrium frugi, nec tamen sordidum ; deinde porticus in D litterae similitudinem circumactae, quibus parvola sed festiva area includitur. Egregium hac adversus tempestates receptaculum ; nam specularibus ac multo magis imminentibus…
Pliny the Younger, Letters
-
…pedibus confossis repsit genibus in catervas, abrepta scuta iaciens in sublime, quae decidentia voluptati spectantibus erant in orbem circumacta, velut arte, non furore beluae, iacerentur. magnum et in altero miraculum fuit uno ictu occiso ;…
Pliny the Elder, Natural History
-
…nos inmortales fieri dicebas, qui ex acie redeuntis uulnera osculabaris. ad haec noua et diuersa imperia subito me circumagi putas posse non ita est. ille in nos dominatur affectus qui animum primus intrauit. luxuria, auaritia ,…
Seneca the Elder, Controversiae
-
…est umbilicus. namque si homo conlocatus fuerit supinus manibus et pedibus pansis circinique conlocatum centrum in umbilico eius, circumagendo rotundationem utrarumque manuum et pedum digiti linea tangentur. non minus quemadmodum schema rotundationis in corpore efficitur, item quadrata…
Vitruvius, de Architectura
-
…imbre tollatur. nec ullius quae seruntur natura ad sensu m terraeque mirabilior est. primum omnium cotidie cum sole circumagitur horasque agricolis etiam nubilo demonstrat. ter praeterea floret. terram amat terraque operiri non vult. et unum hoc…
Pliny the Elder, Natural History
-
…ex i is esculenta eligit testas excernens. villaribus gallinis et religio inest. inhorrescunt edito ovo excutiuntque sese et circumactae purificant aut festuca aliqua sese et ova lustrant. minimae avium cardueles imperata faciunt, nec voce tantum, sed…
Pliny the Elder, Natural History
-
…consuli prouincia Etruria sorte euenit ; qui uixdum ingressus hostium fines, cum exerceretur inter equites, ab rapido cursu circumagendo equo effusus extemplo prope exspirauit ; tertius ab eo casu dies finis uitae consuli fuit. quo uelut omine belli…
Livy, ab Urbe Condita
-
…accelerant uitantque sonos. sed percita falli sub tanto motu Tellus nequit implicat actas caeco errore uias umbrisque fauentibus arto circumagit spatio sua per uestigia ductos. nam, qua curuatas sinuosis flexibus amnis obliquat ripas refluoque per aspera lapsu in…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…largis pastoris patresque docet Carthaginis altae magna repensuros, nec se leuiora daturum. praecipitem et uasto superantem proxima saltu circumagit Iuno ac fallens regione uiarum non gratam inuito seruat celata salutem. Interea Cadmea manus, deserta pauensque, non…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…. Adeoque aciem versabilem posuit, ut, qui ultimi stabant, ne circumirentur, verti tamen et in frontem circumagi possent. Itaque non prima quam latera, non latera munitiora fuere quam terga. His ita ordinatis praecipit ,…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni