cupidus

cŭpĭdus, a, um, adj. [cupio], longing, desiring, desirous, eager, in a good and bad sense, wishing, loving, fond, etc. (very freq. and class.); constr. with gen., abl., inf., in, or absol.

• I In a good sense.
• • • 1 Of persons.
    • • • α With gen.: ejus videndi cupidus, Ter. Hec. 372; so, huc redeundi, abeundi a milite, Vosque hic videndi, id. ib. 91: redeundi domum, id. ib. 283: bellandi, Caes. B. G. 1, 2: te audiendi, Cic. de Or. 2, 4, 16: valde spectandi, id. ib. 1, 35, 162: satis faciendi rei publicae, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 18, 1 et saep.: vitae, Lucr. 6, 1238; Cic. Fam. 14, 4, 1: mortis, Hor. S. 2, 2, 98: liberorum, Quint. 4, 2, 42: sententiarum, id. 5, 13, 31: pacis, Hor. S. 2, 1, 44 et saep.—Comp.: contentionis quam veritatis, Cic. de Or. 1, 11, 47.—Sup.: litterarum, Nep. Cato, 3, 1: nostri, Cic. de Or. 1, 22, 104. —
        • β With inf.: attingere, Prop. 1, 19, 9: moriri, Ov. M. 14, 215.—*
        • γ With in and abl.: cupidus in perspiciendā cognoscendāque rerum naturā, Cic. Off. 1, 43, 154.—
        • δ Absol.: si quicquam cupido optantique obtigit, Cat. 107, 1: cupidum vires Deficiunt, Hor. S. 2, 1, 12.—
    • 2 Of things: equorum Vis cupida, Lucr. 2, 265.—
• II In a bad sense, passionately desiring or longing for, eager, greedy, lustful, passionate.
• • A In gen.
  • • 1 Of persons.
    • • • α With gen.: auri, Plaut. Poen. 1, 1, 51 (179); cf. pecuniae, Cic. Verr. 1, 3, 8: damni, Plaut. Ps. 4, 7, 34 (1136): vini, id. ib. 1, 2, 50 (181) (not vino, v. Ritschl ad h. l.): rerum novarum, imperii, Caes. B. G. 5, 6; cf.: rerum novarum, id. ib. 1, 18: cujuscumque motūs novi, Tac. H. 1, 80; and: nullius rei nisi imperii, Nep. Reg. 2, 2: laedendi, Quint. 5, 7, 16: maledicendi, id. 6, 2, 16 et saep.—
        • β Absol.: cupidos moderatis anteferre, Cic. Font. 14, 32 (10, 22): non esse mirandum, qui in illā re turpis aut cupidus aut petulans fuerit, hāc quoque in re eum deliquisse, id. Inv. 2, 10, 33: emit homo cupidus (for which, just before, cupiditate incensus), eager to purchase, id. Off. 3, 14, 59: stultus cupidusque, Hor. Ep. 1, 2, 24: cupidusque et amata relinquere pernix, id. A. P. 165 al.—
    • 2 Of things: cor, Lucr. 4, 1138; Prop. 1, 8, 29; Hor. C. 3, 14, 26 al.—
  • B In partic.
  • • 1 Longing from love, pining, languishing for, loving.
    • • a Of persons: neu me cupidum eo (sc. ad uxorem ducendam) impulisset, Ter. Phorm. 158: maritus, Cat. 64, 375; Tib. 1, 8, 74; Ov. M. 4, 679: cupidi nomen amantis habe, id. H. 3, 26.—
      • b Of things: simul ac cupidae mentis satiata libido est, Cat. 64, 147; Ov. M. 11, 63; id. Am. 3, 7, 9 al.—
    • 2 Desirous of money, avaricious, covetous, Quint. 11, 1, 88: multitudo cupidorum hominum, Cic. Imp. Pomp. 22, 64: homo castus ac non cupidus, id. Sest. 43, 93; Vitr. 1, 1, 7; so in sup., Suet. Vesp. 16.—
    • 3 Devoted to a party, favoring any one, partial: quaestores vehementer (Verris), Cic. Verr. 2, 2, 4, § 12: cupidi et irati et conjurati testes, id. Font. 10, 21 (6, 11): judices (with infesti, invidentes), Tac. Or. 31; cf. comp.: judex, Cic. Caecin. 3, 8; and auctor, id. Clu. 24, 66.
• —Hence, cŭpĭdē, adv., eagerly, in a good and bad sense, zealously, passionately, vehemently, ardently, warmly, partially, etc. (freq. and class.), Plaut. Stich. 2, 1, 11 (284); Ter. Ad. 209; Cic. Att. 6, 3, 3; id. Rosc. Am. 18, 50; id. Phil. 2, 21, 52; Nep. Arist. 1, 4; Quint. 1, 3, 13; Cat. 63, 2; Hor. Ep. 2, 1, 100 et saep.—Comp., Caes. B. G. 1, 15; 5, 15; Liv. 3, 32, 3 al.— Sup., Caes. B. G. 1, 40; id. B. C. 2, 20; Sall. C. 40, 4 al.

cupidus, a, um, Adi. m. Compar. u. Superl. (cupio), begierig im guten u. üblen Sinne, dah. auch = lüstern, gelüstend nach etw., u. = leidenschaftlich, in Leidenschaft gesetzt (Ggstz. moderatus), I) im allg.: a) v. Pers.: α) absol.: consul non c., Cic.: emit homo cupidus et locuples tanti, quanti Pythius voluit, Cic.: ut omnium cupidissimorum insanias expleret, Cic. – β) m. obj. Genet.: c. auri, Plaut., auri et argenti, Curt.: c. pecuniae, Cic.: c. artificii (Kunstwerk), Cic.: liberorum od. liberûm, Kinder wünschend, Quint. u. Cic.: c. huius coniugii, Nep.: gloriae, Val. Max.: imperii, Caes.: nullius rei cupidus nisi singularis perpetuique imperii, Nep.: c. litterarum (Gelehrter), Cels.: pacis, friedliebend, Hor.: rerum novarum, Caes., od. novarum rerum, Cic.: cupidi litium et rixae animi (Gemüter), Hor.: c. ultionis, Val. Max. – utinam minus vitae cupidi fuissemus, Cic. – c. te audiendi, Cic., od. ulteriora audiendi, Plin. ep.: bellandi, Caes., od. bellorum gerendorum, Cic.: laedendi, Quint.: male dicendi, schmähsüchtig, Quint.: pugnandi, Cic.: redeundi domum, Ter.: eius videndi, Ter. – Compar., contentionis cupidiores quam veritatis (denen es mehr um Streit als um Wahrheit zu tun ist), Cic.: neque salutis quam fidei fuit cupidior (eifriger bedacht auf usw.), Nep.: ceteri propter liberos pecuniae cupidiores solent esse, Cic.: qui cupidiores eius subtilitatis erunt, die sich mehr für solche Künsteleien interessieren, Vitr. – Superl., avicularum cupidissimus, Fronto: litterarum cupidissimus fuit (interessierte sich sehr für usw.), Nep.: magno pecoris numero, cuius sunt cupidissimi barbari, potiuntur, Caes. – γ) m. Infin., Tibull. 4, 1, 35. Prop. 1, 19, 9. Ov. met. 14, 215. Lucan. 7, 266. – δ) m. in u. Abl.: quis est tam cupidus (eifrig) in perspicienda cognoscendaque rerum natura, ut etc., Cic. de off. 1, 154. – b) v. Lebl.: equorum vis c., Lucr.: c. manus (Plur.), Ov.: c. livor, Prop.: c. haustus, Val. Max.: c. profectio, Val. Max.

II) insbes.: a) in Leidenschaft gesetzt, nach Liebe schmachtend (vgl. Broukh. Tibull. 1, 10, 58. Ruhnk. Ov. her. 3, 26), animus alcis c., Ter.: maritus, Catull.: amans, Catull., amantes, Verg.: mens, Catull.: hymenaei cupidi, Inscr. – neu me cupidum eo impulisset, quod mihi principiumst mali, Ter. Phorm. 158: pateat cupidis semper aperta domus, Tibull.: cupidis amplectitur ulnis, Ov. – b) begehrlich, eigennützig, interessiert, der allg. Ausdr. für das spez. habsüchtig (Ggstz. liberalis; vgl. Hildebr. Apul. 4, 24. p. 271), homo castus ac non c., Cic.: homo non cupidus (interessiert) neque appetens, Cic.: mater eius avara et c., Lampr.: c. milites, Quint.: non loquor de integris, de innocentibus, de religiosis; tot cupidi, tot improbi, tot audaces, Cic.: hoc consilium Aquilio et talibus viris tam cupidum, tam audax, tam temerarium probabitur? Cic.: da cupidum, avarum, tenacem, iam tibi eum liberalem dabo, Lact. – Compar., paulo cupidior publicanus, Cic. – Superl., naturā cupidissimus, Suet. – m. in u. Abl., non esse mirandum, qui in illa re turpis aut cupidus aut petulans fuerit, hac quoque in re eum deliquisse, Cic. de inv. 2, 33. – c) leidenschaftlich für eine Person strebend, α) im guten Sinne, von Enthusiasmus für jmd. beseelt, jmdm. enthusiastisch ergeben, jmdm. gewogen, homo tui cupidus, nostri amantissimus, Cic.: tales viros, tam cupidos sui... crudelissime perire voluit, Cic.: homo nostri cupidissimus, Cic. – absol. subst., sive apud infestos (feindl. Gesinnte) sive apud cupidos (günstig Gesinnte) sive apud invidentes dicendum habuerit, Tac. dial. 31. – β) im üblen Sinne, jmdm. od. einer Partei leidenschaftlich ergeben, parteiisch, quaestores vehementer istius (Verris) cupidi, Cic. Verr. 2, 12. – gew. absol., iudex c., Cic.: testis c., Cic.: tum enim forsitan improbis nimis cupidus videretur, si qua de re iudex fuisset testis esset, Cic. – Compar., tamen is cupidior esse videatur, quam sapientem iudicem esse aequum est, Cic.: tantum donis datis muneribusque perfecerat, ut eo fautore uteretur cupidiore, quam fides iudicis postulabat, Cic.

cupidus [CL] , greedy, desirous; b (w. obj. gen); c (w. inf.). sic cupidus / ‥ farcit ‥ nummismate saccum Aldh. VirgV 2617; Egb. Pen. 4 (v. avarus 1a); ~us, avarus, gitsere Ælf. Gl.; 9‥ ~as, grædige WW; avaritia regis in ecclesia ‥ exarsit. ‥ hac de causa ~us rex pastores ecclesiis imponere differebat Ord. Vit. VIII 8 p. 312; c1230 sunt multi in tantum avari et ~i quod non formidant vel per fraudem aliquid adquirere Conc. Syn. 218; multi ‥ / quos torquet cupidos insatiata sitis Garl. Tri. Eccl. 48.  b 9‥ bellicosus, pugnandi ~us, wigbære GlH B 132; 1287 hominem ambitiosum, id est nimis ~um bonorum et dignitatum Conc. Syn. 1068.  c 798 Beda in quodam capitulo, cujus principium esse arbitror: ‘siquis ‥ lunares cursus agnoscere ~us’ [Bede TR 18: lunaris ‥ cursus agnoscendi ~us] Alcuin Ep. 155.

cŭpĭdus, (8) a, um (cupio), ¶ 1 qui désire, qui souhaite, qui aime : te audiendi Cic. de Or. 2, 16, désireux de tʼentendre ; vitæ Cic. Fam. 14, 4, 1, attaché à la vie ; contentionis quam veritatis cupidiores Cic. de Or. 1, 47, plus épris de la discussion que de la vérité ; nostri cupidissimus Cic. de Or. 1, 104, très épris de moi, plein dʼattachement pour moi || scientiam non erat mirum sapientiæ cupido patria esse cariorem Cic. Fin. 5, 49, il nʼétait pas étonnant quʼun homme épris de savoir préférât la science à sa patrie || in perspicienda rerum natura cupidus Cic. Off. 1, 154, passionné dans lʼétude de la nature || avec inf. [poét.] : cupidus moriri [v. morior

➳] Ov. M. 14, 215, souhaitant la mort( Prop. 1, 19, 9 ) ¶ 2 [en mauv. part.] avide, passionné : pecuniæ Cic. Verr. 2, 1, 8, avide dʼargent ; rerum novarum, imperii Cæs. G. 5, 6, avide de changement, de domination || partial, aveuglé par la passion : Cic. Verr. 2, 4, 124 ; Font. 21 ; Cæc. 8 ; Clu. 66 ; [en part., passion politique] : non cupidus Cic. Mur. 83, sans passion politique, modéré || cupide, avide : Quint. 11, 1, 88 ; Cic. Pomp. 64 ; Sest. 93 || épris dʼamour, amoureux : Ov. M. 4, 679 ; 11, 63.

cupidus , a, um. adj. c. s. v. cupiditas.
— pecuniae (gen.) 貪錢者。

Suggest a Translation
See an image

cupidus adj.with comp.and sup.

• CVP-, longing, desiring, desirous, eager, zealous, wishing, loving, fond: eius videndi, T.: bellandi, Cs.: te audiendi: tui, devoted to: contentionis cupidiores quam veritatis: cupidissimus litterarum, N.: cupidissimis omnibus, eager for battle, Cs.: moriri, O.: tuas componere laudes, Tb.: in perspiciendā rerum naturā. — Excessively desirous, passionate, eager, greedy, lustful, covetous: animum cupidum inopiā incendere, T.: cupidos moderatis anteferre: emit homo: pecuniae: rerum novarum, Cs.: animi rixae, H.—Amorous, loving, longing: amantes, O.—Poet.: Eurydicem cupidis amplectitur ulnis, O.— Avaricious, covetous: homo. — Prejudiced, partisan, partial: quaestores vehementer (Verris): multi cupidi tui sunt, partisans: cupidior iudex.