devoveo
devoveo, to vow, devote, offer, sacrifice
- To vow, devote (usually to a deity).
- A Prop. (class.): Marti ea, quae bello ceperint, Caes. B. G. 6, 17, 3; so, Dianae pulcherrimum, Cic. Off. 3, 25, 95: gnatam pro muta agna, Hor. S. 2, 3, 219 et saep.; esp. freq.: se diis, or simply se, to devote one's self to death, to sacrifice one's self, Cic. N. D. 2, 3 fin.; id. Fin. 2, 19, 61: se pro aere alieno, in jesting allusion to the death of the Decii, id. Phil. 11, 6, 13: se pro patria Quiritibusque Romanis, Liv. 5, 41, 3; id. 8, 9; 9, 4; Verg. A. 12, 234: devota vita, Cic. Par. 1, 2, 12; cf.: devotis corporibus in hostem ruentes, Liv. 9, 17: ancipiti deum irae devotus, id. 10, 39: hinc Remus auspicio se devovet, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107: devota morti pectora, Hor. Od. 4, 14, 18; cf. without morti: stabat devota juventus, Luc. 4, 533: caput pro salute alicujus, Val. Max. 6, 2, extr. 2 et saep.—
- B Transf., to devote, give up, attach (rarely): vobis animam hanc devovi, Verg. A. 11, 442; cf.: suos annos soli tibi, Ov. M. 14, 683; esp.: se, to give one's self up to, devote one's self to: se amicitiae alicujus, Caes. B. G. 3, 22, 2; cf.: se gloriae, Curt. 9, 6 fin.: se regibus, Sall. Hist. Fragm. 1, 73.—
- C To promise solemnly, vow; with inf. or obj. clause (late Lat.): qui se devoverunt, nec manducare nec bibere, Vulg. Act. 23, 21: totam vitam suam serviturum se esse devovit, August. Serm. 286, 4; Gregor. M. Homil. 1, 19, 7.—
- D To mark out, destine, appoint: exspectatione omnium T. Annio devota et constituta ista hostia esse videtur, Cic. Harusp. Resp. 3, 6.—
- II Qs. to devote to the infernal gods, i. e. to curse, to execrate (mostly poet. and in post-Aug. prose—for syn. cf. detestor): aliquem, Nep. Alcib. 4, 5: natum suum (Theseus), Ov. F. 6, 738: se ipse, Quint. 5, 6, 2: scelerata arma, Ov. M. 5, 102: suas artes, id. ib. 8, 234: devota arbos, Hor. Od. 3, 4, 27: devoti sanguinis aetas, id. Epod. 16, 9 et saep.; v. such a form of imprecation in Macr. S. 3, 9.—
- III To bewitch by conjurations (poet.): aliquem carminibus, pollentibus herbis, Tib. 1, 8, 18: aliquem trajectis lanis, Ov. Am. 3, 7, 80; cf.: devota veneno corpora, id. ib. 3, 7, 27.
- —Hence, dēvōtus, a, um, P. a. (acc. to no. I. B.).
- A Devoted to any one, i. e. attached, faithful (post-Aug.): ni tibi deditus essem Devotusque cliens, Juv. 9, 72; so with deditus, Sen. Ben. 3, 5: devotissimus alicui, Suet. Caes. 67 fin.; cf. Sen. Ben. 5, 17; and: DEVOTISSIMVS NVMINI MAIESTATIQVE EIVS, Inscr. Orell. 859; and so in comp., Claud. B. Gild. 289: animus alicui devotus, Tiber. ap. Suet. Tib. 67: equester ordo scenae harenaeque devotus, id. Calig. 30.—Poet.: devotae in externa proelia dextrae, ready for, Luc. 3, 311.—Subst.: cum DC devotis, quos illi Soldurios appellant, with six hundred faithful followers, Caes. B. G. 3, 22, 1. —
- B In Christian authors, pious, devout: Roma Deo, Prud. adv. Symm. 2 fin.: filia Christo, Hier. Ep. 108, 2: jejunia, Aus. Idyll. 1, 2; so, obedient to authority, Cassiod. Varr. 2, 16.—
- C Like deditus, given to, abandoned to a habit or thing (rare): vino, Phaedr. 4, 5, 6.—Adv.: dēvōtē, devotedly, faithfully: devote ac strenue, Cod. Th. 6, 24, 10.—Sup.: Deo devotissime serviamus, Lact. 6, 9 fin.; Aug. Ep. 86 fin.
➳ fut. antér. devoro = devovero Acc. Tr. 15 || forme de la 3e conj. devovunt Ps. Cypr. Aleat. 9.
- 1. aan een godheid als offer beloven, tot zoenoffer bestemmen, wijden [praedam Marti; filiam Dianae; sacerdotes ad mortem];
- 2. (poët.; postklass.) prijsgeven, (over)geven, opofferen [vitam pro patria; morti pectora];
- 3. vervloeken, verwensen [scelerata arma; suas artes];
- 4. (Tib.) betoveren; II. se ~
- 1. zich opofferen, de offerdood sterven [se dis immortalibus pro re publica; se pro populo Romano legionibusque];
- 2. zich (over)geven aan [se alcis amicitiae]; / p. adj. dēvōtus, a, um (poët.; postklass.) (a) vervloekt, verwenst [sanguis]; (b) devoot, aanhankelijk; subst. dēvōtī, ōrum m getrouwen.
— se amicitiae ejus 與彼交友。 — se pro republica 願為國家致命。
Suggest a Translation
See an image
- to vow, devote, offer, sacrifice: Marti ea, quae bello ceperint, Cs.: Dianae alqd pulcherrimum: gnatam pro mutā agnā, H.: se ipsos dis pro re p.: se pro patriā, L.: se aris, V.: auspicio se: devota morti pectora, H.—Fig., to devote, give up, attach: vobis animam hanc, V.: suos annos soli tibi, O.: se amicitiae alicuius, Cs.—To mark out, destine, appoint, doom: Annio hostiam: pesti devota futurae Phoenissa, V.—To curse, execrate: se, N.: natum suum, O.: suas artīs, O.—To bewitch (poet.): aliquem traiectis lanis, O.
-
…ista sica de manibus, quotiens excidit casu aliquo et elapsa est quae quidem quibus abs te initiata sacris ac devota sit nescio, quod eam necesse putas esse in consulis corpore defigere. nunc vero quae tua est ista vita…
Cicero, in Catilinam
-
…spe salutis suae quae vis Coclitem contra omnis hostium copias tenuit in ponte solum quae patrem Decium, quae filium devota vita inmisit in armatas hostium copias quid continentia C. Fabricii, quid tenuitas victus M. Curii sequebatur quid…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…imperium caelestium tenere, Martem bella regere. Huic, cum proelio dimicare constituerunt, ea quae bello ceperint plerumque devovent cum superaverunt, animalia capta immolant reliquasque res in unum locum conferunt. Multis in civitatibus harum rerum exstructos tumulos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fratre item augure curantes magna cum cura tum concupientes regni dant operam simul auspicio augurioque. hinc Remus auspicio se devovet atque secundam solus avem servat. at Romulus pulcher in alto quaerit Aventino, servat genus altivolantum. certabant ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…tanta religionis vis fuit, ut quidam imperatores etiam se ipsos dis inmortalibus capite velato verbis certis pro re publica devoverent. Multa ex Sibyllinis vaticinationibus, multa ex haruspicum responsis commemorare possum quibus ea confirmentur quae dubia nemini debent esse…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ne se stuporis excusatione defendat. accedit etiam quod exspectatione omnium fortissimo et clarissimo viro, T. Annio, devota et constituta ista hostia esse videtur ; cui me praeripere desponsam iam et destinatam laudem, cum ipse eius opera…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…pedes solidi praetentaque naribus aera, Nigra per adflatus haec quoque facta suos. Semina praeterea populos genitura iuberis Spargere devota lata per arva manu, Qui peterent natis secum tua corpora telis ; Illa est agricolae messis iniqua suo .…
Ovid, Epistulae
-
…continuata meo est ; Exigere a nobis angusta nocte Corinnam Me memini numeros sustinuisse novem. Num mea Thessalico languent devota veneno Corpora num misero carmen et herba nocent, Sagave poenicea defixit nomina cera Et medium tenuis in iecur egit…
Ovid, Amores
-
…cultor ditissimus agri Hos Hilarus colles et iuga laeta tenet. Aspice, quam certo videar non ligneus ore Nec devota focis inguinis arma geram, Sed mihi perpetua numquam moritura cupresso Phidiaca rigeat mentula digna manu. Vicini, moneo…
Martial, Epigrammata