contemperare

contemperare [CL] 1 to temper, modify by mixing (also fig.). b (w. dat.) to adapt, accommodate (to). tempora anni ‥, quia quadam suae similitudine qualitatis ad invicem ~ata volvuntur, ‘tempora’ recte vocantur Bede TR 35; ita ut ‥ materia nullam aliam causam constitutionis habeat nisi eorum quae solo sapientiae contuitu considerantur inter se ipsa in se ipsis et non in aliquo ~atum coitum Eriug. Per. 498B; ‘sobrii sumus’, id est, subditorum vitam, intermissa contemplatione divina humana ~antes, ordinamus Lanfr. Comment. Paul. (2 Cor. v 13) 232; lac vacce nutrit, confortat membra, calorem / epatis et stomachi contemperat immoderatum D. Bec. 2755; in ea [cute interiori] est spiritus cujuscumque speciei et sanguis venalis et arterialis ~antes se; et ideo est temperatissima Gad. 42. 2.  b c1072 non melius Dei ordinationem nostrae utilitati valebimus ~are quam si in nostra dispositione ejus voluntati voluerimus obtemperare Anselm (Ep. 5) III 106; [adulator] pro arbitrio variis artificiis celum sibi ~at J. Sal. Pol. 504B; quasi de cibo sibi ~ato Bald. Cant. Sacr. Alt. 687B; tempora sibi ~ans et semper successibus instans Gir. TH III 50; [species visibiles] ex lumine oculi connaturali oculo ~antur Peckham Persp. I 46; 1318 princeps ‥ antistitum Anglie ‥ nostre parvitati excellencie sue magnitudinem ~avit FormOx 43. 2 (intr.) to yield, defer. Cf. obtemperare. s1237 regie exactioni ~antes et exigentie satisfacientes M. Par. Maj. III 381; 1381 nec ipse ~ans suo ordinario cancellario nec tam strenuo domino, incepit confessionem quandam facere, in qua continebatur omnis error pristinus (Sententia in J. Wycclyff) Ziz. 114.