domesticus
domesticus, of the house
with native and foreign resources
dŏmestĭcus, a, um, adj. [domus], of or belonging to the house.
- I Lit. (very rare): dico intra domesticos parietes, Cic. Deiot. 2, 5: vestis, a garment to wear in the house, id. Fin. 2, 24; Suet. Aug. 73 al.: domesticus otior, i. e. at home, Hor. S. 1, 6, 128.—Far more freq. and class.,
- II Transf., of or belonging to one's family; domestic, familiar, household.
- A In gen.
- 1 Adj.: in luctu domestico. Cic. Vatin. 13; cf. Ov. M. 13, 578: maeror, Suet. Calig. 5: domesticis praeceptis ernditus. Cic. Rep. 1, 22 fin.; cf.: usus et consuetudo cum aliquo, id. Rosc. Am. 6; so, usus, Quint. 4, prooem. § 1; cf. Ov. P. 4, 3, 15: homo prope domesticus, Cic. Fam. 7, 14; cf. praedones (with hospites and amici), id. Rosc. Am. 6: mala, id. Sest. 45, 97; cf. clades (with avunculus absumptus), Liv. 9, 17, 17: exempla, id. 37, 25; Quint. 9, 3, 73: religio, Suet. Claud. 12: convivium, id. ib. 44: ecclesia, the church in the house, Vulg. 1 Cor. 16, 19. —
- 2 Subst.: dŏmestĭci, ōrum, m., the members of a family, inmates of a household, Cic. Rab. Post. 2, 4; Liv. 1, 42; Suet. Aug. 89; 78; Vulg. 2 Reg. 16, 2 al.—Also, family domestics, household slaves, Suet. Oth. 10; and for the escort, retinue of a person, Cod. Th. 1, 12, 3; Cod. Just. 12, 7; cf. milites, i. e. body-guard, Vop. Numer. 13.—
- B In partic.
- 1 Opp. to what is foreign or public, domestic, native; private, internal: copiae rei frumentariae, Caes. B. G. 2, 10, 4: si superavissent vel domesticis opibus vel externis auxiliis, id. B. C. 2, 5 fin.; cf.: externa lubentius in tali re quam domestica recordor, Cic. Off. 2, 8: non esse transmarinis nec importatis artibus eruditus, sed genuinis domesticisque virtutibus, id. Rep. 2, 15 fin.; cf. mos (opp. adventicia doctrina), id. ib. 3, 3 Mos.: insolens domesticarum rerum fastidium, id. Fin. 1, 3 fin.: alienigenas domesticis anteferre, id. Font. 10 fin.: bellum, intestine, civil war, Caes. B. G. 5, 9, 4; cf. hostes, Cic. Vatin. 10, 25: insidiae (with intestinum scelus), id. Fam. 5, 2; cf.: et intestinum malum, id. Verr. 2, 1, 15: ac vernaculum crimen (opp. Romam de provincia apportatum), id. ib. 2, 3, 61: facta celebrare, i. e. of their own country, Hor. A. P. 287 et saep.: res domesticas ac familiares (opp. rem publicam), Cic. Tusc. 1, 1, 2; cf.: domestica et publica, id. Fam. 5, 13, 4; Liv. 1, 1 fin.: ut vestitum, sic sententiam habeas aliam domesticam, aliam forensem, Cic. Fin. 2, 24; cf. id. Or. 43 fin.: foris claros domestica destruebat infamia, Plin. Pan. 83, 4: in rebus privatis ac domesticis, Quint. 2, 21, 4 et saep.—
- 2 (Like the Gr. οἰκεῖος) = proprius, proper, personal, one's own (opp. alienus): si ex ipsorum domestico incommodo nullus dolor insideret, etc., ex domestico judicio atque animi conscientia, Caes. B. C. 3, 60, 2; Cic. Div. in Caecil. 10, 31; id. Verr. 2, 3, 41, § 95; id. de Or. 2, 9, 38; id. Or. 38, 132; cf.: Furiae, i. e. in his own heart, id. Rosc. Am. 24, 67. —Adv.: dŏmestĭce, at home, privately (late Lat.): et secrete, Tert. Pall. 4: confectus libellus, Symm. Ep. 10, 36 fin.
domesticus, a, um (domus), I) zum Hause-, zur Familie gehörig, sie betreffend, häuslich, der Familie eigen, Haus-, Familien-, Privat-, zuw. auch = mein (dein, sein) eigen, persönlich (Ggstz. publicus, forensis), parietes, Cic.: domesticus suus medicus, sein eigener Hausarzt, Augustin.: difficultas, Hausnot, Cic.: clades, Liv.: luctus, Haustrauer, Cic.: officia, im häuslichen Kreise betätigte, Cic.: res, Privatsache, Cic.: labor (der Frauen), Col.: vita cotidiana et d., Lampr.: vestis, Hauskleid (Ggstz. forensis), Suet.: tempus, im Hause verbrachte (Ggstz. forense), Cic.: iudicium, das Urteil, die Meinung der Seinigen, seiner Umgebung, Caes.: successores, aus dem Hause, aus der Familie (Ggstz. succ. alieni u. externi), App. Claud. or. fr.: domestico praeconio, durch sein eigenes Ausrufergeschrei, als sein eigener Herold, Cic.: uterer domesticis exemplis, aus meinen eigenen Reden (Ggstz. uterer alienis vel Latinis), Cic.: domesticis ipse exemplis (aus seiner eigenen Erfahrung hergenommene) Prusiam ad promerendam amicitiam suam compulit, Liv.: de Ocella cepi consilium domesticum, einen Entschluß auf meine eigene Gefahr, Cic.: poet., domesticus otior, zu Hause, Hor. – dah. homo domesticus, Cic., u. subst. bl. domesticus, Ov., ein Hausfreund, Familienglied. – u. so Plur. subst. domesticī, ōrum, m., die Familienglieder, Gliedereines Hauses, Hausgenossen, Hausfreunde, häusliche Umgebung, Cic., Liv. u.a.; od. das Hausgesinde, die Dienerschaft, Suet. Oth. 10, 2: insbes. (mit u. ohne milites) die Haustruppen der spätern Kaiser, spät. ICt. u. Vopisc., od. die Umgebung, das Gefolge eines höhern Magistrats, Cod. Theod. – v. Tieren, unser im Hause gehalten, Haus- (Ggstz. ferus), aves, Col.: pecudes, Col.: aber canes domesticos alere, auf eigene Kosten halten (Ggstz. publicos, auf Kosten der Gemeinde), Cic. Tusc. 1, 108. – II) übtr., einheimisch, innerlich, a) im eigenen Lande (Ggstz. externus, peregrinus, alienigena), certamen, Liv.: bellum, Cic.; vgl. bellum: copiae rei frumentariae, Proviant, den die Heimat darbietet, Caes.: insidiae, Cic.: crudelitas, gegen Mitbürger, Cic.: domestica peregrinaque historia, Val. Max.: testes domestici (Ggstz. testes alienigenae), Cic. – n. pl. subst., domestica, ōrum, n., α) einheimische Erzeugnisse, -Produkte (Ggstz. peregrina), Plin. 25, 31 u. 35, 88. – β) einheimische Beispiele, Cic. de off. 2, 26. – b) innerlich = in der eigenen Brust wohnend, Furiae, Cic. Rosc. Am. 67.
omissis ~is levioribusque
velut Aethiopica nigredine fuscatus, a propriis parasitis et ~is clientibus non agnoscitur
familiaris clientelae ~a sollicitudo
cujusdam ‥ ~i viri filia
[rex ] castellum in quo cum suis ~is militibus imperatrix erat obsedit
cum [coloni ] nocturnas propter ~as operas agunt vigilias
‘penates’ i. e. dii ~i
Christus fuit summe ~us, ostendens suam inferioritatem
lingua patria, quam rex et ~i ejus non noverant
~is suis,hiore gehusan
ut ‥ ~os fidei apostolica traditione ad bonum opus instrueret
paruit ‥ Arturus ~orum suorum consilio
erat hoc omnibus ignotum ‥, quia nulli ~orum ejus sive servorum ‥ accessibile
fuit camerarius ipsius Willelmi et ~us ejus
in zuccero et vino dato ~e et suis honestis vicinis
non domorum culpa est sed ~orum si ‥ mali sponte recedant
in tantum secure atque ~e fuerunt [hirundines ] quod ad monitum hominum ‥ cantare solebant
rex Connacie hircum habebat ~um album
volucrem [sc. nisum ] apprehendit et tanquam ~um domum reportavit
psittacus ‥, cum in cavea recluditur, effectus etiam ~us
nullus audebat volatilia pennata ~a manducare
summa gallinarum ~arum xv duodene vj; summa gallinarum muralium viij duodene
plantarum alia ~a, alia ortensis, alia silvestris
non semper dicitur planta silvestris, propter locum, set propter proprietatem silvestris [sc. plante ]‥. similiter intelligendum est de ortensibus et ~is
allium ~um, tyriaca rusticorum idem‥. A.garleke
augebantur externae clades ~is motibus
~a scissura,hiwcuðlic geter
ne tantum aliorum exemplum sumamus, ecce~um
[S. Edmundus ] cum seipso dimicavit, ut, ~o tormento superato corpore, de se triumphum ‥ adquireret
cessante ‥ diluvio ‥ et rivo ‥ aquis suis ~is contento
ad partem cruris ~am
ad partem ‥ silvestrem
ventosaciones super crura et super calcanea ex parte ~a, sc. interiori
capiatur folium unum cresule majoris et depiletur a parte ~a
in ‥ consanguineum suum [sc. regis ] germanum, H. dominum Lescrop, de sibi magis ~is et qui secretis regiis vix fuit alicui tercius in regno
Brettones, quamvis ‥ ~o sibi odio gentem Anglorum impugnent
ita ~um regibus vitium evicerunt ut nunquam feratur in eorum thalamos nisi legitimas uxores isse
~o adequitaverant otio
1 dŏmestĭcus, (12) a, um (domus), ¶ 1 de la maison : intra domesticos parietes Cic. Dej. 5, à lʼintérieur dʼune maison ; domesticus vestitus Cic. Fin. 2, 77, vêtement dʼintérieur, porté chez soi ; domesticus otior Hor. S. 1, 6, 128, je mène chez moi une vie tranquille [loin des affaires] ¶ 2 de la famille, du foyer : domesticus luctus Cic. Vat. 31, chagrin domestique ; domesticus usus Cic. Amer. 15, liaison de famille ; homo prope domesticus Cic. Fam. 7, 14, 1, homme qui est presque de la famille ; res domesticæ Cic. Tusc. 1, 2, patrimoine || de chez soi, personnel : Cic. Or. 132 ; de Or. 2, 38 ; Br. 5 ; Cæcil. 31 ; Cæs. C. 3, 60, 2 ¶ 3 qui tient aux foyers, à la patrie, qui est du pays : rerum domesticarum fastidium Cic. Fin. 1, 10, dédain des choses de son pays ; domesticum bellum Cæs. G. 5, 9, 4, guerre à lʼintérieur du pays.
- 1. huiselijk, van het huis, tot het huis of de familie behorend, huis-, familie- [vestis huiselijke kleding; tempus thuis doorgebracht; luctus rouw om een familielid; successores uit het huis, uit de familie; iudicium oordeel, mening v.d. zijnen, v. zijn omgeving];
- 2. privé, persoonlijk, eigen; ➤ cepi consilium -um beslissing voor eigen risico; exemplis -is uit eigen ervaring; -o praeconio door luidkeels voor zichzelf reclame te maken; canes -os alere op eigen kosten onderhouden;
- 3. inheems, binnenlands [certamen; copiae rei frumentariae proviand die het eigen land biedt; hostis in eigen kamp; insidiae; crudelitas tegen medeburgers];
- 4. innerlijk = in eigen hart wonend [Furiae]; II. subst. ī m familielid; (huis)vriend; — plur. familie; huisvrienden; huisgenoten; personeel; huiselijke omgeving.
benigne et familiariter recipiatis, quo ea quæ sibi injuncta sunt, mansuetudini vestri apostolatus Domestica suggestione valeat enarrare. Continuatio de gestis Abbatum Lobiensium apud Acherium Spicil. tom. 6. pag. 611 :
Id tamen a suis potius quam alienis, id est, Leodiensibus, quoniam a cameracensibus, cujus episcopii personas non adeo Domesticas habuerint eatenus, prius tempore decreverant pertentare.
Protectoresin acie, ut est in lege 6. et 9. Cod. Theod. de Domest. et Protect. (6, 24.) Sed et
Protectores Domesticidicuntur Ammiano l. 14. 15. 18. et in Collat. 1. Carthaginensi cap. 1. ubi
Devotissimiindigitantur. Socrates lib. 1. cap. 13 :
Τῶν δορυφόρων τις, οὓς οὶκείους καλεῖ ὁ βαρσιλεύς.Glossæ Basilic. et Suidas :
Δομεστικοί, οἱ τῶν Ρωμαίων ἱππεῖς, οἱ κατὰ Ρωμαίους οἰκειακοὶ στρατιὼται.Vide Palladii Hist. Laus. cap. 103. Horum alii Equites, de quibus l. 4. Cod. Just. eod. tit. (12, 17.) alii Pedites. Senator l. 1. Var. :
Apud Ammianum Marcellinum l. 25. dicitur Jovianus, cum Imperator a militibus electus est,Domestici partis Equitum et peditum, qui nostræ aulæ videntur jugiter excubare.
fuisse Domesticorum ordinis primus, quam dignitatem tribuit etiam Valeriano cuidam lib. 27. Horum cohors dicta
Schola Domesticorum, eidem Ammiano lib. 26.
Præfecti,
Prætorio,
Ducis,
Comitis,
etc. Habebant etiam suos Domesticos, Præfecti provinciarum, urbium, exercituum, etc. Ita apud Ammianum lib. 15. occurrit
Proculus Sylvani Ducis Domesticus. Lib. 28 :
Romani Comitis Domesticus. Lib. 30 :
Cæsarius Maximini Præfecti Prætorio Domesticus.Apud Theophanem pag. 90. fit mentio Marciani
Domesticus Comitis Gothorum, apud Senator lib. 5. Epist. 14.
Domestici,
qui destinatis Comitibus obsequuntur, apud eumd. lib. 9. Epist. 13. Horum non semel mentio in Cod. Theod. Ejusmodi autem Domesticorum dignitas ac gradus illustris videtur fuisse : siquidem apud Orosium lib. 7. Heraclianus Comes Africæ Sabinum Domesticum suum generum sibi elegisse legimus. Sed et omnium fere consiliorum participes erant. Procopius lib. 1. Vandal. cap. 4 :
Ὁ δὲ τῶν ἁποῤῥήτων Ἄσπαρι ἔφη κοινωνὸς εἷναι. Δομέστικον δὲ τοῦτον τῇ σφετέρᾳ γλώσσῃ καλοῦσι Ρωμαῖοι.Theophilactus Simocatta lib. 8. cap. 13 :
Πραισεντῖνος ὁ τὰς τοῦ Πέτρου πεπιστευμένος φροντίδας, ὃν Δομέστικον εἰώθασιν οἱ Ρομαῖοι ἀποκαλεῖν.Vide leg. 3. Cod. Th. ad Leg. Jul. repetund. (9, 27.)
domesticisdeligerent, qui præcipua in Palatiis, in Castris, et in provinciis munia obirent : uti urbium et provinciarum, etc.
Comitesdictos constat, quod ex Comitatu Imperatorum ad ea obeunda munera deligerentur. Nam
Domesticiiidem, qui in aula Regum nostrorum sequioribus seculis
Familiares Regisappellati sunt.
Magnus Dux; Græcis Scriptoribus
MegadomesticusTyrio lib. 2. cap. 5. lib. 15. cap. 23. Luithprandus lib. 3. Hist. cap. 7 :
Focam vero Domesticum Majorem, hoc est, terrestris Ducem exercitus fecit.Procop. lib. 1. de Bello Vandal. cap. 11 :
Καί Σολομὼν, ὃς τὴν Βελισαρίου ἐπετρόπευε στρατηγίαν, Δομέστικον τοῦτον καλοῦσι Ρωμαῖοι.Exstitit vero hæc dignitas sub Heraclio. Chronic. Alexandr. pag. 892 :
Συνόντος αὐτοῖς καὶ Ἀνιανοῦ Δομεστίκου τοῦ μεγίστου.Chronic. MS. Andreæ Danduli ann. 821 :
Michael Domesticus sive Comes Palatinus sumpsit Imperium.Vide Notas ad Alexiadem pag. 226.
Comes Domesticorum.
Icanati, cohortes militares, ut observatum a viris doctis, et ex Porphyrogenito satis colligitur lib. de Adm. Imp. cap. 50. pag. 183. ubi pro
Domestico Icanatorum, vice notæ ad marginem reposuerit,
parentum; non plane percipio.
Domestici Icanatorummeminit præterea Anonymus Combefisianus in Romano Lacapeno n. 41. Vide Glossarium mediæ Græcitat. ad vocem
Præfectus Regiæ mensædicitur Monacho Sangallensi in Carolo M. Sexta Synodus act. 1. meminit Leontii
Domesticus Scholarum, ut colligitur ex Constantino de Adm. Imp. cap. 51. pag. 192.
Optimatesinstitutos potissimum, ut essent qui comitarentur Imperatorem, cum in expeditionem proficiscebatur. Censebantur autem illi inter viles et abjectos, perinde ac
Cortelini, quod
Δομέστικος του Θέματος, ὃς μετὰ Κόμητος κόρτης εἰς τὴν προέλευσιν τοῦ στρατηγοῦ τέτακται.Qui vero fuerint
Optimates, vide in hac voce.
O domesticos tos ascalonas, pro domesticus seu
Οὗτος τὸν Βάρδαν τὸν Φῶκαν στρατάρχην καθιστάνει ὄν τῶν σχολῶν Δομἐστικον εἴποιεν ἄν Ρωμαῖοι. Δομέστικος τῶν σχολῶν τῆς ἀνατολῆς,apud eumdem Zonaram pag. 155. 159. Vide Codinum de Offic. cap. 2. n. 31. cap. 4. n. 34. cap. 5. n. 42.
Attila vir illustris ac regalis aulæ Domesticus,ut in Vita S. Arnulfi Episcopi Metensis cap. 4. idem Arnulfus,
Regis Domesticus et Consiliarius, antequam Episcopalem consequeretur dignitatem, dicuntur. Gregorius Turon. lib. 6. Hist. cap. 11 :
Gundulfum ex Domestico Ducem factum de genere Senatorio Massiliam dirigit.Idem lib. 9. cap. 36 :
Cui Comitibus, Domesticis, Majoribus atque nutritiis, et omnibus, qui ad exercendum servitium Regale erant necessarii delegatis, etc.Lib. 10. cap. 15 :
Adfuit diebus istis Flavianus, nuper Domesticus.Idem de Miraculis S. Martini lib. 1. cap. 25 :
Charigisilus Referendarius Regis Chlotarii,... qui postea antedicti Regis Domesticus fuit, etc.Notgerus in Vita S. Remaculi cap. 11. de Dagoberto I :
Deinde convocavit Rex fideles suos... Episcopos, Optimates quoque suos, Grimoaldum Majorem domus, Folcoaldum et Bobonem, itemque Domesticos suos Chlodulfum et Ansigisum, etc.Fredegarius in Chronico cap. 4. et ex eo Aimoinus lib. 3. cap. 75 :
Domnolus Domesticus, et Wandalmarus Camerarius, etc.Cap. 76 :
Otto quidam filius Beronis Domestici, qui Bajolus Sigeberti ab adolescentia fuerat.Cap. 9 :
Ermenricus Domesticus. S. Audoënus in Vita S. Eligii lib. 1. cap. 14 :
Ac vellet Domesticus simul et Monetarius adhuc aurum ipsum fornacis coctione purgare, etc.Adde Vitam S. Sulpitii Pil Episcopi Bituricensis posteriorem n. 3.
Domesticorumejusmodi, quod fuerit munus et officium in Palatio Francico, ambigunt doctiores : quanquam vox ipsa curam circa
domumseu aulam Regiam videatur satis indicare : quod et exerte testatur Fortunatus lib. 7. Carm. 16. ubi de Condone Domestico :
Ex quibus patet,Teudebertus enim Comitivæ præmia cessit, Auxit et obsequiis cingula digna tuis. Vidit ut egregios animos meliora mereri, Mox voluit meritos amplificare gradus. Instituit cupiens, ut deinde Domesticus esses, Crevisti subito, crevit et aula simul. Florebant pariter veneranda Palatia tecum, Plaudebat vigili Dispositore domus.
Domesticidignitatem non modo illustrem fuisse, cum Comitis dignitate longe præcelleret, sed etiam idem muneris obiisse, quod apud Orientales
Cura Palatii, atque adeo aulæ Regiæ curam habuisse : quod et adstruit auctor Vitæ S. Arnulfi, Episcopi Metensis :
Si deinceps Episcopales gestavit infulas, ut etiam Domesticatus solicitudinem atque Primatum Palatii ac si nolens teneret.Quibus consona habet auctor Vitæ S. Licinii Episcopi :
Inde factum est, ut etiam Domesticam solicitudinem atque Primatum Palatii... teneret.Nec scio, an Servilio, cujus Epitaphium exaravit Fortunatus lib. 4. Poem. 13. hanc dignitatem obierit :
Neque tamenIpse Palatinam rexit moderatius aulam, Commissæque domus crescere fecit opes.
Domesticidignitatem eamdem fuisse cum dignitate
Majoris domusrecte contendit Browerus, quod ex præallatis satis colligere licet. Ægidius Parisiensis in Carolino Senescallum,
Domesticum aulævocat, ubi de Ansello, Meldensi Episcopo :
UndeAssecla regalis, Magnusque Domesticus aulæ.
Domesticorumejusmodi munus fuisse videtur circa familiam Regiam, ut est eorum, quos
Magnos Hospitii Magistrosvocamus ; qui ut cæteris
Hospitii Magistrisinferioribus præsunt, ita
Domesticorumporro inferiorum Palatinorum caterva seligi solebant, qui cætera in provinciis Palatia Regia, villas Regias, et fiscos publicos, eorumque reditus curarent : vel certe id nominis ejusmodi villicis attributum, quod quemadmodum Majores Domestici Palatium, seu Regis aulam, curabant, ita iis cætera Palatia regenda committerentur. Rem firmat Marculfus lib. 2. Form. 52. cujus initium hisce verbis concipitur :
Ego in Dei nomine ille Domesticus ac si indignus gloriosissimi Domini illius Regis super villas ipsius illas, illi ex familia dominica de villa illa. Dum generaliter ad omnes Domesticos Regis ordinatio processit, etc.Ejusmodi porro Domesticis, seu villicis, præerat
Domesticusalter major. Chronicon Fontanellense cap. 1 :
Edita est hæc confirmatio.... et directa Teutgislo Domestico, et Custodi saltuum villarumque Regalium.In vita Ludovici Pii ann. 795. Richardus Comes,
Villarum Regiarum provisordicitur.
Domesticorummunus non tantum circa villas Regias fuit, sed et interdum circa ipsas provincias, quas rexere. Auctor vitæ S. Arnulfi Episc. Metensis cap. 4 :
Ita ut sex provinciæ, quas et tunc et nunc totidem agunt Domestici, sub illius administratione solius regerentur.Quæ quidem verba omnino firmant, quæ diximus, inferiores Domesticos, et villarum Regiarum villicos, Majori subfuisse Domestico. Sed et, si quid provincialibus injungendum haberent Principes, id non Episcopis duntaxat, Ducibus ac Comitibus, sed etiam Domesticis exequendum committebant. Hinc formula ista familiaris, in Histor. Franc. tom. 3. pag. 652. et alibi passim. :
N. rex omnibus Episcopis, Abbatibus, Ducibus, Comitibus, Vicariis, Domesticis, vel omnibus Missis nostris discurrentibus, etc.Vide Capitulare 5. ann. 806. cap. 19.
Jubemus, ut Optimates, Majores domus, Damestici, Comites, Grafiones, Cancellarii, vel quibuslibet gradibus sublimati, in provincia Ripuaria in judicio residentes, munera ad judicium pervertendum non recipiant.Ubi diversos fuisse a
Majoribus domusevidenter patet, eorumque dignitatem perillustrem : siquidem Comitibus præponuntur, ut et in Præfatione ad Legem Burgund. ipsis
Majoribus domus.
Protopsalten, cantui præerat, et cantus Ecclesiasticos incipiebat. Bini erant, unus in dextro Choro, alter in sinistro, dicunturque Joanni Episc. Citri
Domestici ecclesiæ. Papyr. Ravenn. ap. Maium tom. 5. Classic. Auctor. pag. 362 :
Sacerdotes, clerum,Forte præpositi inferioribus ecclesiæ ministris et familiæ, quibus domus ecclesiasticæ cura erat.tonsos, sanctimoniales feminas, actores ecclesiasticos, domesticos, aut commendatos ecclesiæ diverso sexu, stauraphoros, etc.
Inter hæc magistri de Domo, qui vocantur Domestici, debent habere præparatum vas magnum, plenum aqua calida juxta fontes, in qua prædicti cardinales, quum exeunt de fonte, debent lavari in eodem vase.
Item nullus, cujuscumque conditionis existens, cum aliquo clerico seu laico, sine Domestici voluntate, hospitetur ; quod si aliquis fecerit, Domesticus eum cum sua familia, si suffecerit suiAlia Erici itidem reg. ann. 1282. ibid. pag. 207 :(sibi) aut cum vicinis et nostro advocato tunc præsente, seu nostro dapifero, tanquam publicum raptorem, prosequi et impedire poterit.
Item volumus quod nullus apud clericos, claustra vel laicos hospitetur indiscrete, sed contentus sit hiis, quæ Domesticus habuerit et voluerit sibi dare, etc.Vide Domesticare 1.
ex Ostiariis.
domo fideisunt, id est, Ecclesia :
Fidei Christianæ Domestici, in Epist. Hadriani PP. apud Baron. ann. 869. n. 100. Pontius Diacon. in Vita S. Cypriani :
Quod bonum est ad omnes, non ad solos Domesticos fidei.Regula S. Benedicti cap. 53 :
OmnibusOccurrit præterea apud S. Augustinum in Psalm. 126. Arnobium in Psalmos, Paulinum Epist. 28. Sidonium lib. 6. Epist. 10. lib. 9. Epist. 8. Marculfum lib. 1. Form. 2. in Formulis Regalibus, cap. 16. Guillelm. Abbatem S. Theodorici in Vita S. Bernardi lib. 2. cap. 8. § 52. Antenorem Episcop. in Vita S. Silvini Episc. n. 1. in Vita S. Agricii Episc. Trevir. cap. 1. in Vita S. Præjecti posteriori n. 5. in Concilio Toletano XVII. cap. 8. in Regula Magistri cap. 91. tom. 6. Spicilegii Acheriani pag. 452. et alibi passim.(hospitibus) congruus honor exhibeatur, maxime tamen Domesticis fidei et peregrinis.
Vide Domus fidei.
Præpositus Susattensis de jure debet facere denunciari synodum .... cui interesse tenentur omnes qui Domestici sunt infra oppidum ; dum modo sint domi.In Germanico
de Huissitten sind.
domesticus
adj.
- domus, of the house: parietes: vestitus, to wear in the house: tempus, spent at home: domesticus otior, i. e. at home, H.— Of the family, domestic, familiar, household: homo: lectus: cum Metellis usus: clades, L.: iudicium, of their own families, Cs.: foedus, family alliance, L.—Plurm. as subst, the members of a family, inmates of a household: Antoni: inter domesticos infida omnia, L.—Domestic, native, private, internal: opes, Cs.: forenses domesticaeque res: bellum, civil, Cs.: malum: facta celebrare, of their own country, H.—Plur.as subst: alienigenas domesticis anteferre. — Proper, personal, one's own: ipsorum incommodum: periculum: Furiae, in himself.
-
…Romani exercitum introduxissent, ad eos defendendos undique convenirent, ut potius in suis quam in alienis finibus decertarent et domesticis copiis rei frumentariae uterentur. Ad eam sententiam cum reliquis causis haec quoque ratio eos deduxit, quod Diviciacum atque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…qua nemo est extra istam coniurationem perditorum hominum qui te non metuat, nemo qui non oderit. quae nota domesticae turpitudinis non inusta vitae tuae est quod privatarum rerum dedecus non haeret in fama quae libido ab oculis, quod…
Cicero, in Catilinam
-
…quam pertimescamus, nullus rex qui bellum populo Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis ,…
Cicero, in Catilinam
-
…nostra sica illa versabitur, non in campo, non in foro, non in curia, non denique intra domesticos parietes pertimescemus. loco ille motus est, cum est ex urbe depulsus. palam iam cum hoste nullo impediente…
Cicero, in Catilinam
-
…. atque haec omnia sic agentur ut maximae res minimo motu, pericula summa nullo tumultu, bellum intestinum ac domesticum post hominum memoriam crudelissimum et maximum me uno togato duce et imperatore sedetur. quod ego sic administrabo, Quirites…
Cicero, in Catilinam
-
…nulla iam pernicies a monstro illo atque prodigio moenibus ipsis intra moenia comparabitur. atque hunc quidem unum huius belli domestici ducem sine controversia vicimus. non enim iam inter latera nostra sica illa versabitur, non in campo, non…
Cicero, in Catilinam
-
…quas omnis proximis Idibus tibi impendere senties ad illa venio quae non ad privatam ignominiam vitiorum tuorum, non ad domesticam tuam difficultatem ac turpitudinem, sed ad summam rem publicam atque ad omnium nostrum vitam salutemque pertinent. potestne tibi…
Cicero, in Catilinam
-
…. Scipio bello Punico tertio Carthaginem cepit ; qua in victoria, videte hominis virtutem et diligentiam, ut et domesticis praeclarissimae virtutis exemplis gaudeatis et eo maiore odio dignam istius incredibilem audaciam iudicetis, convocatis Siculis omnibus, quod diutissime…
Cicero, in Verrem
-
…; sin hominibus tantum licere iudicas quantum possunt, vide ne alienis exemplis eisque recentibus uti quam et antiquis et domesticis malle videare. quod si auctoritatem interponis sine armis, magis equidem laudo, sed vide ne hoc ipsum non…
Cicero, Philippicae
-
…Albucius, hinc inimicus. Sed iure Mucius. ego autem mirari satis non queo unde hoc sit tam insolens domesticarum rerum fastidium. non est omnino hic docendi locus ; sed ita sentio et saepe disserui, Latinam linguam non…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum