culverta
In tantum Ecclesiam affligebant, ut Culvertas suas mitterent, quas offertiones de manu Presbyteri per vim distraherent, in quorum manibus, qui offerebant, osculum præbebant. Cl.Editor
Culvertasservos viles intelligit. Recte quidem ; id satis patet ex sequenti voce Culvertagium. Sed cum non una fuerit servorum vilium conditio, restat investigandum, quænam fuerit
Culvertarumpropria. Illam, mea quidem sententia, retegit Caput 96. libri 1. Stabilimentorum S. Ludovici cum veteri Consuetudine Andegavensi comparatum. Hoc caput inscribitur in stabilimentis :
De hons mesconnu en terre de gentilhons,vel ut præfert codex MS. DD. Cancellarii :
De homme mescru de son seigneur ;in Consuetudine vero Andegavensi notis illustrata :
De home estrange et Cuvert.Item sonant
Mescrushoc in loco, ut rite probat D.
de Laurieretom. 1. Ordinat. pag. 187. Albani seu advenæ ex alio regno egressi, quorum origo incerta
Des Aveuxpag. 254 :
Il y a de telles terres, quant un frans home, qui n'est pas gentixhome de lignage, i va manoir et i est resident un an et un jour, il devient soit home, soit femme, Serf au seigneur sous qui il vient estre resident.Statuta Davidis Regis Scotiæ lib. 2. cap. 3 :
Homo qui in terra Domini Regis sine domino inventus fuerit postquam breve lectum fuerit in curia domini Regis, habeat spatium quindecim dierum perquirendi sibi dominum. Et si ad proximum sibi terminum dominum sibi non invenerit, justitiarius domini Regis octo vaccas de eo capiat, et hominem ad opus domini Regis custodiat, donec dominum invenerit.His addit D.
de LauriereConsuetudines Vitriaci art. 72. et Campaniæ art. 58. necnon
Inquisitionem alienigenarum Calniacirelatam in Glossario Juris Gallici in voce
Se gentilhons a hons mesconeu en sa terre, se il Servoit le gentishons :vel ut habet MS. DD. Cancellarii,
Rex Francorum omnes cum equis jussit sub nomine Culvertagii convenire,id est, Sub pœna dejectionis in conditionem
Culvertarumseu servorum extraneorum : quo pœnæ genere congruenter plectuntur qui militiam detrectant, quam amore patriæ, ubi bellum urget, ultro sequuntur fideles indigenæ ; hincque magis ac magis evincitur
Culvertasextraneos fuisse infimæ conditionis et incognitæ. Neque fortassis aliunde arcessendum vocis etymon, quam quod hujus sortis homines parum noti essent et obscuri. Ad hanc notionem proxime accedit vox nostra
Collibertusex aliquanta vocum affinitate, quæ me non multum movet, quod non eadem sit
Culvertæet
Collibertinotio. Vocem
Cuivertusurpavit Helinandus in suo Poemate
de la Mort:
Hoc est, e servo facit liberum, ut recte interpretatur Menagius.Mors fait franc homme de Cuivert.
Bestiarius MS. :Enmi le vis l'ont escopi Li fel Juis, li mal Cuvert.
Chi mondes est si desloiaus, Et si traitres, et si faus, Si Cuvert, et de mal part, Si tronchonneus, et si guernart, etc.
Mais un monstre i a merveilleus, Trop Cuvert, et trop perilleus, Cetus a nom selonc Latin.
Ibidem :Culvert, comant avez pansé, Que feistes tiel cruelté ?
Rursum, ubi Achilles Hectorem occidit,Culvert, fet elle, sathanas, Vil, et honteos, et renoiez, etc.
Culvertdicitur :
MS. part. 2. ubi regem alloquitur :Et quant l'aperçoit li Culvert Droit vers lui broce son destrier.
Puis li dis en reprouche, ne s'en pot atenir : Outré Cuivert vielhart, Dieux te puist maleir, Tu voloies ma niece avoir à ton plesir ; Or convient tu lesses un autre o lui jesir.