constringere

constringere [CL] 1 to bind, wrap, confine, hold fast. b to contract. c (p. ppl.) narrow. cadaver, / ‥ / quod prius obvolvens constrinxit fascia nexu Aldh. VirgV 1412; 8‥ const[r]ingitur, he bið gewriðen WW; vident juvenem demoniacum ‥ inter brachia se ~entium ictibus pedum ‥ aliquos ledere conantem Lib. Eli. II 129; s1180 [sanctorum reliquias] palliis decentioribus operuerunt et lineis cingulis †constrixerunt [v. l. †construxerunt] Gerv. Cant. I 22; s1253 corpus ‥ inventum est ciliciatum et circulis ferreis constrictum [gl.: precinctum] M. Par. Maj. V 380; fortalicium ‥ armatum exterius ‥ arboribus ‥ affixis in circuitu constrictisque fortiter et ligatis G. Hen. V 4; s1423 cuniculi ‥ fuerunt per insolentes famulos destructi ‥; pro quo enormi facto unus fuerat in cippis †constitutus [MS: constrictus] Chr. S. Alb. 5.  b dum [cor] ~itur, aerem expellit et exspirat Ric. Med. Anat. 220; fovea ‥ dilatatur apud dilatationem cordis et ~itur apud sui constrictionem Ps.-Ric. Anat. 23; musculi dilatari habiles et ~i Alf. Angl. Cor 5. 1.  c radices sunt illi [glicorize] ‥ longe sicut genciane, constricte [v. l. †constructe] et dulces Alph. 76. 2 to condense, congeal, freeze. b to constipate. quia tempus hiemis fuerit acerrimum et glacie constrictum Bede HE III 19; ab Avicenna ‥ habetur quod auditus est vis ordinata in nervo expanso ad apprehendendum formam ejus quod sibi advenit ex commotione aeris, qui ~itur constrictione violenta inter percutiens et percussum J. Blund An. 145.  b vinum, crede, vetus corpus desiccat et urit / et coleram nutrit; ventrem constringere fertur D. Bec. 2707; ut non sit ~ens vel constipans, immo solvens ventrem Gad. 18. 1. 3 to distress, afflict. dolore constricta Bede HE V 4; s1173 Christe, tuum plasma constringit [v. l. me torquet] tussis et asma Plusc. VI 25 (cf. (v. asthma)); gravaminibus †constricati (AncC V 13) RL II 182; maximo merore †constrintus Arthur & Gorlagon 155. 4 to bind (fig.), constrain; b (w. ad); c (w. inf.). d (w. per) to distrain (by). e (w. in) to bind (in a payment). c597 illam infirmitas conpulit, has vero consuetudo ~it (Lit. Papae) Bede HE I 27 p. 55; quibus mens ‥ quasi quodam artissimo catenarum repagulo ~itur Aldh. PR (Alloc.) 143 p. 202; c800 servis Dei, qui monachicae vitae voto se constrincxerunt Alcuin Ep. 286; si constrictus justicia praepositi alicui debitum solvebat DB I 269; J. Sal. Pol. 518B (v. artare 2a); exercitum ‥ sacramento constrinxerat ‥ de facienda justa inter se divisione Gir. EH II 10.  b 957 (14c) idem crimen eademque poena ‥ ad operandam extunc naturaliter iniquitatem omnes jure constrinxit CS 995; 1304 ad quod faciendum ‥ senescalli ‥ juramento ~antur Ord. Ely 26; 1339 nos ipsorum malicie, prout ad hoc ~imur, ‥ obviare volentes RScot 564b; 1425 quam tenaci ‥ funiculo ‥ ecclesie filios ad decimarum ‥ solucionem †construximus Conc. III 449.  c 1077 si aliquis ‥ inde aliquid abstraxerit, vos illos, velint nolint, ~ite reddere (Ch. Will. I) Elmh. Cant. 352 (= Regesta I 98); 1327 fratrum instancia me ~et ‥ inquirere veritatem Lit. Cant. I 227; prelatus ~itur ‥ investigare an ‥ Ockham Dial. 520.  d 1106 quod nisi feceris, ipse abbas inde te ~at per feudum tuum (Breve Hen. I) Chr. Abingd. II 92.  e a1250 pro quibus terris ‥ in x m. annuis ‥ Willelmo ad totam vitam suam ~ebamur Meaux II 32.