distemperare

distemperare [LL] 1 to temper, mix, steep. b to soak. illum filicis accipite ramum et aqua ~atum benedicta michi bibendum tradite T. Mon. Will. II 6; sumens hanc [herbam] ~a et repone tibi in scypho W. Cant. Mir. Thom. II 4; aliatam fortem, vino ‥ ~atam Neckam Ut. 102; Gilb. III 146v. 2 (v. crocodes); 1296 in ovis et glayr pro orpymento ~ando KR Ac 5/20 m. 4; tutia ‥ alba cum aqua rosarum vel saltem cum aqua simplici ~ata valet hiis qui habent oculos rubeos SB 42.  b tanta exorta est tempestas ‥ ut ‥ equi ‥ nimietate aquarum perirent; et pars maxima victualium, panis biscoctus, ~abatur in dissolutionem Itin. Ric. IV 34. 2 to ‘distemper’, affect by disproportionate mixture: a (climate); b (human body or sim.); c (fig.). a quando sol venit ad oppositum augis comburit terram ‥; et hoc est quando sol est in Sagittario et Capricorno et Scorpione. nam oppositum augis est in Sagittario, et in locis propinquis ei comburit similiter et ~at; et ideo sol ~abit Libram et Arietem Bacon Maj. I 137; iste mansiones [lune] distinguuntur, quia quedam sunt temperate, quedam ~ate in sicco, frigido, calido vel humido Ib. 384; s1349 illic [apud Avinionem] aque servari non possunt ad horam estivo tempore pre nimio et ~ato colore G. S. Alb. II 386.  b [clericus] dysenteria ~atus W. Cant. Mir. Thom. VI 39; s1190 quosdam [apud Aconem inveniens] aeris inclementia ~atos Gir. IK II 14; si forte colera menstrua ~et Alf. Angl. Cor 15. 4; cum sperma leprosi sit ~atum et ‥ mutatum in id quod est preter naturam Quaest. Salern. B 33; jam tres humores unus distemperat humor H. Avr. Hugh 1142; corpora ~ata et male sana in omni sunt dissimilia corporibus temperatis et bene sanis M. Scot Phys. 32; [quedam medicina] ideo temperate calefacit quia est temperate calida ‥ et ideo sanat quia est sana; ‥ et cum est ~ata ~at et convertit corpus ad dispositionem suam propter similitudinem quam habet cum corpore humano Bacon IX 58; Brinton Serm. 16 (v. 2c infra).  c res monstruosa est philosophus curialis ‥, eo quod curia philosophiam excludit‥. non tamen ad omnem curiam comparatio transit, sed ad illam dumtaxat que insipientis ~atur arbitrio J. Sal. Pol. 567A; hyemalis intemperies que omnia hec terrena ~at, que frigida mortalium corda viciis ‥ durat Ailr. Nin. 11; ~abatur in eo [sc. Adam] spiritus ex aere ‥ ~ato Quaest. Salern. B 216 (cf. (v. 2a supra)); sicut moriens naturaliter primo distemperatur, secundo infirmatur, tercio moritur ‥, sic anima moriens spiritualiter ~atur per temptacionem, infirmatur per delectacionem, moritur per consensum et operacionem Brinton Serm. 16 p. 63 (v. 2b supra).